MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUAN ĐIỂN CÁ NHÂN VỀ VIỆC HỢP PHÁP HÓA HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI TẠI VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊNKHOA ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG ---o0o----TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG ĐỀ TÀI: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUAN ĐIỂN CÁ NHÂN VỀ VIỆC HỢP PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

KHOA ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG

-o0o TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN:

PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUAN ĐIỂN CÁ NHÂN

VỀ VIỆC HỢP PHÁP HÓA HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI

TẠI VIỆT NAM

LỚP: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG SÁNG THỨ 5 NHÓM 1 - ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG

GIẢNG VIÊN: TRẦN XUÂN THIÊN AN

TP Hồ Chí Minh Tháng 09 Năm 2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

KHOA ĐIỆN TỬ VIỄN THÔNG

-o0o ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ QUAN ĐIỂM CÁ NHÂN

VỀ VIỆC HỢP PHÁP HÓA HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI

TẠI VIỆT NAM

Nhóm 1 - Điện tử Viễn thông

Trưởng nhóm: Mai Thị Thu Trâm – 20200369

Thành viên:

1 Đinh Thị Thanh Thúy – 20200358

2 Nguyễn Ngọc Như Trúc – 20200376

3 Lê Như Lam – 20200244

4 Tôn Nữ Tâm Nhi – 20200295

5 Trương Trung Trực – 20200377

6 Nguyễn Quốc Triệu – 20200374

7 Nguyễn Tiến Thông – 20200353

8 Trương Công Trường – 20200391

TP Hồ Chí Minh Tháng 09 Năm 2021

Lời cam đoan

Em/chúng em xin cam đoan đề tài: “Một số vấn đề lý luận và quan điểm cánhân về việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới tại Việt Nam” do nhóm 1 – Điện tửViễn thông nghiên cứu và thực hiện

Chúng em đã kiểm tra dữ liệu theo quy định hiện hành

Kết quả bài làm của đề tài là “Một số vấn đề lý luận và quan điểm cá nhân vềviệc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới tại Việt Nam” trung thực và không sao chép

từ bất kỳ bài tập của nhóm khác

Các tài liệu được sử dụng trong tiểu luận có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

Nhóm trưởng đại diện

Mai Thị Thu Trâm

Lời cảm ơn

Lời đầu tiên, chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại họcKhoa học tự nhiên – ĐHQG TP.HCM đã đưa môn học Pháp luật đại cương vàochương trình giảng dạy Đặc biệt, chúng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảngviên bộ môn - cô Thiên An đã tâm huyết truyền đạt những kiến thức hay trong suốtthời gian học tập vừa qua

Do kiến thức và khả năng lý luận của chúng em còn giới hạn và có nhiềuthiếu sót, kính mong sự chỉ dẫn và đóng góp của Cô để bài Tiểu luận của chúng emđược hoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

PHẦN NỘI DUNG 3

1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI VÀ THỰC TRẠNG HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI Ở VIỆT NAM 2

