1. Trang chủ
  2. » Công Nghệ Thông Tin

Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT

139 36 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 139
Dung lượng 2,88 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Giáo trình “Hệ quản trị CSDL MS SQL Server” được biên soạn thành 11 bài, trình bày cô đọng, dễ hiểu kèm theo các bước hướng dẫn thực hành chi tiết theo nguyên tắc quan tâm đến kết quả đầu ra, khả năng tự học và kỹ năng cần thiết để HSSV sử dụng các phát biểu T-SQL: tạo CSDL, tạo user, truy vấn dữ liệu… thực hiện thành thạo các thao tác quản trị tài khoản người dùng và tài khoản nhóm đối với hệ thống MS SQL Server, đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Mời các bạn cùng tham khảo.

Trang 1

BÀ R A – VŨNG TÀU, NĂM 2020

Trang 2

Tài li u đệ ược biên so n thu c lo i giáo trình ph c v  gi ng d y và h cạ ộ ạ ụ ụ ả ạ ọ  

t p, l u hành n i b  trong Nhà trậ ư ộ ộ ường nên các ngu n thông tin có th  đồ ể ượ  cphép dùng nguyên b n ho c trích dùng cho các m c đích v  đào t o và thamả ặ ụ ề ạ  

kh o.ả

M i m c đích khác mang tính l ch l c ho c s  d ng v i m c đích kinhọ ụ ệ ạ ặ ử ụ ớ ụ  doanh thi u lành m nh s  b  nghiêm c m.ế ạ ẽ ị ấ

Trang 3

L I GI I THI UỜ Ớ Ệ

Giáo trình “H  qu n tr  CSDL MS SQL Server” đệ ả ị ược biên so n d a trênạ ự  khung chương trình đào t o Trung c p ngh  Công ngh  Thông tin đã đạ ấ ề ệ ượ  c

Trường Cao đ ng K  thu t Công nghê Bà R a – Vũng Tàu phê duy t.ẳ ỹ ậ ị ệ

Tác gi  đã nghiên c u m t s  tài li u, công ngh  hi n đ i k t h p v iả ứ ộ ố ệ ệ ệ ạ ế ợ ớ  kinh nghi m làm vi c th c t  đ  vi t nên giáo trình này. N i dung đệ ệ ự ế ể ế ộ ược tác 

gi  trình bày cô đ ng, d  hi u kèm theo các bả ộ ễ ể ước hướng d n th c hành chiẫ ự  

ti t theo nguyên t c quan tâm đ n k t qu  đ u ra, kh  năng t  h c và kế ắ ế ế ả ầ ả ự ọ ỹ năng c n thi t đ  HSSV s  d ng ầ ế ể ử ụ các phát bi u T­SQL: t o CSDL, t o userể ạ ạ , truy v n d  li uấ ữ ệ … th c hi n thành th o các thao tác qu n tr   tài kho n ngự ệ ạ ả ị ả ườ  idùng và tài kho n nhóm đ i v i h  th ng MS SQL Serverả ố ớ ệ ố , đáp  ng nhu c uứ ầ  

th c t  c a doanh nghi p.ự ế ủ ệ

N i dung giáo trình độ ược chia thành 11 bài, trong đó:

Bài 1: T ng quan v  mô hình Client/Serverổ ề

Bài 2: H  qu n tr  c  s  d  li u Microsoft SQL Serverệ ả ị ơ ở ữ ệ

Bài 3: Ngôn ng  đ nh nghĩa và thao tác d  li u (T­SQL)ữ ị ữ ệ

Bài 4: Th  t c l u trủ ụ ư ữ

Bài 5: Qu n lý giao tácả

Bài 6: B o m t trong SQL Serverả ậ

Trong quá trình biên so n, ch c ch n giáo trình còn nhi u thi u sót. Tácạ ắ ắ ề ế  

gi  r t mong nh n đả ấ ậ ược ý ki n đóng góp c a quý th y/cô và các em h c sinh,ế ủ ầ ọ  sinh viên đ  ti p t c hoàn thi n h n.ể ế ụ ệ ơ

Xin chân thành c m  n quý đ ng nghi p, b n bè đã có nh ng ý ki nả ơ ồ ệ ạ ữ ế  đóng góp trong quá trình biên so n giáo trình này.ạ

Bà R a – Vũng Tàu, ngày …… tháng …… năm ………ị

Tham gia biên so nạ

1. Nguy n Ph m Ái Hễ ạ ương – Ch  biênủ

Trang 4

BM/QT08/P.ĐT/02/06 Ban hành l n: 3 ầ

              19   6.2. Mô hình CSDL theo ki u file ­ server (File ­ server databasemodel)ể

6.3. Mô hình x  lý t ng ph n CSDL (Database extract proceSQL Serveringử ừ ầ  model)

               20   6.4. Mô hình CSDL Client/Server (Client/Server database model)

               20   6.5. Mô hình CSDL phân tán (Distributed database model)

              21   

  T o CSDL b ng SQL Serverạ ằ

      Management Studio               31   4.1.  S  d ng  truy v n conử ụ ấ

               108   4.2.  S  d ng bi n con trử ụ ế ỏ

              111   2.1. T o View trong SQLạ

              117   2.2. Xóa View trong SQL

               118   

Trang 5

CH ƯƠ NG TRÌNH MÔ ĐUN

( Ban hành kèm theo Quy t đ nh s       /QĐ–CĐKTCN ngày    tháng    năm    c a Hi u ế ị ố ủ ệ  

tr ưở ng Tr ườ ng Cao đ ng K  thu t Công ngh  Bà R a – Vũng Tàu ẳ ỹ ậ ệ ị )

Tên mô đun: H  qu n tr  CSDL MS SQL Serverệ ả ị

­ Tính ch t:ấ  Là mô đun chuyên ngành c a ngh  công ngh  thông tin, trình bày cácủ ề ệ  

ki n trúc c a h  qu n tr  c  s  d  li u MS SQL Server, cách làm vi c và tế ủ ệ ả ị ơ ở ữ ệ ệ ươ  ngtác gi a các thành ph n ki n trúc trong h  th ng. K t n i h  th ng m ng đ  sữ ầ ế ệ ố ế ố ệ ố ạ ể ử 

+ Th c hi n các ràng bu c d  li u: Check, primary ự ệ ộ ữ ệ

+ Trình bày cú pháp ngôn ng  l p trình SQL đ  đ nh nghĩa đữ ậ ể ị ược các hàm+ Phân tích trigger, các nguyên lý qu n lý giao tác cho CSDLả

+ Bi t ch n gi i pháp c  ch  an toàn d  li uế ọ ả ơ ế ữ ệ

­ V  k  năng:ề ỹ

Trang 6

+ Th c hi n thành th o các thao tác qu n tr   tài kho n ngự ệ ạ ả ị ả ười  dùng và tài kho n nhóm đ i v i h  th ng MS SQL Serverả ố ớ ệ ố

+ Thi t l p c u hình và gi i quy t các v n đ  thế ậ ấ ả ế ấ ề ường x y ra trên m ng khiả ạ  

s  d ng truy c p c  s  d  li uử ụ ậ ơ ở ữ ệ

+ B o v  tài nguyên d  li u trên các h  th ng MS SQL Serverả ệ ữ ệ ệ ố

+ Sao l u và  ph c  h i   đ ng  th i   l p  đư ụ ồ ồ ờ ậ ược  l ch  sao  l u  t   đ ng trongị ư ự ộ  HQTCSDL SQL Server 

Th c hành, thí  nghi m, th oệ ả  

lu n, bài t pậ ậ

Ki m  tra

1 Bài 1: T ng quan v  mô hình ổ ề

Trang 9

1 Các ki n th c t ng quan v  c  s  d  li uế ứ ổ ề ơ ở ữ ệ

2 Các giai đo n phát tri n c a m t h  qu n tr  c  s  d  li u.ạ ể ủ ộ ệ ả ị ơ ở ữ ệ

3 Gi i thi u v  mô hình Client server và các h  qu n tr  c  s  d  li u ph cớ ệ ề ệ ả ị ơ ở ữ ệ ụ  

v  cho mô hình Client/Serverụ

4 Các đ c tr ng c a mô hình Client/serverặ ư ủ

5 T ng quan v  c u trúc Client/Serverổ ề ấ

6 Các mô hình d  li u c a h  th ng Client/Serverữ ệ ủ ệ ố

Bài 2: H  qu n tr  c  s  d  li u Microsoft SQL Serverệ ả ị ơ ở ữ ệ   Th i gian:ờ  

10 giờ

M c tiêuụ :

­ Trình bày l ch s  phát tri n c a h  qu n tr  c  s  d  li u MS SQL Serverị ử ể ủ ệ ả ị ơ ở ữ ệ

