Hơn 10 năm đi thi công từ nhà dân dụng đến công nghiệp, cao tầng, hôm nay nhân lúc rảnh rỗi mình lập topic để chia sẻ với các bạn những bí quyết trong nghề thi công có thể bạn biết hoặc [r]
Trang 1Xây dựng, cải tạo, hoàn thiện nhà-Những bí quyết để bạn tự làm.
Hơn 10 năm đi thi công từ nhà dân dụng đến công nghiệp, cao tầng, hôm nay nhân lúc rảnh rỗi mình lập topic để chia sẻ với các bạn những bí quyết trong nghề thi công có thể bạn biết hoặc chưa biết, thậm chí có nhiều người trong nghề cũng không nắm được, đủ để bạn có thể tự thuê thợ xây dựng một căn nhà hoàn chỉnh
Topic này chủ yếu tập trung vào thi công xây dựng những căn nhà thông thường, còn với nhữngcăn nhà dạng đặc biệt như là quá nhỏ hoặc quá lớn thì mình sẽ nói trong phần sau Mình sẽ bắt đầu liệt kê theo trình tự, bắt đầu từ bản thiết kế đến khi thi công hoàn thiện, vệ sinh sạch sẽ, bàngiao nhà, sẽ cố gắng kèm hình ảnh minh họa
Bản vẽ thiết kế:
Bản vẽ thiết kế rất quan trọng, nó định hình kích thước, kiểu xây, cách bố trí sắp xếp đồ đạc trong nhà Xu hướng bây giờ mọi người thường để không gian thông thoáng từ trước ra sau, hạn chế những bức tường ngăn khiến cho ngôi nhà rộng rãi hơn, thoáng đãng hơn Bố trí ánh sáng, không gian như thế nào là do người kts, điều này thì khó nói
Với mình, bản vẽ phối cảnh "ngon lành" nhất là bản vẽ bên trong có nhiều đồ đạc Quá trình sử dụng lâu dài, mua sắm trưng bày nhiều đồ đạc sẽ khiến cho thiết kế lệch lạc đi so với ban đầu
Ví dụ như hình dưới, thiết kế cho chính nhà mình với diện tích bếp chỉ có 10m2 (3,1x3,5) Nhìn thì thế thôi, nhưng chưa được:
Trang 2Mình thì biết các mặt còn lại gồm những gì, và trong nghề nên sẽ biết làm thế nào để tạo ra không gian đó Nhưng những bạn trong nghề thì rất khó vì 3D chỉ thể hiện 1-2 mặt, 2 mặt còn lạikhông thể hiện thì khó hình dung rồi Bất kể bản vẽ nào cũng phải thể hiện rõ cả 4 mặt thì nó mới giúp bạn tưởng tượng ra không gian trong nhà mình Phòng khách căn chung cư này là được, mặt bên sẽ là cửa vào các phòng, mặt sau sẽ là bếp (ảnh thật):
Trang 3Trong một lớp học có người học kém, có người học giỏi; đi ra đường ăn bát phở cũng có quán ngon quán dở Cho nên một bản thiết kế ngoài tiện nghi, công năng thì đẹp đến đâu là do trình
độ của KTS Thiết kế thì không có bí quyết gì cả, và mình không có ý định đi sâu vào phần này, mình chuyển sang phần thi công, chủ đề chính của topic này
1- Đào móng, xây móng, đổ móng:
Tùy thuộc vào nền đất nhà bạn mà có những phương án xử lý nền móng khác nhau, đàonông sâu khác nhau Thông thường nếu xây nhà 3-4 tầng thì móng đào ít nhất phải là 1m đối với nền đất rắn, còn nền đất yếu lại càng phải đào sâu hơn và gia cố cọc
Trang 6Với nhà cao tầng, thậm chí nhiều người trong nghề khi đi xây nhà cứ nghĩ đào móng lên rồi đan sắt, đổ bê tông là xong Nhưng như thế là sai
