ĐỀ TÀI GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THƯƠNG LƯỢNG, KÝ KẾT VÀ THỰC HIỆN THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NINH

Nhiều bản thỏa ước với nội dung có lợi hơn, đạt được nhiều điều khoản cao hơn quy định của luật cho người lao động, phù hợp với khả năng điều kiện của doanh nghiệp, tập trung vào những v

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc Lập - Tự do Hạnh phúc _

ĐỀ TÀI

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THƯƠNG LƯỢNG,

KÝ KẾT VÀ THỰC HIỆN THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ

TẠI CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH QUẢNG NINH

CHUYÊN ĐỀ 11: CÁC GIẢI PHÁP CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN TRONG VIỆC XÂY DỰNG, THƯƠNG LƯỢNG, KÝ KẾT, GIÁM SÁT VIỆC THỰC HIỆN TƯLĐTT TRONG CÁC DOANH NGHIỆP

Đơn vị: Cơ quan Liên đoàn Lao động tỉnh QN Chủ nhiệm đề tài: Đỗ Thị Lan

Thư ký đề tài: Phạm Hoài Ân Tham gia chuyên đề: Đặng Văn Chính

Quảng Ninh tháng 6 năm 2013

1

MỞ ĐẦU Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, những năm gần đây các doanh nghiệp được thành lập mới hàng năm tăng nhanh, đã tạo nhiều việc làm, thu nhập ổn định cho người lao động Đồng thời góp phần vào việc phát triển kinh tế đất nước Cùng với việc phát triển các doanh nghiệp, quan hệ lao động ngày càng phức tạp, đòi hỏi cần có sự hài hoà về lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động Quá trình xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ trong doanh nghiệp, việc thương lượng, ký kết thoả ước lao động tập thể (TƯLĐTT) đóng một vai trò rất quan trọng Đồng thời, đây cũng là cơ sở pháp lý để tổ chức công đoàn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động

Việc xây dựng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT được tiến hành nghiêm túc ở các DN sẽ góp phần thúc đẩy sản xuất, mang lại hiệu quả trong SXKD, việc làm, đời sống của người lao động ổn định, người lao động gắn bó với doanh nghiệp, tận tâm, tận lực phấn đấu cho DN phát triển Ngược lại đối với các DN chưa quan tâm xây dựng TƯLĐTT thì việc phát huy khả năng lao động sáng tạo của người lao động, sự gắn kết giữa người lao động và người

sử dụng lao động bị hạn chế, một trong những nguyên nhân dẫn đến sự phát triển kém bền vững của DN, tranh chấp lao động thường xảy ra gây bất ổn về tình hình an ninh chính trị và trật tự ATXH tại doanh nghiệp và địa phương nơi DN đặt trụ sở

Trong những năm gần đây, với sự chỉ đạo, hỗ trợ của công đoàn cấp trên, công đoàn cơ sở đã chủ động nêu đề xuất với người sử dụng lao động để thương lượng, ký kết TƯLĐTT Nhiều bản thỏa ước với nội dung có lợi hơn, đạt được nhiều điều khoản cao hơn quy định của luật cho người lao động, phù hợp với khả năng điều kiện của doanh nghiệp, tập trung vào những vấn đề cơ bản như: tiền lương, chế độ phúc lợi tập thể, thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi, thăm hỏi khi ốm đau, trợ cấp khó khăn đột xuất, hiếu hỷ, mừng sinh nhật… Tuy nhiên việc thương lượng ký kết thỏa ước lao động tập thể trong thời gian qua cũng bộc lộ những khó khăn, bất cập nhất là kỹ năng thương lượng của cán bộ công đoàn, cách thức và phương pháp sử dụng các công cụ đối thoại và tập hợp ý kiến của người lao động để tham gia xây dựng thỏa ước lao động tập thể Vì vậy, nâng cao kỹ năng và năng lực của cán bộ công đoàn trong thương lượng thỏa ước lao động tập thể là việc rất cần thiết hiện nay

Chuyên đề gồm 2phần:

Phần I: Những vấn đề chung về thương lượng thoả ước lao động tập thể Phần II: Những giải pháp để xây dựng, thương lượng, ký kết, giám sát việc

thực hiện thỏa ước lao động tập thể có hiệu quả

Trong quá trình nghiên cứu thực hiện chuyên đề do thời gian, điều kiện

và kinh nghiệm nghiên cứu thực hiện còn hạn chế rất mong được sự quan tâm góp ý của các nhà chuyên môn, các đồng nghiệp và những người quan tâm tới vấn đề này Tôi xin trân trọng cám ơn!