­ Cài đ t đặ ược ph n m m h  qu n tr  c  s  d  li u MS SQL Serverầ ề ệ ả ị ơ ở ữ ệ

­ S  d ng đử ụ ược các công c  h  tr  c a h  qu n tr  c  s  d  li u MS SQLụ ổ ợ ủ ệ ả ị ơ ở ữ ệ  Server

­ C u hình đấ ược h  th ng qu n tr  c  s  d  li u trên Server n i b ệ ố ả ị ơ ở ữ ệ ộ ộ

Trang 10

⁻ Th c hi n đự ệ ược vi c truy v n d  li u trên câu l nh T­SQL đúng yêu c u.ệ ấ ữ ệ ệ ầ

⁻ T o đạ ược các lo i khóa: Khóa chính, khóa ph , khóa ngoài;ạ ụ

⁻ Các ràng bu c d  li u: Check, primary, ộ ữ ệ

⁻ Th c hi n các thao tác an toàn v i máy tínhự ệ ớ

4. Toàn v n d  li u (Contrains)ẹ ữ ệ

5. Thêm d  li u (Insert)ữ ệ

Trang 11

­ Cài đ t th  t c n i t iặ ủ ụ ộ ạ

­ B y l i, cách dùng con tr  trong x  lý d  li uẫ ỗ ỏ ử ữ ệ

­ Th c hi n các thao tác an toàn v i máy tínhự ệ ớ

⁻ Qu n lý truy xu t c nh tranh, ph c h i sau s  cả ấ ạ ụ ồ ự ố

⁻ Th c hi n các thao tác an toàn v i máy tínhự ệ ớ

N i dungộ :

1. Đ nh nghĩa Triggerị

2. S  d ng m nh đ  IF UPDATE trong Triggerử ụ ệ ề

3. ROLLBACK TRANSACTION

4. S  d ng Trigger trong trử ụ ường h p câu l nh Insert, Update, và Delete có tác ợ ệ

đ ng đ n nhi u dòng d  li u.ộ ế ề ữ ệ

Bài 6: B o m t trong SQL Serverả ậ Th i gian: ờ 17giờ

Trang 12

4 T o roles và s  d ng các lo i roles trên server, DB và Objectạ ử ụ ạ

5 T o User: c p quy n, thu quy n trên server, DB và Objectạ ấ ề ề

IV. Đi u ki n th c hi n mô đunề ệ ự ệ

1   Phòng   h c   chuyên   môn   hóa/nhà   xọ ưởng:  máy   tính   được   k t   n i   m ng,ế ố ạ  1hv/máy. Máy tính được cài đ t MS SQL Server 2012, RAM t i thi u 4GB, ặ ố ể ổ 

c ng còn tr ng t i thi u  525 MBứ ố ố ể

2. Trang thi t b  máy móc:ế ị  máy chi u, b ng vi tế ả ế

3. H c li u, d ng c , nguyên v t li u:ọ ệ ụ ụ ậ ệ

+ Mô t  đả ược các ki u d  li u trong SQL Server.ể ữ ệ

+ Trình bày được cú pháp các câu l nh Select, Insert, Update, Delete.ệ

+ Sao l u, ph c h i d  li u databaseư ụ ồ ữ ệ

+ Export /inport d  li u t  SQL sang  ng d ng khácữ ệ ừ ứ ụ

Trang 13

+ Thêm user , gán quy n và thu h i quy nề ồ ề

­ K  năng:ỹ

+ Đánh giá thông qua bài ki m tra th c hành k  năng thao tác, qu n tr  cể ự ỹ ả ị ơ 

s  d  li u b ng công c  Enterprise Manager ở ữ ệ ằ ụ

+ Phân bi t đệ ược các ki u d  li u khi thi t k  b ng.ể ữ ệ ế ế ả

+ Phân bi t đệ ược mô hình qu n tr  c  s  d  li u Client/Server v i các môả ị ơ ở ữ ệ ớ  hình qu n tr  c  s  d  li u khác.ả ị ơ ở ữ ệ

+ Cài đ t đặ ượ ơ ở ữ ệc c  s  d  li u SQL Server trên máy đ n và máy m ng. ơ ạ

+ Đăng nh p đậ ược vào SQL Server

+ T o   đạ ược   c   s   d     li u   và   các   thành   ph n   c a   c   s   d   li uơ ở ữ ệ ầ ủ ơ ở ữ ệ  Client/Server

- Đánh giá v  ki n th c: t  lu n và v n đáp.ề ế ứ ự ậ ẫ

- Đánh giá v  k  năng: Quan sát thao tác th c hành trên máy tính và thông quaề ỹ ự  

ch t lấ ượng s n ph m.ả ẩ

- Đánh giá v  năng l c t  ch  và trách nhi m: Thông qua k t qu  đánh giáề ự ự ủ ệ ế ả  

Trang 14

VI. Hướng d n th c hi n mô đunẫ ự ệ

1. Ph m vi áp d ng mô đun:ạ ụ  Chương trình mô đun này đượ ử ục s  d ng đ  gi ngể ả  

d y cho trình đ  trung c p, cao đ ngạ ộ ấ ẳ

2. Hướng d n v  phẫ ề ương pháp gi ng d y, h c t p mô đun:ả ạ ọ ậ

­ Đ i v i giáo viên, gi ng viên:ố ớ ả

+ Chu n b  các đi u ki n c n thi t trẩ ị ề ệ ầ ế ước m i bàiỗ

+ Chi u s n ph m s  đ t đế ả ẩ ẽ ạ ược trước m i bài đ  nâng cao ý th c h cỗ ể ứ ọ  

t p c a h c sinh.ậ ủ ọ+ Thao tác m u và hẫ ướng d n chi ti t đ  hoàn thi n k  năng cho h cẫ ế ể ệ ỹ ọ  sinh

+ Có th  chia nhóm h c sinh đ  th c hi n bài t pể ọ ể ự ệ ậ

­ Đ i v i ngố ớ ườ ọi h c:

Làm bài t p th c hành trên máy tính.ậ ựTrao đ i v i nhau, th c hi n các bài th c hành theo nhóm.ổ ớ ự ệ ự

3. Nh ng tr ng tâm c n chú ý:ữ ọ ầ

⁻ Hi u rõ các đ c tr ng c a mô hình Client/Serverể ặ ư ủ

⁻ Trình bày cú pháp và công d ng c a các phát bi u T­SQL: t o CSDL, t oụ ủ ể ạ ạ  user

⁻ S  d ng các ràng bu c d  li u: Check, primary ử ụ ộ ữ ệ

⁻ Trình bày cú pháp ngôn ng  l p trình SQL đ  đ nh nghĩa đữ ậ ể ị ược các hàm

⁻ Th c hi n nguyên lý qu n lý giao tác, c  ch  an toàn d  li uự ệ ả ơ ế ữ ệ

⁻ Thi t l p c u hình và gi i quy t các v n đ  thế ậ ấ ả ế ấ ề ường x y ra trên m ng khiả ạ  

Trang 15

⁻ Đ m b o các bi n pháp an toàn cho máy tính, v  sinh công nghi p.ả ả ệ ệ ệ

4. Tài li u tham kh o:ệ ả

[1]   Database   Management   System,   simply   easy   learning,   2015   (free   book) https://www.tutorialspoint.com/dbms/  

[2] Beginning Microsoft SQL Server 2012 Programming, Paul Atkinson, Robert Vieira, All Rights Reserved A Division of John Wiley & Sons, Inc, 2012. 

[3]. Bài t p và bài gi i tham kh o SQL Server 7.0/ Nguy n Gia Tu n Anh,ậ ả ả ễ ấ  

Trương Châu Long. NXB Thanh niên, 2003

Trang 16

BÀI 1:T NG QUAN V  MÔ HÌNH CLIENT/SERVERỔ Ề

Mã bài: 15.1

Gi i thi u:ớ ệ

SQL là m t h  qu n tr  CSDL nhi u ngộ ệ ả ị ề ười dùng ki u Client/Server. Đâyể  

là h  th ng c  b n dùng l u tr  d  li u cho h u h t các  ng d ng l n hi nệ ố ơ ả ư ữ ữ ệ ầ ế ứ ụ ớ ệ  nay. Mô hình Client/Server trên SQL được s  d ng đ  đi u khi n t t c  cácử ụ ể ề ể ấ ả  

ch c năng mà m t h  qu n tr  CSDL cung ứ ộ ệ ả ị c p cho ngấ ười dùng các kh  năng:ả  

đ nh nghĩa d  li u, truy xu t và thao tác d  li u, đi u khi n truy c p, đ m b oị ữ ệ ấ ữ ệ ề ể ậ ả ả  toàn v n d  li u.ẹ ữ ệ

