Bệnh sâu răng thực chất là do sự phân hủy khoáng của răng các yếu tố vô cơ chủ yếu là canxi làm mất đi cấu trúc toàn vẹn của răng.. Đối với một số bệnh khác, hay việc dùng một số nhóm th
Trang 1Về “tai hoạ thứ 3” của loài người
Có thể nói tai họa thứ ba của loài người sau ung thư và tim mạch là sâu răng Có tới hơn 90% trẻ em trên khắp thế giới mắc bệnh sâu răng, còn với người lớn tỷ lệ này là trên 75% Ngày càng có nhiều người mang răng giả khi về già Tỷ
lệ này đang có xu hướng gia tăng ở nước ta do thay đổi mức sống, chế độ ăn, thói quen sinh hoạt và tuổi thọ thì ngày càng tăng, lại thêm thiếu kiến thức về chăm sóc sức khỏe răng miệng
Bệnh sâu răng thực chất là do sự phân hủy khoáng của răng (các yếu tố vô
cơ chủ yếu là canxi) làm mất đi cấu trúc toàn vẹn của răng
Sâu răng có hai loại chính:
- Sâu răng trên bề mặt bằng phẳng (gặp ở vùng chân răng và quanh chân răng)
- Sâu răng trên rãnh và khe (gặp ở trên mặt nhai của răng hàm)
Dấu hiệu và triệu chứng bệnh
Đầu tiên xuất hiện một vết trắng trên bề mặt răng sau đó tổn thương chuyển sang màu nâu, bề mặt men răng bắt đầu bị phá hủy Sự khử khoáng tiến triển vào lớp ngà răng (là mô cứng chiếm phần lớn trong thân răng) tạo thành lỗ hổng Khi
Trang 2lỗ sâu lớn, để lộ các dây thần kinh răng, gây đau, cảm giác đau tăng lên khi ăn thức ăn nóng lạnh hoặc chua ngọt Nếu bệnh tiếp tục thì sâu răng sẽ ăn vào tận buồng tủy gây viêm tủy, và cảm giác đau sẽ tăng lên rất nhiều Trong những trường hợp nặng thì bệnh sẽ lan tới mô mềm gây ra các bệnh như viêm quanh cuống răng, viêm xương, viêm hạch nhiều trường hợp biến chứng nhiễm khuẩn huyết gây tử vong
Ngoài ra bệnh sâu răng còn gây ra tình trạng hôi miệng gây bất tiện cho người bệnh Chẩn đoán cơ bản là thăm khám lâm sàng, kiểm tra bề mặt răng bằng mắt thường với đèn chiếu sáng và dụng cụ thăm dò Chẩn đoán này chỉ có thể phát hiện tổn thương lớn và ở vị trí dễ nhận biết Đối với tổn thương nhỏ và vị trí khó nhìn thì phải dùng đến Xquang
Nguyên nhân gây bệnh
3 nguyên nhân chính gây nên sâu răng là đường, vi khuẩn và thời gian
Vi khuẩn: Trong miệng chúng ta luôn có một số lượng lớn vi khuẩn Hai loại vi khuẩn thường gây sâu răng là: Streptococcus mutans và Lactobacilli Các vi khuẩn này bám vào răng nhờ lớp mảng bám răng
Đường: Các vi khuẩn trên sẽ biến đổi đường thành các acid nhờ quá trình lên men Bình thường nước bọt được tiết ra góp phần rửa trôi đường và vi khuẩn bám lại và để trung hòa acid tiết ra Nước bọt chính là cơ chế tự bảo vệ của cơ thể
Trang 3khỏi bệnh sâu răng Tuy nhiên nếu quá trình lên men xảy ra mạnh mẽ, acid tạo ra nhiều sẽ là môi trường thuận lợi cho sự khử khoáng xảy ra, khoáng mất đi hình thành khoang và lỗ trên răng
Thời gian: Tính thường xuyên của việc răng tiếp xúc với môi trường acid sẽ thúc đẩy quá trình sâu răng Số lượng đường ăn vào sẽ không quan trọng bằng số lần ăn đường
Ngoài ba yếu tố trên thì bản thân răng cũng là yếu tố góp phần gây bệnh sâu răng Đây chỉ là những nhân tố chủ quan Những răng sữa, răng mới mọc dễ bị sâu hơn những răng khác Đó là lý do vì sao trẻ em lại rất dễ bị sâu răng Những người mắc bệnh di truyền về răng như rối loạn tạo men răng hay sự hóa ngà răng bất thường, làm men răng không còn khả năng bảo vệ răng nữa cũng dễ mắc bệnh Đối với một số bệnh khác, hay việc dùng một số nhóm thuốc lâu dài gây ra tình trạng khô miệng, giảm tiết nước bọt cũng dễ bị sâu răng
Một số nguyên nhân khác làm cho sâu răng trầm trọng hơn là việc hút thuốc lá Hút thuốc lá không chỉ có hại với sức khỏe nói chung mà còn làm tăng tỷ
lệ mắc bệnh sâu răng, phá hủy men răng làm mất đi thẩm mỹ của răng
