Kế toán tiền lương và các khoản trích theo tiền lương tại Công ty Cơ khí ô tô 3-2
Trang 1Lời mở đầu
Trong bất kỳ xã hội nào tiền lơng luôn là vấn đề đợc coi trọng hàng đầu, cấp thiết, đợc mọi ngời quan tâm Chính vì thế nó luôn luôn đợc cải tiến để phù hợp với tính chất và trình độ của lực lợng sản xuất cũng nh phù hợp với từng giai
đoạn phát triển kinh tế xã hội
Xét về mặt kinh tế, tiền lơng là một phạm trù kinh tế, nó tồn tại vàphát triển cùng với sự phát triển của xã hội, gắn liền với lợi ích và cách phân chialợi ích của từng thành viên trong xã hội đó, gắn liền giữa lợi ích của con ngời vớicác tổ chức kinh tế Việc phân phối tiền lơng còn là cơ sở để thực hiện tái sảnxuất sức lao động, thực hiện chiến lợc phát triển con ngời
Vậy, có thể hiểu : tiền lơng là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao
động, là giá cả của yếu tố sức lao động mà ngời sử dụng (nhà nớc, chủ doanhnghiệp) phải trả cho ngời cung ứng sức lao động, tuân theo các nguyên tắc cung,cầu, giá cả của thị trờng và pháp luật hiện hành của Nhà nớc
Hiện nay, đối với khu vực sản xuất – kinh doanh, tính chất hàng hoácủa sức lao động đã đợc thừa nhận một cách tự nhiên nhng nhiều ngời vẫn chahiểu hết bản chất và vai trò của lao động, tiền lơng trong khu vực quản lý nhà n-
ớc và xã hội, vẫn muốn gắn sự tuyển dụng suốt đời với tính chất bao cấp về tiềnlơng nh trớc đây, vẫn có sự so sánh giữa chính sách biên chế với các hợp đồnglao động Quan hệ cung ứng và sử dụng lao động tuỳ thuộc vào từng quốc gia
và tuỳ từng giai đoạn kinh tế – xã hội mà có những chính sách phù hợp nhất
định, nhng bản chất của lao động và tiền lơng trong các quan hệ đó là thống nhấtvới khái niệm đã nêu ở trên Nền kinh tế thị trờng càng phát triển và đợc xã hộihoá cao, thì quan hệ cung ứng và sử dụng sức lao động trên tất cả các lĩnh vựccàng trở nên linh hoạt hơn, tiền lơng trở thành nguồn thu nhập duy nhất, là mốiquan tâm và động lực lớn nhất với mọi đối tợng cung ứng sức lao động
Căn cứ vào đó, mỗi doanh nghiệp đều xây dựng cho mình hình thức trả l
-ơng, tính lơng thích hợp
Với tầm quan trọng nói trên của vấn đề tiến lơng cũng nh công tác tổ chứchạch toán tiền lơng, bảo hiểm xã hội gắn liền với yếu tố con ngời, chất lợng,năng suất công việc luôn đi kèm với lợi ích kinh tế xã hội
Bằng những kiến thức trang bị trong quá trình học tập tại trờng và nhữnghiểu biết thực tế tại đơn vị thực tập Cùng với sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của côgiáo Nguyễn Quý và tập thể cán bộ, công nhân viên phòng kế toán Công ty Cơ
khí ô tô 3-2 em đã chọn đề tài “Kế toán tiền lơng và các khoản trích theo tiền
l-ơng tại Công ty Cơ khí ô tô 3-2” làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Trang 2Nội dung của chuyên đề gồm 3 phần:
Phần 1: Đặc điểm chung về tổ chức công tác kế toán của nhà máy Cơ khí Ôtô
3-2
Phần 2: Tổ chức công tác kế toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng tại nhà
máy Cơ khí ôtô 3-2
Phần 3: Nhận xét và kết luận về công tác kế toán nói chung và công tác kế toán
tiền lơng và các khoản trích theo lơng tại nhà máy Cơ khí Ôtô 3-2
Phần 1 :Tổ chức bộ máy kế toán của nhà máy Cơ khí
Ôtô 3-2
1.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán của nhà máy Cơ khí Ôtô 3-2.