1 Các ki n th c t ng quan v  c  s  d  li uế ứ ổ ề ơ ở ữ ệ

1.1. Mô hình d  li u quan hữ ệ ệ

Mô hình d  li u quan h  đữ ệ ệ ược Codd đ  xu t năm 1970 và đ n nay trề ấ ế ở thành mô hình được s  d ng ph  bi n trong các h  qu n tr  c  s  d  li uử ụ ổ ế ệ ả ị ơ ở ữ ệ  

thương m i. Nói m t cách đ n gi n, m t c  s  d  li u quan h  là m t c  sạ ộ ơ ả ộ ơ ở ữ ệ ệ ộ ơ ở 

d  li u trong đó t t c  d  li u đữ ệ ấ ả ữ ệ ượ ổc t  ch c trong các b ng có m i quan hứ ả ố ệ 

v i nhau. M i m t b ng bao g m các dòng và các c t: m i m t dòng đớ ỗ ộ ả ồ ộ ỗ ộ ượ  c

g i là m t b n ghi (b ) và m i m t c t là m t trọ ộ ả ộ ỗ ộ ộ ộ ường (thu c tính).  ộ

1.2. B ng (Table)

Nh  đã nói   trên, trong c  s  d  li u quan h , b ng là đ i tư ở ơ ở ữ ệ ệ ả ố ượng đượ  c

s  d ng đ  t  ch c và l u tr  d  li u. M t c  s  d  li u bao g m nhi uử ụ ể ổ ứ ư ữ ữ ệ ộ ơ ở ữ ệ ồ ề  

b ng và m i b ng đả ỗ ả ược xác đ nh duy nh t b i tên b ng. M t b ng bao g mị ấ ở ả ộ ả ồ  

m t t p các dòng và các c t: m i m t dòng trong b ng bi u di n cho m tộ ậ ộ ỗ ộ ả ể ễ ộ  

th c th ự ể

Trang 17

Tên c a b ng ủ ả : đ c s  d ng đ  xác đ nh duy nh t m i b ng trong cượ ử ụ ể ị ấ ỗ ả ơ 

s  d  li u.  ở ữ ệ

C u trúc c a b ng ấ ủ ả : T p các c t trong b ng. M i m t c t trong b ngậ ộ ả ỗ ộ ộ ả  

được xác đ nh b i m t ị ở ộ tên c t ộ  và ph i có m t ki u d  li u nào đó. Ki uả ộ ể ữ ệ ể  

d  li u c a m i c t qui đ nh giá tr  d  li u có th  đữ ệ ủ ỗ ộ ị ị ữ ệ ể ược ch p nh n trênấ ậ  

c t đó.ộ

D  li u c a b ng ữ ệ ủ ả : T p các dòng (b n ghi) hi n có trong b ng.ậ ả ệ ả1.3. Khoá c a b ngủ ả

Trong m t c  s  d  li u độ ơ ở ữ ệ ược thi t k  t t, m i m t b ng ph i có m tế ế ố ỗ ộ ả ả ộ  

ho c m t t p các c t  mà giá tr  d  li u c a nó xác đ nh duy nh t m t dòngặ ộ ậ ộ ị ữ ệ ủ ị ấ ộ  trong m t t p các dòng c a b ng. T p m t ho c nhi u c t có tính ch t nàyộ ậ ủ ả ậ ộ ặ ề ộ ấ  

được g i là khoá c a b ng. Vi c ch n khoá c a b ng có vai trò quan tr ngọ ủ ả ệ ọ ủ ả ọ  trong vi c thi t k  và cài đ t các  c  s  d  li u quan h  Các dòng d  li uệ ế ế ặ ơ ở ữ ệ ệ ữ ệ  trong m t b ng ph i có giá tr  khác nhau trên khoá.ộ ả ả ị

M t b ng có th  có nhi u t p các c t khác nhau có tính ch t c a khoáộ ả ể ề ậ ộ ấ ủ  (t c là giá tr  c a nó xác đ nh duy nh t m t dòng d  li u trong b ng). Trongứ ị ủ ị ấ ộ ữ ệ ả  

trường h p này, khoá đợ ược ch n cho b ng đọ ả ược g i là ọ khoá chính (primary  key) và nh ng khoá còn l i đữ ạ ược g i là khoá ph  hay là  ọ ụ khoá d  tuy n ự ể   (candidate key/unique key).

1.4. M i quan h  và khoá ngoàiố ệ

Các b ng trong m t c  s  d  li u không t n t i đ c l p mà có m iả ộ ơ ở ữ ệ ồ ạ ộ ậ ố  quan h  m t thi t v i nhau v  m t d  li u. M i quan h  này đệ ậ ế ớ ề ặ ữ ệ ố ệ ược th  hi nể ệ  thông qua ràng bu c ộ giá tr   d  li u xu t hi n ị ữ ệ ấ ệ     b ng này ph i có xu t hi n ở ả ả ấ ệ  

tr ướ c trong m t b ng khác ộ ả  M i quan h  gi a các b ng trong c  s  d  li uố ệ ữ ả ơ ở ữ ệ  

nh m đàm b o đằ ả ược tính đúng đ n và h p l  c a d  li u trong c  s  dắ ợ ệ ủ ữ ệ ơ ở ữ 

li u. Trong hình 1.1, hai b ng LOP và KHOA có m i quan h  v i nhau. M iệ ả ố ệ ớ ố  quan h  này đòi h i giá tr  c t MAKHOA c a m t dòng (t c là m t l p) trongệ ỏ ị ộ ủ ộ ứ ộ ớ  

b ng LOP ph i đả ả ược xác đ nh t  c t MAKHOA c a b ng KHOA.  ị ừ ộ ủ ả

Trang 18

M i quan h  gi a các b ng trong m t c  s  d  li u th  hi n đúng m iố ệ ữ ả ộ ơ ở ữ ệ ể ệ ố  quan h  gi a các th c th  trong th  gi i th c. Trong hình 1.3, m i quan h  gi aệ ữ ự ể ế ớ ự ố ệ ữ  hai b ng LOP và KHOA không cho phép m t l p nào đó t n t i mà l i thu c vàoả ộ ớ ồ ạ ạ ộ  

m t khoa không có th t. Khái ni m khoá ngoài (Foreign Key) trong c  s  d  li uộ ậ ệ ơ ở ữ ệ  quan h  đệ ược s  d ng đ  bi u di n m i quan h  gi a các b ng d  li u. M tử ụ ể ể ễ ố ệ ữ ả ữ ệ ộ  hay m t t p các c t trong m t b ng mà giá tr  c a nó độ ậ ộ ộ ả ị ủ ược xác đ nh t  khóaị ừ  chính c a m t b ng khác đủ ộ ả ược g i là khoá ngoài. Trong hình 1.1, c t MAKHOAọ ộ  

c a b ng LOP đủ ả ược g i là khoá ngoài c a b ng này, khoá ngoài này tham chi uọ ủ ả ế  

đ n khoá chính c a b ng KHOA là c t MAKHOA.ế ủ ả ộ

2 Các giai đo n phát tri n c a m t h  qu n tr  c  s  d  li u.ạ ể ủ ộ ệ ả ị ơ ở ữ ệ

Nh ng năm 1975­1976, IBM l n đ u tiên đ a ra h  qu n tr  CSDL ki uữ ầ ầ ư ệ ả ị ể  quan   h   mang   tên   SYSTEM­R   v i   ngôn   ng   giao   ti p   CSDL   là   SEQUELệ ớ ữ ế  (Structured English QUEry Language), đó m t ngôn ng  con đ  thao tác v iộ ữ ể ớ  CSDL

Hình 1.1: M i quan h  gi a hai b ng LOP và KHOA ố ệ ữ ả

Trang 19

Năm 1976 ngôn ng  SEQUEL đữ ượ ả ếc c i ti n thành SEQUEL2. Kho ng nămả  1978­1979 SEQUEL2 được c i ti n và đ i tên thành Ngôn ng  truy v n có c uả ế ổ ữ ấ ấ  trúc (Structured Query Language ­ SQL) và cu i năm 1979 đố ược c i ti n thànhả ế  SYSTEM­R.