3

Phần I:

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THƯƠNG LƯỢNG

THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ

I THƯƠNG LƯỢNG TẬP THỂ

1 Khái niệm, mục đích của thương lượng tập thể

Thương lượng tập thể là một hình thức đối thoại tại nơi làm việc Đó là việc đại diện tập thể lao động thảo luận, đàm phán với người sử dụng lao động hoặc đại diện người sử dụng lao động nhằm mục đích:

- Xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ;

- Xác lập các điều kiện lao động mới làm căn cứ để tiến hành ký kết thỏa ước lao động tập thể (cấp doanh nghiệp, cấp ngành, v.v );

- Giải quyết những vướng mắc, khó khăn trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động

2 Nguyên tắc của thương lượng tập thể

Để đạt được các mục tiêu và yêu cầu bảo đảm quyền lợi cao nhất cho người lao động trong quá trình thương lượng để đi đến ký kết thỏa ước lao động tập thể, cần phải bảo đảm nguyên tắc: thiện chí, bình đẳng, hợp tác, công khai và minh bạch, cụ thể:

* Bảo đảm sự tự nguyện,thiện chí không bên nào ép buộc bên nào

Các bên phải có ý thức tự giác, xuất phát từ nhận thức là vì quyền lợi của mình mà tự nguyện tham gia và nhận rõ trách nhiệm trong việc xúc tiến ký kết thỏa ước lao động tập thể

* Bảo đảm sự bình đẳng, hợp tác giữa các bên

Trong quá trình lao động, tuy người lao động và người sử dụng lao động có địa vị kinh tế và quản lý khác nhau, có các quyền và nghĩa vụ khác nhau nhưng lại có điểm chung là cùng vì lợi ích kinh tế Hai bên đều rất cần

có nhau trong suốt quá trình lao động Do đó, hai bên phải biết đối xử với nhau trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng và hợp tác vì quan hệ "cộng sinh" Trong quá trình thương lượng, các bên không nên đứng trên địa vị kinh tế và địa vị

hệ lao động mới có cơ hội phát triển hài hòa và bền vững

* Bảo đảm công khai, minh bạch

Nội dung mà các bên đưa ra thương lượng, lấy ý kiến, ký kết phải được công khai cho mọi người lao động trong doanh nghiệp được biết, được bàn bạc, tham gia đóng góp ý kiến và được quyết định thông qua hoặc không thông qua, được giám sát và yêu cầu người sử dụng lao động thực hiện cam kết Vì những cam kết trong thỏa ước lao động tập thể có liên quan đến quyền lợi thiết thực của họ Người lao động phải được biết, được bàn, được làm, được kiểm tra Có như vậy, thỏa ước lao động tập thể mới có thể được thương lượng ký kết và thực hiện một cách có hiệu quả, góp phần thúc đẩy sản xuất, bảo đảm quyền lợi người lao động; các bên thấy rõ được quyền lợi của mình được hưởng và nghĩa vụ phải thực hiện; khi bị xâm phạm các bên biết cách giải quyết

Bên cạnh đó, trong thương lượng tập thể, cũng cần lưu ý thêm

* Có những thỏa thuận có lợi hơn cho người lao động so với quy định của pháp luật lao động

Đây là điểm mấu chốt, là tiêu chí đánh giá chất lượng của bản thỏa ước

* Tiếp cận tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế

- Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa, thương lượng tập thể cần bảo đảm cả những tiêu chuẩn quốc tế và những thông lệ được chấp nhận rộng rãi

- Các vấn đề về lao động không chỉ là vấn đề của doanh nghiệp mà còn

là mối quan tâm của quốc gia, quốc tế Do đó, quá trình thương lượng cần có nguyên tắc trong từng trường hợp cụ thể

3 Chủ thể thương lượng tập thể

Theo quy định Điều 69 Bộ luật Lao động năm 2012 thì đại diện thương lượng tập thể là:

- Bên tập thể lao động: Thương lượng tập thể phạm vi doanh nghiệp là

tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở; Thương lượng tập thể phạm vi ngành là đại diện ban chấp hành công đoàn ngành

Lưu ý là, ở doanh nghiệp đã thành lập tổ chức công đoàn cơ sở thì tổ chức đại diện tập thể lao động là công đoàn cơ sở; ở doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức công đoàn cơ sở thì tổ chức đại diện tập thể lao động là công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở (Điều 17 Luật Công đoàn năm 2012 và Điều 191 Bộ luật Lao động năm 2012)

- Bên người sử dụng lao động: Thương lượng tập thể phạm vi doanh

nghiệp là người sử dụng lao động hoặc người đại diện cho người sử dụng lao động;

Thương lượng tập thể phạm vi ngành là đại diện của tổ chức đại diện người sử dụng lao động ngành

4 Quyền yêu cầu tiến hành thương lượng tập thể

Điều 68 Bộ luật Lao động năm 2012 quy định về quyền yêu cầu tiến hành thương lượng của các bên như sau:

kể từ ngày nhận được yêu cầu thương lượng tập thể

- Trường hợp một bên từ chối thương lượng hoặc không tiến hành thương lượng trong thời hạn quy định nêu trên thì bên kia có quyền tiến hành các thủ tục yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động tập thể theo quy định pháp luật

5 Nội dung ưu tiên trong thương lượng tập thể

- Thu nhập: Tiền lương, tiền công, chế độ tăng lương; tiền thưởng, phụ cấp, trợ cấp khó khăn; tiền công làm thêm giờ; tiền bồi thường, các khoản thu nhập khác

- Điều kiện làm việc; làm thêm giờ, thời giờ nghỉ ngơi, nghỉ phép; vệ sinh an toàn tại nơi làm việc và bảo đảm sức khỏe, nhân phẩm người lao động;

- Bảo đảm việc làm và đào tạo nghề, nâng cao trình độ cho người lao động

- Các loại hình bảo hiểm cho người lao động

- Chế độ phúc lợi; chế độ ăn giữa ca, bồi dưỡng ca đêm; nghỉ mát; tiền hoặc quà hiểu hỷ; hỗ trợ đi lại, nhà ở; hỗ trợ nuôi con nhỏ; khen thưởng cho con em của người lao động; nhà ở tập thể, nhà trẻ, công trình phúc lợi, thể dục, thể thao

- Cơ chế đối thoại giữa người lao động và lãnh đạo, cán bộ quản lý doanh nghiệp; đối thoại giữa công đoàn cơ sở với người sử dụng lao động và cán bộ quản lý doanh nghiệp; sự tham gia của người lao động trong quá trình

ra các quyết định của doanh nghiệp; thực hiện quy chế dân chủ cơ sở

- Cơ chế giải quyết mâu thuẫn nội bộ doanh nghiệp; giải quyết tranh chấp lao động

7

- Bảo vệ và bảo đảm cho cán bộ công đoàn trong hoạt động công đoàn

II THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ

1 Khái niệm, phân loại thỏa ước lao động tập thể

a) Thỏa ước lao động tập thể là văn bản thỏa thuận giữa tập thể lao động và người sử dụng lao động về các điều kiện lao động mà hai bên đã đạt được thông qua thương lượng tập thể

b) Thỏa ước lao động tập thể gồm: thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp, thỏa ước lao động tập thể ngành và các hình thức, cấp độ thỏa ước lao động tập thể khác khác như cấp vùng, khu vực, toàn quốc, nhóm doanh nghiệp

c) Nội dung thỏa ước lao động tập thể không được trái với các quy định của pháp luật lao động và quy định khác của pháp luật có liên quan

2 Tác dụng của thỏa ước lao động tập thể

- Thỏa ước lao động tập thể là văn bản cụ thể hóa, chi tiết hóa các quy định của pháp luật phù hợp với tính chất, đặc điểm của doanh nghiệp, làm cơ

sở pháp lý để người sử dụng lao động thực hiện giao kết hợp đồng lao động với người lao động

Tạo nên mối quan hệ bình đẳng về trách nhiệm của hai bên trong việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ phát sinh trên cơ sở pháp luật lao động

- Là cơ sở pháp luật quan trọng bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các bên trong quan hệ lao động, trên cơ sở xây dựng được mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp, tạo động lực

để phát triển doanh nghiệp

- Qua xây dựng, thương lượng, ký kết, giám sát thực hiện thỏa ước lao động tập thể, vị thế, vai trò của tổ chức công đoàn được nâng cao, nhắc nhở người sử dụng lao động tôn trọng pháp luật, tôn trọng công đoàn và người lao động; qua đó cũng góp phần làm cho người lao động hiểu và tin cậy tổ chức công đoàn hơn

3 Đại diện ký kết thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp

Đại diện ký kết thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp, theo quy định Điều 83 Bộ luật Lao động năm 2012, bao gồm:

8

- Bên tập thể lao động: đại diện tập thể lao động tại cơ sở: doanh nghiệp đã thành lập tổ chức công đoàn cơ sở thì tổ chức đại diện tập thể lao động là công đoàn cơ sở; doanh nghiệp chưa thành lập tổ chức công đoàn cơ

sở thì tổ chức đại diện tập thể lao động là công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở (Điều 17 Luật Công đoàn năm 2012 và Điều 191 Bộ luật Lao động năm 2012)

- Bên người sử dụng lao động: người sử dụng lao động hoặc người đại diện của người sử dụng lao động

4 Thời hạn của thỏa ước lao động tập thể

Thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp có thời hạn từ 01 năm đến 03 năm Đối với doanh nghiệp lần đầu tiên ký kết thỏa ước lao động tập thể, thì

có thể ký kết với thời hạn dưới 01 năm (Điều 85 Bộ luật Lao động năm 2012)

Tuy nhiên, lưu ý là, theo quy định Điều 81 Bộ luật Lao động năm 2012 thì:

+ Trong thời hạn 3 tháng trước ngày thỏa ước lao động tập thể hết hạn, hai bên có thể thương lượng để kéo dài thời hạn của thỏa ước lao động tập thể hoặc ký kết thỏa ước lao động tập thể mới

+ Khi thỏa ước lao động tập thể hết hạn mà hai bên vẫn tiếp tục thương lượng, thì thỏa ước lao động tập thể cũ vẫn được tiếp tục thực hiện trong thời gian không quá 60 ngày

Lưu ý là, quá những thời hạn nêu trên mà hai bên vẫn đang tiến hành thương lượng để sửa đổi, bổ sung và/hoặc chưa ký được thỏa ước lao động tập thể mới thì quyền lợi của người lao động được thực hiện theo các quy định của pháp luật chứ không còn theo thỏa ước lao động tập thể nữa (Điều

77 Bộ luật Lao động năm 2012)

5 Thỏa ước lao động tập thể vô hiệu

Theo quy định Điều 78, Điều 79, Điều 80 Bộ luật Lao động năm 2012

về thỏa ước lao động vô hiệu thì:

- Thỏa ước lao động tập thể vô hiệu từng phần khi một hoặc một số điều khoản trong thỏa ước trái với quy định pháp luật

- Thỏa ước lao động tập thể vô hiệu toàn bộ thuộc một trong các trường hợp sau:

9

+ Có toàn bộ nội dung trái pháp luật

+ Người ký kết không đúng thẩm quyền

+ Việc ký kết không đúng quy trình thương lượng

- Thẩm quyền tuyên bố thỏa ước lao động tập thể vô hiệu: tòa án nhân dân

- Quyền, nghĩa vụ và lợi ích của các bên ghi trong thỏa ước tương ứng với toàn bộ hoặc phần bị tuyên bố vô hiệu được giải quyết theo quy định của pháp luật và các thỏa thuận hợp pháp trong hợp đồng lao động

6 Sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể

Theo quy định Điều 77 Bộ luật Lao động năm 2012 thì:

- Sau 03 tháng thực hiện đối với thỏa ước lao động tập thể có thời hạn dưới 01 năm và sau 06 tháng thực hiện đối với thỏa ước lao động tập thể có thời hạn từ 01 năm đến 03 năm: các bên mới có quyền yêu cầu sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể

- Trong trường hợp quy định của pháp luật thay đổi mà dẫn đến thỏa ước lao động tập thể không còn phù hợp với quy định của pháp luật, thì hai bên phải tiến hành sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể trong vòng 15 ngày, kể từ ngày quy định của pháp luật có hiệu lực

- Việc sửa đổi, bổ sung được tiến hành theo trình tự như ký kết thỏa ước lao động tập thể

III CÔNG ĐOÀN TRONG QUÁ TRÌNH THƯƠNG LƯỢNG TẬP

THỂ Ở DOANH NGHIỆP

1 Đối với công đoàn cơ sở

Trước yêu cầu đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao động, các công đoàn cơ sở đang khắc phục khó khăn về kỹ năng thương lượng, đàm phán để ký kết TƯLĐTT Tuy vậy, không ít công đoàn cơ

sở chưa tích cực, chủ động trong việc đưa ra yêu cầu và nội dung thương lượng tập thể với NSDLĐ để ký kết TƯLĐTT Khi có sự đôn đốc, "giao kế hoạch" của công đoàn cấp trên thì ở các công đoàn cơ sở này có tích cực hơn nhưng đa số đối phó, chiếu lệ nên chất lượng thương lượng tập thể không tốt, thậm chí không có thương lượng mà đưa ra một dự thảo về TƯLĐTT với nội

10

dung sơ sài, chủ yếu sao chép lại luật, không có những thỏa thuận sát với khả năng thực tế của hai bên

Nguyên nhân của việc thiếu chủ động của cán bộ CĐCS trong việc đưa

ra yêu cầu và nội dung thương lượng chủ yếu do thiếu điều kiện, thời gian, kinh nghiệm, kỹ năng về TƯLĐTT, thậm chí thiếu chỗ dựa nên dẫn đến thiếu bản lĩnh, thiếu tự tin

Đối với một số cán bộ công đoàn cơ sở (Chủ tịch, Phó Chủ tịch) đồng thời là Phó giám đốc hay Trưởng phòng nhân sự thì họ có điều kiện để chủ động hơn, thuận lợi hơn trong việc thu thập thông tin và trình độ, kỹ năng thương lượng nhưng do sự phụ thuộc vào người sử dụng lao động, nhất là ở những doanh nghiệp mà người sử dụng lao động không tạo điều kiện cho công đoàn hoạt động và thiếu quan tâm đến đời sống người lao động thì họ khó có thể làm tốt vai trò đại diện và bảo vệ quyền lợi người lao động

Cán bộ không chuyên trách thường ít có thời gian nên không chuyên tâm cho hoạt động công đoàn Trình độ của họ cũng vì thế mà hạn chế, chưa nắm vững đầy đủ những quy định của pháp luật liên quan về TƯLĐTT, không đáp ứng được yêu cầu về kỹ năng thương lượng, đó cũng là nguyên nhân giảm sút tinh thần đấu tranh vì lợi ích người lao động Họ là người ký hợp đồng lao động với chủ doanh nghiệp, nên họ phải lo giữ việc làm và thu nhập hàng ngày cũng như những quyền lợi khác của bản thân họ có được từ chủ doanh nghiệp Họ là người phụ thuộc và thậm chí có người chịu ơn chủ doanh nghiệp Nếu họ đứng ra chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động, phải đấu tranh thì sẽ làm "mất lòng ông chủ" Khi đó không những chủ doanh nghiệp không ưu ái họ, quyền lợi của họ bị giảm mà còn bị chủ trù dập, thậm chí bị chuyển việc, mất việc làm, họ cũng không tự bảo vệ được chính mình nữa, tổ chức công đoàn cũng chưa có cơ chế, chính sách hữu hiệu để bảo vệ

họ Như vậy, cán bộ công đoàn cơ sở - người đại diện tập thể lao động để thương lượng, ký kết TƯLĐTT với người sử dụng lao động rất khó phát huy tinh thần đấu tranh vì lợi ích người lao động Mặt khác, cán bộ công đoàn cơ

sở thường xuyên biến động, dễ thay đổi, thậm chí không gắn bó lâu dài với doanh nghiệp như cán bộ công đoàn khu vực doanh nghiệp nhà nước và cán

bộ công đoàn chuyên trách Đó cũng là nguyên nhân dẫn đến hạn chế sự chủ động, tích cực và hiệu quả trong việc thương lượng, ký kết TƯLĐTT của cán

bộ công đoàn cơ sở

11

2 Đối với Công đoàn cấp trên cơ sở

Công đoàn cấp trên cơ sở hiện nay ngày càng tích cực, chủ động hơn trong việc đôn đốc, chỉ đạo công đoàn cơ sở thương lượng ký kết TƯLĐTT cấp doanh nghiệp Tuy nhiên, chưa có sự hỗ trợ, giúp đỡ hiệu quả công đoàn

cơ sở trong việc đưa ra yêu cầu và nội dung thương lượng, nhất là hỗ trợ trong quá trình thương lượng, đàm phán

