- Phần lớn các chất nóng chảy hay đông đặc ở một nhiệt độ nhất định gọi là nhiệt độ nóng chảy hay nhiệt độ đông đặc.. - Các chất khác nhau thì có nhiệt độ nóng chảy hay nhiệt độ đông
Trang 1BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
SỰ NÓNG CHẢY VÀ SỰ ĐÔNG ĐẶC
- Sự chuyển từ thể rắn sang thể lỏng gọi là sự nóng chảy
- Sự chuyển từ thể lỏng sang thể rắn gọi là sự đông đặc
- Phần lớn các chất nóng chảy (hay đông đặc ) ở một nhiệt
độ nhất định gọi là nhiệt độ nóng chảy (hay nhiệt độ đông
đặc)
- Các chất khác nhau thì có nhiệt độ nóng chảy (hay nhiệt độ
đông đặc) khác nhau
- Các chất nóng chảy ở nhiệt độ nào thì cũng đông đặc ở
nhiệt độ đó
- Trong suốt thời gian nóng chảy hay đông đặc, nhiệt độ của
vật không thay đổi
Câu 1: Trong các hiện tượng sau đây, hiện tượng nào không liên quan đến sự nóng chảy ?
A-Ngọn nến đang cháy
B-Vào mùa xuân, băng tuyết tan ra
C-Xi măng đông cứng lại
D- Hâm nóng thức ăn để mỡ tan ra
Câu 2: Thí nghiệm chứng tỏ nhiệt độ không thay đổi trong quá trình đông đặc
Trộn đá và muối để tạo thành
một hỗn hợp sinh hàn rồi cho vào cốc
Cho một ít nước vào một ống nghiệm,
đặt ống nghiệm vào hỗn hợp sinh hàn và
khuấy nhẹ cho đến khi tạo thành các cục
nước đá
Ghi kết quả và nhận xét trong bảng như sau :
Thời gian
(phút)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
Nhận xét
80
Trang 2BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
SỰ BAY HƠI VÀ SỰ NGƯNG TỤ
- Sự chuyển từ thể lỏng sang thể hơi gọi là sự
bay hơi Sự bay hơi xảy ra ở mọi nhiệt độ của chất
lỏng
- Khi nhiệt độ tăng, gió nhiều và diện tích mặt
thoáng càng rộng thì sự bay hơi xảy ra càng
nhanh
- Sự chuyển từ thể hơi sang thể lỏng gọi là sự
ngưng tụ
Câu 1: Câu nào sai, đúng Nếu sai em hãy cho biết tại sao ?
A-Nước chỉ bay hơi ở 1000C
B-Nước có thể bay hơi ở nhiệt độ dưới 00C
C-Khi bay hơi, nhiệt độ của nước không thay đổi
D-Trong quá trình sôi, nhiệt độ của nước không thay đổi
E-Trong cùng một điều kiện như nhau, cồn bay hơi nhanh hơn nước
Câu 2: Nhúng một ngón tay vào cồn và ngón tay khác vào nước rồi rút ra khỏi chất lỏng
Em có thể biết được chất nào bay hơi nhanh hơn không ?
Câu 3: Một bạn nhìn vào cây kem đang “bốc khói” và nói có lọai kem “nóng” Em có
đồng với ý kiến này không? Em hãy lí giải
Câu 4: Cho một ít đá vào trong cốc Một lúc sau, bạn A kết luận: “ Chiều nay thế nào trời
cũng mưa” Quả thật chiều hôm ấy trời mưa Dựa vào đâu mà bạn A kết luận như vậy ?
Câu 5: Khi em thở ra, hơi thở có chứa hơi nước Em hãy làm thí nghiệm để chứng minh
điều ấy
Vào mùa đông hơi thở ra có “khói” Em hãy giải thích tại sao ?
Câu 6: Máy sấy tóc hoạt động dựa vào nguyên tắc nào ?