Năm 1986 Vi n Tiêu Chu n Qu c Gia M  (American National Standardsệ ẩ ố ỹ  Institute ­ ANSI) đã công nh n và chu n hóa ngôn ng  SQL, và sau đó T  ch cậ ẩ ữ ổ ứ  Tiêu chu n Th  gi i (International Standards Organization ­ ISO) cũng đã côngẩ ế ớ  

ph n các ngôn ng  truy v n CSDL d a trên chu n SQL­92.ầ ữ ấ ự ẩ

3.Gi i thi u v  mô hình Client server và các h  qu n tr  c  s  d  li uớ ệ ề ệ ả ị ơ ở ữ ệ  

ph c v  cho mô hình Client/Serverụ ụ

SQL là m t h  qu n tr  CSDL nhi u ngộ ệ ả ị ề ười dùng ki u Client/Server. Đây làể  

h  th ng c  b n dùng l u tr  d  li u cho h u h t các  ng d ng l n hi n nay.ệ ố ơ ả ư ữ ữ ệ ầ ế ứ ụ ớ ệ  

Mô hình Client/Server trên SQL được s  d ng đ  đi u khi n t t c  các ch cử ụ ể ề ể ấ ả ứ  năng mà m t h  qu n tr  CSDL cung c p cho ngộ ệ ả ị ấ ười dùng các kh  năng:ả

⁻ Đ nh nghĩa d  li uị ữ ệ

⁻ Truy xu t và thao tác d  li uấ ữ ệ

⁻ Đi u khi n truy c pề ể ậ

⁻ Đ m b o toàn v n d  li uả ả ẹ ữ ệ

4 Các đ c tr ng c a mô hình Client/serverặ ư ủ

M t  ng d ng ki u Client/Server bao g m 2 ph n: M t ph n ch y trênộ ứ ụ ể ồ ầ ộ ầ ạ  Server (máy ch ) và ph n khác ch y trên các Workstations (máy tr m).ủ ầ ạ ạ

Trang 20

Ph n Server ầ : (Máy ch ) ch a các CSDL, cung c p các ch c năng ph c vủ ứ ấ ứ ụ ụ cho vi c t  ch c và qu n lý CSDL, cho phép nhi u ngệ ổ ứ ả ề ườ ử ụi s  d ng cùng truy 

c p d  li u. Đi u này không ch  ti t ki m mà còn th  hi n tính nh t quán vậ ữ ệ ề ỉ ế ệ ể ệ ấ ề 

m t d  li u. T t c  d  li u đ u đặ ữ ệ ấ ả ữ ệ ề ược truy xu t thông qua server, không đấ ượ  ctruy xu t tr c ti p. Do đó, có đ  b o m t cao, tính năng ch u l i, ch y đ ngấ ự ế ộ ả ậ ị ỗ ạ ồ  

th i, sao l u d  phòng…ờ ư ự

Ph n Client ầ  (Máy khách): Là các ph n m m ch y trên máy tr m cho phépầ ề ạ ạ  

ngườ ử ụi s  d ng giao ti p CSDL trên Server.ế

H  th ng máy tính Client/Server có 5 mô hình ki n trúc d a trên c u hình phânệ ố ế ự ấ  tán v  truy nh p d  li u, g m:ề ậ ữ ệ ồ

Trong mô hình này, các thành ph n x  lý  ng d ng trên h  th ng Clientầ ử ứ ụ ệ ố  

đ a ra yêu c u cho ph n m m CSDL trên máy Client, ph n m m này s  k tư ầ ầ ề ầ ề ẽ ế  

Trang 21

n i v i ph n m m CSDL ch y trên Server. Ph n m m CSDL trên Server số ớ ầ ề ạ ầ ề ẽ truy nh p vào CSDL và g i tr  k t qu  cho máy Client.ậ ử ả ế ả

6 Các mô hình d  li u c a h  th ng Client/Serverữ ệ ủ ệ ố

6.1 Mô hình CSDL t p trung (Centralized database model)ậ

Trong mô hình này, các thành ph n x  lý  ng d ng, ph n m m CSDL vàầ ử ứ ụ ầ ề  

b n thân CSDL đ u   trên m t b  x  lý.ả ề ở ộ ộ ử

Ví d : ụ   Người dùng máy tính cá nhân có th  ch y các chể ạ ương trình  ngứ  

d ng có s  d ng ph n m m CSDL Oracle đ  truy nh p t i CSDL n m trên đĩaụ ử ụ ầ ề ể ậ ớ ằ  

c ng c a máy tính cá nhân đó. T  khi các thành ph n  ng d ng, ph n m mứ ủ ừ ầ ứ ụ ầ ề  CSDL và b n thân CSDL cùng n m trên m t máy tính thì  ng d ng đã thíchả ằ ộ ứ ụ  

h p v i mô hình t p trung.ợ ớ ậ

H u h t công vi c x  lý lu ng thông tin chính đầ ế ệ ử ồ ược th c hi n b i nhi uự ệ ở ề  

t  ch c mà v n phù h p v i mô hình t p trung. Ví d  m t b  x  lý mainframeổ ứ ẫ ợ ớ ậ ụ ộ ộ ử  

ch y ph n m m CSDL IMS ho c DB2 c a IBM có th  cung c p cho các tr mạ ầ ề ặ ủ ể ấ ạ  làm vi c   các v  trí phân tán s  truy nh p nhanh chóng t i CSDL trung tâm.ệ ở ị ự ậ ớ  Tuy nhiên trong r t nhi u h  th ng nh  v y, c  3 thành ph n c a  ng d ngấ ề ệ ố ư ậ ả ầ ủ ứ ụ  CSDL đ u th c hi n trên cùng m t ề ự ệ ộ máy mainframe do v y c u hình này cũngậ ấ  thích h p v i mô hình t p trung.ợ ớ ậ

6.2 Mô hình CSDL theo ki u file ­ server (File ­ server databasemodel)ể

Trong mô hình CSDL theo ki u file ­ server các thành ph n  ng d ng vàể ầ ứ ụ  

ph n m m CSDL   trên m t h  th ng máy tính và các file v t lý t o nên CSDLầ ề ở ộ ệ ố ậ ạ  

n m trên h  th ng máy tính khác. M t c u hình nh  v y thằ ệ ố ộ ấ ư ậ ường được dùng trong môi trường c c b , trong đó m t ho c nhi u h  th ng máy tính đóng vaiụ ộ ộ ặ ề ệ ố  trò c a server, l u tr  các file d  li u cho h  th ng máy tính khác thâm nh pủ ư ữ ữ ệ ệ ố ậ  

t i. Trong môi trớ ường file ­ server, ph n m m m ng đầ ề ạ ược thi hành và làm cho các ph n m m  ng d ng cũng nh  ph n m m CSDL ch y trên h  th ng c aầ ề ứ ụ ư ầ ề ạ ệ ố ủ  

người dùng cu i coi các file ho c CSDL trên file server th c s  nh  là trên máyố ặ ự ự ư  tính c a ngủ ười chính h ọ

Mô hình file server r t gi ng v i mô hình t p trung. Các file CSDL n mấ ố ớ ậ ằ  

Trang 22

trên máy khác v i các thành ph n  ng d ng và ph n m m CSDL; tuy nhiên cácớ ầ ứ ụ ầ ề  thành ph n  ng d ng và ph n m m CSDL có th  có cùng thi t k  đ  v n hànhầ ứ ụ ầ ề ể ế ế ể ậ  

m t môi trộ ường t p trung. ậ

6.3 Mô hình x  lý t ng ph n CSDL (Database extract proceSQL Serveringử ừ ầ  model)

M t CSDL   xa có th  độ ở ể ược truy nh p b i ph n m m CSDL, đậ ở ầ ề ược g i làọ  

x  lý d  li u t ng ph n. V i mô hình này, ngử ữ ệ ừ ầ ớ ườ ử ụi s  d ng có th  t i m t máyể ạ ộ  tính cá nhân k t n i v i h  th ng máy tính   xa n i có d  li u mong mu n.ế ố ớ ệ ố ở ơ ữ ệ ố  

Ngườ ử ụi s  d ng có th  tác đ ng tr c ti p đ n ph n m m ch y trên máy   xa vàể ộ ự ế ế ầ ề ạ ở  

t o yêu c u đ  l y d  li u t  CSDL đó. Ngạ ầ ể ấ ữ ệ ừ ườ ử ụi s  d ng cũng có th  chuy n dể ể ữ 

li u t  máy tính   xa v  chính máy tính c a mình và vào đĩa c ng và có thệ ừ ở ề ủ ứ ể 

th c hi n vi c sao chép b ng ph n m m CSDL trên máy cá nhân.ự ệ ệ ằ ầ ề

V i cách ti p c n này, ngớ ế ậ ườ ử ụi s  d ng ph i bi t ch c ch n là d  li uả ế ắ ắ ữ ệ  

n m   đâu và làm nh  th  nào đ  truy nh p và l y d  li u t  m t máy tính ằ ở ư ế ể ậ ấ ữ ệ ừ ộ ở 

xa. Ph n m m  ng d ng đi kèm c n ph i có trên c  hai h  th ng máy tính đầ ề ứ ụ ầ ả ả ệ ố ể 

ki m soát s  truy nh p d  li u và chuy n d  li u gi a hai h  th ng. Tuy nhiên,ể ự ậ ữ ệ ể ữ ệ ữ ệ ố  

ph n m m CSDL ch y trên hai máy không c n bi t r ng vi c x  lý CSDL tầ ề ạ ầ ế ằ ệ ử ừ 

xa đang di n ra vì ngễ ườ ử ụi s  d ng tác đ ng t i chúng m t cách đ c l p.ộ ớ ộ ộ ậ