Điều trị
Với những tổn thương nhỏ, người bệnh tự chữa khỏi bằng một chế độ vệ sinh răng miệng hợp lý hoặc có thể sử dụng thêm keo fluor Fluor có thể giúp ngăn
Trang 4ngừa quá trình phá hủy răng do nó kết hợp chặt chẽ với yếu tố khoáng trong răng, tăng cường quá trình tái tạo khoáng, bảo vệ men răng tốt hơn với sự khử khoáng Tuy nhiên flour rất dễ gây ngộ độc khi nuốt, đặc biệt là trẻ em nên phải rất thận trọng
Việc điều trị những tổn thương lớn thường phức tạp và tốn kém hơn nhiều
do răng không thể khôi phục hoàn toàn được Phương pháp điều trị thường gặp là hàn răng Trước khi hàn, nha sĩ sẽ lấy đi phần răng sâu (phần răng đã bị biến đổi
và trở nên mềm hơn) sau đó dùng các vật liệu trám để bít lại Các vật liệu trám thường dùng là: hỗn hợp nhựa compotise, sứ, vàng Một số trường hợp đã bị viêm tủy răng thì phải dùng đến phép điều trị ống chân răng (Root Canal): lấy hết phần tủy đi, tạo ống chân răng sau đó lấp kín bằng một loại nhựa két (gulla – percha) Khi đó răng sẽ không còn có các tế bào sống nữa Biện pháp cuối cùng là nhổ răng Việc nhổ răng sâu chỉ khi răng đó bị phá hủy nhiều và không thể hồi phục
Phòng ngừa
Việc phòng ngừa sâu răng bao gồm các biện pháp cụ thể sau:
Vệ sinh răng miệng: Bao gồm việc chải răng và dùng chỉ nha khoa hàng ngày Mục đích của việc vệ sinh là làm sạch mảng bám trên răng Việc chải răng chỉ có thể làm sạch ở hầu hết bề mặt của răng trong khi đó mảng bám răng lại tập trung chủ yếu ở các kẽ răng Việc dùng chỉ nha khoa trở nên rất hữu ích do có thể làm sạch mảng bám răng ở hầu hết các răng Chỉ nha khoa hiện nay được bán rộng
Trang 5rãi trên tất cả các hiệu thuốc, việc thao tác lại không phức tạp, khi đã làm thuần thục thì chỉ cần 1 đến 2 phút là xong Do vậy bạn nên tập thói quen chải răng và dùng chỉ nha khoa ngay sau các bữa ăn đều đặn, hàng ngày Việc dùng chỉ nha khoa có thể chỉ cần thực hiện một lần một ngày Bên cạnh đó nên định kỳ khám răng 6 tháng một lần, chụp Xquang răng để kịp thời phát hiện sâu răng khi tổn thương chưa tiến triển thành lỗ hổng Định kỳ lấy cao răng 6 tháng một lần do việc
vệ sinh hằng ngày cũng không thể ngăn cản sự tạo thành mảng bám răng
Thay đổi chế độ ăn: Nên hạn chế việc ăn đường, nếu có ăn thì nên ăn vào 3 bữa chính và tránh các bữa phụ Không nên ăn vặt, đặc biệt là với trẻ em Việc thường xuyên ăn kẹo và uống các đồ uống có đường là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sâu răng ở trẻ em Chế độ ăn nên bổ sung thêm canxi và vitamin D, đây là những yếu tố giúp răng chắc khỏe
Biện pháp khác: Một biện pháp khác cũng được dùng là sử dụng chất bịt kín răng (một loại nhựa) Việc sử dụng chất bịt kín giống như khoác một lớp áo khoác ngoài cho bề mặt răng Áo khoác này sẽ ngăn cản việc tạo mảng bám răng, tránh được nguy cơ sâu răng Phương pháp này thường áp dụng cho răng hàm mới mọc của trẻ em Một phương pháp điều trị khác là điều trị flour thông qua việc sử dụng thường xuyên kem đánh răng có chứa flour hoặc tăng cường flour hòa tan trong nước sinh hoạt hàng ngày Sự nhai và sự kích thích các recepor mùi vị làm tăng tiết nước bọt cũng làm giảm nguy cơ sâu răng Đây cũng là lý do mà nhiều nước sử dụng kẹo cao su có chứa xylitol và đường gỗ (wood sugar) để phòng sâu
Trang 6răng Hơn nữa vi khuẩn không thể sử dụng những chất này để tạo acid gây sâu răng nên sẽ không xảy ra quá trình khử khoáng
Việc có một hàm răng chắc khỏe là tùy thuộc vào mối quan tâm của mỗi người đến vấn đề răng miệng Để có một hàm răng chắc khỏe suốt đời thì cần có biện pháp và thói quen chăm sóc răng miệng ngay từ bây giờ