tr-ờng đại học vinh khoa giáo dục thể chất ------ Trần thị lộc Nghiên cứu ứng dụng bài tập phát triển Sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam Vận động viên karate-do lứa tuổi 15 đến 17
Trang 1tr-ờng đại học vinh khoa giáo dục thể chất
- -
Trần thị lộc
Nghiên cứu ứng dụng bài tập phát triển Sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam Vận động viên karate-do lứa tuổi 15 đến 17 của
Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao hà tĩnh
Khoá luận tốt nghiệp
Ngành: s- phạm giáo dục thể chất
Nghệ An – 2012
Trang 2
tr-ờng đại học vinh
khoa giáo dục thể chất
- -
Nghiên cứu ứng dụng bài tập phát triển
Sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam
Vận động viên karate-do lứa tuổi 15 đến 17 của
Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao hà tĩnh
Khoá luận tốt nghiệp
Ngành: s- phạm giáo dục thể chất
Giáo viên h-ớng dẫn: PGS.TS Hoàng Thị ái Khuê
Sinh viên thực hiện : Trần Thị Lộc
Mã số sinh viên : 0859032198 Lớp : 49A – Thể dục
Nghệ An – 2012
Trang 3
Lời cảm ơn
Tôi xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến cô giáo PGS.TS Hoàng Thị Ái Khuê người đã hướng dẫn chỉ đạo nhiệt tình giúp tôi hoàn thành đề tài khoá luận tốt nghiệp này
Xin chân thành cảm ơn các thầy giáo cô giáo trong khoa GDTC – Trường Đại học Vinh, cùng các thầy cô giáo và vận động viên ở trung tâm đào tạo huấn luyên thể thao Hà Tĩnh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành đề tài này
Xin chân thành cảm ơn các bạn bè đồng nghiệp đã động viên khích lệ và động viên giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập và xử lý số liệu
Dù đã cố gắng rất nhiều song do điều kiện vì thời gian cũng như trình
độ còn hạn chế Nên đề tài không tránh khỏi những sai sót nhất định Vậy rất mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!
Vinh, tháng 05 năm 2012
Người thực hiện
Trần Thị Lộc
Trang 4MỤC LỤC Trang
Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3
1.1 Đặc điểm môn võ Karate-do 3
Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 10
2.1 Đối tượng nghiên cứu 10
2.2 Phạm vị nghiên cứu 10
2.3 Phương pháp nghiên cứu 10
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 13
3.1 Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển sức mạnh
tốc độ đòn tay và sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15 – 17 của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
13
3.2 Nghiên cứu lựa chọn hệ thống bài tập phát triển sức
mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15-17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
18
Trang 5DANH MỤC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ
3.1 Thống kê các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm
thẳng đã sử dụng của HLV Karate-do Trung tâm đào tạo
huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
14
3.2 Kết quả phỏng vấn toạ đàm lựa chọn các test đánh giá sức
mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam VĐV Karate - do lứa
tuổi 15– 17 của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà
Tĩnh
15
3.3 Thang điểm đánh giá sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của
nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào
tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
16
3.4 Hệ số tương quan giữa các test đánh giá sức mạnh tốc độ
đòn đấm thẳng của nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15 – 17
của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
3.8 So sánh kết quả kiểm tra sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng
giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau 1 tháng
nghiên cứu
27
Trang 63.9 So sánh nhịp độ tăng trưởng sức mạnh tốc độ
