VĂN HỌC HUYỀN ẢO MĨ – LATINHĐề tài: Triết lý sống rút ra từ tác phẩm “Nhà giả kim” của Paulo Coelho có ý nghĩa gì với thế hệ Gen Z ở Việt Nam Giảng viên: Nguyễn Thành Trung Lớp: K24VH Th
Trang 1VĂN HỌC HUYỀN ẢO MĨ – LATINH
Đề tài: Triết lý sống rút ra từ tác phẩm “Nhà giả kim” của Paulo Coelho có ý nghĩa gì với thế
hệ Gen Z ở Việt Nam
Giảng viên: Nguyễn Thành Trung
Lớp: K24VH
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
I Tổng quan 1
1 Những khái niệm cơ bản 1
1.1 Khái niệm “triết lý sống” 1
1.2 Khái niệm “Gen Z” 1
2 Cuộc đời và sự nghiệp của Paulo Coelho 1
2.1 Cuộc đời của Paulo Coelho 1
2.2 Sự nghiệp của Paulo Coelho 2
3 Tác phẩm “Nhà giả kim” 3
3.1 Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm 4
3.2 Kết cấu của tác phẩm 4
3.3 Tóm tắt tác phẩm 5
II Phân tích biểu tượng và rút ra các triết lý sống từ tác phẩm Nhà giả kim của Paulo Coelho 6
1 Các biểu tượng 6
1.1 Nhà giả kim 6
1.2 Giả kim thuật 6
1.3 Con cừu 7
1.4 Sa mạc 7
2 Triết lý sống 8
2.1 “Không sợ thất bại” 8
2.2 “Tự tin vào chính mình” 9
2.3 “Bí quyết của cuộc sống là ngã bảy lần và đứng dậy tám lần” .11 2.4 “Chúng ta đều có giá trị trong cuộc sống” 13
III Triết lý sống đó có ý nghĩa gì đối với thế hệ Gen Z ở Việt Nam 14
IV Kết luận 16
V Tài liệu tham khảo 17
Trang 3I Tổng quan
1 Những khái niệm cơ bản
1.1 Khái niệm “triết lý sống”
Trong cuộc sống, con người luôn bị chi phối bởi đời sống tinh thần và tâm lý
Và mỗi người đều có hoàn cảnh sống, tính tình, tâm lí khác nhau, vì vậy mà cũng có cái nhìn về cuộc sống khác nhau Từ đó mà ra đời triết lí về cuộc sống nhằm răng đe, đưa ra những suy tư chiêm nghiệm về cuộc sống để con người sống sáng suốt hơn Triết lí sống còn giúp con người ta có niềm tin hơn trong cuộc sống, tạo động lực vượt qua được những vấp ngã, đem đến lối sống tích cực, lạc quan để từ đó mà có một cuộc sống hạnh phúc
1.2 Khái niệm “Gen Z”
Gen Z (thế hệ Z) là cụm từ để nói đến nhóm người được sinh trong khoảng thời gian từ năm 1995 đến năm 2012
Thế hệ Z (Gen Z) được được mệnh danh là những công dân của thời đại số hoá,
là thế hệ mới đang thay đổi cả thế giới, họ quyết định văn hóa, xu hướng tiêu dùng của tương lai, điều này mang ý nghĩa về kinh tế và xã hội sâu sắc, bởi họ chính là nhân tố quyết định của tương lai gần
Qua đó cho thấy thế hệ gen Z là một lực lượng hết sức quan trọng đối với nền kinh tế và xã hội Vậy nên, họ là người quyết định văn hóa và tri thức của bản thân nhằm góp phần xây dựng xã hội giàu mạnh
2 Cuộc đời và sự nghiệp của Paulo Coehlo
2.1 Cuộc đời của Paulo Coelho
Cuộc đời của Paulo Coelho có thể được chia thành ba giai đoạn:
- Giai đoạn đầu là lúc còn nhỏ khi đang ấp ủ giấc mơ là một nhà văn và sự phản kháng với ý muốn cho con trở thành luật sư của ba mẹ Paulo
- Giai đoạn thứ hai là những bước đi đầu tiên trên con đường thực hiện ước mơ
- Giai đoạn thứ ba là sau khi đã trở thành một nhà văn nổi tiếng
Paulo Coelho sinh vào tháng 8 năm 1947 trong một gia đình trung lưu tại Rio