Câu 7: Tại sao vào mùa nắng, cây rụng lá
Tại sao ở những vùng sa mạc, lá cây thường có dạng hình gai ?
84
Trang 3BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
Câu 8: Em rút ra kết luận gì qua thí nghiệm sau đây :
Câu 9: Các quá trình được mô tả trong hình vẽ sau đây là
những quá trình gì ?
Câu 10: Câu hỏi thảo luận :
1-Tại sao ở trong buồng tắm chúng ta thấy hình như nóng hơn ở trong phòng mặc dầu nhiệt độ trong phòng khách và buồng tắm đều như nhau
2-Những ngày nóng nực, để giữ cho rau được tươi ngon, nên cắt xà lách vào lúc nào thì tốt nhất : lúc sáng sớm hay lúc chiều tối ?
HƯỚNG DẪN
85
Trang 4BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
Câu 1: Câu B, D, E đúng
A sai vì nước bay hơi ở mọi nhiệt độ
C sai vì khi bay hơi, nước lạnh đi
Câu 2: Cồn bay hơi nhanh hơn nước, vì vậy ngón tay nào đã nhúng vào cồn sẽ cảm thấy
lạnh hơn
Câu 4: Hơi nước trong không khí ngưng tụ lại thành lớp nước ở thành cốc Không khí càng
ẩm thì lớp nước càng nhiều Mặt khác không khí ẩm báo hiệu trời sắp mưa
Câu 3: Không khí có hơi nước, vì vậy lớp hơi nước gần kem sẽ lạnh đi và ngưng tụ lại
thành những giọt sương mà ta thấy giống như khói
Câu 5: Hà hơi vào một tấm kim loại hoặc tấm kiếng, ta thấy chúng bị hơi nước ngưng tụ
bám lên, làm mờ đi
Câu 6: Máy sấy tóc tăng tốc độ bay hơi bằng cách phối hợp hai tác động : gió và nhiệt Câu 7: Cây rụng lá vào mùa nắng, để hạn chế sự mất nước
Cây cối ở vùng sa mạc có dạng hình gai để giảm diện tích thoát hơi nước
Câu 8: Trong một bình kín thì khối lượng chất lỏng không mất đi : lượng nước bay hơi bằng
lượng nước ngưng tụ
Câu 10: 1-Trong buồng tắm, không khí chứa nhiều hơi nước, vì vậy tốc độ bay hơi trên da
người giảm, gây cho ta cảm giác dường như nhiệt độ trong buồng tắm tăng lên nhiều so với trong phòng khách
2- Nên cắt vào buổi sáng, vì buổi chiều, sau một ngày nóng nực, một phần nước
trong lá đã bay hơi mất
Khi sốt nóng, thoa một lớp cồn lên da sẽ làm nhiệt độ cơ thể hạ xuống
Trời nóng, chó thè lưỡi, quá trình bay hơi của nước bọt ở khoang miệng và lưỡi làm cho nhiệt độ cơ thể chó hạ xuống
Cả lớp đi cắm trại trong rừng Để chuẩn bị dựng lều cần phải xác định hướng gió
Một bạn trong lớp nhúng ngón tay vào nước và giơ lên trời
Chỉ vài giây sau, bạn ấy reo lên “ Ồ ! Gió thổi từ hướng
đông sang”
Em thử lặp lại thí nghiệm để biết được cách làm của bạn
86
Trang 5BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
Câu 3: Từ các thí nghiệm trên điền vào các chỗ trống sau :
Nước đá đông đặc ở nhiệt độ……….0C Người ta gọi là nhiệt độ……… Trong quá trình đông đặc, ……….của nước đá không thay đổi
Nước đá nóng chảy ở nhiệt độ……….0C Người ta gọi là nhiệt độ……… Trong quá trình nóng chảy, ……….của nước đá không thay đổi
Câu 4: Cho nhiệt độ nóng chảy của một số vật liệu như sau :
Nhiệt độ nóng
Từ bảng trên hãy trả lời các câu hỏi sau :
- Người ta thường chọn kim lọai nào làm dây tóc bóng đèn ?