1.1 Các định nghĩa 2

1.2 Khái quát chung về hôn nhân đồng giới ………2

1.3 Thực trạng hôn nhân đồng giới ở Việt Nam hiện nay……… 3

2 NHẬN THỨC KHÁCH QUAN VỀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI 3

2.1 Những mặt tích cực của việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới 3

2.2 Những mặt tiêu cực của việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới 4

3 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI 6

3.1 Quy định của pháp luật về hôn nhân đồng giới ở một số nước 6

3.2 Quy định của pháp luật về hôn nhân đồng giới ở Việt Nam 7

3.2.1 Kinh nghiệm từ các nước 7

3.2.2 Quy định của pháp luật và quan điểm của Nhà nước về hôn nhân đồng giới ở Việt Nam 7

4 NHỮNG QUAN ĐIỂM VỀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI 8

PHẦN KẾT LUẬN 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHỤ LỤC ……… 13

Phụ lục 1 Chữ viết tắt, bảng biểu, sơ đồ, hình vẽ 13

Phụ lục 2 Biên bản họp nhóm……… 14

PHẦN MỞ ĐẦU Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

Trong xã hội hiện đại ngày nay, đồng tính, song tính, chuyển giới luôn là vấn

đề mới và được quan tâm nhiều Kết hôn đồng giới là vấn đề nổi bật và dễ nhậnđược nhiều ý kiến trái chiều từ phía dư luận Thêm vào đó, quá trình đấu tranh vềquyền của người LGBT và nhận thức của xã hội về cộng đồng người này là mộtquá trình rất khó khăn và lâu dài Vấn đề kết hôn giữa những người LGBT* đangđược khá nhiều người quan tâm, đặc biệt là khi tiến hành sửa đổi, bổ sung Bộ luậtdân sự năm 2005, Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 ở nước ta, thì vấn đề nàycàng trở nên cấp thiết và thu hút sự quan tâm của không chỉ giới làm luật mà củatoàn xã hội

Vì vậy mà nhóm chúng em đã quyết định chọn chủ đề: “Một số vấn đề lýluận và quan điểm cá nhân về việc hợp pháp hóa đồng giới tại Việt Nam.”

Mục đích và đối tượng nghiên cứu của đề tài

Chúng em mong muốn đưa ra được những lập luận xác đáng, toàn diện vàphù hợp cho hệ thống giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam về việchợp pháp hóa hôn nhân đồng giới

Đối tượng nghiên cứu là thực tiễn tác động của các quy định về kết hôn giữanhững người đồng giới LGBT đến quyền con người của cá nhân, là những vấn đềxung quanh hôn nhân đồng tính

Phạm vi nghiên cứu: Tiểu luận xem xét nghiên cứu việc xây dựng và áp

dụng các quy định của pháp luật về kết hôn giữa những người cùng giới tính; nhậnthức và quan điểm trên nhiều khía cạnh khách quan

Phương pháp nghiên cứu: Tiểu luận sử dụng phương pháp nghiên cứu của

triết học Mác – Lênin về duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp lịch sử

và logic; phương pháp kết hợp giữa lý luận và thực tiễn; phương pháp phân tíchtổng hợp thống kê, so sánh, điều tra, khảo sát và phương pháp cấu trúc hệ thống.

2

Hôn nhân đồng giới là hôn nhân của hai người có cùng giới tính sinh họchoặc giới tính xã hội được chấp nhận về mặt luật pháp hay xã hội.

1.2 Khái quát chung về hôn nhân đông giới:

Người đồng giới không phải mới đây mà sự xuất hiện và tồn tại người đồngtính được chứng minh có tính lịch sử Tuy nhiên ở mỗi thời điểm, mỗi quốc gia thìnhững vấn đề pháp lý liên quan đến người đồng tính sẽ có những quy định khácnhau, sự khác biệt trong các quy định pháp luật có nhiều yếu tố tác động đến như:chính trị, truyền thống, tôn giáo, đạo đức,…Hiện nay trên thế giới đều thống nhất

về khái niệm người đồng tính- tạo nên cộng đồng những người đồng tính, viết tắt làLGBT

Đương nhiên người đồng tính cũng có nhu cầu về tình cảm và hôn nhân Hônnhân đồng giới có khi còn được gọi là "hôn nhân bình đẳng" hay "bình đẳng hônnhân", thuật ngữ này thường được sử dụng phổ biến từ những người ủng hộ Hợppháp hoá hôn nhân đồng giới còn được mô tả bằng thuật ngữ "định nghĩa lại hônnhân" từ các trường phái có quan điểm đối lập

Ngày nay, hôn nhân đồng giới là vấn đề gây tranh cãi gay gắt giữa nhữngngười ủng hộ và phản đối, đôi khi còn gây ra chia rẽ xã hội sâu sắc

1.3 Thực trạng hôn nhân đồng giới ở Việt Nam hiện nay

Hiện nay ở Việt Nam cụm từ “hôn nhân đồng giới” chắc hẳn không còn xa lạđối với người dân Ngoài ra nó còn ngày càng tăng và phát triển một cách đáng kể

Ở Việt Nam hiện nay, nhu cầu công nhận mối quan hệ đồng giới từ cộngđồng người LGBT đang ngày càng tăng cao, đặc biệt, kể từ khi Tòa án Tối cao Hoa