Thông thường khi đi vào sử dụng, trọng lượng ngôi nhà thường dồn về một phía Tính toán trọng lượng và kết cấu móng lúc này không phải KTS hay thợ nào cũng làm được Bản vẽ ban đầu cũng không giải quyết được gì trước thực tế trên nền đất yếu Lúc này bạn nên nhìn vào sắt thép đan, sắt cột Nếu sắt cột D22 và khoảng cách sắt đan là 12-15cm thì coi như ổn
Các bạn chỉ việc hình dung ra mình ngồi trên cái ghế 4 chân, nếu mặt đất mà bằng phẳng thì sẽ chắc chắn, mặt đất mà nghiêng thì ghế sẽ nghiêng, mà ngồi trên ghế khôn
có chân ghế thì lại càng phụ thuộc vào độ lồi lõm của mặt đất Nhà cao tầng cũng vậy, chí ít thì các góc nhà cần phải đào sâu, chôn cột, như thế mới đảm bảo căn nhà chắc chắn, không sợ nghiêng
Trang 7Đối với nền đất yếu mà phải gia cố cọc tre, các bạn nên chọn cọc tre tươi, không ngả màu vàng, đường kính khoảng 6-8cm, giá dao động từ 5.000-8.000 đ/c Cọc tre càng to thì chịu lực càng khỏe, nhưng to quá thì đúng là làm khó thợ nếu như không có máy móc Nếu có máy xúc thì hãy để việc chôn cọc cho máy, chôn cho đến khi nào không chôn cọc được nữa thì thôi, càng nhiều càng tốt chứ không phải căn cứ theo "tiêu chuẩn" 30-35 cọc/m2 làm gì cho mệt.
Chôn cọc xong thì chỉ việc đổ bê tông lên thôi Tuyệt đối không đổ cát vàng hay đất, đá,
vì bê tông có độ liên kết, giúp cho cọc cố định và không dịch chuyển được
Xây móng nên chọn gạch đặc loại 1 và xây rộng khoảng 50cm đối với những nhà 4-5 tầng (nếu không biết thì chỉ việc ra cửa hàng hỏi gạch loại 1 loại 2 phân biệt thế nào)
Trang 8Xây càng to, móng càng chắc, thế nên khi bạn tự làm thì đừng tiếc gì trong việc xây to nhỏ này Nếu đào móng 1m thì bạn chỉ việc ước lượng xây 40cm là móng 50, 30cm là móng 40, 30cm còn lại là móng 30 nếu bạn định ghép dầm móng 200, móng bao giờ cũng phải to hơn dầm
Mỏi tay rồi, mai có thời gian lại gõ tiếp Ngày mai là phần chống nồm nền nhà Mục này rất quan trọng để móng được bền nhưng rất rất ít thợ làm, phần vì kinh phí, nhưng chủ yếu là đa số không biết gì về kỹ thuật chống nồm
Chống nồm - Hút bể phốt
Nồm là hiện tượng không khí ngưng tụ thành nước trên bề mặt, thường xuất hiện khoảng tháng 2-3 hàng năm tại miền Bắc Ngoài những tác động đến sinh hoạt đời sống,gây ẩm mốc, thì Nồm còn ảnh hưởng đến độ bền chắc, chất lượng công trình Thường thì nồm từ dưới đất “chui” lên, cho nên đối với những ngôi nhà không được xử lý, chắc chắn sẽ bị dính nồm
Lớp bê tông nền nhà đóng vai trò rất quan trọng trong việc chống nồm Nếu nền nhà đổ móng băng thì sẽ không sợ bị nồm, với điều kiện có đầy đủ sắt thép Còn nếu đổ móng băng mà thiếu sắt thép thì sau một thời gian sử dụng bê tông dễ nứt, tạo cơ hội cho nồmxông lên Những nhà không đổ móng băng thường sẽ bị nồm, mà đa số nhà hiện nay ở miền Bắc đều không đổ móng băng vì tốn kém