6.4 Mô hình CSDL Client/Server (Client/Server database model)

Mô hình CSDL Client/Server g n gi ng nh  mô hình file ­ server, tuyầ ố ư  nhiên mô hình Client/Server có r t nhi u thu n l i h n mô hình file ­ server. ấ ề ậ ợ ơXét ví d  sau đây: M t ngụ ộ ười dùng cu i mu n t o ra m t v n tin đ  l yố ố ạ ộ ấ ể ấ  

d  li u t ng s , yêu c u đòi h i l y d  li u t  1000 b n ghi.ữ ệ ổ ố ầ ỏ ấ ữ ệ ừ ả

V i cách ti p c n File­Server n i dung c a t t c  1000 b n ghi ph i đ aớ ế ậ ộ ủ ấ ả ả ả ư  lên m ng, vì ph n m m CSDL ch y trên máy c a ngạ ầ ề ạ ủ ườ ử ụi s  d ng ph i truyả  

nh p t ng b n ghi đ  tho  mãn yêu c u c a ngậ ừ ả ể ả ầ ủ ườ ử ụi s  d ng. 

V i cách ti p c n CSDL Client/Server, ch  có l i v n tin kh i đ ng banớ ế ậ ỉ ờ ấ ở ộ  

đ u và k t qu  cu i cùng c n đ a lên m ng. Ph n m m CSDL ch y trên máyầ ế ả ố ầ ư ạ ầ ề ạ  

l u gi  CSDL s  truy nh p các b n ghi c n thi t, x  lý chúng và g i các thư ữ ẽ ậ ả ầ ế ử ọ ủ 

t c c n thi t đ  đ a ra k t qu  cu i cùng.ụ ầ ế ể ư ế ả ố

Trang 23

Trong mô hình CSDL Client/Server, thường nói đ n các ph n m m front­ế ầ ềend software và back­end software. Front­end software được ch y trên m t máyạ ộ  tính cá nhân ho c m t workstation và đáp  ng các yêu c u đ n l  riêng bi t,ặ ộ ứ ầ ơ ẻ ệ  

ph n m m này đóng vai trò c a Client trong  ng d ng CSDL Client/Server vàầ ề ủ ứ ụ  

th c hi n các ch c năng hự ệ ứ ướng t i nhu c u c a ngớ ầ ủ ười dùng cu i cùng, ph nố ầ  

m m Front­end software thề ường được chia thành các lo i sau:ạ

­ End user database software: Được th c hi n b i ngự ệ ở ườ ử ụi s  d ng cu i trênố  chính h  th ng c a h  đ  truy nh p các CSDL c c b  nh  cũng nh  k t n iệ ố ủ ọ ể ậ ụ ộ ỏ ư ế ố  

v i các CSDL l n h n trên CSDL Server.ớ ớ ơ

­ Simple query and reporting software: Được thi t k  đ  cung c p các côngế ế ể ấ  

c  d  dùng h n trong vi c l y d  li u t  CSDL và t o các báo cáo đ n gi n tụ ễ ơ ệ ấ ữ ệ ừ ạ ơ ả ừ 

d  li u đã có.ữ ệ

­ Data analysis software: Cung c p các hàm v  tìm ki m, khôi ph c, chúng cóấ ề ế ụ  

th  cung c p các phân tích ph c t p cho ngể ấ ứ ạ ười dùng

­ Application development tools: Cung c p các kh  năng v  ngôn ng  mà cácấ ả ề ữ  nhân viên h  th ng thông tin chuyên nghi p s  d ng đ  xây d ng các  ng d ngệ ố ệ ử ụ ể ự ứ ụ  CSDL

­ Database administration Tools: Các công c  này cho phép ngụ ười qu n trả ị CSDL s  d ng máy tính cá nhân ho c tr m làm vi c đ  th c hi n vi c qu n trử ụ ặ ạ ệ ể ự ệ ệ ả ị CSDL nh  đ nh nghĩa các CSDL, th c hi n l u tr  hay ph c h i.ư ị ự ệ ư ữ ụ ồ

Trang 25

BÀI 2: H  QU N TR  C  S  D  LI U MS SQL SERVERỆ Ả Ị Ơ Ở Ữ Ệ

­ Trình bày l ch s  phát tri n c a h  qu n tr  c  s  d  li u MS SQL Serverị ử ể ủ ệ ả ị ơ ở ữ ệ

­ Cài đ t đặ ược ph n m m h  qu n tr  c  s  d  li u MS SQL Serverầ ề ệ ả ị ơ ở ữ ệ

­ S  d ng đử ụ ược các công c  h  tr  c a h  qu n tr  c  s  d  li u MS SQLụ ổ ợ ủ ệ ả ị ơ ở ữ ệ  Server

­ C u hình đấ ược h  th ng qu n tr  c  s  d  li u trên Server n i b ệ ố ả ị ơ ở ữ ệ ộ ộ

­ Nghiêm túc, t  giác trong h c t pự ọ ậ

­ Đ m b o an toàn cho ngu i và thi t bả ả ờ ế ị

N i dung  chính:

1. Gi i thi u h  qu n tr  c  s  d  li u MS SQL Serverớ ệ ệ ả ị ơ ở ữ ệ

Ngôn ng  h i có c u trúc (SQL) và các h  qu n tr  c  s  d  li u quan hữ ỏ ấ ệ ả ị ơ ở ữ ệ ệ 

là m t trong nh ng n n t ng k  thu t quan tr ng trong công nghi p máy tính.ộ ữ ề ả ỹ ậ ọ ệ  Cho đ n nay, có th  nói r ng SQL đã đế ể ằ ược xem là ngôn ng  chu n trong c  sữ ẩ ơ ở 

d  li u. Các h  qu n tr  c  s  d  li u quan h  thữ ệ ệ ả ị ơ ở ữ ệ ệ ương m i hi n có nh  Oracle,ạ ệ ư  SQL  Server, Informix, DB2,  đ u ch n SQL làm ngôn ng  cho s n ph m c aề ọ ữ ả ẩ ủ  mình. V y th c s  SQL là gì? T i sao nó l i quan tr ng trong các h  qu n tr  cậ ự ự ạ ạ ọ ệ ả ị ơ 

s  d  li u? SQL có th  làm đở ữ ệ ể ược nh ng gì và nh  th  nào? Nó đữ ư ế ượ ử ục s  d ng ra sao trong các h  qu n tr  c  s  d  li u quan h ? N i dung c a chệ ả ị ơ ở ữ ệ ệ ộ ủ ương này sẽ cung c p cho chúng ta cái nhìn t ng quan v  SQL và m t s  v n đ  liên quan.ấ ổ ề ộ ố ấ ề

1.1. SQL là ngôn ng  c  s  d  li u quan hữ ơ ở ữ ệ ệ

Trang 26

là công c  s  d ng đ  t  ch c, qu n lý và truy xu t d  li u đu c l u tr  trongụ ử ụ ể ổ ứ ả ấ ữ ệ ợ ư ữ  các c  s  d  li u. SQL là m t h  th ng ngôn ng  bao g m t p các câu l nh sơ ở ữ ệ ộ ệ ố ữ ồ ậ ệ ử 

d ng đ  tụ ể ương tác v i c  s  d  li u quan h  Tên g i ngôn ng  h i có c u trúcớ ơ ở ữ ệ ệ ọ ữ ỏ ấ  

ph n nào làm chúng ta liên tầ ưởng đ n m t công c  (ngôn ng ) dùng đ  truy xu tế ộ ụ ữ ể ấ  

d  li u trong các c  s  d  li u. Th c s  mà nói, kh  năng c a SQL vữ ệ ơ ở ữ ệ ự ự ả ủ ượt xa so 

v i m t công c  truy xu t d  li u, m c dù đây là m c đích ban đ u khi SQLớ ộ ụ ấ ữ ệ ặ ụ ầ  

được xây d ng nên và  truy xu t d  li u v n còn là m t trong nh ng ch c năngự ấ ữ ệ ẫ ộ ữ ứ  quan tr ng c a nó. SQL đọ ủ ượ ử ục s  d ng đ  đi u khi n t t c  các ch cể ề ể ấ ả ứ năng mà 

m t h  qu n tr  c  s  d  li u cung c p cho ngộ ệ ả ị ơ ở ữ ệ ấ ười dùng bao g m:ồ