de Janeiro, Brazil bố của Paulo là một kỹ sư còn mẹ thì ở nhà nội trợ Thời thơ
Trang 4ấu, ông theo học trong một trường thầy tu dòng ở San Ignacio Dù cha mẹ muốn Coelho trở thành kỹ sư và ngăn cản mơ ước cống hiến mình cho văn chương của ông bằng mọi cách, cuối cùng Paulo Coelho vẫn đi trên con đường mình đã chọn Ông từng là sinh viên trường Luật, nhưng đã bỏ học vào năm 1970 để đi
du lịch nhiều nước châu Mỹ, châu Âu và cả châu Phi Sau khi trở về ônng đã có thời gian soạn lời cho nhạc pop, đã từng bị bắt vào nă 1974 vì hoạt động chống chế độ độc tài ở Brazil
Ông từng 3 lần bị cha đưa vào bệnh viện tâm thần để trị liệu, thậm chí lần cuối cùng ông đã trốn viện
2.2 Sự nghiệp của Paulo Coelho
Dù hiện tại là một tiểu thuyết gia với nhiều tác phẩm bán chạy thuộc hàng top trên thế giới, được bán ra hơn 86 triệu bản trên 150 nước, được dịch ra 56 thứ tiếng và đã nhận được nhiều giải thưởng của nhiều nước, trong đó tác phẩm
“Vironika quyết chết” (Vironika decide morrer) được đề cử cho giải Văn chương Dublin IMPAC quốc tế có uy tín Tuy nhiên con đường văn chương của Paulo cũng không mấy suôn sẻ khi khởi nghiệp
Năm 1987 ông viết cuốn sách đầu tiền sau bao nhiêu năm ấp ủ có tên “Người hành hương”, thuật lại những trải nghiệp trên con đường hành hương Compostelle khi quyết định trở thành tín đồ của đạo Cơ đốc giáo Lúc bấy giờ quyển sách rất ít người biết đến Một năm sau, năm 1988 Paulo viết cuốn “Nhà giả kim”, chỉ xuất bản được vỏn vẹn 900 quyển và nhà xuất bản từ chối xuất bản thêm Lúc này, tác giả cảm thấy thật tệ và quyết định đi du lịch ở nhiều nước Mãi đến năm 1993, qua một người bạn, ông làm quen với nhà xuất bản Harper Collins ở Mỹ Việc gặp được Harper Collins là cột mốc đầu tiên cho tác phẩm “Nhà giả kim” được xuất bản 50.000 quyển Từ đó tên Paulo Coelho đã
có chỗ đứng trong sự nghiệp văn chương
Tiểu thuyết “Nhà giả kim” (O Alquimista) của ông, một câu chuyện thấm đẫm chất thơ đã bán được hơn 65 triệu bản trên thế giới và được dịch ra 56 thứ tiếng, trong đó có tiếng Việt Tác phẩm này được dựng thành phim do Lawrence Fishbune sản xuất, vì diễn viên này rất hâm mộ Coeho Sách của ông còn có quyển “Hành hương” (O diario de um mago), “Bên sông Piedra ngồi xuống và khóc” (Na margem do Rio Piedra eu sentei e cherei) và “Những nữ chiến binh”
Trang 5(As Valkirias) Cuốn tiểu thuyết năm 2005 của ông tên O Zahir bị cấm ở Iran,
1000 bản sách bị tịch thu nhưng sau đó lại được phát hành
Mặc dù có nhiều thành công trong sự nghiệp nhưng nhiều nhà phê bình ở Brazil vẫn không nhìn nhận ông như một tác giả thật sự Họ cho rằng những tác phẩm của ông còn quá nhàm chán, cũng có người xem các tiểu thuyết của ông có quá nhiều tính chất thương mại Sự kiện ông được vào Viện Hàn lâm Văn chương Brazil đã gây ra nhiều tranh cãi cho các độc giả Brazil và ngay trong chính Viện Hàn lâm
Sau thành công của quyển “Nhà giả kim”, Paulo còn viết thêm một số tác phẩm khác và gây được tiếng vang Nhiều quyển sách của ông được lọt vào danh sách những quyển sách bán chạy nhất ở nhiều nước kể cả Brazil, Anh, Hoa Kỳ, Pháp, Đức, Israel và Hy Lạp Ông là tác giả viết tiếng Bồ Đào Nha bán chạy nhất mọi thời đại Một số các tác phẩm của ông như: “Hành hương” (1987),