của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng sau 1 tháng
28
3.10 So sánh kết quả kiểm tra sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng
sau 2 tháng thực giữa 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng
3.1 Nhịp tăng trưởng sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của hai
nhóm thực nghiệm và đối chứng qua 1 tháng thực nghiệm
28
3.2 Sự phát triển SMTĐ đòn đấm thẳng thông qua test “nằm
sấp chống đẩy trong 15 giây (số lần)
30
3.3 Sự phát triển SMTĐ đòn đấm thẳng thông qua test “Tại
chỗ - Tấn Kiba đấm tốc độ trong 15 giây (số lần)
31
3.4 Sự phát triển SMTĐ đòn đấm thẳng thông qua test “Đấm
2 đích đối diện cách 2 m trong 15 giây (số lần)
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Đặt vấn đề
Karate-do là môn võ thuật xuất xứ từ đảo Okinawa, một thuộc địa trước đây của Nhật Bản Trải qua một thời gian dài mãi đến năm 1936 mới được phổ biến rộng rãi ở Nhật Bản và phát triển sang các nước trên thế giới Được du nhập vào nước ta từ những năm 1940, trải qua bao thăng trầm ngày nay phong trào tập luyện Karate-do đã phát triển rộng khắp trong
cả nước và không ngừng lớn mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng trở thành một môn thể thao thế mạnh của Việt Nam Bởi vì Karate-do là một môn võ khoa học phù hợp với tinh thần thượng võ của dân tộc, phù hợp với thể trạng của người Việt Nam Karate-do gắn một hệ thống kỹ thuật, chiến thuật chiến đấu hữu hiệu giúp người tập có đủ khả năng ngăn chặn và vượt qua các nguy hiểm từ bên ngoài, là phương thức rèn luyện thân thể Karate-
do giúp con người phát huy được tối đa sức mạnh của cơ bắp, tận dụng được mọi nguồn lực của con người, là môn thể thao Karate-do đem lại cơ hội tranh tài, khuyến khích con người luôn cố gắng vươn cao mãi, Karate-
do còn có ý nghĩa nhân văn là tinh thần hướng thiện của con người
Theo HLV trưởng Karate-do Thành phố Hà Tĩnh cho biết: Qua nhiều năm tham gia tập luyện và quan sát các trận thi đấu Karate-do đỉnh cao Các VĐV đạt được thành tích cao là những người có tốc độ ra đòn rất nhanh, mạnh, chính xác và đa số họ ghi điểm nhiều bằng đòn đấm thẳng
Do vậy để một VĐV Karate-do có được một thể lực xung mãn, nâng cao thành tích trong thi đấu ta phải sớm phát triển các tố chất thể lực Trong đó, huấn luyện sức mạnh tốc độ nói chung và sức mạnh tốc độ của đòn đấm thẳng nói riêng cho VĐV Karate-do lứa tuổi 15-17 càng bức thiết hơn, là nhân tố quan trọng nhất quyết định hiệu quả hoạt động tập luyện, thi đấu Karate- do
Trang 8Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và nhận thấy tầm quan trọng của tố chất sức mạnh tốc độ trong thi đấu Karate-do Vì vậy chúng tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài:
“Nghiên cứu ứng dụng bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam V ĐV Karate-do lứa tuổi 15– 17 của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh”
2 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng việc sử dụng các bài tập phát triển sức
mạnh tốc độ đòn đấm thẳng trong huấn luyện VĐV Karate-do ở Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Để đạt được mục tiêu 1 chúng tôi tiến hành nghiên cứu những vấn đề sau:
- Đánh giá thực trạng việc sử dụng các bài tập huấn luyện sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam VĐV Karate-do của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
- Đánh giá thực trạng phát triển đòn đấm thẳng cho nam VĐV
Karate-do của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Mục tiêu 2: Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức
mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15- 17 tại trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu 2 chúng tôi tiến hành giải quyết những vấn đề sau:
- Tiến hành lựa chọn các bài tập chuyên môn trong huấn luỵện sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng
- Xây dựng kế hoạch thực nghiệm
- Tiến hành thực nghiệm
- Đánh giá hiệu quả ứng dụng bài tập
Trang 9CHƯƠNG I TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1 1 Đặc điểm môn võ Karate-do
Môn võ thuật thế giới Karte-do mang đặc tính hiện đại biểu hiện thông qua sử dụng các kỹ thuật đơn giản, khoa học, các kỹ thuật được thực hiện đòn thế đơn giản hợp lý, đòn thường tung theo đường thẳng và đơn thuần từng đòn hoặc phối hợp ít đòn chứ không liên hoàn
Trong đó chủ yếu là tay, đòn tay của Karate-do rất phong phú Vì thế môn Karate-do rất chú trọng việc luyện tay - chân, nhất là tay có sức công phá như sắt Đòn chân của Karate-do thường cao nhưng vì đòn thường tung
ra rất nhanh, rất mạnh và liên hoàn nên không dễ đỡ và phản đòn
Đặc điểm của môn võ này gồm hai yếu tố đó là phòng thủ và tấn công Karate-do là nghệ thuật chiến đấu bằng tay không, tập luyện môn này không chỉ dừng lại ở việc nắm một số kỹ thuật căn bản và giành một số thành tích trong các cuộc thi đấu Ưu điểm của đòn Karate-do tự vệ còn xuất phát từ khả năng vận dụng tối ưu đòn thế thông qua sức mạnh, sức nhanh, sức bền
và sự khéo léo đặc biệt là sức mạnh tốc độ của mỗi con người
Ngoài ra Karate-do còn được thể hiện thông qua việc phối hợp hài hoà giữa kỹ thuật tay với kỹ thuật chân, và toàn bộ cơ thể thông qua các đòn đánh, đỡ, né tránh đều vận dụng trên nguyên tắc khoa học tuân theo quy luật đường thẳng và lực xoắn Mặt khác kỹ thuật Karate-do yêu cầu ở tính hiệu quả cao, dứt điểm nhanh, mạnh trong thi đấu và đánh kết thúc đòn phải có tư thể thủ (Zansin), chính vì vậy để tấn công nhanh thì đường thẳng
là hiệu quả nhất Đường thẳng không những thể hiện trong tấn công mà còn thể hiện ngay trong quá trình di chuyển khi tấn công hay phản công, thông qua các bước di chuyển ngang, về trước, ra sau Mặt khác thực sự còn thể
Trang 10hiện ở việc kỹ thuật động tác đơn giản dễ tập mang lại hiệu quả trong một thời gian tập luyện tương đối ngắn hơn so với các loại võ khác
1.2 Đặc điểm kỹ thuật đòn đấm thẳng
Đòn đấm thẳng là một trong những kỹ thuật đặc trưng và cơ bản nhất trong hệ thống kỹ thuật Karate-do Trong kỹ thuật này, nắm đấm đi theo đường thẳng từ hông đến mục tiêu, cánh tay cử động linh hoạt vì được thả lỏng khi vươn tới trước nên có khả năng điều khiển dễ dàng Toàn bộ sức lực được dồn vào đòn đấm đồng thời kết hợp lực phát ra từ hông và lực xoắn của nắm đấm khi tiếp xúc mục tiêu tạo nên sức công phá mạnh và xuyên sâu vào điểm đánh Do đó kỹ thuật đòn đấm thẳng có khả năng tạo
ra một đòn tấn công mạnh, nhanh và chuẩn xác Đó cũng chính là cơ sở để giải thích tại sao kỹ thuật này được sử dụng nhiều và chiếm tỷ lệ cao trong cấu trúc các bài quyền (Kata), đặc biệt là trong các trận đấu Kumite Kỹ thuật đấm thẳng bao gồm các giai đoạn sau:
Tay phải đấm thẳng về phía trước hướng vào mục tiêu, bàn tay nắm
hờ vẫn để ngửa Chú ý trong khi di chuyển về trước cánh tay đi theo đường thẳng, cùi chỏ ép vào trong để không bị vòng ra phía ngoài giúp cho lực đánh được tập trung và không bị tiêu hao lực bởi động tác thừa Hông bên tay đấm đẩy về phía trước nhằm tạo lực ban đầu cho đòn đấm
Khi nắm tay di chuyển gần đến mục tiêu với khoảng cách ngắn nhất thì xoay mạnh nắm tay 180o từ ngửa đến úp, lúc này tốc độ đòn đấm đạt tối
đa Tiếp xúc mục tiêu bằng hai đầu xương bàn tay thứ 2 và 3, nắm đấm siết
Trang 11chặt nhằm tập trung sức mạnh vào điểm đánh Cánh tay lúc này duỗi thẳng, vai không chồm về phía trước Vị trí nắm đấm không được lệch sang trái hoặc phải Sức mạnh của đòn đấm được kết hợp giữa lực phát ra khi đẩy hông, vận tốc của cánh tay khi ra đòn và lực xoắn của nắm đấm Do đó cần hết sức chú ý kết hợp nhuần nhuyển các yếu tố này nhằm tạo ra lực công phá tối đa vào mục tiêu
