Tiet 45 canh khuya ram thang gieng giáo án ngữ văn lớp 7

Tiết 45:Cảnh khuya & Rằm tháng giêng Hồ Chí Minh I.. Rằm tháng giêng Nguyên tiêu Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên; Yên ba thâm xứ đàm quân sự

Bác yêu trăng nh yêu một cuộc

đời

Trên bàn Bác chúng con không thắp nến

Đã có vầng trăng ôm ấp quanh Ng ời

Bác yêu trăng nh yêu một cuộc

đời Trong thơ Bác trăng với hoa là bạn…

Tiết

( Hå ChÝ Minh)

I §äc - t×m hiÓu chung:

Tr×nh bµy nh÷ng hiÓu biÕt cña em

vÒ B¸c Hå kÝnh

yªu?

Bµi 12 – TiÕt 45: V¨n b¶n

C¶nh khuya R»m th¸ng giªng

( Hå ChÝ

Minh).

I §äc – Chó thÝch:

1, T¸c gi¶:

- Hå ChÝ Minh ( 1890 –

1969 )

2 T¸c phÈm:

a,Hoàn cảnh sáng tác:

I.Tìm hiểu chung :

1 T¸c gi¶:

2 T¸c

phÈm: a Hoµn c¶nh s¸ng

t¸c:

Tiết 45: C¶nh khuya & R»m th¸ng

Minh)

Suèi Lª - nin (Cao

B»ng)

Hang P¾c Bã (Cao B»ng)

B¸c Hå lµm viÖc ë chiÕn khu ViÖt B¾c

Tiết 45:Cảnh khuya & Rằm tháng giêng

( Hồ Chí Minh)

I Tỡm hiểu chung:

-Hồ Chí Minh

1.Tỏc giả :

(1890 - 1969)

2 Tác phẩm:

a Hoàn cảnh sáng

tác:

- Viết ở chiến khu Việt

Bắc, trong những năm đầu

của cuộc kháng chiến chống

Pháp.- Cảnh khuya

(1947)

- Rằm tháng giêng

(1948)

Trông lên Việt Bắc

cụ Hồ sáng soi

b Thể loại:-Thất ngôn tứ

tuyệt

c Cấu trúc bài thơ :

2

phần.

Hai bài thơ

ra đời trong hoàn cảnh

nào?

Thơ thất ngôn tứ

tuyệt.

- Mỗi bài có 4 câu, mỗi câu 7 chữ.

- Gieo vẫn ở cuối các câu 1, 2, 4

-Cấu trúc: khai, thừa, chuyển, hợp.

- Nhịp thơ: nhịp

4/3.

Tả cảnh thiờn nhiờn

Tả tõm trạng con người

Tiết 45:C¶nh khuya & R»m th¸ng giªng

( Hå ChÝ Minh)

C¶nh khuya

TiÕng suèi trong nh tiÕng h¸t

xa,

Tr¨ng lång cæ thô bãng

lång hoa.

C¶nh khuya nh vÏ ng êi ch a ngñ,

Ch a ngñ v× lo nçi n íc

nhµ.

I §äc - t×m hiÓu chung

Hå ChÝ Minh

1 T¸c

gi¶:

(1890 - 1969)

2 T¸c phÈm:

3 Đọc văn bản và

giải nghĩa từ khó:

Rằm tháng giêng (Nguyên

tiêu)

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính

viên,

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân

thiên;

Yên ba thâm xứ đàm

quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn

thuyền.

Dịch

nghĩa

:

Đêm nay, đêm rằm tháng giêng, trăng đúng

lúc tròn nhất ,

Sông xuân, n ớc xuân tiếp giáp với trời xuân;

Nơi sâu thẳm mịt mù khói sóng bàn việc

quân,

Nửa đêm quay về trăng đầy thuyền.

Dịch

thơ:

Tiết 45:Cảnh khuya & Rằm tháng giêng( Hồ Chí

Minh)

Phiên

âm:

Rằm xuân lồng lộng trăng soi, Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm

xuân; Giữa dòng bà bạc việc

quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy

thuyền. (Xuân Thuỷ dịch)

n

Tiết

45:

Cảnh khuya & Rằm tháng

I Đọc - tìm hiểu chung:

iI TèM HiỂU VĂN BẢN:

1 Văn bản “Cảnh

khuya”

Tiếng suối trong tiếng hát xa

Trăng cổ thụ bóng hoa

a Hai câu thơ

đầu:

Tiếng suối

Trăng, cổ thụ, hoa

So sánh

nh

Trong trẻo, gần gũi,

ấm áp

Điệp từTiểu

đối

Quấn quýt, lung linh, huyền ảo.

Gần gũi, huyền ảo, sống

động, tràn ngập ánh

trăng.

Cảnh rừng núi đêm

khuya

Tiết

45: C¶nh khuya & R»m th¸ng

I §äc - t×m hiÓu chung:

iI §äc - hiÓu v¨n b¶n:

1 V¨n b¶n “C¶nh

khuya”: a. Tả cảnh thiên

nhiên:

b.Tả tâm trạng của Bác :

C¶nh khuya nh vÏ

ng êi v× lo nçi n íc

nhµ

ch a ngñ,

Ch a ngñ

T©m tr¹ng

T©m hån thi sÜ

Tinh thÇn chiÕn sÜ

Say mª ng¾m

c¶nh

Nçi lo viÖc n

íc

- Thao thức lo cho

vận mệnh của dân tộc.

So s¸nh

- Bức tranh cảnh khuya

gần gũi ,huyền ảo, sống

động,hữu tình và tràn ngập

ánh trăng.

Một con người mang hai tâm trạng

Tiết

45: Cảnh khuya & Rằm tháng

I Đọc - tìm hiểu chung:

iI TèM HiỂU VĂN BẢN :

1 Văn bản “Cảnh

khuya”

Cảnh khuya

Tiếng suối trong nh tiếng hát xaTrăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Ch a ngủ vì lo nỗi n ớc nhà

Cảnh khuya nh vẽ ng ời ch

a ngủ

Tiểu

kết : dung Nội :

- Vẽ nên bức tranh cảnh

khuya núi rừng Việt Bắc

sống động, nên thơ.

- Thể hiện tâm hồn yêu

thiên nhiên và tấm lòng

thiết tha với đất n ớc.

Nghệ thuật:

- So sánh, tiểu đối, điệp từ

Ngôn từ bình dị, gợi cảm.

Tiết 45:Cảnh khuya & Rằm tháng

I Đọc - tìm hiểu chung :

iI Đọc - hiểu văn bản :

1 Văn bản “Cảnh

khuya”:

2 Văn bản “Rằm

tháng giêng”:

Trong một chuyến đi công tác ở rừng Việt Bắc trong thời kì kháng chiến chống Pháp, Bác Hồ

đi kiểm tra chiến dịch trên một con thuyền Cùng đi có nhà thơ Xuân Thuỷ và một số cán bộ Công việc xong, khi trở về trời

đã khuya, trăng rằm vẫn toả sáng vằng vặc trên bầu trời Mọi

ng ời đề nghị Bác làm thơ Bác không từ chối và đọc một bài thơ tứ tuyệt chữ Hán tên là

Nguyên tiêu Mọi ng ời th ởng thức

chất nhạc của thơ nh ng không hiểu nghĩa Bác Hồ bảo: “Có Xuân Thuỷ đây, Xuân Thuỷ dịch đi” Nhà thơ Xuân Thuỷ vâng lời Bác đã dịch nhanh bài thơ Bác khen Xuân Thuỷ dịch l

u loát nh ng thiếu của Bác một

chữ xuân…

Trªn nÒn kh«ng gian trµn ngËp søc xu©n, næi bËt lªn h×nh ¶nh nµo ?

Em hiÓu g× vÒ c«ng viÖc cña B¸c ?

Trong viÖc häp bµn phong th¸i cña ng êi thÕ nµo ? Bác rất lạc quanvà luôn tin tưởng thắng lợi trong tương lai

Kim d¹ nguyªn tiªu nguyệt chính

n;

Xu©n giangxu©n thủy tiÕp xu©n

Tiết

45: Cảnh khuya & Rằm tháng

I Đọc - tìm hiểu chung:

iI Đọc - hiểu văn bản:

1 Văn bản “Cảnh

khuya”:

2 Văn bản “Rằm tháng

giêng”:

Rằm tháng giêng (Nguyên tiêu)

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;

Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.

Phiên

âm:

Dịch thơ:

Rằm xuân lồng lộng trăng soi,

Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân;

Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân

đầy thuyền.(Xuân Thuỷ

dịch)

So sánh phiên

âm và bản dịch thơ em

thấy như thế nào ?

Tiết 45: Cảnh khuya & Rằm tháng giêng

( Hồ Chí Minh)

I Đọc - tìm hiểu chung:

iI Đọc - hiểu văn bản:

1 Văn bản “Cảnh

khuya”

2 Văn bản “Rằm

tháng giêng”: a Hai câu

thơ đầu:

Kim dạ nguyên

n;

nguyệt chính viên, Xuân giangxuânthuỷ tiếp xuân

Trăng Sông, n ớc, trời

Tròn đầy, sáng

nhất

Tràn ngập sắc

xuân

Cảnh sông n ớc đêm rằm tháng

giêng

Không gian cao rộng, bát

ngát, tràn đầy ánh sáng, tràn đầy sắc xuân.

Cảnh sông n ớc trăng

xuân cao rộng, bát

ngát, tràn đầy sắc

xuân.

Tiết 45:Cảnh khuya & Rằm tháng giêng

( Hồ Chí Minh)

I Đọc - tìm hiểu chung:

iI Đọc - hiểu văn bản :

1 Văn bản “Cảnh

khuya”

2.Văn bản “Rằm tháng

giêng”: a Hai câu thơ

đầu :

b Hai câu thơ

cuối:

Yên ba thâm xứ

Dạ bán quy lai

đàm quân sự, nguyệt mãn thuyền

Con ng ời

Bàn bạc việc

quân

Ung dung, lạc

quan

Đi trên thuyền chở

đầy trăng

-Ung dung ,lạc quan,

vững vàng lónh đạo khỏng

chiến

Vì sao bài thơ “ Rằm tháng giêng” lại có

âm h ởng lạc quan đến thế ?

Tiết 45: C¶nh khuya & R»m th¸ng

I §äc - t×m hiÓu chung:

iI §äc - hiÓu v¨n b¶n:

1 V¨n b¶n “C¶nh khuya”

2 V¨n b¶n “R»m th¸ng

giªng” TiÓu

kÕt : dung : Néi

NghÖ thuËt:

- Bøc tranh tr¨ng trªn s«ng n íc b¸t ng¸t, trµn

®Çy s¾c xu©n - T©m hån réng më tr íc thiªn nhiªn vµ

phong th¸i ung dung, l¹c quan.

BiÖn ph¸p ®iÖp tõ; ng«n tõ giµu nh¹c

®iÖu, gîi c¶m.

Tiết

45: C¶nh khuya & R»m th¸ng

I §äc - t×m hiÓu chung:

iI §äc - hiÓu v¨n b¶n:

1 V¨n b¶n “C¶nh

khuya”:

2.V¨n b¶n “R»m th¸ng

giªng”: * Ý nghĩa văn bản:

Bài thơ thể hiện một đặc điểm nổi bật của thơ Hồ Chí Minh:

Sự gắn bó, hòa hợp giữa thiên nhiên và con người.

III TỔNG KẾT :

Ghi nhớ: sgk/143

Học xong hai bài thơ em rút ra được bài học gì??

Tiết 45:Cảnh khuya & Rằm tháng giêng( Hồ Chí

Minh)

Củng cố bài :

Rằm tháng giêng

Cảnh khuya

Nỗi lo n ớc nhà Bàn bạc việc quân

Bút pháp cổ điển, hiện đại Tâm hồn thi sĩ và tinh thần chiến sĩ

Yêu thiên nhiên

Yêu n ớc

Bài tập 1: Điền những cụm từ miêu tả trăng:

trăng theo, trăng x a, trăng vào cửa sổ, trăng

nhòm, vào những câu thơ sau và cho biết tên

các bài thơ đó:

1, Dòng sông lặng ngắt nh tờ

Sao đ a thuyền chạy thuyền chờ …………

( Đi thuyền trên sông Đáy)

2, … … … … đòi thơ,

Việc quân đang bận xin chờ hôm sau

( Tin thắng trận)

3, Kháng chiến thành công ta trở lại

………… hạc cũ với xuân này

( Cảnh rừng Việt Bắc)

3, Việc quân việc n ớc bàn xong

Gối khuya ngon giấc bên song ………

( Đối trăng)

trăng theo

Trăng x a

trăng nhòm

Trăng vào cửa

sổ

III Luyện

tập :

Bài tập 2:

Hai bài thơ đã gợi cho em những cảm nghĩ gì

về Bác và thơ Bác?

về nội dung và nghệ thuật của hai bài

thơ?

*Bài tập về nhà :