“Nhà giả kim” (1988), “Bidra” (1990), “O Dom Supermo” (1991), “Những nữ chiến binh” 18 (1992), “Bên sông Piedra tôi ngồi xuống và khóc” (1994),
“Maktub” (1994), “Ngọn núi thứ năm” (1996), “Cẩm nang của chiến binh ánh sáng” (1997), “Vironika quyết chết” (1998), “Quỹ dữ và nàng Prym” (2000),
“Cha con và chú” (2001), “Mười một phút” (2003), “Như một dòng sông chảy” (2006), “Phù thủy phố Portobello” (2006), “Giải Văn học Hans Christian Andersen” (2007)…
3 Tác phẩm Nhà Giả Kim
Nhà giả kim được ông viết bằng tiếng Brazil – một biến thể của tiếng Bồ Đào Nha Nhan đề chính của quyển tiểu thuyết này là: O Alquimista, do NXB Editora Rocco Ltda ở Rioa de Janerio phát hành vào năm 1988
Sau đó, Nhà giả kim được NXB HarperCollins dịch sang tiếng Anh và được coi
là một trong những cuốn sách quan trọng nhất trong lịch sử của NXB danh tiếng này
Nhà giả kim là quyển sách bán chạy nhất trong lịch sử văn học Brazil và kỷ lục này được ghi vào sách Guinness vì đã được dịch ra 56 thứ tiếng và bán 65 triệu bản Khi được dịch sang tiếng Bồ Đào Nha nó cũng lập kỉ lục tương tự
Trang 6Nhà giả kim là một câu chuyện đầy ẩn dụ về cuộc phiêu lưu của chàng chăn cừu Santiago nhằm tìm kiếm “kho báu” của cuộc đời Câu chuyện thôi thúc chúng ta dám sống và ước mơ của mình nhằm có được cuộc sống hạnh phúc và tràn đầy ý nghĩa
3.1 Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm
Năm 1982, khi ông đi trên con đường Santiago Compostela (con đường của thánh James) ở Tây Ban Nha, đó là một lộ trình hành hương quan trọng của những người Thiên Chúa giáo thời Trung cổ Trong chuyến hành trình đó, Coelho có một sự thức ngộ tinh thần mà sau đó ông thể hiện trong cuốn
“Chuyến hành hương” (1987) Quyển sách này có gây được đôi chút ảnh hưởng nhưng điều quan trọng hơn là sau đó, Coelho kiên định hơn với ý tưởng muốn xây dựng sự nghiệp văn chương Ý tưởng về quyển “Nhà giả kim” (1988) đến với ông từ một quyển truyện ngắn in năm 1935 của nhà văn người Argentina Jorge Luis Borges có tên “Câu chuyện về hai gã mộng mơ” Cũng giống như tác phẩm “Nhà giả kim”, truyện ngắn của Borges kể về hai kẻ mộng mơ trên đường đi tìm kho báu Coelho bán cuốn sách của ông cho một nhà xuất bản nhỏ
ở Brazil Họ chỉ in lần đầu với số lượng khiêm tốn là 900 bản và quyết định không tái bản nữa Năm 1993, nhà xuất bản Harper Collins của Mỹ quyết định
in lại cuốn “Nhà giả kim” với 50.000 bản Mặc dù, tại thời điểm đó là con số in
vô cùng ấn tượng nhưng nó vẫn chưa thấm vào đâu so với thành công vang dội sau này của cuốn sách 19 Sau khi được in tại Mỹ, “Nhà giả kim” đã được ghi vào kỉ lục Guiness thế giới ở mục cuốn sách được dịch ra nhiều thứ tiếng nhất của một tác giả còn sống Tác phẩm cũng giành được nhiều giải thưởng văn chương quốc tế trong đó có giải thưởng sách vàng Neilsen 2004 của Vương quốc Anh, Giải thưởng Grand Prix Litteraire Elle của Pháp năm 1995 và giải thưởng Quốc tế Corine dành cho tiểu thuyết năm 2002 của Đức Thành công chưa từng có của “Nhà giả kim” đã đưa Paulo Coelho lên vị thế nhà văn của thế giới và trong số rất nhiều người hâm mộ tác phẩm của ông có nhiều độc giả đặc biệt như tổng thống Bill Clinton, ca sĩ Madonna, diễn viên – ca sĩ Will Smith… Qua đó cho thấy tác phẩm “Nhà giả kim” là một quyển sách không nên bỏ qua trong cuộc sống