Đ nh nghĩa d  li u ị ữ ệ : SQL cung c p kh  năng đ nh nghĩa các c  s  d  li u,ấ ả ị ơ ở ữ ệ  các c u trúc l u tr  và t  ch c d  li u cũng nh  m i quan h  gi a các thànhấ ư ữ ổ ứ ữ ệ ư ố ệ ữ  

ph n d  li u.ầ ữ ệ

Truy xu t và thao tác d  li u ấ ữ ệ : V i SQL, ngớ ười dùng có th  d  dàng th cể ễ ự  

hi n các thao tác truy xu t, b  sung, c p nh t và lo i b  d  li u trong các c  sệ ấ ổ ậ ậ ạ ỏ ữ ệ ơ ở 

d  li u.ữ ệ

Đi u khi n truy c p ề ể ậ : SQL có th  để ượ ử ục s  d ng đ  c p phát và ki m soátể ấ ể  các thao tác c a ngủ ườ ử ụi s  d ng trên d  li u, đ m b o s  an toàn cho c  s  dữ ệ ả ả ự ơ ở ữ 

li u.ệ

Đ m b o toàn v n d  li u ả ả ẹ ữ ệ : SQL đ nh nghĩa các ràng bu c toàn v n trongị ộ ẹ  

c  s  d  li u nh  đó đ m b o tính h p l  và chính xác c a d  li u trơ ở ữ ệ ờ ả ả ợ ệ ủ ữ ệ ước các thao tác c p nh t cũng nh  các l i c a h  th ng.ậ ậ ư ỗ ủ ệ ố

Nh  v y,  có th  nói r ng SQL là m t ngôn ng  hoàn thi n đư ậ ể ằ ộ ữ ệ ượ ử ụ  c s  d ngtrong các h  th ng c  s  d  li u và là m t thành ph n không th  thi u trong cácệ ố ơ ở ữ ệ ộ ầ ể ế  

h  qu n tr  c  s  d  li u. M c dù SQL không ph i là m t ngôn ng  l p trìnhệ ả ị ơ ở ữ ệ ặ ả ộ ữ ậ  

nh  C, C++, Java,  song các câu l nh mà SQL cung c p có th  đư ệ ấ ể ược nhúng vào trong các ngôn ng  l p trình nh m xây d ng các  ng d ng tữ ậ ằ ự ứ ụ ương tác v i c  sớ ơ ở 

d  li u. Khác v i các ngôn ng  l p trình quen thu c nh  C, C++, Java,  SQL làữ ệ ớ ữ ậ ộ ư  ngôn ng  có tính khai báo. V i SQL, ngữ ớ ười dùng ch  c n mô t  các yêu c u c nỉ ầ ả ầ ầ  

ph i th c hi n trên c  s  d  li u mà không c n ph i ch  ra cách th c th c hi nả ự ệ ơ ở ữ ệ ầ ả ỉ ứ ự ệ  các yêu c u nh  th  nào. Chính vì v y, SQL là ngôn ng  d  ti p c n và d  sầ ư ế ậ ữ ễ ế ậ ễ ử 

Trang 27

d ng.ụ

1.2. Vai trò c a SQLủ

B n thân SQL không ph i là m t h  qu n tr  c  s  d  li u, nó không thả ả ộ ệ ả ị ơ ở ữ ệ ể 

t n t i đ c l p. SQL th c s  là m t ph n c a h  qu n tr  c  s  d  li u, nó xu tồ ạ ộ ậ ự ự ộ ầ ủ ệ ả ị ơ ở ữ ệ ấ  

hi n trong các h  qu n tr  c  s  d  li u v i vai trò ngôn ng  và là công c  giaoệ ệ ả ị ơ ở ữ ệ ớ ữ ụ  

ti p gi a ngế ữ ườ ử ụi s  d ng và h  qu n tr  c  s  d  li u. Trong h u h t các hệ ả ị ơ ở ữ ệ ầ ế ệ 

qu n tr  c  s  d  li u quan h , SQL có nh ng vai trò nh  sau:ả ị ơ ở ữ ệ ệ ữ ư

SQL là ngôn ng   h i có tính t ữ ỏ ươ ng tác: Ngườ ử ụi s   d ng có th   d  dàngể ễ  thông qua các trình ti n ích đ  g i các yêu c u dệ ể ở ầ ướ ại d ng các câu l nh SQL đ nệ ế  

c  s  d  li u và nh n k t qu  tr  v  t  c  s  d  li u.ơ ở ữ ệ ậ ế ả ả ề ừ ơ ở ữ ệ

SQL là ngôn ng  l p trình c  s  d  li u ữ ậ ơ ở ữ ệ : Các l p trình viên có th  nhúngậ ể  các câu l nh SQL vào trong các ngôn ng  l p trình đ  xây d ng nên các chệ ữ ậ ể ự ươ  ngtrình  ng d ng giao ti p v i c  s  d  li u.ứ ụ ế ớ ơ ở ữ ệ

SQL là ngôn ng  qu n tr  c  s  d  li u ữ ả ị ơ ở ữ ệ : Thông qua SQL, người qu n trả ị 

c  s  d  li u có th  qu n lý đơ ở ữ ệ ể ả ượ ơ ở ữ ệc c  s  d  li u, đ nh nghĩa các c u trúc l u trị ấ ư ữ 

d  li u, đi u khi n truy c p c  s  d  li u, ữ ệ ề ể ậ ơ ở ữ ệ

SQL là ngôn ng  cho các h  th ng khách/ch  (client/server) ữ ệ ố ủ : Trong các hệ 

th ng c  s  d  li u khách/ch , SQL đố ơ ở ữ ệ ủ ượ ử ục s  d ng nh  là công c  đ  giao ti pư ụ ể ế  

gi a các trình  ng d ng phía máy khách v i máy ch  c  s  d  li u.ữ ứ ụ ớ ủ ơ ở ữ ệ

SQL là ngôn ng  truy c p d  li u trên Internet ữ ậ ữ ệ : Cho đ n nay, h u h t cácế ầ ế  máy ch  Web cũng nh  các máy ch  trên Internet s  d ng SQL v i vai trò làủ ư ủ ử ụ ớ  ngôn ng  đ  tữ ể ương tác v i d  li u trong các c  s  d  li u.ớ ữ ệ ơ ở ữ ệ

SQL là ngôn ng  c  s  d  li u phân tán ữ ơ ở ữ ệ : Đ i v i các h  qu n tr  c  s  dố ớ ệ ả ị ơ ở ữ 

li u phân tán, m i m t h  th ng s  d ng SQL đ  giao ti p v i các h  th ngệ ỗ ộ ệ ố ử ụ ể ế ớ ệ ố  khác trên m ng, g i và nh n các yêu c u truy xu t d  li u v i nhau.ạ ử ậ ầ ấ ữ ệ ớ

SQL là ngôn ng   s   d ng cho các c ng giao ti p c   s   d  li u ữ ử ụ ổ ế ơ ở ữ ệ : Trong 

m t h  th ng m ng máy tính v i nhi u h  qu n tr  c  s  d  li u khác nhau,ộ ệ ố ạ ớ ề ệ ả ị ơ ở ữ ệ  SQL thường đượ ử ục s  d ng nh  là m t chu n ngôn ng  đ  giao ti p gi a các hư ộ ẩ ữ ể ế ữ ệ 

Trang 28

2. Cài đ t MS SQL Server

2.1. Link download đ  cài đ t:ể ặ

https://www.microsoft.com/en­us/sql­server/sql­server­downloads

2.2. Các phiên b n c a SQL Swrer:ả ủ

Enterprise ­ b n cao c p nh t v i đ y đ  tính năng.ả ấ ấ ớ ầ ủ

Standard ­ ít tính năng h n Enterprise, s  d ng khi không c n dùng t i cácơ ử ụ ầ ớ  tính năng nâng cao

Workgroup ­ phù h p cho các công ty l n v i nhi u văn phòng làm vi c tợ ớ ớ ề ệ ừ xa

Web ­ thi t k  riêng cho các  ng d ng web.ế ế ứ ụ

Developer ­ tương t  nh  Enterprise nh ng ch  c p quy n cho m t ngự ư ư ỉ ấ ề ộ ườ  idùng duy nh t đ  phát tri n, th  nghi m, demo. Có th  d  dàng nâng c pấ ể ể ử ệ ể ễ ấ  lên b n Enterprise mà không c n cài l i.ả ầ ạ

Express ­ b n này ch  dùng   m c đ  đ n gi n, t i đa 1 CPU và b  nhả ỉ ở ứ ộ ơ ả ố ộ ớ 1GB, kích thướ ốc t i đa c a c  s  d  li u là 10GB.ủ ơ ở ữ ệ

Compact ­ nhúng mi n phí vào các môi trễ ường phát tri n  ng d ng web.ể ứ ụ  Kích thướ ốc t i đa c a c  s  d  li u là 4GB.ủ ơ ở ữ ệ