độ Có 3 quan điểm dưới góc độ chuyên môn sau:
- Sức mạnh tốc độ theo quan điểm cũ Verkhosanxki: thể hiện khả năng chống lại đối kháng bên ngoài trong khoảng từ 40% đến 70% khả năng tối đa
- Sức mạnh tốc độ theo quan diểm Jurgen Hatman: nét đặc trưng cơ bản của sức mạnh tốc độ đó là sự kết hợp giữa tốc độ với lực
- Sức mạnh tốc độ là năng lực cố gắng lớn nhất của bắp thịt thực hiện các động tác trong khoảng thời gian ngắn nhất với biên độ nhất định Như vậy, có thể khái quát sức mạnh tốc độ là sức mạnh được sinh ra trong các động tác nhanh
1.3.2 Cơ sở sinh lý của tố chất sức mạnh tốc độ
Trang 12Sức mạnh tốc độ là khả năng sinh lực trong các động tác nhanh, sức mạnh tốc độ là khả năng hệ thống thần kinh cơ khắc phục sự đề kháng với tốc độ co duỗi lớn nhất của cơ bắp, do đó "muốn phát triển sức mạnh tốc độ trước hết cần phải phát triển hệ thống vận động và hệ cơ, tính linh hoạt của quá trình và thiết lập sự ổn định của hệ thống thần kinh trung ương tạo điều kiện tốt cho sự phát triển sức mạnh tốc độ"
Hoạt động của sức mạnh tốc độ bao gồm các dạng bài tập thể lực nhằm tạo cho một trọng tải ổn định, một vận tốc lớn nhất Trong các hoạt động sức mạnh tốc độ VĐV cần phải gắng sức tối đa Ngoài ra hoạt động loại này còn đòi hỏi cơ phải có tính linh hoạt và phối hợp rất cao trong một thời gian ngắn, vì vậy còn gọi là sức mạnh bột phát
1.4 Phương pháp phát triển sức mạnh tốc độ
Phát triển sức mạnh tốc độ đòi hỏi phải không ngừng nâng cao tốc độ
co cơ mà phải kết hợp nâng cao sức mạnh tối đa Do sự đòi hỏi cần phải có phương pháp huấn luyện đặc biệt đảm bảo một cách tốt nhất năng lực tối đa thành năng lực sức mạnh tốc độ, nâng cao phần sức mạnh hoặc sức nhanh theo nhu cầu thi đấu của từng môn thể thao Huấn luyện sức mạnh tốc độ phụ thuộc chủ yếu vào hưng phấn tối ưu của thần kinh trung ương Vì vậy không nên tiến hành các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ trong điều kiện
cơ thể mỏi mệt, hạn chế số lần lặp lại trong một đợt nhưng nghỉ giữa các lần lặp lại tương đối dài (3-5 phút) để năng lực vận động của cơ thể được hồi phục Về phương pháp tổ chức tiến hành tập luyện có thể tiến hành tập luyện theo trạm hoặc sử dụng tổng hợp các bài tập
Tố chất sức mạnh tốc độ có liên quan đến cấu trúc sợi trong tế bào cơ, các phức hợp Actomyozin là hoạt tính ATP-az và chúng được tăng lên trong quá trình tập luyện
Trang 13Cần sử dụng kết hợp bài tập sức mạnh tốc độ với bài tập sức mạnh đơn thuần và lấy bài tập sức mạnh đơn thuần làm cơ sở Trong thời gian sử dụng bài tập sức mạnh đơn thuần người ta chủ yếu sử dụng bài tập phát triển sức mạnh tốc độ
Trong bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cần lựa chọn lượng đối kháng lớn nhưng vẫn không làm rối loạn cấu trúc bài tập thi đấu Có như vậy mới tác động đồng thời tới kỹ thuật và tố chất thể lực
Trong huấn luyện sức mạnh tốc độ cho VĐV Karate-do lứa tuổi 15 -
17 tốc độ bài tập phải nhanh
Trọng lượng của bài tập trong khoảng từ 35 - 70% trọng lượng tối đa
và lặp lại từ 4 - 8 lần sử dụng thời gian nghỉ giữa các lượt phải đủ để cho VĐV hồi phục hoàn toàn
Một vấn đề quan trọng hàng đầu trong huấn luyện sức mạnh và sức mạnh tốc độ là việc lựa chọn tư thế của cơ thể Khi chọn các bài tập, trước tiên phải xác định được cần phát triển các nhóm cơ nào là chủ yếu, từ đó ta chọn tư thế của cơ thể cho phù hợp trong khi thực hiện bài tập
Song để thực hiện được các vấn đề trên cần phải có hệ thống phương tiện chuyên môn đặc thù để giáo dục tố chất phát triển sức mạnh tộc độ cho phù hợp với đặc điểm của môn thể thao lựa chọn và nhóm kỹ thuật bổ trợ
1.5 Đặc điểm tâm, sinh lý của vận động viên lứa tuổi 15 -17
Ở lứa tuổi này cơ thể các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, các
bộ phận chức năng trong cơ thể vẫn tiếp tục phát triển nhưng tốc độ chậm dần Chức năng sinh lý tương đối ổn định, khả năng hoạt động của các cơ quan của cơ thể cũng được cao hơn Cơ thể các em phát triển theo chiều ngang nhiều hơn chiều cao
1.5.1 Đặc điểm tâm lý
Ở tuổi này các em thích chứng tỏ mình là người lớn, muốn để cho mọi người tôn trọng mình, đã có trình độ hiểu biết nhất định, có khả năng phân
Trang 14tích tổng hợp, có nhiều hoài bão nhưng còn nhiều nhược điểm và thiếu kinh nghiệm trong tập luyện và thi đấu
Ở lứa tuổi này chủ yếu hình thành thế giới quan, tự ý thức, đó là đầy nhu cầu sáng tạo, năng nỗ thế giới quan không phải là niềm tin lạnh nhạt, khô khan Trước hết là sự say mê ước vọng nhiệt tình
+ Hứng thú: các em đã có thái độ tự giác, tích cực trong tập luyện
xuất phát từ động cơ tập luyện đúng đắn nhằm hướng tới tương lai, song hứng thú tập luyện cũng còn do nhiều động cơ khác nhau như: giữ lời hứa,
tự ái, hiếu danh cho nên huấn luyện viên cần phải định hướng cho các em xây dựng động cơ đúng đắn, hình thành hứng thú bền vững trong tập luyện
và tránh tình trạng tập luyện quá sức
+ Trí nhớ: Ở lứa tuổi này hầu như không còn tồn tại việc ghi nhớ máy
móc, do các em đã biết cách ghi nhớ có hệ thống, đảm bảo tính lôgic, tư duy chặt chẽ hơn và lĩnh hội được bản chất của vấn đề Do đặc điểm trí nhớ đối với lứa tuổi này khá tốt nên huấn luyện viên có thể sử dụng phương pháp trực quan kết hợp với giảng giải sâu sắc các chi tiết kỹ chiến thuật động tác
Các phẩm chất ý chí đã rõ ràng và mạnh mẽ hơn so với lứa tuổi trước
đó, các em có thể hoàn thành được những bài tập khó, phức tạp và đòi hỏi
sự khắc phục khó khăn lớn trong tập luyện Vì vậy, huấn luyện viên có thể
sử dụng những chiến thuật có liên hoàn nhưng động tác khó
1.5.2 Đặc điểm sinh lý
+ Hệ thần kinh: Tiếp tục phát triển và đi đến hoàn thiện, khả năng tư
duy trừu tượng được phát triển, tạo thuận lợi cho việc hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện
Đây là đặc điểm thuận lợi cho việc tiếp thu và hoàn thiện các kỹ thuật động tác Tuy nhiên đối với nhữnh bài tập mang tính đơn điệu lặp lại nhiều lần cũng làm cho các em chóng mệt mỏi và nhanh chán, cho nên các HLV cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện, mang tính đa dạng và phong phú,
Trang 15đặc biệt thi đấu và trò chơi để gây hứng thú và tạo điều kiện cho các em hoàn thành tốt bài tập chính
Ngoài ra, do sự hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên đã tạo cho hứng phấn của thần kinh chiếm ưu thế
+ Hệ vận động: Xương bắt đầu giảm tốc độ phát triển, các xương nhỏ
như xương cổ tay, xương bàn tay hầu như đã hoàn thiện nên các em có thể tập luyện động tác chống, mang vác vật nặng mà không ảnh hưởng đến cơ thể
+ Hệ cơ: Phát triển muộn hơn hệ xương nên sức co cơ vẫn tương đối
yếu, các cơ bắp lớn phát triển rất nhanh, nói chung đây là thời kỳ cơ bắp phát triển mạnh nhất Do vậy cần tập những bài tập phát triển sức mạnh tốc
độ góp phần thúc đẩy sự phát triển cơ
+ Hệ tuần hoàn: Ở lứa tuổi này hệ tuần hoàn đang phát triển và đi đến
hoàn thiện, tim phát triển tương đối hoàn chỉnh mạch đập khoảng 60 - 80 lần/phút Trong khi tập luyện mạch đập và huyết áp hồi phục nhanh chóng, cho nên cơ thể tập với lượng vận động dài và lớn
Trong khi tập luyện thể lực cho VĐV trẻ, nếu sử dụng các bài tập có lượng vận động và cường độ vận động lớn thì phải thường xuyên kiểm tra, theo dõi trạng thái sức khoẻ của VĐV
+ Hệ hô hấp: Phát triển gần như hoàn chỉnh, tần số hô hấp gần giống
người lớn: từ 10 - 20 lần/phút
Tóm lại: Lứa tuổi 15-17 là thời kỳ hoàn chỉnh về căn bản của quá
trình trưởng thành và phát triển lâu dài của con người về mặt tâm lý cũng như sinh lý, là thời kỳ phát triển mạnh mẽ cả về thể chất và tinh thần Vì vậy khi tiến hành công tác huấn luyện TDTT cho lứa tuổi này cần động viên, khen thưởng, kỷ luật đúng đắn mới giúp các em hoàn thành nhiệm vụ của mình và mới tạo cho các em phát triển một cách toàn diện
Trang 16CHƯƠNG II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Chủ thể nghiên cứu: bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng
cho nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15– 17
Khách thể nghiên cứu: Nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15-17 của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
2.2 Phạm vị nghiên cứu
- 30 nam VĐV Karate-do
- Thực trạng việc sử dụng các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng trong huấn luyện VĐV Karate-do ở Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
- Đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15- 17 tại trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
2.3 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết các nhiệm vụ trên, đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
Phân tích và tổng hợp các tài liệu tham khảo để cập nhật các thông tin khoa học, kết quả nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài luận văn nhằm lựa chon phương tiện và phương pháp huấn luyện phát triển tố chất sức mạnh tốc độ
Phương pháp phỏng vấn tọa đàm
Sử dụng phiếu điều tra để phỏng vấn các HLV và VĐV của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh Để lựa chọn những bài tập mang tính khoa học nhằm phát triển tố chất sức mạnh tốc độ cho VĐV Karate-do
Trang 17Phương pháp quan sát sư phạm :
Phương pháp này được chúng tôi sử dụng quan sát quá trình tập luyện và thi đấu của các nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15 - 17 của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Phương pháp kiểm tra sư phạm :
Trong quá trình nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các bài tập đã lựa chọn, chúng tôi sử dụng phương pháp này nhằm kiểm tra năng lực của VĐV Cụ thể chúng tôi sử dụng 3 nội dung :
+ Nội dung 1 : Nằm sấp chống đẩy nhanh thời gian 15 giây (lần) + Nội dung 2 : Tại chỗ - tấn Kiba đấm tốc độ thời gian 15 giây (lần) + Nội dung 3 : Đấm 2 đích đối diện cách 2m thời gian 15 giây (lần)
Chúng tôi sử dụng các nội dung kiểm tra sức mạnh tốc độ thông qua thang độ xích ma, nhờ giá trị trung bình và độ lệch chuẩn như sau :
Phương pháp thực nghiệm sư phạm :
+ Nhóm thực nghiệm: Tập theo các bài tập do chúng tôi lựa chọn và ứng dụng vào tập luyện
Trang 18+ Nhóm đối chứng: Tập luyện theo các bài tập giáo án của huấn luyện viên đang thực hiện
Sau 2 tháng tập luyện (8) tuần, mỗi tuần 3 buổi, tổng số buổi tập là 24 buổi
Phương pháp toán học thống kê
- Các số liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm Epi info 6.4
- Công thức tính nhịp độ tăng trưởng
1 2
5 , 0
1 2 100
v v
v v w
Trong đó: W : nhịp độ phát triển (%)
100 và 0,5 : là hằng số
2.4 Địa điểm nghiên cứu:
- Trường đại học Vinh
- Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Trang 19
CHƯƠNG III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
3.1 Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn tay
và sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của nam VĐV Karate-do lứa tuổi
15 – 17 của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
3.1.1 Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn tay cho nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15 – 17 của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Để có cơ sở thực tiễn cho việc lựa chọn các bài tập nhằm phát triển sức mạnh tốc độ đòn tay cho nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh, chúng tôi tiến hành quan sát 10 buổi huấn luyện sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của HLV Karate-do Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh, kết quả được trình bày ở bảng 3.1
Qua bảng 3.1 dưới đây cho thấy:
Nhìn chung các HLV đã sử dụng các hình thức tập luyện cơ bản để phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho các VĐV, nhưng qua số liệu thống kê cho thấy, đó là:
- Các bài tập sử dụng chưa thật toàn diện, thiếu các bài tập huấn luyện tâm lý hàng ngày
- Các hình thức tập luyện thiếu tính đa dạng, phong phú chưa tạo được hứng thú cao trong tập luyện
- Các phương tiện tập luyện còn đơn giản, chưa được sử dụng triệt để
- Tỷ lệ thời gian dành cho các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng còn thấp
Trang 20Bảng 3.1 Thống kê các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng đã
sử dụng của HLV Karate-do Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
TT Bài tập
Số lần sử dụng/ 10 giáo án
Thời gian
sử dụng (phút)
3.1.2 Thực trạng sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của nam VĐV
Karate-Do lứa tuổi 15 – 17 của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
* Lựa chọn test đánh giá sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng
Để nghiên cứu, lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam VĐV Karate- do lứa tuổi 15 – 17, chúng tôi tiến hành lựa chọn test để đánh giá thực trạng sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15– 17 tại Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Trang 21Cách lựa chọn test: Thông qua tổng hợp các nguồn tài liệu và phỏng vấn đàm thoại với 20 chuyên gia, huấn luyện viên hiện đang huấn luyện môn võ thuật Karate – do tại các Trung tâm TDTT khác Đề tài đã lựa chọn được 03 test đánh giá sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng
Bảng 3.2 Kết quả phỏng vấn toạ đàm lựa chọn các test đánh giá sức
mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15– 17 của trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh (n = 20)
TT Nội dung test Đồng ý Tỷ lệ
%
1 Nằm sấp chống đẩy nhanh trong 15 giây (Số lần) 19 95
2 Tại chổ - tấn Kiba đấm tốc độ trong thời gian 15
\
Trang 22Bảng 3.3 Thang điểm dánh giá sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của
nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện
Bảng 3.4 Hệ số tương quan giữa các test đánh giá sức mạnh tốc độ đòn
đấm thẳng của nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào
tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh (n = 30)
Trang 23Để kiểm định các test trên trước khi sử dụng đề tài đã kiểm tra trên 30 nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh ở hai thời điểm cách nhau một tháng sau đó tiến hành xử lý mối tương quan giữa các test Kết quả được trình bày ở bảng 3.4
Qua bảng 3.4 ta thấy hệ số tương quan giữa các test đề tài đã phỏng vấn và lựa chọn Hầu hết các test đều có r > 0.7 ở ngưỡng xác xuất p < 0.01 Điều đó chứng tỏ rằng các test lựa chọn có mối quan hệ mật thiết với
tố chất sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng trong môn võ Karate-do Vì vậy, hệ thống test này hoàn toàn có độ tin cậy và tính thông báo và có thể sử dụng
để đánh giá sức mạnh tốc độ cho của nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh một cách chính xác
* Thực trạng sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Dựa vào các test đánh giá sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15– 17 đã được kiểm định ở trên, cũng như căn