Hiện nay việc thương lượng để ký kết TƯLĐTT cấp ngành mới đang trong quá trình thí điểm, chưa có các quy định cụ thể của pháp luật nên các công đoàn cấp trên cơ sở, công đoàn ngành còn trông chờ kết quả thí điểm của Nhà nước và các quy định, chỉ đạo cụ thể về thương lượng tập thể và ký kết TƯLĐTT cấp trên doanh nghiệp, cấp ngành

Phần II:

NHỮNG GIẢI PHÁP THƯƠNG LƯỢNG,

KÝ KẾT, THỰC HIỆN CÓ HIỆU QUẢ THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ

I GIẢI PHÁP CHUNG

1 Nâng cao nhận thức cán bộ công đoàn, chủ doanh nghiệp, CNLĐ về đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả thương lượng, ký kết và thực hiện thỏa ước lao động tập thể trong doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh

- Tiếp tục quán triệt Chỉ thị số 22/CT-TW ngày 05/6/2008 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng quan

hệ lao động hài hoà, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp”; Nghị quyết số ĐCT, ngày 18/6/2009 của Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về

01/NQ-“Đổi mới, nâng cao chất lượng thương lượng, ký kết và thực hiện thỏa ước lao động tập thể”

- Tuyên truyền sâu rộng tới các đối tượng liên quan về mục đích , ý nghĩa,

sự cần thiết của TULĐTT trong DN để các cấp công đoàn, cán bộ công đoàn,

người sử dụng lao động , CNLĐ xác định rõ đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu

quả thương lượng, ký kết và thực hiện thỏa ước lao động tập thể trong doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh là một trong nhiệm vụ quan trọng cho việc xây dựng mối quan hệ lao động hài hoà, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp, là cơ sở

12

pháp lý quan trọng để tổ chức công đoàn bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động; đồng thời tạo ra môi trường ổn định, tạo động lực phát triển sản xuất kinh doanh của DN góp phần đảm bảo

an ninh trật tự an toàn xã hội và phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh

- Tuyên truyền phổ biến bộ Luật lao động, Luật Công đoàn, các văn bản hướng dẫn liên quan đến công đoàn, người lao động và NSDLĐ

2 Công đoàn các cấp đổi mới nội dung, phương pháp thực hiện thương lượng, ký kết Thỏa ước lao động tập thể trong doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh

- Công đoàn cơ sở cần chủ động phối hợp với chủ DN xây dựng TULĐTT; tập trung xây dựng những nội dung chủ yếu liên quan trực tiếp tới người lao động; không sao chép lại những điều khoản đã được Bộ luật Lao động quy định

- Quan tâm những nội dung thương lượng trong TƯLĐTT với chủ doanh nghiệp có lợi cho người lao động, cao hơn pháp luật quy định, đáp ứng yêu cầu nguyện vọng của NLĐ

- Trong quá trình thực hiện TƯLĐTT, phát hiện những điều khoản không còn phù hợp với thực tế và quy định pháp luật thì cần thỏa thuận giữa người SDLĐ, CĐCS thống nhất diều chỉnh cho phù hợp, lấy ý kiến tham gia của CNVCLĐ, sau đó ký kết thực hiện

- Công đoàn các cấp tổ chức tập huấn, hội thảo đưa ra các giải pháp,

kỹ năng thương lượng, ký kết, thực hiện TƯLĐTT nâng cao năng lực cho cán

bộ Công đoàn cơ sở

- Xây dựng kế hoạch tổ chức đối thoại tại nơi làm việc giữa tập thể người lao động với NSDLĐ, giữa BCH Công đoàn cơ sở với NSDLĐ, giữa người lao động với BCH Công đoàn cơ sở thường xuyên, định kỳ, nhằm xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và phát triển doanh nghiệp; làm tiền đề cho việc thương lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT tại doanh nghiệp

