HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CHO CÔNG TY CẢNG DỊCH VỤ DẦU KHÍ ĐẾN NĂM 2016 LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT

------ ĐỖ XUÂN DƯƠNG HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CHO CÔNG TY CẢNG DỊCH VỤ DẦU KHÍ ĐẾN NĂM 2016 LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA H

- -

ĐỖ XUÂN DƯƠNG

HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CHO CÔNG TY CẢNG DỊCH VỤ DẦU KHÍ ĐẾN NĂM 2016

LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS PHẠM THỊ KIM NGỌC

Hà Nội – Năm 2014

Đỗ Xuân Dương – Luận văn Thạc sĩ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bản luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các dữ liệu, kết quả nêu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ

ĐỖ XUÂN DƯƠNG

Đỗ Xuân Dương – Luận văn Thạc sĩ

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ 6

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC CỦA DOANH NGHIỆP 3

1.1 Những khái niệm cơ bản về chiến lược 3

1.1.1 Khái niệm về chiến lược 3

1.1.2 Khái niệm về chiến lược phát triển 3

1.1.3 Phân loại chiến lược 5

1.1.3.1 Phân loại theo phạm vi chiến lược 5

1.1.3.2 Phân loại theo hướng tiếp cận 6

1.1.4 Vai trò của chiến lược phát triển đối với sự tồn tại và phát triển của Doanh nghiệp 6

1.1.5 Nội dung cơ bản của chiến lược phát triển 8

1.2 Quy trình hoạch định chiến lược 9

1.3 Phân tích các căn cứ để h ình thành chiến lược 9

1.3.1 Phân tích môi trường vĩ mô 10

1.3.1.1 Phân tích môi trường kinh tế 11

1.3.1.2 Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố chính trị và luật pháp 11

1.3.1.3 Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố xã hội 12

1.3.1.4 Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố công nghệ 12

1.3.2 Phân tích môi trường ngành 13

1.3.2.1 Phân tích đối thủ cạnh tranh hiện có 13

1.3.2.2 Phân tích áp lực của khách hàng 15

1.3.2.3 Phân tích áp lực của nhà cung ứng 15

1.3.2.4 Phân tích các đối thủ tiềm ẩn 15

1.3.2.5 Phân tích áp lực của sản phẩm mới thay thế 16

1.3.3 Phân tích nội bộ 16

1.4 Các công cụ hoạch định chiến lược 18

1.4.1 Mô hình phân tích SWOT 18

1.4.2 Mô hình BCG (Boston Consulting Group) 22

1.4.3 Mô hình Mc Kinsey 25

1.5 Bài học kinh nghiệm về xây dựng chiến lược phát triển 26

1.5.1 Kinh nghiệm về xác định nhiệm vụ chiến lược của tổ chức 26

1.5.2 Kinh nghiệm về thu thập thông tin và xử lý thông tin trong xây dựng chiến lược 27

Đỗ Xuân Dương – Luận văn Thạc sĩ

1.5.3 Kinh nghiệm về chiến lược phải được công bố rộng rãi 27

1.5.4 Kinh nghiệm phải phân tích rõ tình hình trước khi đưa ra chiến lược27 KẾT LUẬN CHƯƠNG I 28

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH CÁC CĂN CỨ ĐỂ HÌNH THÀNH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CHO CÔNG TY CẢNG DỊCH VỤ DẦU KHÍ 29