Có rất nhiều cách chống nồm như lót xỉ than, than hoạt tính, đổ bê tông , nhưng bài viếtnày mình chỉ xin giới thiệu cách chống nồm đơn giản nhất, rẻ tiền nhất là dùng nilon Chỉ cần làm 2 bước sau sẽ hạn chế được đến 80-90% nồm:
B1: Sau khi đào móng, chôn cọc hãy trải 1 lớp nilon dầy lên toàn bộ nền nhà
B2: Trước khi đàm nền hãy trải tiếp 1 lớp nilon lên bề mặt rồi hãy đổ cát, cán nền, lát nền
Đơn giản 2 bước vậy thôi, nhưng đi bao nhiêu công trình rồi mà không thấy ai làm, vì đa
số ít người biết vụ này, kể cả thợ xây kỳ cựu Hơi ẩm, nước ngấm vào bể nước ăn, gây mất vệ sinh cho bể ngầm, ảnh hưởng sức khỏe Tương tự như trên, chỉ việc bọc lớp nilon ngoài thành bể là xong thôi Nếu mặt bằng xây dựng khoảng 50m2 thì hết có 500k Khi xây móng cũng vậy, hãy cho nó 1 lớp nilong phía bên ngoài
Bạn nào đang xây nhà mà xác định ở lâu dài nên chú ý điều này
Nhân có bạn hỏi mình về xử lý móng nhà đối với nền đất ruộng (đất yếu) và đơn giá xây dựng, mình xin trả lời trước về nền đất ruộng trước, còn đơn giá sẽ trả lời
Trang 9bê tông là bao nhiêu Trên lý thuyết mỗi cọc bê tông có thể chịu được lực khoảng 20 tấn,nhưng giờ hầu hết lõi cọc bê tông toàn thép Đa Hội nên chỉ tính già nửa thôi.
- Móng đóng cọc tre mà xây nhà cao tầng thì nhịp dầm không nên vượt quá 4m Nếu
vượt quá 4m thì cần phải gia cố chân từng cái cột thật chắc chắn Đương nhiên lúc
này cột không thể cấy từ dầm móng được rồi Gia cố thế nào tùy thuộc vào thợ Việc gia
cố này cũng sẽ làm hạn chế tác động của nhà hàng xóm nếu sau này người ta cũng đào móng xây nhà
Nền móng là yếu tố quyết định cho căn nhà, những điểm nêu trên có được thực hiện haykhông phụ thuộc nhiều vào nhận thức, kinh nghiệm, lương tâm của người thợ Phần nềnmóng đến đây tạm dừng, sau này mình sẽ nói về xây tường, ghép cốp pha và các vấn
đề khác Những gì chưa nêu thì đó thuộc về tiêu chuẩn trong xây dựng rồi nên mình bỏ qua (hoặc có thể đấy là bí quyết) Nhiều người không trong nghề tự thuê thợ, tự làm cho
"rẻ và đảm bảo" Thế nhưng có rất nhiều kiến thức đến thợ còn không biết thì người
"ngoại đạo" biết làm sao được Thợ giờ cũng khôn lắm, không có chuyện tự mua việc, tốn kém cho mình, biết có khi cũng chả nói, cứ "Thiên lôi chỉ đâu đánh đấy" cho lành
Bài sau mình sẽ nói về đơn giá xây dựng để trả lời nốt câu hỏi trên Đơn giá xây dựng phụ thuộc vào rất nhiều vấn đề, vào nhiều yếu tố Mình sẽ xây dựng một mẫu những hạng mục "chuẩn" cho nhà tầng bình thường rồi căn cứ vào vị trí, địa điểm xây dựng để đưa ra đơn giá
Đơn giá xây dựng:
Mình đưa ra đơn giá xây mới với nội thất tương đối, còn sửa chữa và cải tạo thì vô cùng lắm, khó nói Vài hình minh họa dưới đây để bạn dễ hình dung ra mức độ công trình:
Trang 13Giả sử bạn xây nhà mặt bằng 40m2, xây khung 3,5 tầng, nhà có 1-2 mặt tiền, mỗi tầng 1
WC chung (có thể có thêm 1 WC nhỏ), nhà không nhiều góc cạnh như hình minh họa trên Xây như sau:
- Nền đất yếu, đóng cọc tre, đổ móng băng, cấy cột xây khung, bể nước và bể phốt đều 2m3
- Tầng 1 xây gạch đặc, từ tầng 2 trở lên xây gạch lỗ
Trang 14- Tay vịn thang gỗ Lim con tiện kép, mặt bậc thang gỗ Lim, cổ bậc sơn trắng
- Sử dụng ống nước Vesbo và ống nhựa Tiền Phong, thiết bị WC Inax thường, vách tắm kính tầng 2+3
- Điện dùng dây Trần Phú đi ngầm, dây internet và truyền hình cáp đi ống gel, thiết bị điện sino
- Tủ bếp gỗ Xoan Đào trên dưới hoặc Sồi ốp kính màu, mặt đá kim sa trung,chậu kép, bàn ăn 6-8 ghế
- Trần thạch cao làm hết 3 tầng nhà, WC dùng tấm chịu nước
- Ánh sáng trong nhà dùng toàn bộ đèn downlight, led hắt, đèn trang trí, đèn hắt, đèn bàn
ăn đầy đủ
- Bồn nước Inox 1-1,2m3, bình nước nóng Thái Dương Năng
- Sơn nội thất jotun, sơn ngoại thất Dulux
Đơn giá hoàn thiện tại khu vực các quận HN như sau:
1) Đối với nhà có địa thế đẹp, điều kiện thi công thuận lợi, xe chở vật liệu đến tận chân công trình: 4,8 tr/m2
2) Nhà cách mặt đường dưới 20m cộng thêm chi phí vận chuyển khoảng 15-20tr
3) Đối với nhà trong ngõ cách đường to khoảng 20-50m: 5 tr/m2
4) Đối với nhà ngõ nhỏ, cách mặt đường lớn 50-100m: 5,2 tr/m2
5) Nhà nhỏ thì đơn giá sẽ cao hơn một chút, nhà diện tích càng lớn thì đơn giá xây càng giảm nhưng không vượt quá 200 k/m2
Hôm nay có tí thời gian ngồi gõ tiếp Từ bài này trở đi các bạn sửa nhà có thể tham khảođược
Trang 15Đan sắt cột, sắt dầm:
Tùy theo thiết kế từng nhà mà sử dụng sắt khác nhau nhưng cần chú ý khoảng cách đai,
vì đai cũng quyết định độ chắc chắn của cột, dầm Nhịp đai không nên vượt quá 1,5 lần
so với tiết diện cột Giả sử ghép cột dầm 220 thì nhịp đai 30cm là tối đa
Trộn vữa:
Nếu hỏi thợ phụ tỷ lệ xi cát là bao nhiêu có khi không biết đâu, toàn ước lượng, thế nên chủ nhà hoặc nhà thầu cần nắm được định lượng để có hướng dẫn cụ thể Ít xi quá sẽ khiến độ kết dính kém, xây thì không thấy nhưng khi trát tường thì một thời gian sau tường sẽ xuất hiện những vết rạn nứt, đấy là những chỗ thiếu xi.Tỷ lệ 1 xi 5 cát khi trát làphù hợp, 1 xi 6 cát khi xây cũng được Tăng tỷ lệ lên 1 xi 4 cát hoặc 1 xi 3 cát thì chắc quá, làm thế nhà thầu có khi lỗ
Chọn gạch:
Với nhà không đổ móng băng, xây móng cần chắc chắn nên phải chọn gạch đặc già một chút, vì gạch non thường bở, dễ vỡ Giá gạch ngoài thị trường chênh nhau có lúc đến 500đ/viên, ví dụ như gạch Cầu Đuống bán lẻ có lúc lên đến 1.900-2.000 đ/viên, xây 1 căn nhà 5 tầng hết khoảng 6 vạn gạch thì riêng tiền gạch chênh lệch cũng mấy chục triệu rồi.Không nên xây tầng 1 gạch ống, vì tầng 1 là tầng chịu lực cho cả tòa nhà, gắn nhiều thiết bị nhất Xây gạch lỗ đục đẽo nhiều mà dùng gạch lỗ thì vỡ hết gạch, dẫn đến tường mỏng, ngấm và ẩm… Xây gạch đặc tầng 1 là tốt nhất Ngoài ra, cạnh bậc cầu
Trang 16thang cũng nên cho 1 viên gạch đặc vào chỗ bắn tay vịn con tiện cho chắc chắn.
Ghép cốp pha mái, ghép giáo ngoài:
Hiện tượng thường thấy nếu cốp pha ghép không tốt khi đổ trần là võng trần, có nơi còn sụt cả trần dẫn đến thương vong, kéo theo bao nhiêu rắc rối, hệ lụy Võng trần thì nhà thầu có thể khắc phục bằng cách làm trần che đi, nhưng với chủ nhà thì rất khó chịu, và với công trình thì nó ảnh hưởng đến độ bền Đa số hiện nay dùng cốp pha tre thay vì dùng các loại khác như nhựa, sắt Hỏi thợ thì thợ nào cũng sẽ biết là 1m2 trần cần 3 câycột chống, nhưng 3 cây cột chống sắp xếp ở vị trí nào thì thợ chắc chịu Cột chống thì lung tung các loại gỗ, nào là xoan, nào thông,… nên độ bền cũng khác nhau Cột chống tốt là cột tươi, đùng có mục nát Những vị trí chủ lực của ngôi nhà như phần giữa nhà cần phải dùng những cây cột chống to khỏe Toàn bộ cột đều phải được kê gạch đặc để tạo mặt bằng, tránh xê dịch
Có 2 cách ghép cột chống: ghép so le và ghép thẳng Tốt nhất là bắt thợ ghép thẳng, khoảng cách giữa các cột từ 60-80 cm là chắc chắn, sau đó mới hãy đóng giằng Đóng giằng thì mỗi cột nên đóng 2 điểm giằng, cứ chia độ cao làm 3 ra đóng giằng là ổn nhất.Khi xây nhà cao tầng cần nhắc thợ để lỗ chờ ghép giáo bên ngoài để trát Khoảng cách giữa các lỗ chờ chỉ nên là 1m không hơn
Ghép ván:
Thường mỗi tấm ván có chiều dài 2m, rộng khoảng 12-15cm nhưng không đều, thế nên khi ghép ván đổ trần cần phải ghép sole để tăng tính chịu lực Mô tả phần này khó quá, phải thực tế thì mới chỉ được
Đặc điểm nổi bật nhất của nghề xây dựng là những sự cố thường không xảy ra ngay, màsau một thời gian sử dụng thì nó mới phát sinh vấn đề Mình chưa rõ bạn hỏi về giá cả, biện pháp thi công, những vấn đề kỹ thuật hay gì nên mình trả lời bạn nhé: Tùy vào thợ, tùy nhà thầu thôi
Có ít kinh nghiệm khi làm trần cenboard sau:
1) Trường hợp phía trên tấm trần không làm gì, mục đích chỉ để che mưa nắng, có thể làm bất kỳ tấm gì, sắt gì thỏa thích, miễn là chắc chắn, kín
2) Trường hợp phía trên còn cán nền, lát gạch hoặc xây tiếp, lên tầng thì phải làm cho cẩn thận
Đối với bề mặt sàn rộng thì kiểu gì cũng phải làm 2 lớp sắt: Lớp sắt chủ lực đáy và lớp xương bắn tấm Lớp xương bắn tấm thì hiện nay thợ hay dùng hộp mạ kẽm để bắn cho
dễ Sắt đáy thì it nhất phải là U8, I10 trở lên Tốt nhất sơn chống gỉ trước khi chôn sắt vào tường Khoảng cách nhịp sắt đáy quyết định độ cứng của tấm trần, cũng quyết định giá cả đắt rẻ
Hiện nay tấm sàn nhẹ Cenboard thông dụng có độ dày 1,2cm, 1,4cm, 1,6cm, nếu có lát gạch thì ít nhất phải sử dụng tấm dày 1,4cm trở lên, nếu sàn rộng thì nên dùng tấm 1,6cm để đảm bảo độ đầm và chắc chắn cho sàn Tấm Cenboard chỉ là 1 phần, quan trọng nhất vẫn là khung xương sắt đỡ
Bắn tấm xong thì các bạn cần bắn sillicon giữa các khe tấm cho kín Xong xuôi thì nên
Trang 17trải một lớp lưới sắt lên trên bề mặt trước khi cán nền, lát nền Lưới sắt có thể có có thể không tùy thợ, nhưng có thì tốt hơn, vì theo kinh nghiệm của mình, bề mặt tấm cenboardlàm càng ngày càng chán, hóa chất nhiều nên láng bóng, không ăn vữa mấy, và lưới sắt giải quyết vấn đề ăn vữa, chống xê dịch.