Kỳ chính thức hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính Nhưng ở Việt Nam hiện nay vẫnchưa hoàn toàn thừa nhận hôn nhân đồng giới Đa số quan điểm của người dân ViệtNam vẫn hiểu rằng khái niệm kết hôn là sự kết hợp giữa nam và nữ để duy trì nòigiống, gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệhuyết thống hoặc do quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các nghĩa vụ và quyền giữa

họ với nhau

2 NHẬN THỨC KHÁCH QUAN VỀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI

2.1 Những mặt tích cực của việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới

Thứ nhất, giải quyết tình trạng kì thị, bắt nạt LGBT tại Việt Nam và nângcao nhận thức của người dân về cộng đồng, xây dựng môi trường sống bình đẳng

 4,5% cho biết từng bị tấn công và bị đánh đập vì là người đồng tính

 15,1% cho biết bị gia đình chửi mắng vì là người đồng tính.”

4

Việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới cũng như được pháp luật thừanhận và bảo vệ về người đồng tính cũng sẽ giải quyết tình trạng kì thị, phânbiệt cộng đồng LGBT ở nước ta Bài trừ các hủ tục mê tín dị đoan về “chữa đồngtính” bằng các phương pháp tâm linh vô căn cứ hay điều trị tâm thần, ép lấy vợchồng.

Thứ hai, thúc đẩy nền kinh tế, hội nhập cùng thế giới

Với bối cảnh nền kinh tế, thị trường nước ta đang được các công ty lớn chú ýđến việc đầu tư phát triển Hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới sẽ giúp nền kinh

tế tạo một môi trường tốt cho các nhà đầu tư Đặc biệt, trong bối cảnh dịchbệnh Covid-19 kéo dài nền kinh tế nước ta bị ảnh hưởng rất nhiều cần phải khôiphục mạnh mẽ sau đại dịch Theo tờ Nikkei Asia cho biết các tập đoàn lớn:Foxconn, Intel, Samsung… đã, đang rót vốn đầu tư vào Việt Nam và đặc biệthơn là Apple đang bắt đầu sản xuất Ipad tại nước ta và đây cũng là thời cơ và cơhội tốt để gây dấu ấn với các nhà đầu tư khác (Google, Airbnb, Deutsche Bank,

EY, Mastercard and Microsoft have joined forces with nine other companies,including Taiwan-based O-Bank Co, to laud the benefits of same-sexweddings) Thêm vào đó, việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới giúp thúc đẩy pháttriển du lịch và thu hút người nước ngoài đến nước ta làm việc và phát triển

Thứ ba, nêu cao khẩu hiệu “Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”

Hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới ở nước ta sẽ làm cho những người đồnggiới cảm thấy thấy hạnh phúc và tự do nâng cao chất lượng cuộc sống Minh chứng

là trong bảng xếp hạng các quốc gia hạnh phúc nhất thế giới theo Statista (2020)trong đó có 19/30 quốc gia hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới

2.2 Những mặt tiêu cực của việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới

Thứ nhất, tỷ lệ kết hôn dị giới giảm Cho phép hôn nhân đồng giới sẽ cho xãhội thấy rằng hôn nhân chỉ là một sự lựa chọn chứ không phải là điều cần thiết Vìvậy, sẽ có ngày càng ít người muốn kết hôn

Thứ hai, hôn nhân đồng giới kém bền vững Một nghiên cứu năm 2014, Đạihọc mở của Anh đã khảo sát 5000 người để tìm hiểu về tình hình sống chung củacác cặp đôi hiện đại và phương thức giữ gìn mối quan hệ Theo đó, các cặp đôiđồng tính hầu hết có mối quan hệ tình cảm hạnh phúc hơn các cặp đôi dị tính.Nhưng họ lại ít khi bày tỏ những cử chỉ thân mật ở nơi công cộng và ngại côngkhai mối quan hệ