Datacenter ­ thay đ i l n trên SQL Server 2008 R2 chính là b n Datacenterổ ớ ả  Edition. Không gi i h n b  nh  và h  tr  h n 25 b n cài.ớ ạ ộ ớ ỗ ợ ơ ả

Business Intelligence ­ Business Intelligence Edition m i đớ ược gi i thi uớ ệ  trên SQL Server 2012. Phiên b n này có các tính năng c a b n Standard vàả ủ ả  

h  tr  m t s  tính năng nâng cao v  BI nh  Power View và PowerPivotỗ ợ ộ ố ề ư  

nh ng không h  tr  nh ng tính năng nâng cao v  m c đ  s n sàng như ỗ ợ ữ ề ứ ộ ẵ ư AlwaysOn Availability Groups…

Enterprise Evaluation ­ b n SQL Server Evaluation Edition là l a ch nả ự ọ  tuy t v i đ  dùng đệ ờ ể ược m i tính năng và có đọ ược b n cài mi n phí c aả ễ ủ  SQL Server đ  h c t p và phát tri n. Phiên b n này có th i gian h t h n làể ọ ậ ể ả ờ ế ạ  

6 tháng t  ngày cài.ừ

Trang 30

Hình 2.2: B ướ c 3 c a cài đ t MS SQL Server ủ ặ

Bước 4: Ch n Accept.ọ

Bước 5: Ch n Install.ọ

Bước 6: Sau khi ch y cài đ t xong, chạ ặ ương trình hi n ra giao di n bênệ ệ  

dưới,   click  “Install 

SSMS”

Hình 2.3: B ướ c 6 c a cài đ t MS SQL Server ủ ặ

Bước   7:   Chương   trình   d n   đ n   trang   download   SSMS   (   SQL   Serverẫ ế  Management Studio)

Nh p ch n “Download SQL Server Management Studio 17.8” SSMS : là môiấ ọ  

trường tích h p đ  qu n lý b t k  c  s  h  t ng SQL nào, t  SQL Server đ n cợ ể ả ấ ỳ ơ ở ạ ầ ừ ế ơ 

s  d  li u SQL. SSMS cung c p các công c  đ  c u hình, giám sát và qu n lý cácở ữ ệ ấ ụ ể ấ ả  

cá th  c a SQL. S  d ng SSMS đ  tri n khai, theo dõi và nâng c p các thànhể ủ ử ụ ể ể ấ  

Trang 31

ph n c p d  li u đầ ấ ữ ệ ượ ức  ng d ng c a b n s  d ng, cũng nh  xây d ng truy v nụ ủ ạ ử ụ ư ự ấ  

và t p l nh.ậ ệ

Hình 2.4: B ướ c 7 c a cài đ t MS SQL Server ủ ặ

Bước 8: Kích đúp vào file v a t i v  r i ch n yes.ừ ả ề ồ ọ

Hình 2.5: B ướ c 8 c a cài đ t MS SQL Server ủ ặ

Bước 9: Hi n th  màn hình ti p theo ch n “Install”.ể ị ế ọ

Trang 32

Hình 2.6: B ướ c 9 c a cài đ t MS SQL Server ủ ặ

Bước 10: Thông báo hoàn thành cài đ t SSMS, ch n Closeặ ọ

3. Các công c  c a MS SQL Serverụ ủ

Ð u tiên ph i k  đ n Enterprise Manager. Ðây là m t công c  cho ta th yầ ả ể ế ộ ụ ấ  toàn c nh h  th ng c  s  d  li u m t cách r t tr c quan. Nó r t h u ích đ cả ệ ố ơ ở ữ ệ ộ ấ ự ấ ữ ặ  

bi t cho ngệ ười m i h c và không thông th o l m v  SQL. ớ ọ ạ ắ ề

K  đ n là Query Analyzer. Ð i v i m t DBA gi i thì h u nh  ch  c n côngế ế ố ớ ộ ỏ ầ ư ỉ ầ  

c  này là có th  qu n lý c  m t h  th ng database mà không c n đ n nh ng thụ ể ả ả ộ ệ ố ầ ế ữ ứ khác. Ðây là m t môi trộ ường làm vi c khá t t vì ta có th  đánh b t k  câu l nhệ ố ể ấ ỳ ệ  SQL nào và ch y ngay l p t c đ c bi t là nó giúp cho ta debug m y cái storedạ ậ ứ ặ ệ ấ  procedure d  dàng. ễ

Công c  th  ba c n ph i k  đ n là SQL Profiler. Nó có kh  năng "ch p"ụ ứ ầ ả ể ế ả ụ  (capture) t t c  các s  ki n hay ho t đ ng di n ra trên m t SQL server và l u l iấ ả ự ệ ạ ộ ễ ộ ư ạ  

dưới d ng text file r t h u d ng trong vi c ki m soát ho t đ ng c a SQLạ ấ ữ ụ ệ ể ạ ộ ủ  Server. 

Ngoài m t s  công c  tr c quan nh  trên chúng ta cũng thộ ố ụ ự ư ường hay dùng osql và bcp (bulk copy)  trong command prompt. 

4. Làm vi c v i công c  Enterprise Manager (ệ ớ ụ EMS SQL Manager)

Ðây là m t công c  cho ta th y toàn c nh h  th ng CSDL m t cách r tộ ụ ấ ả ệ ố ộ ấ  

tr c quan. Nó cho phép ngự ười dùng t o và ch nh s a các đ i tạ ỉ ử ố ượng c  s  d  li uơ ở ữ ệ  SQL Server và t o, s a đ i, th c hi n và l u các truy v n SQL.ạ ử ổ ự ệ ư ấ

Ðường link download công c  :  ụ

https://www.sqlmanager.net/en/products/mssql/manager/download

4.1. T o CSDL ạ

Trang 33

T o CSDL b ng SQL Serverạ ằ  Management Studio

M   SMSS,   k t   n i   t i   b n   cài   SQL   Server   và   click   chu t   ph iở ế ố ớ ả ộ ả  vào Databases > New Database:

Hình 2.7: Ch n ch c năng t o t p tin CSDL ọ ứ ạ ậ

Trang 34

Sau đó đ t tên CSDL trong khung Database Name.ặ

Hình 2.8: Đ t tên t p tin CSDL ặ ậ

4.2. T o b ngạ ả

Đ  t o b ng cho môt CSDL ta nh p chu t vào d u c ng (+) bên trái CSDLể ạ ả ắ ộ ấ ộ  

tương  ng, ta có danh sách các thành ph n c a CSDL, nh p ph i  vào Tableứ ầ ủ ắ ả  

ch n New Table.ọ

Hình 2.9: Đ t tên b ng d  li u ặ ả ữ ệ

Sau khi nh p tên b ng nh n OK đ  xác nh n, n u mu n b  qua thao tácậ ả ấ ể ậ ế ố ỏ  

t o b ng nh n nút Cancel.ạ ả ấ

Sau khi t o b ng m i, ta thi t k  b ng b ng cách nh p vào tên trạ ả ớ ế ế ả ằ ậ ường vào 

c t Column Name, ch n ki u d  li u trong c t Datatype, đ t kích thộ ọ ể ữ ệ ộ ặ ước dữ 

li u c a trệ ủ ường trong c t Length, b  ch n Allow Nulls n u mu n trộ ỏ ọ ế ố ườ  ng

tương  ng không đứ ược đ  tr ng, ch n Identity n u mu n t o ch  m c.ể ố ọ ế ố ạ ỉ ụ

Trang 35

Hình 2.10: Đ t tên tr ặ ườ ng cho b ng d  li u ả ữ ệ

Mu n t o khóa chính cho trố ạ ường nào thì ch n dòng tọ ương  ng sau đó nh pứ ắ  vào bi u tể ượng chìa khóa trên thanh công c  Có th  k t h p v i phím Shiftụ ể ế ợ ớ  

và Ctrl n u mu n ch n nhi u dòng.ế ố ọ ề

Hình 2.11: T o khóa chính, khóa ngo i cho b ng d  li u ạ ạ ả ữ ệ

Trang 36

4.3. T o m i quan h  gi a các b ngạ ố ệ ữ ả

Diagrams là 1 c a s  hi n th  m i quan h  gi a các table c a 1 database.ử ổ ể ị ố ệ ữ ủ  

T o diagram ta th c hi n nh  sau:   Trong c a s  Object Explorer ch n tênạ ự ệ ư ử ổ ọ  database c n t o ­> Click ph i vào Database Diagrams ­> Ch n New Databaseầ ạ ả ọ  Diagram 

Hình 2.12: T o s  đ  (Diagrams) ạ ơ ồ

Khi ta ch n OK gi a 2 table s  xu t hi n m t k t n i gi a 2 b ng d  li u.ọ ữ ẽ ấ ệ ộ ế ố ữ ả ữ ệ

