Hồ Chí Minh rất chú ý đến tính dân chủ trong tổ chức và hoạt động của tất cả bộ máy, cơ quan nhà nước, nhấn mạnh đến phát huy cao độ dân chủ, đồng thời phát huy cao độ tập trung, N[r]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH
MARKETING
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Nhóm 11
GVHD: Tạ Trần Trọng
Trang 2Câu 1: Trình bày những quan điểm, luận điểm của
Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện quyền
làm chủ của nhân dân?
“Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ” “Chế độ ta là chế độ dân chủ Tức là nhân dân làm chủ”.
Ở Việt Nam, dân chủ được thể hiện trong mọi lĩnh
vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội…Dân chủ trên lĩnh vực chính trị là quan trọng, nổi bật nhất.
Dân chủ biểu hiện ở phương thức tổ chức xã hội.
Dân chủ là giá trị chung của loài người, là sản phẩm của nhân loại tiến bộ.
Dân chủ là lý tưởng phấn đấu của các dân tộc.
Dân chủ biểu thị mối quan hệ bình đẳng giữa các
dân tộc.
Dân chủ là nguyên tắc ứng xử văn minh trong quan
hệ quốc tế.
Trang 3Câu 1: Trình bày những quan điểm, luận điểm của
Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện quyền
làm chủ của nhân dân?
Thiết lập nhà nước mới là vấn đề cơ bản của CMVN Nhà nước đó phải thuộc về nhân dân, phục vụ nhân
dân.
Nhà nước không chỉ là vấn đề cơ bản của CMXH, mà còn phải là nhà nước của dân, do dân, vì dân.
Trong nhà nước mọi thiết chế, cơ chế điều nhằm đảm bảo quyền dân chủ, quyền làm chủ của nhân dân.
Trong nhà nước ta Dân là người lập ra Hiến pháp và Pháp luật, đồng thời là người có nghĩa vụ tuân theo
Hiến pháp và Pháp luật.
“Nước Việt nam là một nước dân chủ, cộng hòa, Tất
cả quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân
Việt Nam, không phân biệt giống nòi, gái trai, giàu
nghèo, giai cấp, tôn giáo”.
Trang 4Câu 1: Trình bày những quan điểm, luận điểm của
Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện quyền
làm chủ của nhân dân?
“Việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia sẽ đưa ra nhân dân phán quyết”
Dân là người lựa chọn, bầu ra Nhà nước “Chính quyền
từ xã đến Chính phủ TW do dân bầu ra, Đoàn thể từ TW tới xã do dân tổ chức ra”.
Dân chủ là người nuôi dạy bộ máy nhà nước và thực hiện kế hoạch của Nhà nước “Lực lượng bao nhiêu là nhờ dân hết,
“Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của
Dân”.
Dân có quyền bãi miễn những đại biểu khi họ “không còn xứng đáng”, “Nếu chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ”.
Nhà nước này do dân lập ra, vì vậy mọi hoạt động của Nhà nước phải vì lợi ích chính đáng của nhân dân.
Trang 5Câu 1: Trình bày những quan điểm, luận điểm của
Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân?
Nhà nước này do dân lựa chọn nên trong bộ máy
Nhà nước không có đặc quyền, đặc lợi, mọi CBCC
đều chấp nhận là công bộc của dân, đều cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư để phục vụ nhân dân.
Khi “dân là chủ, thì Chủ tịch, bộ trưởng, thứ trưởng,
ủy viên này khác làm gì? Làm đầy tớ, làm đầy tớ cho dân, chứ không phái làm quan cách mạng”.
Hồ Chí Minh xác định mối quan hệ Dân – Cán bộ
nhà nước: “Nếu không có dân thì chính phủ không đủ lực lượng Nếu không có chính phủ thì nhân dân
không có ai dẫn đường”.
Để vừa “lãnh đạo” dân, vừa là “đầy tớ” của dân, thì cán bộ Nhà nước phải là người “vừa có đức, vừa có tài” Trong đó, đức là gốc.
Trang 6Câu 2: Chọn 5 luận điểm, phân tích nội dung, ý nghĩa
trong cách mạng giải phóng dân tộc và trong điều kiện
hiện nay.
“Nước ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, vì dân
là chủ” “Chế độ ta là chế độ dân chủ Tức là nhân dân làm chủ”.
Trong tác phẩm Thường thức chính trị viết năm 1953, Hồ Chí
Minh chỉ rõ: “Ở nước ta chính quyền là của nhân dân, do nhân
dân làm chủ…Nhân dân là ông chủ nắm chính quyền Nhân dân
bầu ra đại biểu thay mặt mình thi hành chính quyền ấy Thế là
dân chủ”
Dân là chủ có nghĩa là xác định vị thế của dân, còn dân làm
chủ có nghĩa là xác định quyền, nghĩa vụ của dân Với ý nghĩa
đó, người dân được hưởng mọi quyền làm chủ
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, dân tộc Việt Nam rơi vào khủng
hoảng đường lối cách mạng Từ đầu năm 1930, Đảng ta ra đời,
sự lớn mạnh của giai cấp công nhân với đội tiên phong của nó là
Đảng cộng sản Việt Nam đã vượt qua tất cả các hạn chế và đã
lãnh đạo thắng lợi cách mạng tháng 8 năm 1945
Trang 7 Sau khi đọc bản Tuyên ngôn độc lập, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời, Hồ chí Minh đã lập ra Nhà nước mới, thể hiện
quyền lực tối cao của nhân dân, nhân dân có vai trò quyết định mọi công việc của đất nước
Lời nói đầu của hiến pháp năm 1959 khẳng định: “ Nhà nước của
ta là nhà nước dân chủ nhân dân, dựa trên nền tảng liên minh công nông, do gai cấp công nhân lãnh đạo” Trong quan điểm cơ bản xây dựng một nhà nước do nhân dân lao động làm chủ, một nhà nước
thể hiện tính chất nhân dân rộng rãi
Hồ Chí Minh rất chú ý đến tính dân chủ trong tổ chức và hoạt động của tất cả bộ máy, cơ quan nhà nước, nhấn mạnh đến phát huy cao
độ dân chủ, đồng thời phát huy cao độ tập trung, Nhà nước phải tập trung thống nhất quyền lực để tất cả mọi quyền lực vào tay nhân
dân
Trang 8 Trong nhà nước ta Dân là người lập ra Hiến pháp và Pháp luật, đồng thời là người có nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và Pháp luật.
Quản lý nhà nước là quản lý bằng bộ máy và bằng nhiều biện
pháp khác nhưng quan trọng nhất là quản lý bằng hệ thống luật, trong đó quan trọng bậc nhất là Hiến pháp – đạo luật cơ bản của nhà nước do dân là người lập ra
Hồ Chí Minh đã sớm thấy được tầm quan trọng của Hiến pháp
và pháp luật trong quản lí xã hội Điều này được thể hiện trong
bản Yêu sách của nhân dân An Nam do Người ký tên là Nguyễn Ái Quốc gửi đến Hội nghị Vec1xay (Pháp) năm 1919
Sau này, khi trở thành người đứng đầu Nhà nước Việt Nam mới,
Hồ Chí Minh càn quan tâm sâu sắc hơn việc xây dựng và điều
hành Nhà nước một cách có hiệu quả bằng pháp quyền Một nhà nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ Hiếp pháp và Pháp luật được
đưa vào vào cuộc sống xã hội
Trang 9 Dân chủ đích thực bao giờ cũng đi liền với kỷ cương, phép nước, tức là đi liền với thực thi Hiến pháp và pháp luật Suốt thời kì giữ trọng trách chủ tịch nước, Hồ Chí Minh luôn luôn chăm lo xây
dựng một nền pháp chế xã hội chủ nghĩa để bảo đảm quyền làm chủ thực sự của nhân dân
Các cơ quan của nhà nước phải gương mẫu chấp hành một cách nghiêm chỉnh Hiến pháp là pháp luật Chính bản thân Hồ Chí Minh
là một tấm gương sáng về lối sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật
Hồ Chí Minh bao giờ cũng đòi hỏi mọi người phải hiểu và tuyệt đối chấp hành pháp luật, bất kể người đó ở cương vị nào.Hồ chí Minh chú trọng nâng cao dân trí, phát huy tích cực chính trị trong việc tham gia chính quyền các cấp
Thực thi Hiến pháp và pháp luật thật sự công tâm, nghiêm
minh, bảo đảm cho luật pháp trở thành cán cân công lí với tất cả mọi người, không có một trường hợp ngoại lệ nào; bất kì ai vi
phạm pháp luật cũng đều bị trừng trị nghiêm khắc, đúng người, đúng tội
Trang 10 Dân là người lựa chọn, bầu ra Nhà nước “Chính
quyền từ xã đến Chính phủ TW do dân bầu ra, Đoàn
thể từ TW tới xã do dân tổ chức ra”.
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước Việt Nam
mới, nhân dân có đủ điều kiện, cả về pháp luật và thực tế, để
tham gia quản lý nhà nước Người nêu rõ quyền của dân, Nhà
nước do dân tạo ra và nhân dân tham gia quản lý
Toàn bộ công dân bầu ra quốc hội – cơ quan quyền lực cao nhất của nhà nước, cơ quan duy nhất có quyền lập pháp
Quốc hội bầu ra chủ tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng chính phủ ( nay gọi là Chính phủ)
Hội đồng Chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất của nhà
nước, thực hiện các nghị quyết của Quốc hội và chấp hành pháp luật
Mọi công việc của bộ máy nhà nước trong việc quản lý xã hội đều thực hiện ý chí của dân (thông qua quốc hội do dân bầu ra)
Cuộc tổng tuyển cử được tiến hành thắng lợi ngày 6-1-1946 với chế độ phổ thông đầu phiếu, trực tiếp và bỏ kín.Lần đầu tiên trong lịch sử hàng nghìn năm dân tộc Việt Nam cũng như lần đầu tiên ở đông nam Châu Á, tất cả mọi người dân từ 18 tuổi trở lên
đi bỏ phiếu bầu những đại biểu của mình tham gia Quốc hội
Trang 11 Nhà nước này do dân lập ra, vì vậy mọi hoạt động của Nhà nước phải vì lợi ích chính đáng của nhân dân.
Nhà nước vì dân là một nhà nước lấy lợi ích chính đáng của nhân dân làm mục tiêu, tất cả vì lợi ích của nhân dân, ngoài
ra không có bất cứ một lợi ích nào khác Đó là một nhà nước trong sạch, không có bất kì một đặc quyền, đặc lợi nào Trên tinh thần đó, Hồ Chí Minh nhấn mạnh: mọi đường lối, chính sách đều chỉ nhằm đưa lại quyền lợi cho dân; việc gì có lợi
cho dân dù nhỏ cũng cố gắng làm, việc gì có hại cho dân dù nhỏ cũng cố gắng tránh Dân là gốc của nước Hồ Chí Minh
luôn luôn tâm niệm: phải làm cho dân có ăn, phải làm cho
dân có mặc, phải làm cho dân có chổ ở, phải làm cho dân
được học hành
Một nhà nước vì dân, theo quan điểm của Hồ Chí Minh, là từ Chủ tịch nước đến công chức bình thường đều phải làm công bộc, làm đầy tớ cho nhân dân chứ không phải “làm quan cách mạng” để “đè đầu cưỡi cổ nhân dân” Đối với chức vụ Chủ
tịch nước của mình, Hồ Chí Minh cũng quan niệm là do dân ủy thác cho và như vậy phải phục vụ nhân dân, tức là làm đầy tớ cho nhân dân
Trang 12 Hồ Chí Minh khẳng định lợi ích cơ bản cùa giai
cấp công nhân, của nhân dân lao động và của toàn dân tộc là một Nhà nước ta không những thể hiện
ý chí của giai cấp công nhân mà còn thể hiện ý chí của nhân dân và của toàn dân tộc.
Trong thực tế, Nhà nước ta đã đứng ra làm nhiệm
vụ cửa cả dân tộc giao phó, đã lãnh đạo nhân dân tiến hành các cuộc kháng chiến để bảo vệ nên độc lập, tự do của Tổ Quốc, xây dựng một nước Việt
Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần tích cực vào sự phát triển tiến bộ của thế giới
Trang 13 Xác lập tất tả mọi quyền lực trong nhà nước và trong
xã hội đều thuộc về nhân dân
Điều này thuộc về tính chất nhân dân của Nhà
nước Việt Nam mới Trong 24 năm làm chủ tịch nước,
Hồ Chí Minh đã lãnh đạo soạn thảo hai bản hiến
pháp, đó là Hiến pháp đầu tiên năm 1946 và Hiến
pháp năm 1959 Điều thứ nhất – Hiến pháp 1946 đã ghi rõ: “Nước Việt Nam là một nước dân chủ công
hòa, Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể
dân tộc Việt Nam, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo”; những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia sẽ đưa ra toàn dân phúc
quyết Nhân dân có quyền làm chủ về chính trị, kinh
tế, văn hoá – xã hội, bầu ra Quốc hội – cơ quan quyền lực cao nhất thể hiện quyền tối cao của nhân dân.
Nhân dân lao động làm chủ Nhà nước thì nhân dân
có quyền kiểm soát nha nước, cử tri bầu ra các đại
biểu, ủy quyền cho các đại biểu đó bàn và quyết định những vấn đề quốc kế dân sinh.
Trang 14 Đây thuộc về chế độ dân chủ đại diện bên cạnh
chế độ dân chủ trực tiếp Quyền làm chủ và đồng thời cũng là quyền kiểm soát của nhân dân thể hiện ở chỗ nhân dân có quyền bãi miễn những đại biểu quốc hội
và đại biểu Hội đồng nhân dân nào nếu những đại
biểu đó tỏ ra không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân.
Theo Hồ Chí Minh, muốn bảo đảm được tính chất
nhân dân của Nhà nước, phải xác định được và thực hiện được trách nhiệm của cử tri và đại biểu do cử tri bầu ra Cử tri và đại biểu cử tri bầu ra phải có mối
liên hệ chặt chẽ với nhau do bản chất của cơ chế này quy định Khi không hoàn thành nhiệm vụ với tư cách
là người đại biểu của cử tri thì cử tri có quyền bãi
miễn tư cách đại biểu.