- Để đo nhiệt độ ở các vùng địa cực giá lạnh, người ta dùng nhiệt kế thủy ngân hay nhiệt kế rượu ?
- Vật liệu nào dùng để làm cầu chì (một dụng cụ mà khi nhiệt độ qua hệ thống
điện tăng, dụng cụ tự ngắt, bảo vệ an toàn cho máy) ?
Câu 5: Một bạn lấy các viên đá ra khỏi tủ lạnh rồi làm thí nghiệm sau Em hãy sắp xếp thí
nghiệm lại theo thứ tự :
Câu 6: Nếu nhìn vào các mạch điện trong các thiết bị, máy móc, ta thấy các mối hàn được
làm bằng chì ? Tại sao người ta không hàn bằng các vật liệu khác?
Câu 7: Chọn các câu đúng :
81
Trang 6BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
82
a-Một tảng băng có khối lượng 500kg khi nóng chảy sẽ cho 500kg nước
b-Một khối nước có khối lượng 500kg khi đông đặc sẽ cho 500kg băng đá
c-Một khối nước 500kg khi đông đặc cho 480kg đá
d-500cm3nước khi đông đặc cho 480 cm3 đá
e-500cm3nước khi đông đặc cho 500cm3 đá
f-500cm3nước khi đông đặc cho 550cm3 đá
Câu 8: Để chia vạch chỉ 00C của một nhiệt kế rượu mới chế tạo, hai bạn đã làm theo hai cách như sau :
Bạn A: Ngâm nhiệt kế vào nước đá thật lạnh, càng lạnh càng tốt, rượu chỉ mức nào thì mức đó là 00C
Bạn B: Ngâm nhiệt kế vào nước đá đang tan, rượu chỉ mức nào thì mức đó là 00C
Theo em thì bạn nào đúng ?
HƯỚNG DẪN
Câu 1: Câu C không liên quan đến sự nóng chảy vì nhiệt độ hạ xuống
Câu 4: Người ta thường chọn Tungsten làm dây tóc bóng đèn vì đây là một chất nóng chảy
ở nhiệt độ rất cao
Để đo nhiệt độ ở các vùng địa cực, người ta dùng nhiệt kế rượu, vì nhiệt độ đông đặc của rượu thấp hơn của thủy ngân
Chì được dùng làm cầu chì vì nhiệt độ nóng chảy thấp nhất trong các kim loại Khi dòng điện qua thiết bị tăng, dây chì nóng chảy và ngắt mạch điện
Câu 5: E,A, D, B, C
Câu 6: Các linh kiện trên các mạch điện có các tính chất sau: nếu gặp nhiệt độ cao thì dễ
bị hư hỏng Vì vậy phải chọn vật liệu nóng chảy ở nhiệt thấp để hàn các linh kiện lại với nhau
Câu 7: Các câu a,b, f đúng Khi đông đặc thể tích của nước tăng lên
Câu 8: Bạn A làm sai vì đá lạnh có thể có nhiệt độ thấp hơn 00C Khi đá đang tan thì nhiệt độ là 00C và không đổi trong suốt quá trình đá tan Vì vậy bạn B đúng
Trang 7BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
Nếu băng đá ở hai địa cực tan ra thì mực nước biển sẽ dâng cao 70m Đó là một thảm hoạ cho Trái Đất
Vì vậy nhiệm vụ của tất cả mọi người là phải bảo vệ môi trường, giữ cho khí hậu được ổn định
Đeå xác định nhiệt độ nóng chảy của chì, một học sinh đã thực hiện thí nghiệm như hình vẽ bên bằng cách lấy chì bỏ vào trong ống nghiệm và đun nóng Dựa vào hình vẽ, em hãy :
-Sắp xếp các ống nghiệm theo thứ tự thời gian
- Xác định giá trị nhiệt độ ở các ống nghiệm còn lại
?
?
83