Tiet 101 on tap van nghi luan giáo án ngữ văn lớp 7

Đó là truyền thống quý báu của ta Chứng minh Sự giàu đẹp của tiếng Việt Đặng Thai Mai Sự giàu đẹp của Tiếng Việt Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay C

Tiết 101 : Ôn tập văn nghị luận

I Hệ thống hóa các văn bản nghị luận đã học ( Bài 20,21,23,24 )

1 Điền vào bảng trống theo mẫu dưới đây :

* Thảo luận nhóm :

- Nhóm 1 : VB – Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

- Nhóm 2 : VB – Sự giàu đẹp của Tiếng Việt

- Nhóm 3 : VB – Đức tính giản dị của Bác Hồ.

- Nhóm 4: VB – Ý nghĩa văn chương

* Thời gian : Thảo luận trong 2 phút

- Từng nhóm cử đại diện trình bày kết quả

Kể tên các VB nghị luận đã học trong

chương trình ngữ văn 7 ?

Tên bài Tác giả Đề tài nghị

chính

Phương pháp lập luận

Tên bài Tác

giả Đề tài NLuận Luận điểm chính PP lập luận

Tinh thần

yêu nước

của nhân

dân ta

Hồ Chí Minh

Tinh thần yêu nước của

nhân dân ta

Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là

truyền thống quý báu của ta

Chứng minh

Sự giàu

đẹp của

tiếng Việt

Đặng Thai Mai

Sự giàu đẹp của Tiếng Việt

Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay

Chứng minh kết hợp giải thích

Đức tính

giản dị

của Bác

Hồ

Phạm Văn Đồng

Đức tính giản

dị của Bác Hồ

Sự nhất quán giữa đời hoạt động chính trị với đời sống bình thường vô cùng giản dị của Bác : giản dị trong sinh hoạt , trong cách nói và viết

CM (kết hợp GT và bình luận)

Hoài Thanh

Ý nghĩa của văn chương với ĐS của con người

Nguồn gốc của văn chương

là ở sự thương người Văn chương hình dung , sáng tạo ra sự sống và bồi đắp

Giải thích ( kết hợp bình luận )

Ý nghĩa

văn

chương

2 Những đặc sắc nghệ thuật của bốn văn bản trên:

Đặc sắc nghệ thuật Tên bài

STT

- Kết hợp giải thích, bình luận ngắn gọn

-Trình bày vấn đề một cách dung dị, dễ hiểu

-Lời văn giàu cảm xúc hình ảnh

Ý nghĩa văn

chương

-Kết hợp chứng minh với giải thích, bình luận ngắn gọn; dẫn chứng cụ thể, tồn diện

- Lời văn tràn đầy cám xúc…

Đức tính giản dị của Bác Hồ

- Bố cục mạch lạc, kết hợp chứng minh và giải thích

- Luận cứ xác đáng, toàn diện, chặt chẽ

Sự giàu đẹp của Tiếng

Việt

- Bố cục chặt chẽ, dẫn chứng chọn lọc, sắp xếp theo trình tự thời gian,

- So sánh đặc sắc, gợi cảm…

Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

4

3

2

1

Tiết 101 : Ôn tập văn nghị luận

I Hệ thống hóa các văn bản nghị luận đã học ( Bài 20,21,23,24 )

1 Điền vào bảng trống theo mẫu dưới đây :

Tên bài Tác giả Đề tài nghị luận Luận

điểm chính

Phương pháp lập luận

2 Nêu tóm tắt những nét đặc sắc về nghệ thuật của các văn bản nghị luận

đã học ?

3 So sánh văn nghị luận với các thể loại hình trữ tình và tự sự ?

Đọc thầm đoạn thơ và các đoạn văn sau và trả lời câu hỏi :

- Về nội dung chúng có điểm gì giống nhau ?

- Về cách thức thức biểu đạt chúng có gì khác nhau ? Phân

tích chỉ rõ những điểm khác nhau đó ?

Có một lần các cháu thiếu nhi đến thăm Bác Chú bảo vệ bảo Bác rất bận, không

các cháu đ ợc Bác biết chuyện liền ra đón các cháu vào Bác trò chuyện vui vẻ, dặn

dò các cháu chăm ngoan, học giỏi, biết vâng lời ông bà cha mẹ, thầy cô Khi các cháu ra về, Bác tiễn đến tận ngõ Xe từ từ lăn bánh, ngoái lại nhìn các cháu vẫn còn thấy một cụ già hiền từ đứng nhìn theo

và vẫy chào tạm biệt.

(Chuyện đời th ờng của Bác Hồ)

Ph ơng thức biểu đạt: Tự sự.

Căn cứ xác định: Đoạn văn đã kể lại câu chuyện các cháu thiếu nhi đến thăm Bác Hồ.

Bác bạc phơ ” Tr ớc mắt tôi hiện lên hình ảnh

ông Bụt vậy Nh ng Bác không mặc áo dài thụng, tay chống gậy trúc mà là bộ quần áo kaki đã bạc màu, miệng t ơi c ời , tay cầm đĩa kẹo để chia cho các cháu thiếu nhi Hôm qua tôi đ ợc

điểm m ời, nên tôi cũng đ ợc Bác chia kẹo Tôi háo hức mong chờ đến l ợt mình Chao ôi, ánh mắt Bác nhìn tôi mới thật trìu mến và ấm áp làm sao! Tôi ngỡ nh ông ngoại đang nhìn tôi vậy Ôi! Không lẽ đây lại là một giấc mơ sao? Một giấc mơ kỳ diệu mà tôi ớc nó sẽ không kết thúc.

(Bài làm của học sinh)

Ph ơng thức biểu đạt:

Biểu cảm

Căn cứ xác định: Đoạn văn bộc lộ tình cảm,

cảm xúc với Bác Hồ kính yêu.

Anh đội viên mơ màng Như nằm trong giấc mộng Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng ( Minh Huệ )

Anh đội viên thức dậy

Thấy trời khuya lắm rồi

Mà sao Bác vẫn ngồi

Đêm nay Bác không ngủ

Đêm nay Bác không ngủ

- Đoạn thơ tự sự kể về việc anh đội viên chứng kiến việc làm của Bác vào một đêm không ngủ Anh bày

tỏ sự kính trọng , ngưỡng mộ Bác

- Đoạn thơ có nhịp điệu tha thiết

và cách gieo vần linh hoạt

“ Con người của Bác , đời sống của Bác giản dị như thế nào , mọi người

chúng ta đều biết : bữa cơm , đồ dùng, cái nhà , lối sống Bữa cơm chỉ có vài

ba món rất giản đơn , lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm ,ăn xong cái

bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất Ở việc

làm nhỏ đó , chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ Giản dị trong đời

sống ,trong quan hệ với mọi người , trong tác phong , Hồ Chủ Tịch cũng rất

giản dị trong lời nói và bài viết , vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu

được , nhớ được và làm được

Trích “ Đức tính giản dị của Bác Hồ” – Phạm Văn Đồng

* Luận điểm : - Bác giản dị trong đời sống

- Bác giản dị trong cách nói và cách viết.

* Luận cứ : đời sống của Bác giản dị như thế nào , mọi người chúng ta đều biết : bữa cơm , đồ dùng, cái nhà , lối sống

- Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết , vì muốn cho quần

chúng nhân dân hiểu được , nhớ được và làm được

TT Thể loại Yếu tố chủ yếu Tên bài ví dụ

3 So sánh văn nghị luận với các thể loại hình trữ tình và tự sự

1 Tự sự

(truyện ký) -Cốt truyện -Nhân vật

-Nhân vật kể chuyện

- Dế mèn phiêu lưu ký

- Cuộc chia tay của những con búp

bê

- Cô Tô ,

2 Trữ tình

(thơ, tùy bút

trữ tình)

- Tâm trạng, cảm xúc.

- Hình ảnh,vần , nhịp , nhân vật trữ tình.

- Ca dao dân ca trữ tình.

- Cảnh khuya , Một thứ quà của lúa

non : Cốm , Mùa xuân của tôi

- Đêm nay Bác không ngủ

3 Nghị luận - Luận đề

- Luận điểm

- Luận cứ

- Luận chứng

- Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.

- Sự giàu đẹp của Tiếng Việt.

- Đức tính giản dị của Bác Hồ -Ý nghĩa văn chương.

Tiết 101 : Ôn tập văn nghị luận

I Hệ thống hóa các văn bản nghị luận đã học ( Bài 20,21,23,24 )

1 Điền vào bảng trống theo mẫu dưới đây :

Tên bài Tác giả Đề tài nghị luận Luận

điểm chính

Phương pháp lập luận

2 Nêu tóm tắt những nét đặc sắc về nghệ thuật của các văn bản nghị luận đã học ?

3 So sánh văn nghị luận với các thể loại hình trữ tình và tự

sự ?

4 Những câu tục ngữ trong bài 18 ,19 có phải là văn bản nghị luận đặc biệt không ? Vì sao ?

• Văn nghị luận phân biệt với các thể loại tự sự, trữ

tình chủ yếu ở chỗ nghị luận dùng lý lẽ, dẫn

chứng và bằng cách lập luận nhằm thuyết phục

nhận thức của người đọc Bài văn nghị luận nào cũng có đối tượng (hay đề tài) nghị luận, các luận điểm, luận cứ và lập luận Các phương pháp lập luận chính thường gặp là chứng minh, giải thích.

• Ghi nhớ :

Nghị luận là một hình thức hoạt động ngôn ngữ phổ

biến trong đời sống và giao tiếp của con người để nêu

ý kiến, đánh giá, nhận xét bàn luận về các hiện tượng

sự vật, vấn đề xã hội, tác phẩm nghệ thuật, hay về ý kiến của người khác

Em hãy chọn câu trả lời chính xác nhất:

3 Tục ngữ có thể coi là:

a Văn bản nghị luận

b Không phải là văn bản nghị luận

c Một loại văn bản nghị luận đặc biệt ngắn

gọn

Bài 1

Điền Đ(đúng) hoặc S(sai) vào ô trống

a) Một bài thơ trữ tình không có cốt truyện và

nhân vật b) Một bài thơ trữ tình không có cốt truyện

nhưng có thể có nhân vật c) Một bài thơ trữ tình chỉ biểu hiện trực tiếp tình

cảm, cảm xúc của tác giả d) Một bài thơ trữ tình có thể biểu hiện gián tiếp

tình cảm, cảm xúc của tác giả ; cảm xúc qua hình ảnh thiên nhiên ,con người hoặc sự

việc.

S

Đ

S

Đ

Bài 2:

Bài 3: Điền Đ(đúng) hoặc S(sai) vào ô

trống

a) Trong văn bản nghị luận không có yếu tố miêu tả ,tự sự

b) Trong văn bản nghị luận không có cốt

truyện và nhân vật c) Trong văn bản nghị luận có thể có biểu hiện tình cảm ,cảm xúc

d) Trong văn bản nghị luận không sử dụng phương thức biểu cảm

S

Đ

Đ

S

Củng cố

TT Các

phương

diện

Nội dung

1 Bản chất

Là hình thức hoạt động ngôn ngữ phổ biến trong đời sống và giao tiếp của con người là kiểu văn bản, kiểu bài tập làm văn trong nhà trường

2 Mục đích

Nêu ý kiến đánh giá nhận xét, bàn luận về các hiện tượng sự vật vấn đề xã hội, văn học

nghệ thuật hay về ý kiến của người khác

3 Đặc trưng

chủ yếu Dùng lí lẽ và dẫn chứng luận để thuyết phục người đọc. và bằng cách lập

4 Các kiểu

bài nghị

luận

thường

Nghị luận xã hội, Nghị luận văn học Chứng minh, giải thích , bình luận

Hướng dẫn về nhà

• Ôn tập kĩ về văn bản nghị luận.

• Phân biệt văn bản nghị luận với các văn bản

tự sự và trữ tình.

• Soạn bài : “Sống chết mặc bay” của Phạm

Duy Tốn.