1.1.1 Hình thức tổ chức bộ máy kế toán của nhà máy.
Hiện nay nhà máy cơ khí ôtô 3-2 tổ chức bộ máy kế toán theo hình thứctập trung
Các phân xởng đội sản xuất không có bộ phận kế toán riêng mà chỉ cómột số nhân viên kinh tế làm nhiệm vụ hạch toán ban đầu thu thập kiểm tra tổnghợp, phân loại chứng từ phát sinh, sau đó chuyển về phòng kế toán công ty
Phòng tài chính - kế toán có chức năng tổ chức thu thập, xử lý và cung cấpthông tin kinh tế phục vụ cho công tác quản lý Qua đó, kiểm tra tình hình thựchiện kế hoạch, kiểm tra việc quản lý và sử dụng tài sản, vật t, tiền vốn nhằm bảo
đảm quyền chủ động trong sản xuất kinh doanh và chủ động về tài chính của nhàmáy
1.1.2 Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán ở nhà máy Cơ khí Ôtô 3-2.
Xuất phát từ tình hình thực tế của nhà máy, từ yêu cầu quản lý và trình độcủa đội ngũ cán bộ kế toán, biên chế nhân sự phòng tài chính - kế toán có 5 ngời,
đứng đầu là kế toán trởng và đợc tổ chức nh sau:
Trang 3Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán
2.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán
Nhiệm vụ cụ thể của từng bộ phận trong bộ máy kế toán của doanh nghiệp
đợc cụ thể nh sau:
* Kế toán trởng: là ngời giúp việc tham mu cho Giám đốc trong hoạt độngtài chính, là ngời trực tiếp quản lý điều hành, hớng dẫn các kế toán viên trongcông tác hạch toán kế toán
* Kế toán vốn tiền mặt: có nhiệm vụ phản ánh kịp thời, đầy đủ chính xác
số liệu hiện có của Nh mỏy và tình hình biến động của vốn bằng tiên, đồng thờià mỏy và tình hình biến động của vốn bằng tiên, đồng thờigiám sát chặt chẽ việc thu chi và quản lý tiền mặt, tiền gửi ngân hàng…
* Kế toán thanh toán: có nhiệm vụ ghi chép kịp thời, chính xác và rõ ràngcác nghiệp vụ kế toán theo từng đối tợng, từng tài khoản thanh toán
* Kế toán tiền lơng và BHXH: có nhiệm vụ phản ánh và giám sát chặt chẽtình hình sử dụng quỹ tiền lơng và lập báo cáo về lao động tiền lơng
* Kế toán TSCĐ: có nhiệm vụ lập báo cáo thống kê với cấp trên, theo dõitình hình biến động của TSCĐ
* Kế toán hàng hoá và tiêu thụ sản phẩm: theo dõi tình hình nhập xuất tồn,tính giá thực tế của hàng hoá nhập kho, mở các sổ, thẻ kế toán phản ánh hànghoá và quá trình tiêu thụ
* Kế toán tổng hợp: là ngời chịu trách nhiệm giúp việc cho kế toán trởng,
có nhiệm vụ kiểm tra đối chiếu tổng hợp số liệu và lập báo cáo gửi lên cấp trên
* Thủ quỹ: có nhiệm vụ thu chi tiền mặt và lập báo cáo quỹ
* Kế toán chi phí, giá thành: có nhiệm vụ tập hợp, tính toán chi phí sảnxuất phát sinh và tính giá thành cho các sản phẩm, các công trình hoàn thành
1.2 Đặc điểm tổ chức bộ sổ kế toán ở nhà máy cơ khí ôtô 3-2.
Kế toán tiền l
ơng, BHXH
Kế toán hàng hoá
tiêu thụ
Kế toán TSCĐ
Thủ quỹ
Trang 4Ghi chú: Ghi hàng ngày
Ghi vào cuối kì
Đối chiếu
1.3 Các chế độ và ph ơng pháp kế toán áp dụng tại nhà máy Cơ khí Ôtô 3-2.
Trang 51.3.1 Chứng từ, tài khoản và hệ thống Báo cáo Tài chính áp dụng tại nhà máy.
+ Chứng từ kế toán
Nhà máy Cơ khí Ôtô 3-2 đang sử dụng hệ thống chứng từ kế toán áp dụngchung cho DNSX, ngoài ra nhà máy còn dùng một số chứng từ khác do Cục Tàichính - Bộ Quốc Phòng ban hành để hạch toán nội bộ nh: giấy báo nợ, báo có,quyết toán ngoài giá thành
+ Hệ thống tài khoản kế toán
Nhà máy sử dụng hệ thống tài khoản kế toán theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trởng Bộ Tài Chính