cứ vào thang điểm của các test Từ đó đề tài đã tiến hành đánh giá sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện thê thao Hà Tĩnh Qua xử lý số liệu đề tài xác định trình độ sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của nam VĐV Karate -
do lứa tuổi 15 – 17 qua các mức độ tốt, trung bình và yếu kém đồng thời tiến hành tính tỷ lệ % số VĐV đạt được ở các mức độ khác nhau Kết quả được trình bày ở bảng 3.5
Trang 24Bảng 3.5 Thực trạng trình độ sức mạnh đòn đấm thẳng của nam VĐV Karate -
do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Test
Kết quả
Đối tượng
Nằm sấp chống đẩy nhanh 15 giây (số lần thực hiện)
Tại chổ - tấn Kiba đấm tốc
độ thời gian
15 giây (số lần thực hiện)
Đấm 2 đích đối diện cách 2m thời gian
15 giây (số lần thực hiện) Nam VĐV
Karate - do
lứa tuổi 16 –
17 (n=30)
Tốt 11 – 36.67 % 14 – 46.67 % 13 – 43.33 % Trung bình 14 – 46.67 % 12 – 40.00% 14 – 46.67 % Yếu kém 5 – 16.66% 4 – 13.33% 3 – 10.00%
Từ kết quả thu được ở bảng 3.5 cho thấy khả năng sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng của nam VĐV lứa tuổi 15 – 17 không đồng đều, mức độ tốt cũng chỉ đạt từ 36.67 đến 46.67% còn lại là ở mức độ trung bình và yếu kém Sức mạnh tốc độ trong khi thực hiện kỹ - chiến thuật là điều không thể thiếu ở hầu hết các môn thể thao Chính vì những yêu cầu nêu trên, đòi hỏi người dạy phải lựa chọn được những bài tập, phương pháp tập luyện một cách tối ưu và phải trang bị ngay từ đầu
Qua phân tích tổng hợp tài liệu phối kết hợp với các phương pháp, phương tiện cũng như đúc rút những kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy
và huấn luyện Từ đó chúng tôi đi đến lựa chọn hệ thống bài tập nhằm phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam VĐV Karate - do lứa tuổi 15 – 17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
3.2 Nghiên cứu lựa chọn hệ thống bài tập phát triển sức mạnh tốc độ đòn đấm thẳng cho nam VĐV Karate-do lứa tuổi 15-17 của Trung tâm đào tạo huấn luyện thể thao Hà Tĩnh
Trang 253.2.1 Cơ sở khoa học và những nguyên tắc lựa chọn hệ thống bài tập phát triển sức mạnh tốc độ
* Cơ sở khoa học của huấn luyện sức mạnh tốc độ
Trên thực tế cho thấy sức mạnh của con người là khả năng khắc phục lực đối kháng bên ngoài hoặc đề kháng lại nó bằng sự nỗ lực của cơ bắp Sức mạnh tốc độ là hình thức biểu hiện của sức mạnh, là khả năng hệ thống tuần hoàn thần kinh cơ bắp khắc phục sự đề kháng với tốc độ co duỗi lớn nhất của cơ bắp
Muốn phát triển sức mạnh cho VĐV trước hết cần phát triển hệ thống dẫn truyền vận động và hệ thần kinh linh hoạt của quá trình thiết lập sự ổn định của hệ thần kinh, tạo điều kiện tốt cho sự phát triển sức mạnh tốc độ
có cơ sở khoa học hợp lý
Bản chất giáo dục sức mạnh tốc độ là lựa chọn lực đối kháng lớn nhất Nguyên lý chung nhất trong việc phát triển sức mạnh tốc độ là tạo ra sức căng cơ tối đa trong thời gian ngắn nhất Hoạt động của cơ thể theo cơ chế luân phiên lúc đầu chỉ có một số sợi cơ tham gia hoạt động, theo số lần lặp lại tăng lên thì số lượng các sợi cơ mới được huy động và tăng lên ở những bài tập cuối Như vậy giá trị trong nguyên tắc giáo dục sức mạnh tốc độ là
sự nỗ lực tối đa cơ bắp, với mức căng thẳng cao nhất trong một lần co cơ với thời gian ngắn nhất, đó là phương pháp nỗ lực cực đại
Trong các môn thi đấu đối kháng trực tiếp thì hầu hết các tố chất thể lực cần quan tâm nhất là sức mạnh tốc độ Đặc biệt đối với Karate-do, ngoài những kỹ chiến thuật ra thì sức mạnh tốc độ là tố chất cần thiết để giải quyết trận đấu Trong một trận thi đấu Karate- do thì VĐV ghi điểm chỉ được giới hạn từ 1 - 3 điểm trong một lần tấn công hoặc phản công, mà các kỹ thuật được tính điểm cần phải đảm bảo được: kỹ thuật chuẩn, nhanh,