Mới đây mình có làm một nhà trên phố cổ, diện tích 3,3x5m ở tầng 4, nhà cách mặt đường 50m, lối đi hẹp phải cắt tấm mới đưa lên được Toàn bộ chi phí từ phá dỡ, vận chuyển phế thải, đục trát lại tường, làm trần, cán nền, lát nền, lăn sơn tường, trần thạch cao, đèn đóm… trọn gói hết 35 tr, trong đó riêng chi phí phá dỡ, vận chuyển, bốc xếp vậtliệu, vệ sinh trước và sau khi thi công hết 8tr Vật liệu thì chuyển từng thúng, từng bao, sắt sử dụng hết 6 cây I 12, 7 cây hộp mạ kẽm 40x60, ô hàn vuông 40x30cm, 6 tấm cenboard dầy 1,6cm Làm xong bạn của chủ nhà nặng hơn 80kg đứng lên nhảy phía trên, chủ nhà đứng dưới xem có rung không, sau đó mới quyết toán thanh toán
Giá cả thì cũng vô cùng lắm Như mình làm trên, giá gồm cả phá dỡ, vận chuyển, vệ sinh, vật liệu, nhân công, trần thạch cao phòng bên dưới, gạch lát chống trơn, sơn bả … hết hơn 2,1 tr/m2 rồi Trừ tiền thạch cao, trừ đèn đóm, trừ gạch lát, vật liệu, nhân công lát thì nó rơi vào khoảng 1tr/m2 Bảo hành 3 năm Nhưng không mấy ai dùng sắt “khủng”như trên cho diện tích ấy đâu, hết cả lãi, làm cho nhà người quen mới vậy
Chống nóng tường, thấm tường:
Tường ở đây là tường bên ngoài, chứ tường bên trong chống cũng vô dụng Nhà xây tường 20 thì đỡ phải làm gì, nhưng giờ đã số xây tường 10 để tăng diện tích lòng nhà Nhà có 2-3 mặt tiền nên lưu ý
Các bạn lưu ý khi trát tường ngoài nhắc thợ phụ trộn vữa tốt một chút rồi hãy trát, vữa tốt là vữa nhiều xi măng hơn thông thường Khi trát tường xong, thường thì thợ sẽ quét lên tường một lớp nước xi măng để bịt kín các lỗ hổng trong quá trình trát, cẩn thận nhất
là đánh thầu dầu rồi quét 2 nước lên Quét thêm 1 lớp nước xi măng đặc nữa cũng không ảnh hưởng gì nhiều Cổ trần là nơi dễ bị thấm nhất, cho nên cần xử lý đặc biệt cẩn thận
Nhà nào có điều kiện mà tường nằm đúng hướng nắng, xây tường 10 thì ngoài việc quétnước xi măng đặc thì nên quét thêm 1 lớp sơn chống thấm, loại sơn dạng như Toa đen
sì chứ không phải sơn Kova phải pha xi măng đâu Sơn chống thấm Toa này ưu điểm nhất là bề mặt bóng loáng, giúp cho việc phản xạ ánh mặt trời tốt hơn, chống thấm và chống nắng tốt hơn, hơn hẳn Kova Đây chỉ là kinh nghiệm cá nhân mình
Đương nhiên chi phí phần sơn này thường là chủ nhà chịu nếu không có trong hợp đồng Làm thế này đảm bảo dăm bảy năm không phải nghĩ về chuyện thấm
Mái tôn:
Tốt nhất không nên sử dụng tôn thường lợp mái nhà, vì tôn thường mỏng, những hôm mưa gió nghe bồm bộp khó ngủ lắm Nên dùng tôn lạnh, có sẵn lớp xốp, vừa chống nóng lại vừa giảm tiếng ồn
Tôn hợp kim có nhiều loại, phân biệt theo độ dầy mỏng, lợp mái nhà thì càng dầy càng tốt Tôn dầy thì thợ làm vất vả hơn, nhưng đảm bảo chắc chắn và bền Như nhà dưới