+ Về Báo cáo Tài chính
1.3.2 Phơng pháp kế toán hàng tồn kho tại nhà máy Cơ khí Ôtô 3-2.
+ Phơng pháp tính giá trị hàng tồn kho
Nhà máy thực hiện đánh giá hàng tồn kho theo giá thực tế Tính giá trịhàng xuất kho theo phơng pháp bình quân cả kỳ dự trữ và phơng pháp đích danh.+ Phơng pháp hạch toán hàng tồn kho ở nhà máy
Nhà máy hạch toán hàng tồn kho theo phơng pháp kê khai thờng xuyên.Phơng pháp kê khai thờng xuyên là phơng pháp theo dõi, phản ánh thờngxuyên liên tục, có hệ thống tình hình nhập xuất, tồn vật t hàng hoá trên sổ kếtoán
Theo phơng pháp này, các tài khoản kế toán hàng tồn kho đợc sử dụng đểphản ánh số hiện có, tình hình biến động của vật t, hàng hóa Vì vậy giá trị củavật t, hàng hoá tồn kho trên sổ kế toán có thể xác định đợc ở bất kỳ thời điểmnào trong kỳ kế toán
1.3.3 Phơng pháp hạch toán thuế GTGT tại nhà máy.
Trang 6Hiện nay nhà máy sử dụng phơng pháp tính thuế GTGT theo phơng phápkhấu trừ thuế.
1.3.4 Phơng pháp khấu hao TSCĐ tại nhà máy.
Hiện nay nhà máy áp dụng phơng pháp kế toán TSCĐ theo quyết định số15/2006/QĐ - BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trởng Bộ Tài Chính
Nhà máy khấu hao theo phơng pháp bình quân ( phơng pháp khấu hao ờng thẳng )
Trang 7Quá trình sản xuất là quá trình kết hợp đồng thời cũng là quá trình tiêuhao các yếu tố cơ bản (lao động, đối tợng lao động, t liệu lao động) trong đó lao
động với t cách là hoạt động chân tay và trí óc của con ngời sử dụng các t liệulao động nhằm tác động, biến đổi các đối tợng lao động thành các vật phẩm cóích phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của mình
Vậy: Lao động là sự hao phí có mục đích thể lực và trí lực của ngời nhằmtác động vào các vật tự nhiên để tạo thành vật phẩm đáp ứng nhu cầu của con ng-
ời hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh
Trong nền kinh tế thị trờng, sức lao động là hàng hoá mà giá cả của nó
đ-ợc biểu hiện dới hình thức tiền lơng (tiền công)
b, Cách phân loại lao động ở nhà máy Cơ khí Ôtô 3-2.
Do lao động trong nhà máy có nhiều loại khác nhau,để thuận lợi cho việcquản lý và hạch toán cần thiết phải phân loại lao động
Phân loại lao động là việc sắp xếp lao động vào các nhóm khác nhau theonhững đặc trng nhất định
Hiện nay nhà máy phân loại lao động theo quan hệ với quá trình sản xuất.Bao gồm: Lao động trực tiếp sản xuất và Lao động gián tiếp sản xuất
* Lao động trực tiếp sản xuất:
là những ngời trực tiếp tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh tạo ra sảnphẩm hay trực tiếp thực hiện các công việc nhiệm vụ nhất định Trong lao độngtrực tiếp đợc phân loại nh sau:
- Theo nội dung công việc mà ngời lao động thực hiện thì lao động trực tiếp
đợc chia thành:
Lao động sản xuất kinh doanh chính
Lao động sản xuất kinh doanh phụ trợ
đảm nhiệm các công việc phức tạp đòi hỏi trình độ cao
+ Lao động có tay nghề trung bình: bao gồm những ngời đã qua
đào tạo chuyên môn nhng thời gian công tác thực tế cha nhiều hoặc cha đợc đàotạo qua lớp chuyên môn nhng có thời gian làm việc thực tế tơng đối dài, đợc tr-ởng thành do học hỏi từ kinh nghiệm thực tế
+ Lao động phổ thông: lao động không phải qua đào tạo vẫnlàm đợc
* Lao động gián tiếp sản xuất:
Trang 8là bộ phận lao động tham gia một cách gián tiếp vào quá trình sản xuất kinhdoanh của doanh nghiệp Bao gồm: những ngời chỉ đạo, phục vụ và quản lý kinhdoanh trong doanh nghiệp Lao động gián tiếp đợc phân loại nh sau:
- Theo nội dung công việc và nghề nghiệp chuyên môn loại lao động này
+ Chuyên viên: là những ngời lao động đã tốt nghiệp đại học, trên đạihọc, có thời gian công tác dài, trình độ chuyên môn cao
+ Cán sự: là những ngời lao đông mới tốt nghiệp đại học, có thời giancông tác cha nhiều
+ Nhân viên: là những ngời lao động gián tiếp với trình độ chuyênmôn thấp có thể đã qua đào tạo các trờng lớp chuyên môn, nghiệp vụ hoặc chaqua đào tạo
Phân loại lao động trong doanh nghiệp có ý nghĩa to lớn trong việc nắm bắtthông tin về số lợng và thành phẩm lao động, về trình độ nghề nghiệp của ngờilao động trong doanh nghiệp, về sự bố trí lao động trong doanh nghiệp từ đó thựchiện quy hoạch lao động lập kế hoạch lao động Mặt khác thông qua phân loạilao động trong toàn doanh nghiệp và tong bộ phận giúp cho việc lập dự toán chiphí nhân công trong chi phí sản xuất kinh doanh, lập kế hoạch quỹ lơng và thuậnlợi cho công tác kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch và dự toàn này
c, Quản lý lao động.