3.2 Kết cấu của tác phẩm
Trang 7“Nhà giả kim” được Paulo Coelho viết với 52 chương chia làm 2 phần Phần 1 từ chương 1 đến chương 17: nói về việc tìm ra ước mơ, lựa chọn ước mơ, con đường thực hiện ước mơ của Santiago Phần 2 từ chương 18 đến chương 52: đó là cả quá trình thay đổi công việc, cách thức cuộc sống để đạt đến ước mơ của Santiago trong hành trình chinh phục ước mơ
3.3 Tóm tắt tác phẩm
Mở đầu truyện là nhà giả kim đọc câu chuyện về sự tích hoa thủy tiên Vào một ngày, chàng Narziss ngã xuống hồ nước Hồ nước khóc biến thành đầm lầy còn nơi chàng ngã mọc lên đóa hoa thủy tiên
Tiếp theo, nhà giả kim kể về 1 anh chàng tên Santiago sinh ra trong một ngôi làng nhỏ ở Tây Ban Nha Cha mẹ cho cậu học hành với mong ước cậu trở thành linh mục (vì đó là nghề danh giá nhất tại ngôi làng ấy) Tuy nhiên, cậu muốn theo đuổi ước mơ của mình và trở thành người chăn cừu đi ngao du khắp quê hương mình, trong lúc chăn cừu, cậu thường mơ một giấc mơ kì lạ Trên đường tới nơi bán lông cừu, cậu nhớ về người con gái của chủ tiệm vải, tưởng tượng ra cảnh xén lông cừu điệu nghệ trước mặt cô
Chàng bổng nhớ rằng, ở Tarifa, có một bà lão thầy bói người Digan giải thích những giấc mơ Bà nói rằng, cậu cần đến Ai Cập để tìm kho báu và thù lao cậu phải trả cho bà là một phần mười kho báu cậu tìm được Sau đó, cậu vẫn chưa tin vào giấc mơ và cho rằng tốn thời gian
Ở chợ, chàng gặp một ông già tư xưng là Melchisedek, vua xứ Salem, có nhiều phép thuật Ông hứa chỉ cho cậu đường đến kho tàng với điều kiện cậu để lại một phần mười số cừu cho ông ta Ông tặng cậu hai viên đá Urim và Thummim Cậu bắt đầu chuyến đi đến Ai Cập, nơi có Kim Tự Tháp Ngay ngày đầu tiên đến Maroc, cậu đã bị lừa hết số tiền mà cậu đã bán cừu để có được Cậu xin làm việc tại cửa hàng bán pha lê để sống qua ngày và sau đó, cậu gợi ý cho chủ tiệm cách phát triển tiệm pha lê Cậu làm việc ở đó và quên bẵng đi giấc mơ của mình Một năm sau, khi cậu có đủ tiền mua một bây cừu mới nhưng cậu không mua cừu nữa và để dành tiền tiếp tục đi tìm kho tàng
Trang 8Cậu gia nhập vào đoàn lữ hành đến sa mạc nơi gần các Kim Tự Tháp Ai Cập Khi họ tới ốc đảo, đoàn lữ hành được khuyên phải dừng bước vì có chiến tranh giữa các bộ tộc phía trước Tại đây cậu trúng tiếng sét ái tình ngay từ cái nhìn đầu tiên với cô gái tên Fatima, cậu lưỡng lự khi phải rời ốc đảo vì tình yêu với Fatima Nhà giả kim đưa ra lời khuyên cho cậu và cậu cũng nói chuyện với Fatima, cuối cùng cậu đã rời ốc đảo đi tới Kim Tự Tháp cùng nhà giả kim Sau