2.1 Giới thiệu về Công ty mẹ - Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) 29

2.1.1 Quá trình hình thành, phát triển 29

2.1.2 Vị trí của Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam 33

2.2 Giới thiệu về Công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí (PTSC Supply Base) 34

2.2.1 Giới thiệu chung 34

2.2.2 Chức năng, nhiệm vụ, ngành nghề kinh doanh 35

2.2.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động 35

2.2.4 Chức năng và nhiệm vụ của các đơn vị, phòng chức năng trong tổ chức Công ty 36

2.2.4.1 Phòng Điều hành Sản xuất: 36

2.2.4.2 Phòng Kinh doanh & Phát triển Dịch vụ: 36

2.2.4.3 Phòng Tổ chức Nhân sự: 36

2.2.4.4 Phòng An toàn Chất lượng: 37

2.2.4.5 Phòng Kỹ thuật Vật tư: 37

2.2.4.6 Phòng Tài chính Kế toán: 37

2.2.4.7 Phòng Thương mại: 37

2.2.4.8 Phòng Hành chính: 37

2.2.4.9 Phòng Kế hoạch Đầu tư: 37

2.2.4.10 Phòng Đại lý Tàu biển: 37

2.2.4.11 Đội giao nhận: 38

2.2.4.12 Đội Bảo vệ: 38

2.2.4.13 Đội Thiết bị: 38

2.2.4.14 Đội Xếp dỡ: 38

2.2.4.15 Đội Điều độ cảng: 38

2.2.4.16 Xưởng cơ khí: 38

2.3 Phân tích môi trường vĩ mô ảnh hưởng đến hoạch định chiến lược phát triển kinh doanh của Công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí 38

2.3.1 Phân tích môi trường kinh tế 39

Đỗ Xuân Dương – Luận văn Thạc sĩ

2.3.1.1 Phân tích ảnh hưởng của tốc độ tăng trưởng GDP 39

2.3.1.2 Phân tích ảnh hưởng của tỷ lệ lạm phát 40

2.3.1.3 Phân tích ảnh hưởng của tỷ lệ thất nghiệp, việc làm 42

2.3.1.4 Phân tích ảnh hưởng của đầu tư nước ngoài 43

2.3.2 Phân tích ảnh hưởng của điều kiện văn hóa - xã hội 45

2.3.3 Phân tích sự ảnh hưởng của chính sách luật pháp 46

2.3.4 Phân tích ảnh hưởng của các sự kiện chính trị 49

2.3.5 Phân tích ảnh hưởng của sự thay đổi công nghệ 52

2.4 Phân tích môi trường ngành ảnh hưởng đến hoạch định chiến lược phát triển của Công ty PTSC Supply Base 52

2.4.1 Phân tích đối thủ cạnh tranh hiện có 52

2.4.1.1 Chọn tiêu chí để đánh giá đối thủ cạnh tranh 54

2.4.1.2 Đánh giá đối thủ cạnh tranh 56

2.4.2 Phân tích áp lực của nhà cung ứng 59

2.4.3 Phân tích áp lực của khách hàng 60

2.4.4 Phân tích áp lực của sản phẩm mới thay thế 60

2.4.5 Phân tích đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn 61

2.5 Phân tích nội bộ của Công ty PTSC Supply Base ảnh hưởng đến việc hoạch định chiến lược phát triển cho công ty 62

2.5.1 Phân tích chiến lược phát triển hiện tại của công ty PTSC Supply Base 62

2.5.2 Phân tích năng lực sản xuất kinh doanh 64

2.5.3 Phân tích trình độ công nghệ 69

2.5.4 Phân tích tiềm lực tài chính 71

2.5.5 Phân tích chất lượng nhân sự 73

2.5.6 Phân tích trình độ tiếp thị 75

2.5.7 Phân tích công tác quản lý an toàn, sức khoẻ, môi trường (HSE) 77

2.6 Tóm tắt những cơ hội, thách thức, điểm mạnh và điểm yếu của công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí 79

2.6.1 Cơ hội 79

2.6.2 Thách thức 79

2.6.3 Điểm mạnh 80

2.6.4 Điểm yếu 80

Đỗ Xuân Dương – Luận văn Thạc sĩ

2.6.5 Những cơ hội, thách thức, điểm mạnh và điểm yếu của công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí theo ý kiến của Lãnh đạo công ty, các chuyên gia và của