Một nghiên cứu về đồng tính nam ở Hà Lan được công bố trong tạp chíAIDS phát hiện ra rằng “thời gian có quan hệ ổn định” với mỗi bạn tình chỉ là 1năm rưỡi, và mỗi đồng tính nam có trung bình 8 đối tác tình dục mỗi năm Điều tranăm 2004 ở Mỹ về lối sống của 7862 người đồng tính cho thấy: chỉ có 15% đã gắn

bó với bạn tình đồng giới được 12 năm trở lên, chỉ có 5% kéo dài hơn 20 năm.Trong khi đó, Trung tâm Sức khỏe Quốc gia năm 2001 thống kê rằng 66% các cuộchôn nhân nam-nữ đã kéo dài được 10 năm hoặc lâu hơn, 50% kéo dài được 20 nămhoặc lâu hơn Điều này cho thấy chỉ một số ít mối quan hệ đồng tính chung thủylâu dài

Nhà nghiên cứu Brad Hayton cung cấp cái nhìn sâu sắc thái độ của nhiềungười đồng tính đối với cam kết trong hôn nhân: Người đồng tính có niềm tin rằngmối quan hệ hôn nhân chỉ là tạm thời và chủ yếu là vì bản năng tình dục Quan hệtình dục giữa họ chủ yếu vì niềm vui chứ không phải vì sự sinh sản Họ tin rằngnguyên tắc một vợ một chồng trong hôn nhân không phải là tiêu chuẩn và cũngkhông cần được khuyến khích

Thứ ba, “Ngày càng ít trẻ em được nuôi dưỡng bởi cả cha lẫn mẹ Trẻ emđược nuôi dưỡng bởi các cặp đôi đồng tính dễ bị tổn thương tâm lí”

6

Một nghiên cứu mới vào năm 2012 của Mark Regnerus, giáo sư tại Đại họcTexas được đăng trên Tạp chí nghiên cứu xã hội Hoa Kỳ đã cung cấp thêm nhiềuthông tin về vấn đề này Nghiên cứu khảo sát 15000 thanh niên, khảo sát kỹ 3000thanh niên với 175 được nuôi lớn bởi cặp đồng tính nữ và 73 bởi cặp đồng tínhnam Kết quả ngắn hạn cho thấy, các cặp đồng tính có thể nuôi con tốt như vợchồng thông thường; nhưng về dài hạn, sự thiếu vắng cha hoặc mẹ để nuôi dạy đứatrẻ là không thể khắc phục được, và con nuôi của họ khi bước vào tuổi thành niên

sẽ gặp phải nhiều vấn dề hơn hẳn so với con cái của những gia đình thông thường

Bảng 1 Tỷ lệ các vấn đề trẻ vị thành niên ở các gia đình gặp phải

3 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ HÔN NHÂN ĐỒNG GIỚI

3.1 Quy định của pháp luật về hôn nhân đồng giới ở một số nước

Nhiều cộng đồng tín ngưỡng đã cho phép hai người cùng giới kết hôn hoặcthực hiện hôn lễ cùng giới, ví dụ như: Phật giáo ở Đài Loan, Úc, Nhà thờ ở ThụyĐiển, Giáo hội Presbyterian, Do Thái giáo bảo thủ, Giáo hội Thống Nhất Canada

Trước khi công nhận hôn nhân đồng giới, nhiều nước đã có luật cho các cặpđồng tính đăng ký sống chung gọi là kết hợp dân sự, quy định quyền lợi và bổnphận của họ như Đan Mạch từ năm 1989, Na Uy năm 1993

Năm 2020, trong số 220 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, đã có 29quốc gia/vùng lãnh thổ chính thức công nhận hôn nhân đồng giới trong đó Hà Lanquốc gia đầu tiên hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới theo Luật và Ireland là quốc giađầu tiên thừa nhận bằng cách trưng cầu dân ý Ngược lại, có hơn 80 quốc gia/vùnglãnh thổ coi hành vi đồng tính luyến ái là tội phạm, một số còn áp dụng hình phạt

thổ còn lại có chính sách trung dung, không coi đồng tính luyến ái là bất hợp phápnhưng cũng không công nhận hôn nhân đồng tính Nhiều quốc gia tuy chưa chophép kết hôn đồng tính nhưng đã thông qua luật về quyền của người đồng tính như:Cộng hòa Czech (năm 2006), Thụy Sĩ (năm 2007) Việc hợp pháp hóa hôn nhânđồng giới ở những nền luật pháp khác nhau trải qua các quá trình khác nhau, mộttòa án quyết định dựa trên nhũng đảm bảo hiến pháp hoặc tổ chức bỏ phiếu trựctiếp hoặc trưng cầu dân ý.