Việc theo dõi chi tiết về lao động theo số lợng đợc thực hiện trên sổdanh sách cán bộ công nhân viên, trong đó có sổ chi tiết số lợng lao động theotừng bộ phận Cơ sở để ghi sổ này là các chứng từ ban đầu về tuyển dụng(hợp
đồng lao động), thuyên chuyển công tác, giải quyết chế độ thôi việc, nghỉ hu,nâng bậc lơng cho cán bộ công nhân viên trong nhà máy
Trang 9Sổ theo dõi danh sách cán bộ công nhân viên
TT Tên đơn vị - Cá nhân Ngày
tuyểndụng
Quê quán N-T năm
sinh
Trình độ
I Phòng kế hoạch
2.1.2 Tiền lơng, phân loại tiền lơng và quản lý tiền lơng ở nhà máy cơ khí ôtô 3-2.
a, Tiền lơng là gì?
Trang 10* Tiền lơng (tiền công) là biểu hiện bằng tiền phần sản phẩm xã hội
mà ngời chủ sử dụng lao động phải trả cho ngời lao động tơng ứng với thời gianlao động,chất lợng lao động và kết quả lao động của ngời lao động
* Để bù đắp hao phí về sức lao động nhằm tái sản xuất sức lao độngthì ngời chủ sử dụng lao động phải tính và trả cho ngời lao động các khoản thuộcthu nhập của họ trong đó tiền lơng là khoản thu nhập chủ yếu của ngời lao động.Ngoài ra trong thu nhập của ngời lao động còn gồm các khoản khác nh: trợ cấpbảo hiểm xã hội, tiền thởng, tiền ăn ca…
* ý nghĩa của tiền lơng
Tiền lơng là một phạm trù kinh tế gắn liền với lao động và nền sản xuất hànghoá Tiền lơng chịu sự chi phối của quy luật phân phối lao động nghĩa là phânphối tơng ứng với số lợng lao động và chất lợng lao động mà ngời lao động đãsản xuất ra của cải vật chất cho xã hội
Tiền lơng là điều kiện để tái sản xuất sức lao động đó chính là những t liệutiêu dùng mà ngời lao động có thể mua đợc để bù đắp hao phí sức lao động trongquá trình sản xuất
Chính sách tiền lơng phải xứng đáng với sức lao động bỏ ra mới đảm bảocông bằng giữa ngời lao động và xã hội Tiền lơng có vai trò tác dụng là đòn bẩykinh tế tác động trực tiếp đến ngời lao động, là động lực quan trọng thúc đẩy nềnsản xuất phát triển
Chi phí tiền lơng là một bộ phận chi phí quan trọng cấu thành nên giá thànhsản phẩm của doanh nghiệp Tổ chức tốt công tác hạch toán lao động từ đó tính
đúng thù lao lao động và thanh toán kịp thời cho ngời lao động, sẽ khuyến khíchtình thần hăng hái lao động và tạo mối quan tâm của ngời lao động đến kết quảcông việc của họ, góp phần tăng năng suất lao động dẫn đến tiết kiệm chi phí lao
động sống tạo điều kiện hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận và nâng cao đờisống của ngời lao động
b, Cách phân loại tiền lơng ở nhà máy cơ khí ôtô 3-2.
b1, Hình thức tiền lơng trả theo thời gian lao động.