tác giả 80

2.6.5.1 Cơ hội: 81

2.6.5.2 Thách thức: 81

2.6.5.3 Điểm mạnh 81

2.6.5.4 Điểm yếu 81

TÓM TẮT CHƯƠNG 2 82

CHƯƠNG 3 HÌNH THÀNH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CHO CÔNG TY CẢNG DỊCH VỤ DẦU KHÍ ĐẾN NĂM 2016 83

3.1 Các căn cứ để hình thành chiến lược 83

3.2 Hình thành mục tiêu chiến lược tổng quát của Công ty 83

3.3 Lập ma trận TOWS để hình thành các chiến lược 85

3.4 Đề xuất các giải pháp để thực hiện chiến lược 89

3.4.1 Giải pháp phát triển cơ sở vật chất 89

3.4.2 Giải pháp phát triển thương hiệu PTSC Supply Base 91

3.4.3 Giải pháp nâng cao chất lượng điều hành sản xuất 93

3.4.4 Giải pháp phát triển thị trường mới và cải tiến công tác quản lý 98

KẾT LUẬN 101

TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

Đỗ Xuân Dương – Luận văn Thạc sĩ

Hình 1.1 Mối quan hệ giữa chiến lược tổng quát và chiến lược bộ phận 5

Bảng 2.1 Tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam giai đoạn 2011 - 2014 39

Bảng 2.3 Tỷ lệ thất nghiệp của Việt Nam qua các năm 2011 - 2014 42 Bảng 2.4 Tổng vốn đầu tư FDI vào Việt Nam qua các năm 2011 - 2014 44

Bảng 2.5

Cách tính điểm các tiêu chí đánh giá vị thế cạnh tranh của Công ty PTSC Supply Base so với các đối thủ khác trong lĩnh vực cung cấp cảng dịch vụ dầu khí

55

Bảng 2.6

Bảng điểm đánh giá vị thế cạnh tranh của Công ty PTSC Supply Base so với các đối thủ khác trong lĩnh vực cung cấp cảng dịch vụ dầu khí

59

Bảng 2.7 Danh sách các đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn của Công ty PTSC

Bảng 2.8 Kết quả sản xuất kinh doanh qua các năm 2011-2012-2013 71 Bảng 2.9 Số liệu báo cáo lao động của PTSC Supply Base đến ngày

Bảng 2.10 Số lượng các hợp đồng dịch vụ chủ chốt ký kết trong những

Đỗ Xuân Dương – Luận Văn Thạc sĩ 1

LỜI MỞ ĐẦU

Kinh doanh dịch vụ trong nền kinh tế thị trường đang ngày càng phát triển và chiếm một tỷ trọng lớn của nền kinh tế Với đặc điểm trong quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá, nền kinh tế Việt Nam đang có những bước phát triển rất năng động, đòi hỏi việc phát triển các ngành dịch vụ nói chung và ngành dịch vụ dầu khí nói riêng là không thể thiếu

Thực tế kinh doanh trong cơ chế thị trường cho thấy môi trường kinh doanh luôn luôn biến đổi Sự phát triển ngày càng phức tạp hơn của môi trường kinh doanh đòi hỏi doanh nghiệp phải hoạch định và triển khai một công cụ kế hoạch hoá hữu hiệu, đủ linh hoạt để ứng phó với những thay đổi của môi trường kinh doanh, công cụ đó chính là chiến lược phát triển Chiến lược phát triển giúp cho doanh nghiệp có một cái nhìn tổng thể về bản thân mình cũng như về môi trường kinh doanh bên ngoài để hình thành nên những mục tiêu chiến lược và sách lược, giải pháp thực hiện thành công những mục tiêu đó

Cung cấp căn cứ cảng dịch vụ dầu khí là một ngành sản xuất vật chất độc lập

và đặc biệt của xã hội Nó giữ vai trò quan trọng trong quá trình khai thác dầu khí

Đi đôi với sự đầu tư đổi mới và hiện đại hoá cơ sở vật chất kỹ thuật của ngành dịch

vụ dầu khí thì việc nghiên cứu và hoàn thiện các biện pháp hoạch định chiến lược phát triển của công ty có vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế của ngành

Hiện nay tôi đang làm việc tại Công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí (PTSC Supply Base) - là chi nhánh của Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, là một trong những doanh nghiệp có uy tín và kinh nghiệm trong lĩnh vực cung cấp căn cứ cảng dịch vụ dầu khí Để có thể mở rộng quy mô kinh doanh của Công ty, mở rộng thị trường, nhằm nâng cao lợi nhuận và tránh được các rủi ro gây tổn thất lớn, việc triển khai công tác hoạch định chiến lược phát triển cho Công ty là hết sức cần thiết Do vậy, tôi đã

chọn đề tài Hoạch định chiến lược phát triển cho Công ty Cảng dịch vụ Dầu

Khí đến năm 2016 làm luận văn cho mình Với mong muốn từ thực tế nghiên cứu

tình hình hoạt động sản xuất của Công ty, tác giả sẽ đưa ra giải pháp nhằm đóng góp một số ý kiến của mình tạo thêm cơ sở cho các quyết định chiến lược liên quan đến sự phát triển của Công ty

Đỗ Xuân Dương – Luận Văn Thạc sĩ 2

 Mục đích nghiên cứu :

- Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về hoạch định chiến lược phát triển cho công

ty Cảng dịch vụ Dầu khí

- Phân tích môi trường vĩ mô ảnh hưởng đến hoạch định chiến lược phát triển kinh doanh của Công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí

- Phân tích môi trường ngành ảnh hưởng đến hoạch định chiến lược phát triển của Công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí

- Phân tích nội bộ Công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí ảnh hưởng đến hoạch định chiến lược phát triển kinh doanh

→ Từ đó hình thành chiến lược phát triển cho công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí đến năm 2016 và các giải pháp để thực hiện chiến lược đó

 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Luận văn tập trung nghiên cứu về chiến lược phát triển cho công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí đến năm 2016

- Về không gian: Luận văn nghiên cứu các môi trường ảnh hưởng đến chiến lược phát triển công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí, nghiên cứu nội bộ công ty Cảng Dịch vụ Dầu khí và các đối thủ cạnh tranh của công ty

- Về thời gian : Luận văn sử dụng số liệu của công ty PTSC Supply Base từ năm 2010 đến năm 2013

 Nội dung kết cấu của luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm 3 chương:

- Chương I: Cơ sở lý luận về hoạch định chiến lược của doanh nghiệp

- Chương II: Phân tích các căn cứ để hình thành chiến lược phát triển cho Công ty Cảng dịch vụ Dầu khí

- Chương III: Hình thành chiến lược phát triển cho Công ty Cảng dịch vụ Dầu khí đến năm 2016

Đỗ Xuân Dương – Luận Văn Thạc sĩ 3

CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC

CỦA DOANH NGHIỆP

1.1 Những khái niệm cơ bản về chiến lược

1.1.1 Khái niệm về chiến lược

Từ rất lâu, thuật ngữ “chiến lược” được dùng trước tiên trong lĩnh vực quân sự Một xuất bản trước đây của từ điển Larouse cho rằng: Chiến lược là nghệ thuật chỉ huy các phương tiện để chiến thắng, đó là nghệ thuật chiến đấu ở vị trí ưu thế Học giả Đào Duy Anh, trong từ điển tiếng Việt đã viết: Chiến lược là các kế hoạch đặt ra để giành thắng lợi trên một hay nhiều mặt trận

Như vậy, trong lĩnh vực quân sự, thuật ngữ “chiến lược” nói chung được quan niệm như một nghệ thuật chỉ huy của bộ phận tham mưu cao nhất nhằm giành thắng lợi trong cuộc chiến tranh, nó mang tính nghệ thuật nhiều hơn tính khoa học

1.1.2 Khái niệm về chiến lược phát triển

Từ giữa thế kỷ 20, thuật ngữ “chiến lược” đã được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực kinh tế cả ở bình diện vĩ mô cũng như vi mô

Ở bình diện quản lý vĩ mô, “chiến lược” được dùng để chỉ những kế hoạch phát triển dài hạn, toàn diện, cơ bản về những định hướng chính của ngành, lĩnh vực hay vùng lãnh thổ Đó là những chiến lược phát triển thuộc quản lý vĩ mô

Ở bình diện quản lý vi mô, các chiến lược cũng nhằm tới sự phát triển nhưng gắn chặt với ý nghĩa kinh doanh Cho nên ở các doanh nghiệp, người ta thường nói đến các “chiến lược kinh doanh” của doanh nghiệp

Trong kinh doanh, nguồn lực của doanh nghiệp bao giờ cũng hữu hạn, môi trường kinh doanh lại luôn biến động, trong lúc đó một doanh nghiệp lại phải đối mặt với nhiều nhà cạnh tranh Kinh doanh trên thương trường cũng chẳng khác gì chiến đấu trên chiến trường Từ đó nghệ thuật điều hành kinh doanh ở nhiều khía cạnh nào đó tương tự như trong quân sự Từ đó khái niệm về “chiến lược kinh doanh” ra đời với những quan niệm như sau:

* Tiếp cận về phía “cạnh tranh”, một nhóm tác giả có quan điểm coi chiến lược kinh doanh là một nghệ thuật để giành thắng lợi trong cạnh tranh:

- Theo Micheal.E.Porter (1980): “Chiến lược cạnh tranh liên quan đến sự khác biệt Đó là việc lựa chọn cẩn thận một chuỗi hoạt động khác biệt để tạo ra một tập hợp giá trị độc đáo”

Đỗ Xuân Dương – Luận Văn Thạc sĩ 4

- Theo K.Ohmae (1982): “Mục đích của chiến lược là mang lại những điều thuận lợi nhất cho mọi phía, đánh giá thời điểm tấn công hay rút lui, xác định đúng ranh giới của sự thỏa hiệp” và ông nhấn mạnh: “Không có đối thủ cạnh tranh thì không cần chiến lược, mục đích duy nhất của chiến lược là đảm bảo giành thắng lợi bền vững đối với đối thủ cạnh tranh”

* Theo hướng tiếp cận khác, có một nhóm tác giả cho rằng chiến lược là tập hợp các kế hoạch làm cơ sở hướng dẫn các hoạt động:

- Theo James.B.Quinn (1980): “Chiến lược là một dạng thức hoặc một kế hoạch phối hợp các mục tiêu chính, các chính sách và các trình tự hành động thành một tổng thể kết dính với nhau”

- Theo William J.Guech (1980): “Chiến lược là một kế hoạch mang tính thống nhất, tính toàn diện và tính phối hợp, được thiết kế để đảm bảo rằng các mục tiêu cơ bản của một ngành sẽ được thực hiện”

- Theo Alfred Chandler (1962): “Chiến lược bao hàm việc ấn định các mục tiêu cơ bản dài hạn của ngành, đồng thời lựa chọn cách thức hoặc tiến trình hành động và phân bổ các tài nguyên thiết yếu để thực hiện các mục tiêu đó”

Qua một số ý tưởng và quan niệm đã được trình bày, ta thấy “chiến lược” là một khái niệm khá trừu tượng, các quan niệm nêu trên không hoàn toàn giống nhau, không đồng nhất Thực ra khái niệm “chiến lược” chỉ tồn tại trong đầu óc, trong suy nghĩ của ai đó có quan tâm đến chiến lược, đó là những phát minh, sáng tạo của những Nhà chiến lược về cách thức hành động của doanh nghiệp trong tương lai sao cho có thể giành được lợi thế trên thị trường, đạt được những mục tiêu cơ bản và quan trọng nhất tạo đà cho sự phát triển vững chắc, không ngừng của doanh nghiệp trong tương lai

Từ những phân tích trên, theo tôi có thể đưa ra định nghĩa về chiến lược phát triển của một doanh nghiệp như sau:

Chiến lược phát triển là một chương trình tổng quát đưa doanh nghiệp hướng đến mục tiêu cụ thể Chiến lược phát triển vạch ra một bức tranh rõ ràng về con đường đi đến mục tiêu, chiến lược phát triển chỉ rõ các nguồn lực phải có và tổ chức các nguồn lực để đạt được mục tiêu và các chính sách cần đưa ra

Để dễ hình dung hơn định nghĩa và các quan niệm trên, có thể cụ thể hoá như sau: Chiến lược là một kế hoạch, trong đó phải bao gồm:

a Những mục tiêu cơ bản, dài hạn (3 năm, 5 năm, 10 năm, ), chỉ rõ những định hướng phát triển của doanh nghiệp trong tương lai

b Các quyết định về những biện pháp chủ yếu để đạt được những mục tiêu đó