Tòa án tối cao Mỹ ngày 26/06/2015, tuyên bố hợp pháp hóa hôn nhân đồnggiới trên toàn nước Mỹ Các cặp đồng tính nam và nữ trên toàn nước Mỹ đã có thểbình đẳng đăng ký kết hôn, được bảo vệ bởi luật hôn nhân và những điều luật liênquan như về con cái, phân chia tài sản sau ly hôn Họ được hưởng mọi quyền lợicũng như thực thi mọi nghĩa vụ như một cặp vợ chồng dị tính Trong khi đó, nướcNga dưới thời Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra luật cấm mọi hình thức tuyêntruyền về hôn nhân đồng giới Bộ luật cấm những sự kiện cổ vũ cho người đồngtính, quy định việc cung cấp những thông tin "tuyên truyền việc về đồng tính nữ,lưỡng tính và chuyển giới" cho trẻ vị thành niên là phạm pháp, đồng thời các sựkiện cổ vũ cho quyền lợi của người đồng tính cũng bị cấm Trên thực tế, khi đượcđưa ra bỏ phiếu, Bộ luật cấm tuyên truyền đồng tính đã được Duma Quốc gia Nga(Hạ viện Nga) thông qua với số phiếu tuyệt đối 436 thuận - 0 phiếu chống, và 88%người dân Nga được phỏng vấn đã bày tỏ ủng hộ đối với lệnh cấm

3.2 Quy định của pháp luật về hôn nhân đồng giới ở Việt Nam

3.2.1 Kinh nghiệm từ các nước

Hôn nhân đồng giới đã và đang được xã hội chấp nhận Tuy vậy, xuất phát từnhiều quan điểm trái chiều, một số nước không thừa nhận quyền của người đồngtính, dẫn đến các hậu quả xấu Các cuộc biểu tình đã xảy ra, xung đột giữa cộngđồng LGBT với tôn giáo trở nên nghiêm trọng, nhân dân không đồng tình với nhànước…

8

Trước đây, Việt Nam hầu như không công nhận quyền của người đồng tính.Nên đã không ít lần cộng đồng LGBT ở Việt Nam đứng lên giành quyền bình đẳng.Các sự kiện dành cho người đồng tính được tổ chức lớn Ngày 14/09/2019, tạithành phố Hồ Chí Minh tổ chức sự kiện thường niên tên VietPride Đây là mộttrong những sự kiện lớn đòi nhân quyền của người đồng tính ở Việt Nam.

Để tránh tình trạng như ở các nước khác, Việt Nam đã dần công nhận và sửađổi các điều luật liên quan đến người đồng tính, đặc biệt là luật hôn nhân và giađình

3.2.2 Quy định của pháp luật và quan điểm của Nhà nước về hôn nhân đồng giới ở Việt Nam

Luật hôn nhân và gia đình 1986 không cấm hôn nhân đồng giới Nhưng sau

đó có một số đám cưới của người đồng tính gây xôn xao và không được sự đồngtình của dư luận Đến năm 2000, luật hôn nhân và gia đình đã được sửa đổi Ở

khoản 2 Điều 8 có quy định: “Kết hôn là việc nam và nữ xác lập quan hệ vợ chồng

theo quy định của pháp luật về điều kiện kết hôn và đăng kí kết hôn” Đồng thờicũng quy định cấm kết hôn “giữa những người cùng giới tính” ở khoản 5 Điều 10.Trong thời điểm đó, những ai cố ý kết hôn đồng giới sẽ bị xử phạt vi phạm hànhchính trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình theo quy định tại Nghị định87/2001/NĐ-CP

Cho đến khi cộng đồng những người đồng tính phát triển hơn, năm 2014,Luật hôn nhân và gia đình tiếp tục sửa đổi Nhà nước đã xóa bỏ quy định cấm kếthôn giữa những người đồng giới Theo đó tại khoản 2 Điều 8 đã quy định “Nhànước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới”

Vì cuộc hôn nhân đồng giới không được thừa nhận nên cuộc hôn nhân đó sẽkhông được pháp luật bảo vệ về quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản