Khánh Hoài Trong tr ờng hợp này dấu chấm lửng dùng để thể hiện điều gì?. Từ bài tập trên rút ra kết luận về công dụng của dấu chấm lửng?... Những tiêu chuẩn đạo đức của con ng ời mới p
Trang 3Tiết 119 : Dấu chấm lửng và dấu
chấm phẩy
I Dấu chấm
Chúng ta
có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời
đại Bà Tr ng, Bà Triệu, Trần
H ng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, …
( Hồ Chí
Minh) Trong tr ờng hợp này dấu chấm lửng đ ợc dùng để làm gì? ->Tỏ ý còn nhiều sự vật
hiện t ợng ch a liệt kê hết.
Ví dụ1: Tỏ ý
còn nhiều sự
vật hiện t ợng ch
a liệt kê hết.
Trang 4Tiết 119 : Dấu chấm lửng và dấu
chấm phẩy
I Dấu chấm
lửng
Ví dụ1:
Ví dụ2:
Em tôi b ớc vào lớp :
- Th a cô, em đến chào cô …
- Thuỷ nức nở
(Khánh
Hoài) Trong tr ờng hợp này dấu chấm lửng dùng để thể hiện điều gì?
->Thể hiện chỗ lời nói
bỏ dở.
Tỏ ý còn nhiều sự
vật hiện t ợng ch a
liệt kê hết.
Ví dụ2:
>Thể hiện chỗ
lời nói bỏ dở.
Trang 5Tiết 119 : Dấu chấm lửng và dấu
chấm phẩy
I Dấu chấm
lửng
Ví dụ
1:
Ví dụ
2:
Ví dụ 3: Thốt nhiên một ng ời nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ớt đầm, tất tả chạy xông vào thở
không ra lời :
- Bẩm… quan lớn…
đê vỡ mất rồi !
( Phạm Duy Tốn) Trong tr ờng hợp này dấu chấm lửng dùng
để làm gì?
Ví dụ 3: ->Thể hiện
câu nói ngập ngừng
ngắt quãng
->Thể hiện chỗ lời nói
bỏ dở.
->Tỏ ý còn nhiều sự
vật hiện t ợng ch a liệt
kê hết.
Trang 6Thứ 5 ngày 14 tháng 4 năm 2011
Tiết 119 : Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy
I Dấu chấm
lửng
Ví
dụ1:
Ví
dụ2:
Ví dụ
3:
Ví dụ 4:
Cuốn tiểu thuyết đ ợc viết trên … b u thiếp.
( Báo
Hà Nội mới)
Trong tr ờng hợp này dấu chấm lửng dùng
để làm gì? ->Giãn nhịp điệu
câu văn, chuẩn bị cho một thông tin bất ngờ
Ví dụ : Nó nói
nó không đến đ
ợc Nó bận lắm, bận … ->hài h ớc châm ngủ.
biếm.
->Giãn nhịp điệu câu
văn, chuẩn bị cho một
thông tin bất ngờ hay
hài h ớc châm biếm.
->Tỏ ý còn nhiều sự vật hiện t ợng ch a liệt
kê hết.
->Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở.
->Thể hiện câu nói ngập ngừng ngắt quãng
Ví dụ 4:
Trang 7Tiết 119 : Dấu chấm lửng và dấu
chấm phẩy
I - Dấu chấm lửng:
* Ghi nhớ (sgk-122 )
- Tỏ ý còn nhiều sự vật, hiện t ợng ch a
liệt kê hết.
- Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở, hay ngập ngừng
ngắt quãng.
- Làm giãn nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho sự xuất hiện của một từ ngữ biểu thị nội dung
bất ngờ hay hài h ớc, châm biếm.
Dấu chấm lửng đ ợc
dùng để:
? Từ bài tập trên rút ra kết luận về công dụng
của dấu chấm lửng?
Trang 8TiÕt 119 : DÊu chÊm löng vµ dÊu
chÊm phÈy
I DÊu chÊm
löng:
II DÊu chÊm
phÈy: VÝ dô 1: a, Cèm kh«ng ph¶i thøc quµ cña ng êi véi ;
¨n cèm ph¶i ¨n tõng chót Ýt, thong th¶
vµ ngÉm nghÜ
( Th¹ch Lam)
§N
BN
CN
VN
Trang 9Qua ví dụ,em hãy cho biết công dụng của dấu chấm phẩy?
-> Dùng để ngăn cách các vế
của một câu ghép phức tạp.
Tiết 119 : Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy
I Dấu chấm lửng
II Dấu chấm phẩy:
Ví dụ 1:
Trang 10Những tiêu chuẩn đạo đức của con ng ời
mới phải chăng có thể nêu lên nh sau: yêu n ớc, yêu nhân dân ; trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thực hiện xây dựng thống nhất n ớc nhà ; ghét bóc lột, ăn bám và l ời biếng ; yêu lao động, coi lao động là nghĩa vụ thiêng liêng của mình ; có tinh thần làm chủ tập thể, có ý thức hợp tác, giúp nhau ;
chân thành và khiêm tốn ; quí trọng của công
và có ý thức bảo vệ của công ; yêu văn hoá, khoa học và nghệ thuật ; có tinh thần quốc tế vô sản
0 10
ẹoaùn vaờn treõn coự maỏy boọ phaọn lieọt
keõ?Caờn cửự vaứo ủaõu maứ em bieỏt?Neõu tác duùng cuỷa daỏu chaỏm phaồy trong ủoaùn vaờn? Có thể thay nó bằng dấu phẩy đ ợc
không? Vì sao?
Trang 11Ví dụ 2 : Những tiêu chuẩn đạo đức của con ng ời mới phải chăng có thể nêu lên nh sau : yêu n ớc, yêu nhân
ghét bóc lột, ăn bám và l ời biếng ; yêu lao động, coi
thuật ; có tinh thần quốc tế vô sản
I Dấu chấm
lửng
II Dấu chấm
phẩy
( Theo Tr ờng Chinh)
Dấu chấm phẩy dùng để đánh dấu ranh giới các
bộ phận của phép liệt kê phức tạp.
1
2 3
4
9
Trang 12Tiết 119 : Dấu chấm lửng
và dấu chấm phẩy
I Dấu chấm lửng
II Dấu chấm phẩy:
Ví dụ 1:
Ví dụ 2:
Dấu chấm phẩy dùng để đánh
dấu
ranh giới các bộ phận của phép
liệt kê phức tạp.
Có 9 bộ phận liệt kê.Căn cứ vào dấu chấm phẩy Dấu chấm phẩy dùng
để đánh dấu ranh giới các bộ phận của phép
liệt kê phức tạp.
Không nên thay dấu chấm phẩy bằng dấu phẩy.Vì
sẽ gây khó hiểu
Trang 13Tiết 119 : Dấu chấm lửng và dấu
chấm phẩy
II Dấu chấm
phẩy
I Dấu chấm
lửng
* Ghi nhớ
(Sgk-122)
Dấu chấm phẩy đ ợc dùng
để :
- Đánh dấu ranh giới giữa
các vế của một câu
ghép có cấu tạo phức
tạp.
- Đánh dấu ranh giới giữa
các bộ phận trong một
phép liệt kê phức tạp.
Từ 2 ví dụ trên, em rút ra đ ợc kết luận gì về công dụnh của dấu chấm phẩy?
Trang 14Tiết 119 : Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy
III/- Luyeõn
taõọp
Bài tập 1 : Trong mỗi câu có dấu chấm lửng d ới
đây, dấu chấm lửng đ ợc dùng để làm gì?
a, - Lính đâu? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây nh vậy ? Không còn phép
tắc gì nữa à?
( Phạm Duy Tốn)
b, Ô hay, có điều gì bố con trong bảo nhau chứ
Vũ)
- Dạ, bẩm …
- Đuổi cổ nó ra !
c, Cơm, áo, vợ, con, gia đình… bó buộc y.
(Nam Cao)
Đáp án: Thể hiện câu nói ngập ngừng
Đáp án: Thể hiện câu nói còn bỏ
dở.
Đáp án: Thể hiện sự việc ch a liệt
kê hết.
Trang 15Bài tập 2 : Chỉ ra công dụng của dấu chấm
phẩy trong mỗi câu d ới đây:
a, D ới ánh trăng này, dòng thác n ớc sẽ đổ xuống làm chạy máy phát điện ; ở giữa biển rộng, cờ
đỏ sao vàng phấp phới bay trên những con tàu
b, Con sông Thái Bình quanh năm vỗ sóng òm
ọp vào s ờn bãi và ngày ngày vẫn mang phù sa bồi cho bãi thêm rộng ; nh ng mỗi năm vào mùa n
ớc, cũng con sông Thái Bình mang n ớc lũ về làm
c, Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi
non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp ; từ khi có ng ời lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối
Trang 161.Ng¨n c¸ch hai vÕ cña c©u ghÐp cã cÊu t¹o phøc t¹p.
2.Ng¨n c¸ch gi÷a c¸c bé phËn cña phÐp liÖt kª phøc t¹p.
C©u
a,
C©u
b,
C©u
c,
Trang 17Bài tập :
Đoạn trích còn thiếu dấu chấm
phẩy và dấu chấm lửng Em hãy
điền những dấu đó vào đoạn trích sao cho hợp lí.
… Nh ng con giun xéo lắm cũng
quằn, chuột ta lấy thế làm giận
Một hôm mới hội nhau lại làm một
làng chuột để chống lại mèo Thôi thì đủ mặt : nào anh chù, mùi hôi
đến nỗi thành câu ca nào chú
nhắt, có tính nhí nhắt đã nên câu
ví nào ông cống rung rinh béo
tốt, quan tr ờng lại chấm cho ở trên
ông Đồ
…
Trang 18Bài
tập:Viết đoạn văn có độ dài từ ba đến năm câu
nói về cảm nghĩ của em về ca Huế trên sông
H ơng trong đó có sử dụng dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy.
I Dấu chấm
lửng
Tiết 119 : Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy
II Dấu chấm
phẩy
III Luyện
tập
Trang 19Học thuộc ghi nhớ để nắm đ ợc công dụng của dấu chấm lửng và dấu
chấm phẩy.
Vận dụng để viết đoạn, đặt câu : Viết một đoạn văn nói về cảm nghĩ của em về những làn điệu dân ca Huế, đặt câu có sử dụng dấu chấm lửng.
Đọc và tìm hiểu tr ớc những văn bản trong bài : VĂN BảN Đề NGHị