b1.1 Lơng thời gian:
Là tiền lơng đợc xây dựng căn cứ vào thời gian công tác và trình độ kỹ thuật của công nhân Tiền lơng thời gian có thể tính theo tháng, theo ngày, theo giờ công tác và gọi là tiền lơng tháng, lơng ngày, lơng giờ Lơng tháng
có nhợc điểm vì không phân biệt đợc ngời làm việc nhiều hay ít trong tháng
Trang 11nên không có tác dụng khuyến khích tận dụng ngày công theo chế độ Đơn vịthời gian trả lơng càng ngắn thì càng sát với mức độ hao phí lao động của mỗingời Hiện nay trong các doanh nghiệp áp dụng trả lơng theo thời gian chủ yếu là theo ngày
Lơng phải trả
công nhân viên =
Lơng làmviệc thực tế x
Đơn giá bìnhquân theo thờigian
Ưu điểm của tiền lơng trả theo thời gian: Đơn giản dễ tính toán, phản ánh đợctrình độ kỹ thuật và điều kiện làm việc của ngời công nhân Song nó
có nhợc điểm cơ bản vì nó cha gắn thu nhập mỗi ngời với kết quả lao động của mình Hình thức này chỉ áp dụng khi mà tiền lơng sản phẩm không thể ápdụng đợc, trong những trờng hợp công nhân lao động máy móc là chủ yếu hoặc những công việc không thể tiến hành định mức một cách chặt chẽ chính xác hoặc vì tính chất của sản xuất nếu thực hiện trả công cho sản phẩm sẽ không đảm bảo đợc chất lợng snả phẩm và không đem lại kết quả thiết thực Trong điều kiện nớc ta hiện nay khi lao động thủ công còn khá phổ biên, trình độ chuyên môn hoá sản xuất còn thấp thì cần mở rộng hình thức trả lơngtheo sản phẩm nhng khi sản xuất phát triển đến trình độ cao, quá trình sản xuất đợc cơ giới hoá và tự động hoá thì hình thức trả lơng theo thời gian sẽ phổ biến
Hình thức trả lơng theo thời gian chi làm hai hình thức nhỏ:
b1.2 Trả lơng theo thời gian giản đơn:
Theo hình thức này, tiền lơng của công nhân đợc xác định căn cứ vào mức
l-ơng cấp bậc và thời gian làm việc thực tế Hình thức này có nhợc điểm cơ bả
là không xét đến thái độ lao động, đến hình thức sử dụng lao động, sử dụng nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị Hình thức trả lơng này mang tính chất bình quân nên trng thực tế ít đợc áp dụng Để khắc phục những nhợc điểm trên bên cạnh tiền lơng trả theo thời gian doanh nghiệp đã kết hợp với hình thức tiền lơng khi đạt đợc những chỉ tiêu về số lợng hoặc chất lợng đã quy
định Đó chính là hình thức tiền lơng theo thời gian có thởng
b1.3 Trả lơng theo thời gian có thởng:
Hình thức tiền lơng theo thời gian có thởng đợc áp dụng chủ yếu đối với những công nhân phụ làm công việc phục vụ nh công nhân sửa chữa, điều chỉnh thiết bị… Ngoài ra còn áp dụng đối với những công nhân chính làm việc ở những khâu sản xuát có trình độ cơ khí hoá cao, tự động hoá hoặc
Trang 12những công việc tuyệt đối phải đảm bảo chất lợng Cách tính lơng theo hình thức này là lấy lơng tính theo thời gian của nhân + tiền thởng Trong đó cách tính lơng thời gian giản đơn dợc trình bày ở phần trên.
Hình thức trả lơng theo thời gian có thởng có nhiều u điểm Cách trả lơng nh vậy không những phản ánh trình độ thành thạo và thời gian làm việc thực tế
mà còn gắn chặt với thành tích công tác của từng ngời lao động quan tâm đếntrách nhiệm và công tác của mình
b2, Hình thức tiền lơng trả theo sản phẩm.
Khái niệm:
Là hình thức tiền lơng tính theo khối lợng (số lợng) sản phẩm và công việc đãhoàn thành đảm bảo yêu cầu chất lợng quy định và đơn giá tiền lơng tính cho một đơn vị sản phẩm, công việc đó, tiền lơng sản phẩm phải trả tính bằng khối lợng (số lợng) sản phẩm, công việc hoàn thành đủ tiêu chuẩn chất lợng nhân với đơn giá tiền lơng sản phẩm
Ưu điểm của hình thức này là:
+ Quán triệt đầy đủ nguyên tắc trả lơng theo số lợng và chất lợng lao động
Nó gắn việc trả lơng với kết quả sản xuất của mỗi ngời Do đó kích tích nâng cao năng suất lao động
+ Khuyến khích ngời lao động ra sức học tập văn hoá, khoa học, kỹ thuật, nghiệp vụ để nâng cao trình độ lành nghề, ra sức phát huy sách kiến, cải tiến
kỹ thuật, cải tiến phơng pháp lao động, sử dụng tốt máy móc, thiết bị để nângcao năng suất lao động/
+ Góp phần thúc đẩy công tác quản lý doanh nghiệp nhất là quản lý lao động.Hình thức tiền lơng theo sản phẩm gồm các hình thức:
Tiền lơng trả theo sản phẩm cá nhân trực tiếp, thời gian theo sản phẩm tập thể, tiền lơng theo sản phẩm cá nhân gián tiếp, tiền lơng theo sản phẩm tiến, hình thức trả lơng theo sản phẩm có thởng, hình thức trả lơng khoán
b2.1 Theo sản phẩm trực tiếp:
Theo hình thức này tiền lơng của công nhân đợc xác định theo số lợng sản phẩm sản xuất ra và đơn giá lơng sản phẩm:
Lt = Q x Đg
Trang 13Trong đó:
Lt: Là tiền lơng theo sản phẩm trực tiếp
Q: Số lợng sản phẩm hợp quy cách
Đg: Đơn giá lơng sản phẩm một sản phẩm
Đơn giá lơng sản phẩm là tiền lơng tả cho một đơn vị sản phẩm hoàn thành và
đợc xác định căn cứ vào mức lơng cấp bậc công việc và định mức thời gian hoặc định mức số lợng cho công việc đó Ngoài ra trong đơn giá còn đợc tính thêm tỉ lệ khuyến khích trả lơng sản phẩm hoặc phụ cấp khu vực (nếu có)
Công thức xác định:
Đg = ML x Đt (100+K1 + K2)
100
Trong đó:
ML: Mức lơng giờ(ngày) của cấp bậc công việc
Đt: Định mức thời gian đơn vị sản phẩm (giờ hoặc ngày)
K1: Tỉ lệ khuyến khích trả lơng sản phẩm do nhà nớc quy định (%)
K2: Tỉ lệ phụ cấp khu vực (nếu có) (%)
Hình thức này dơn giản, dễ hiểu đối với mọi ngời công nhân Nó đợc áp dụngrộng rãi trong các xí nghiệp công nghiệp đối với những công nhân trực tiếp sản xuất có thể định mức và hạch toán kết quả riêng cho từng ngời Tuy nhiênhình thức này có nhợc điểm là ngời lao động quan tâm đến số lợng sản phẩm chứ không quan tâm đến việc sử dụng tốt máy mọc, tiết kiệm vật t
b2.2 Theo sản phẩm gián tiếp:
Lơng sản phẩm gián tiếp đợc áp dụng đối với những công nhân phụ, phục vụ
và hỗ trợ cho sản xuát chính nh công nhân điều chỉnh máy, sửa chữa thiết
bị… mà kết quả công tác của họ có ảnh hởng trực tiếp tới kết quả công tác của những ngời công nhân sản xuất chính nhằm khuyến khích họ nâng cao chất lợng phục vụ tiền lơng của công nhân phục vụ đợc xác định bằng cách nhân số lợng sản phẩm thực tế của công nhân chính mà ngời đó phục vụ với
đơn giá lơng cấp bậc của họ với tỷ lệ phần trăm hoàn thành định mức sản ợng bình quân của những công nhân chính
l-Có thể biểu diễn bằng công thức:
Lg = Sc x ĐSG hoặc Lp = Mp x Tc
Trong đó:
Trang 14Lp: Tiền lơng công nhân phụ
Sc: Sản lợng sản phẩm của công nhân chính
Đsg: Đơn giá lơng sản phẩm gián tiếp
Mp: Mức lơng cáp bậc của công nhân phụ
Tc: Tỷ lệ hoàn thành định mức sản lợng bình quân của công nhân chính (%)
Đơn giá sản lợng gián tiếp tính bằng công thức:
b2.3 Theo khối lợng công việc.
Căn cứ vào khối lợng công việc sản phẩm hoàn thành đến giai đoạn cuốicùng và đơn giá lơng áp dụng cho những công việc cần phải hoàn thành trongmột thời gian nhất định, nhằm khuyến khích lao động, cải tiến kỹ thuật, tăngnăng suất lao động
c, Quản lý tiền lơng ở nhà máy cơ khí otô 3-2
* Khái niệm quỹ tiền lơng:
Quỹ tiền lơng của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền lơng mà doanhnghiệp trả cho tất cả lao động thuộc doanh nghiệp quản lý
Quỹ tiền lơng của nhà máy chiếm khoảng 16,51% tổng doanh thu
Quỹ tiền lơng của nhà máy do hai bộ phận hợp thành:
Quỹ tiền lơng của nhà máy đợc xây dựng theo 2 khối chính là : quỹ tiền lơng khoán và quỹ tiền lơng thời gian
+ Quỹ lơng khoán( hay là quỹ lơng sản phẩm):
Quỹ lơng khoán của nhà máy là phần lơng ngoài quỹ lơng thời gian, đợc dùng
để trả cho ngời lao động, dựa vào việc đánh giá phần trăm hoàn thành năng suấtcủa đơn vị và dựa vào sự đóng góp của cá nhân vào việc hoàn thành nhiệm vụsản xuất kinh doanh của đơn vị trong một thời kỳ nhất định (ngày, tuần, tháng,
Trang 15quý ) Chế độ lao động này đã gắn ngời lao động với công ty thông qua việc gắnkết quả lao động của cá nhân mỗi ngời đối với kết quả sản xuất của từng đơn vị,
và của từng đơn vị đối với nhà máy Bằng cách này đã làm cho ngời lao độngthực sự có tinh thần trách nhiệm đối với việc nâng cao trách nhiệm công tác,phát huy sáng tạo, cải tiến khoa học kỹ thuật khi làm việc
Mặt khác cách chi trả lơng khoán còn nhằm khuyến khích ngời lao động nângcao năng suất lao động cá nhân và do đó nâng cao đợc năng suất lao động củatoàn nhà máy
+ Quỹ lơng thời gian :
Đó là quỹ lơng dùng để trả cho những công nhân làm những công việc không theo lơng khoán, là phần lơng cấp bậc và phụ cấp cho ngời lao động, phù hợp với các thang, bảng lơng của Nhà Nớc quy định trong từng thời kỳ, nhằm