đó, cậu đến tu viện Coptic, cậu được chứng kiến nhà giả kim nọ biến chì thành vàng Khi đến được Kim Tư Tháp, trong khi đang đào cát để tìm kiếm kho tàng, cậu gặp những tên cướp và bị cướp mất hầu hết số vàng cậu nhận được từ nhà giả kim Cậu kể về giấc mơ tìm kho báu của mình thì bị những tên cướp cười mỉa mai và trong đó có một tên nói rằng ngay tại chỗ này, hai năm trước, hắn cũng có giấc mơ về kho báu bị chôn dưới cây dâu tại nhà thờ- nơi bọn chăn cừu hay lui tới ở Tây Ban Nha, Cuối cùng, Santiago dùng số vàng còn lại trở về quê hương và đã lấy được kho báu với tiền vàng , đá, tượng quý Anh cũng có ý đinh về Tarifa trả công cho bà phù thùy Digan, và trở về sa mạc tìm Fatima Câu chuyện kết thúc bằng câu “Tôi đang đến đây, Fatima”
II Phân tích biểu tượng và rút ra các triết lý sống từ tác phẩm Nhà giả
kim của Paulo Coelho
1 Các biểu tượng
Nhà giả kim
Nhan đề “nhà giả kim” ẩn dụ cho hình ảnh cậu bé chăn cừu Santiago dũng như cảm một vị thánh bảo vệ xứ sở Hướng về một chuyên gia chế tạo vật chất từ những loại vàng bạc nhưng trong tác phẩm lại hướng về tinh thần con người nhiều hơn là một nghề nghiệp cụ thể Thuật ngữ “giả kim” trong tâm tưởng giống như kim loại được mài giũa thường ngày, sau mỗi trải nghiệm ta lại học thêm nhiều thứ mới lạ Rèn luyện bản thân tốt hơn với một phiên bản hoàn toàn khác với trước kia khi dám vượt qua giới hạn
Giả kim thuật
Giả kim thuật là một công trình nghiên cứu phương pháp biến đổi các kim loại thường như sắt, thép thành các vật có giá trị hơn như vàng, đá quý hay luyện thành thuốc trường sinh bất tử Nhưng về mặt tinh thần các nhà giả kim cũng tham gia vào quá trình tu luyện chuyển hóa bản thân
Trang 9Trong sách “Nhà Giả Kim” của Paulo Coelho, giả kim là một biểu tượng đặc biệt không chỉ thể hiện ở vài chi tiết nho nhỏ mà còn trải dài trong suốt toàn bộ cuốn sách Ý tưởng chính của thuật giả kim là chuyển hóa đạt đến ngưỡng cao
cả và hoàn mỹ nhất
Santiago cũng trở thành nhà giả kim trong chính hành trình của cậu Thuật giả kim thực chất là biểu trưng cho nhân cách trên con đường hoàn thiện và Santiago ý thức được vai trò của mình trên suốt hành trình đi tìm kho báu.Sau hành trình đó Santiago đã chinh phục được tình yêu, hòa nhập vào tiếng nói của
vũ trụ Sau cùng kho báu quý giá nhất chính là tìm về ý muốn của bản thân:
“Đúng là cuộc đời rất hào phóng với người nào chịu theo đuổi vận mệnh mình”
Con cừu
“Cừu” là động vật chăn nuôi phổ biến trong ngành nông nghiệp đặc biệt là ở các nước Phương Tây, phục vụ cho nhu cầu đời sống con người như: lấy len, lấy sữa, lấy thịt Cừu còn là biểu trưng cho một số tính ngưỡng tôn giáo Cừu
là động vật sống theo tập tính bầy đàn Hình ảnh đi liền với “Cừu” lúc nào cũng
là sự hiền lành,nhút nhát Ngoài ra chúng cũng tượng trưng cho sự an phận và
nô lệ Bên cạnh hình ảnh hiền lành của chúng thì tính cách của cừu có phần nhu nhược, ít có ý chí cầu tiền, sống dựa dẫm ỷ lại vào người khác Chúng ngoan ngoãn và phục tùng con người chưa từng phản kháng như thân phận của một con người làm nô lệ Đàn cừu còn là biểu trưng cho những con người trong xã hội Đó là những con người lười biếng, ngại thay đổi bản thân, ngoan ngoãn thực hiện theo nguyên tắc của xã hội, không chống lại, phản bác, sống không có mục đích
Ngoài số đông trong đàn cừu là những con cừu trắng thì còn có cừu đen Trái ngược với hình ảnh ngoan hiền của cừu trắng thì cừu đen lại mang một hình ảnh thể hiện sự ương ngạnh, tính cách bốc đồng, khó kiểm soát bản thân, vì bản thân lập dị khác với số đông thì thường hình ảnh “ Cừu đen” tượng trưng cho sự
cô lập, bị ghét bỏ và xa lánh Tuy nhiên trong thực tế “Cừu đen” cũng mang lại giá trị đặc biệt ở bộ lông của chúng
Trong tác phẩm “Nhà Giả Kim” hình ảnh đàn cừu xuất hiện rất nhiều trong tác phẩm do Santiago cũng là một cậu bé chăn cừu và hình ảnh đàn cừu trong tác phẩm cũng đem lại nhiều ý nghĩa khác nhau, Santiago đã lên án lũ cừu: “ Nếu
Trang 10bất chợt mình biến thành một kẻ hung ác, giết hết con này đến con khác thì chắc khi cả lũ chết gần hết rồi chúng mới biết Vì chúng mù quáng tin vào mình chứ không còn tin ở bản năng của chúng nữa Chỉ bởi mình là kẻ dẫn chúng đến những đồng cỏ xanh và nguồn nước mát Chúng không nhận ra rằng ngày này chúng đi đường mới Chúng không nhận ra đồng cỏ khác nhau bốn mùa thay đổi, vì chúng chỉ lo mỗi chuyện ăn và uống Nhưng biết đâu con người cũng y như thế.” Tức là chỉ những con người sống lười nhác, không cầu tiến, chỉ cần
có ăn có uống đầy đủ là được,trông chờ một sự may mắn nào đó mặc cho số mệnh y như là “ những con cừu”
Cừu là biểu tượng được xuất hiện dày dặc trong tác phẩm, Santiago sở hữu một đàn cừu và nó trở thành phương tiện trao đổi phục vụ cho nhu cầu đi lại của mình Tuy nhiên ý nghĩa của “Cừu” không dừng lại ở đó, mặt khác cừu tượng trưng cho sự an phận và nô lệ Cùng với hình ảnh hiền lành, nhút nhát thì cừu
có tính cách nhu nhược, ít sự cầu tiến với bản năng sinh tồn kém, hay ỷ lại vào người khác Cừu là động vật chăn nuôi phổ biến, phục vụ cho nông nghiệp cho cuộc sống con người như: lấy sữa, lấy len
Đàn cừu còn là biểu trưng cho những con người trong xã hội Đó là những con người lười biếng, ngại thay đổi bản thân, ngoan ngoãn thực hiện theo nguyên tắc của xã hội, không chống lại, phản bác, sống không có mục đích
Trong tác phẩm “Nhà Giả Kim”, Santiago đã lên án lũ cừu: “ Nếu bất chợt mình biến thành một kẻ hung ác, giết hết con này đến con khác thì chắc khi cả
lũ chết gần hết rồi chúng mới biết Vì chúng mù quáng tin vào mình chứ không còn tin ở bản năng của chúng nữa Chỉ bởi mình là kẻ dẫn chúng đến những đồng cỏ xanh và nguồn nước mát Chúng không nhận ra rằng ngày này chúng đi đường mới Chúng không nhận ra đồng cỏ khác nhau bốn mùa thay đổi, vì chúng chỉ lo mỗi chuyện ăn và uống Nhưng biết đâu con người cũng y như thế.” Tức là những ai chỉ biết ăn và uống thì chính là “những con cừu” phó thác cho số mệnh
Sa mạc
Sa mạc tượng trưng cho sự tĩnh lặng, vô biên nhưng cũng đầy nguy hiểm, khí hậu ở sa mạc khắc nghiệt, ít nguồn sống Những nguồn sống ở sa mạc cũng tượng trưng cho sự mạnh mẽ vượt qua sự cằn cỗi, khắc nghiệt ở nơi này