- Đăng tải các văn bản pháp luật liên quan, quy trình, phương pháp, kỹ năng thực hiện thương lượng, ký kết TULĐTT trên trang thông tin điện tử của LĐLĐ tỉnh, phục vụ cán bộ công đoàn tra cứu thực hiện

- Tổ chức triển khai đề tài cấp tỉnh về “Giải pháp nâng cao chất lượng thương lượng, ký kết và thực hiện Thoả ước lao động tập thể tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”, xây dựng thành bộ tài liệu phục vụ cho

- Tập trung nguồn lực cho công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ cán bộ công đoàn các cấp

- Các cấp Công đoàn dành kinh phí thực hiện chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng thương lượng, ký kết và thực hiện thỏa ước lao động tập thể giai đoạn 2013 - 2018”

- Công đoàn cấp trên cơ sở hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho công đoàn cơ

sở trong việc thương lượng, ký kết, thực hiện TƯLĐTT có hiệu quả Kiểm tra, giám sát việc thực hiện TULĐTT ở các DN

II ĐỐI VỚI CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ

1 Làm tốt công tác thu thập thông tin doanh nghiệp

Trước khi bước vào xây dựng, thương lượng thỏa ước lao động tập thể cần nắm được thông tin của doanh nghiệp, qua đó xác định mục tiêu cụ thể, nội dung nào cần đưa ra thương lượng, nội dung nào có thể bỏ qua nhằm

mang lại hiệu quả cao trong thương lượng Thông tin về doanh nghiệp gồm:

+ Cơ cấu doanh nghiệp: Năm thành lập doanh nghiệp; chủ sở hữu, người sử dụng lao động; ngành nghề; diện tích đất sử dụng; diện tích nhà x-ưởng; các bộ phận trực thuộc (phòng, ban, phân xưởng); địa chỉ trụ sở chính;

+ Lực lượng lao động: Tổng số lao động (nam, nữ); số lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, có thời hạn, thời vụ; số lao động mới tuyển dụng trong năm, lao động thử việc; số lao động chấm dứt HĐLĐ, bị sa thải; số lượng đoàn viên công đoàn (nam, nữ), số cán bộ công đoàn chuyên trách, không chuyên trách;

+ Thỏa ước lao động tập thể: Đã có hay chưa có; nếu có thì nội dung, thực tế thực hiện như thế nào;

+ Tình hình sản xuất, kinh doanh: Khối lượng các loại sản phẩm; tỷ trọng xuất khẩu; năng suất sản xuất (tăng, giảm); lợi nhuận; tỷ xuất lợi nhuận trên vốn; tỷ xuất lợi nhuận trên doanh thu; lợi nhuận sau thuế; đầu tư mở rộng

+ Các căn cứ pháp lý có liên quan đến nội dung của thỏa ước lao động tập thể;

+ Thông tin về các doanh nghiệp cùng ngành trong vùng;

+ Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội trong và ngoài nước

- Nguồn thu thập thông tin gồm:

+ Từ Ban Giám đốc, các phòng, ban chuyên môn;

+ Từ đoàn viên công đoàn, người lao động;

+ Qua bạn bè, đồng nghiệp quen biết cùng ngành hoặc trong vùng; + Qua thông tin đại chúng;

+ Khai thác qua khách hàng;

+ Qua hoạt động kiểm tra, giám sát của công đoàn;

+ Công đoàn cấp trên và các cơ quan quản lý nhà nước như: Sở Kế hoạch Đầu tư, Sở Công thương, Sở Lao động Thương binh-Xã hội, Ban quản

lý các Khu công nghiệp, cơ quan Thuế

+ Nói chuyện qua con đường phi chính thức (trong các đám tiệc, qua vui chơi giải trí giao lưu, trong các dịp thăm hỏi, )

Lưu ý: Không nhất thiết phải thu thập đủ các thông tin trên nhưng nếu thu thập được càng nhiều, càng chính xác thì càng có cơ sở để xây dựng nội dung thoả ước và giúp cho việc thương lượng thuận lợi

2 Thành lập tổ thương lượng

- Thời điểm thành lập tổ thương lượng: Tuỳ từng trường hợp, việc thành lập tổ thương lượng công đoàn có thể tiến hành trước hoặc song song cùng với việc đề xuất với người sử dụng lao động về thương lượng thỏa ước lao động tập thể