đảm bảo cuộc sống tối thiểu và gia đình họ
* Nguyên tắc sử dụng quỹ lơng
2.2 Kế toán tiền l ơng, phụ cấp l ơng, trợ cấp BHXH.
Kế toán tiền lơng, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn sử dụng 3 TK chủ yếu là TK 334 vàTK335 và TK 338
TK 334 – Phải trả công nhân viên: Để hạch toán tổng hợp tiền lơng phải trả cho công nhân viên kế toán sử dụng TK 334 – Phải trả công nhân viên
TK 334 dùng để phản ánh các khoản phải tả và tình hình thanh toán các khoản phải trả cho công nhân viên về tiền lơng, tiền thởng, bảo hiểm xã hội các khoản thuộc về thu nhập của ngời lao động
TK 334 – Phải trả công nhân viên
- Các khoản tiền lơng, tiền thởng,
bảo hiểm xã hội và các khoản đã trả
đã ứng cho công nhân viên
- Các khoản khoản khấu trừ vào tiền
lơng, tiền công của công nhân viên
D nợ:
- Phản ánh số tiền đã trả quá số tiền
phải trả về tiền lơng, tiền công, tiền
thởng và các khoản khác cho công
- Các khoản tiền lơng, tiền công, bảo hiểm xã hội và các khoản phải trả cho công nhân viên
D có:
- Các khoản tiền lơng, tiền thởng và các khoản khác còn phải trả cho
Trang 16`- Kết chuyển giá trị tài sản thừa
vào các tài khoản liên quan
- Bảo hiểm xã hội phải trả công nhân
viên
- Kinh phí công đoàn chi tại đơn vị
- Số bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế
và kinh phí công đoàn đã nộp cho
cơ quan quản lý quỹ
-Các khoản đã trả đã nộp khác
D có:
- Phản ánh số đã trả, đã nộp nhiều
hơn số phải nộp hoặc số bảo hiểm
xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí
công đoàn vợt đợc cấp bù
- Giá trị tài sản thừa chờ giải quyết (Cha rõ nguyên nhân)
- Giá trị tài sản thừa phải trả
- Trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y
tế và kinh phí công đoàn và chi phí sản xuất kinh doanh
- Trích bảo hiểm y tế trừ vào lơng của công nhân viên
- Các khoản phải trả khác
D có:
- Số tiền còn phải trả, phải nộp
- Giá trị tài sản phát hiện thừa chờ
Trang 17- Các khoản chi phí thực tế phát sinh đã
tính vào chi phí phải trả
Trang 18Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n c¸c nghiÖp vô kinh tÕ chñ yÕu
1.TÝnh tiÒn l¬ng,c¸c kho¶n phô cÊp mang tÝnh chÊt l¬ng ph¶i tr¶ cho CNV:
Nî TK 241-x©y dung c¬ b¶n dë dang
Nî TK 622-chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp
Nî TK 623(6231)-chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng
Nî TK 627(6271)-chi phÝ s¶n xuÊt chung
Trang 193.2 Thëng CNV trong c¸c kú s¬ kÕt,tæng kÕt…tÝnh vµo quü khen thëng:
Nî TK 431(4311)-quü khen thëng phóc lîi
Trang 20Nếu DN trả lơng cho CNV thành hai kỳ thì số tiền lơng trả kỳ I (thờng khoảng giữa tháng) gọi là số tiền lơng tạm ứng Số tiền cần thiết để trả lơng kỳ II đợc tính theo công thức sau:
Số tiền phải kỳ Tổng số thu nhập Số tiền đã tạm Các khoản khấu trừ
II cho CNV = của CNV trong tháng - ứng kỳ I - vào thu nhập của
CNV10.Số tiền tạm ứng CNV đi vắng:
Nợ TK 334
Có TK 338 (3388-phải trả phải nộp khác)
11.Trờng hợp trả lơng cho CNV bằng sản phẩm, hàng hoá:
11.1 Đối với SP, HH chịu thuế GTGT tính theo phơng pháp khấu trừ, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng theo giá bán cha có thuế GTGT:
Nợ TK 334
Có TK 3331(33311)-thuế GTGT phải nộp
Có TK 512-doanh thu bán hàng nội bộ (giá bán cha thuế GTGT)
11.2 Đối với SP, HH không chịu thuế GTGT hoặc tính thuế GTGT theo phơng pháp trực tiếp, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng theo giá thanh toán
Nợ TK 334
Có TK 512 (giá thanh toán)
12.Chi tiêu KPCĐ tại đơn vị:
Trang 212.2.1 Tính lơng, phụ cấp lơng và trợ cấp BHXH tại nhà máy cơ khí ôtô 3-2.