Hình 2.13: M i quan h  c a 2 b ng đ ố ệ ủ ả ượ c thi t l p ế ậ

Trong cùng m t cách, b n có th  t o m i quan h  khác. Khi b n đã hoànộ ạ ể ạ ố ệ ạ  

t t, b n có th  l u và đóng diagram.ấ ạ ể ư

4.4. Nh p d  li u cho b ngậ ữ ệ ả

Trang 37

Bước 1: Nh p đôi chu t vào tên b ng c n nh p d  li u.ấ ộ ả ầ ậ ữ ệ

Bước 2: Nh p t ng c t d  li u cho m i dòng.ậ ừ ộ ữ ệ ỗ

Bước 3: Nh p chu t vào bi u tấ ộ ể ượng <<Save>> l u d  li u.ư ữ ệ

 Cách 1: S  d ng Services.mscử ụ

Bước 1: Đi t i h p tho iớ ộ ạ  Run, gõ services.msc và click OK. Màn hình d iướ  đây s  hi n ra.ẽ ệ

Bước   2:   Đ   kh i   đ ng,   click   chu t   ph i   vào   d ch   v   b n   c n   vàể ở ộ ộ ả ị ụ ạ ầ  

ch nọ  Start. Khi đó d ch v  s  kh i đ ng nh  trong hình d i đây.ị ụ ẽ ở ộ ư ướ

Trang 38

Hình 2.14: Màn hình hi n th  sau khi th c hi n b ể ị ự ệ ướ c 1

Hình 2.15: Màn hình hi n th  sau khi th c hi n b ể ị ự ệ ướ c 2

 Cách 2: Dùng SQL Server Configuration Manager

Bước 1: M  trình qu n lý b ng các b cở ả ằ ướ  Start > All Programs > MS SQL Server 2017> Configuration Tools > SQL Server Configuration Manager

Trang 39

Hình 2.16:Danh sách d ch v  hi n ra khi đã m  đ ị ụ ệ ở ượ c trình qu n lý ả

Bước 2: Ch n tên d ch v , click chu t ph i và ch nọ ị ụ ộ ả ọ  Start. D ch v  kh i ị ụ ở

đ ng thành công nh  hình bên dộ ư ưới

Hình 2.17: Kh i đ ng thành công d ch v  trong MS SQL Server ở ộ ị ụ

5.2.  D ng d ch v  trong MS SQL Serverừ ị ụ

 Cách 1: Dùng Services.msc

Bước 1: Đi t i h p tho iớ ộ ạ  Run, gõ services.msc và click OK. nh  trong Bư ướ  c

1 ­ cách 1 khi kh i đ ng d ch v ở ộ ị ụ

Bước 2: Đ  d ng d ch v , click chu t ph i và ch nể ừ ị ụ ộ ả ọ  Stop. D ch v  v a ị ụ ừ

ch n s  đọ ẽ ược d ng l i nh  trong hình bên dừ ạ ư ưới

Trang 40

CÂU H I, BÀI T PỎ Ậ

Câu 1: T o m t CSDL tên QLSV ( trong c a s  enterpriseạ ộ ử ổ

Ngày đăng: 18/09/2021, 10:54

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

+ Thi t l p c u hình và gi i quy t các v n đ  th ấề ườ ng x y ra trên m ng khi ạ  s  d ng truy c p c  s  d  li uử ụậơ ở ữ ệ. - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
hi t l p c u hình và gi i quy t các v n đ  th ấề ườ ng x y ra trên m ng khi ạ  s  d ng truy c p c  s  d  li uử ụậơ ở ữ ệ (Trang 6)
5. Các   mô   hình d  li u  ca   hữ ệủ ệ  th ng Client/Serverố - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
5. Các   mô   hình d  li u  ca   hữ ệủ ệ  th ng Client/Serverố (Trang 7)
Bài 1: T ng quan v  mô hình Client/Server ổề Th i gian: ờ  04giờ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
i 1: T ng quan v  mô hình Client/Server ổề Th i gian: ờ  04giờ (Trang 8)
Hình 1.1: M i quan h  gi a hai b ng LOP và KHOA ả - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 1.1  M i quan h  gi a hai b ng LOP và KHOA ả (Trang 18)
Hình  2.1: Nh ấ  - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
nh 2.1: Nh ấ  (Trang 29)
Hình 2.2: B ướ c 3 c a cài đ t MS SQL Server ặ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.2  B ướ c 3 c a cài đ t MS SQL Server ặ (Trang 30)
Hình 2.4: B ướ c 7 c a cài đ t MS SQL Server ặ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.4  B ướ c 7 c a cài đ t MS SQL Server ặ (Trang 31)
Hình 2.5: B ướ c 8 c a cài đ t MS SQL Server ặ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.5  B ướ c 8 c a cài đ t MS SQL Server ặ (Trang 31)
Hình 2.7: Ch n ch c năng t o t p tin CSDL ậ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.7  Ch n ch c năng t o t p tin CSDL ậ (Trang 33)
Hình 2.8: Đ t tên t p tin CSDL ậ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.8  Đ t tên t p tin CSDL ậ (Trang 34)
Hình 2.9: Đ t tên b ng d  li ệ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.9  Đ t tên b ng d  li ệ (Trang 34)
Hình 2.10: Đ t tên tr ặ ườ ng cho b ng d  li uả ệ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.10  Đ t tên tr ặ ườ ng cho b ng d  li uả ệ (Trang 35)
Hình 2.11: T o khóa chính, khóa ngo i cho b ng d  li ệ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.11  T o khóa chính, khóa ngo i cho b ng d  li ệ (Trang 35)
Hình 2.12: T o s  đ  (Diagrams) ồ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.12  T o s  đ  (Diagrams) ồ (Trang 36)
Hình 2.13: M i quan h  c a 2 b ng đ ủả ượ c thi t l ậ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.13  M i quan h  c a 2 b ng đ ủả ượ c thi t l ậ (Trang 36)
Hình 2.14: Màn hình hi n th  sau khi th c hi n b ựệ ướ c 1 - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.14  Màn hình hi n th  sau khi th c hi n b ựệ ướ c 1 (Trang 38)
Hình 2.15: Màn hình hi n th  sau khi th c hi n b ựệ ướ c 2 - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.15  Màn hình hi n th  sau khi th c hi n b ựệ ướ c 2 (Trang 38)
Hình 2.17: Kh i đ ng thành công d ch v  trong MS SQL Server ụ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.17  Kh i đ ng thành công d ch v  trong MS SQL Server ụ (Trang 39)
Hình 2.16:Danh sách d ch v  hi n ra khi đã m  đ ệở ượ c trình qu n lý ả - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 2.16 Danh sách d ch v  hi n ra khi đã m  đ ệở ượ c trình qu n lý ả (Trang 39)
Hình 3.1: m i quan h  gi a 3 b ng DIEMTHI, SINHVIEN và MONHOC ả - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 3.1  m i quan h  gi a 3 b ng DIEMTHI, SINHVIEN và MONHOC ả (Trang 53)
Bảng DONVI Bảng NHANVIEN - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
ng DONVI Bảng NHANVIEN (Trang 86)
UPDATE được sử dụng để cập nhật cột SOLUONG của bảng NHATKYBANHANG. - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
c sử dụng để cập nhật cột SOLUONG của bảng NHATKYBANHANG (Trang 111)
Hình 6.1: Màn hình t o ng ạ ườ i dùng m iớ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 6.1  Màn hình t o ng ạ ườ i dùng m iớ (Trang 122)
Hình 6.3: T o thành công ng ạ ườ i dùng m iớ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 6.3  T o thành công ng ạ ườ i dùng m iớ (Trang 123)
Hình 6.4: Ch c năng b o m t cho ng ảậ ườ i dùng - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 6.4  Ch c năng b o m t cho ng ảậ ườ i dùng (Trang 125)
Hình 6.6: B o m t c p đ  Database ộ - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 6.6  B o m t c p đ  Database ộ (Trang 127)
Bướ c 1 : K t n i t i CSDL, m  r ng th  m c nh  trong hình d ụư ướ i đây - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
c 1 : K t n i t i CSDL, m  r ng th  m c nh  trong hình d ụư ướ i đây (Trang 131)
Hình 6.7: M  th  m c Security ­&gt; Users và tìm tên user c n phân quy ề - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 6.7  M  th  m c Security ­&gt; Users và tìm tên user c n phân quy ề (Trang 132)
Hình 6.8: Màn hình b ướ c 4 nh p ch n h p phân quy ề - Giáo trình mô đun Quản trị CSDL MS SQL server (Nghề Quản trị mạng - Trình độ trung cấp) – CĐ Kỹ thuật Công nghệ BR–VT
Hình 6.8  Màn hình b ướ c 4 nh p ch n h p phân quy ề (Trang 133)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w