a Trình tự luân chuyển chứng từ trong hạch toán tiền lơng ở nhà máy
Trong phần hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng cơ sở để tính
l-ơng là bảng chấm công Bảng chấm công đợc các phòng ban, tổ sản xuất ghi hàng ngày.Cuối tháng:
- Các phòng ban nộp bảng chấm công cho phòng Nhân chính (Tổ chức hành chính)
- Các tổ sản xuất nộp bảng chấm công + phiếu KCS + bảng kê khối lợng côngviệc của từng công nhân trong tổ cho phân xởng để thống kê phân xởng đối chiếu sản phẩm đã nhập kho của các tổ Sau đó chuyển cho phòng Nhân chính
Phòng Nhân chính kiểm tra đơn giá tiền lơng từng sản phẩm và phiếu sản xuất đối với các tổ sản xuất, sau đó phân tích ngày công ở phần quy ra công trên bảng chấm công rồi chuyển toàn bộ bảng chấm công, phiếu KCS, bảng
kê khối lợng công việc và phiếu sản xuất cho kế toán tiền lơng Kế toán tiền lơng tính cho CBCNV ở từng bộ phận
- Với bộ phận phòngban, lập ngay bảng thanh toán lơng và tính lơng thời gian ghivào cột “Lơng thời gian ” (bảng thanh toán lơng đình kèm ở phần sau)
- Với tổ sản xuất, kế toán lập biểu trung gian sau đó mới lên bảng thanh toán tiền lơng
- Dựa vào bảng chấm công và các chứng từ gốc kèm theo nh giấy xin nghỉ phép, phiếu nghỉ hởng BHXH, kế toán tính các khoản lơng phụ và phụ cấp BHXH Cuối cùng tổng cộng là tổng số tiền phải trả CBCNV Số này sau khi trừ đi tạm ứng lần I, 5% BHXH, 1% BHYT tính ra số tiền còn đợc lĩnh lần cuối của
CBCNV
Bảng thanh toán lơng từng bộ phận trở thành chứng từ gốc làm cơ sở để kế toán lập “Bảng tổng hợp thanh toán lơng”, phân bổ tiền lơng, BHXH, BHYT
và KPCĐ cho từng đối tợng chịu phí, lập “Bảng phân bổ tiền lơng và BHXH”
Trang 22Lấy số liệu từ bảng phân bổ vào bảng kê, từ bảng kê vào nhật ký chứng từ có liên quan cho từng tháng Dựa vào số liệu số liệu của nhật ký chứng từ vào sổ cái các tài khoản: TK 334, TK 338, TK 622, TK 627, TK 641, TK 642 Đồng thời, kế toán lập “Bảng thanh toán BHXH ” dựa theo chứng từ gốc và các
“phiếu thanh toán BHXH”
2.2.1.1 Tinh lơng phải trả của nhà máy cơ khí ôtô 3-2
do từng bộ phận lập Trang bên là ví dụ trích bảng chấm công của phòng Kế hoạch Sản xuất (biểu 4)
26 ngàyThông thờng, công thức trên còn đợc nhân thêm với một hệ số gọi là hệ số tăng thu nhập Hệ số này do Giám đốc Nhà máy quyết định tuỳ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh của Nhà máy trong từng thời kỳ nhằm khuyến khích ngời lao động làm việc tích cực, có hiệu quả Hiện nay Nhà máy đang áp dụng hệ số 1,4 Theo đó, tiền lơng trả cho khối văn phòng đợc tính nh sau:
x
Số ngàylàm việctrongtháng
x
Hệ sốtăng thunhập(1,4)
26 ngày