Lựa chọn một số bài tập phát triển sức mạnh tốc độ kỹ thuật đá vòng cầu cho sinh viên khóa 51 câu lạc bộ võ thuật trường đại học vinh

Lựa chọn ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh tốc độ kỹ thuật đá vòng cầu cho sinh viên khóa 51 câu lạc bộ võ thuật Tr-ờng Đại Học Vinh Khoá luận tốt nghiệp Ngành: s- phạm giáo

Lựa chọn ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh tốc độ kỹ thuật đá vòng cầu cho sinh viên khóa 51

câu lạc bộ võ thuật Tr-ờng Đại Học Vinh

Khoá luận tốt nghiệp

Ngành: s- phạm giáo dục thể chất

Giáo viên h-ớng dẫn: Ths Châu Hồng Thắng

Sinh viên thực hiện : Đặng Văn Thạch

Lớp : 49A - Thể dục

Nghệ An – 2012

LỜI CẢM ƠN

Để thực hiện được đề tài này ngoài sự cố gắng của bản thân thì tôi còn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ và hướng dẫn nhiệt tình của Thạc sĩ Châu Hồng Thắng Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thạc sĩ Châu Hồng Thắng, thầy đã hướng dẫn, chỉ đạo nhiệt tình giúp đỡ tôi hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này

Và qua đây tôi xin chân thành cảm ơn các quý thầy cô giáo trong khoa Giáo dục thể chất - Trường Đại Học Vinh, câu lạc bộ võ thuật Đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu, thu thập và xử lý số liệu của

đề tài

Dù đã cố gắng hết sức mình nhưng do điều kiện về thời gian và trình

độ còn hạn chế, đề tài mới chỉ nghiên cứu trong phạm vi hẹp, không thể tránh khỏi những sai sót nhất định Vậy rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy cô và các bạn

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

Nghệ An, tháng 5 năm 2012

Người thực hiện

Đặng Văn Thạch

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương I: TỔNG QUAN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3

1.1 Khái quát về môn Taekwondo 3

1.2 Một số đặc điểm phát triển thể chất 13

1.2.1 Đặc điểm phát triển thể chất của sinh viên 13

1.3 Phát triển các tố chất thể lực 15

1.3.1 phát triển tố chất sức mạnh cho sinh viên 18

1.3.2 Phát triển tố chất sức nhanh cho sinh viên 20

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 24

2.1 Phương pháp nghiên cứu 24

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 24

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn 24

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm 24

2.1.4 Phương pháp thưc nghiệm 25

2.1.5 Phương pháp dùng bài thử 25

2.1.6 Phương pháp toán học thống kê 27

2.2 Tổ chức nghiên cứu 29

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu 29

2.2.2 Thời gian nghiên cứu 29

2.2.3 Địa điểm nghiên cứu 29

2.2.4 Dụng cụ nghiên cứu 29

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 30

3.1 Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đá vòng cầu trong môn taekwondo cho sinh viên câu lạc bộ võ thuật 30 3.1.1.Lựa chọn một số bài tập thông qua phiếu phỏng vấn Giáo viên và HLV 30

trong tập luyện kỹ thuật đá vòng cầu cho sinh viên câu lạc bộ võ thuật 32

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 41

1 Kết luận: 41

2 Kiến nghị 41

TÀI LIỆU THAM KHẢO 43

PHỤ LỤC 44

Bảng 3.1 Kết quả lựa chọn các bài tập thông qua phiếu phỏng vấn các Giáo viên, huấn luyện viên ( n = 30) 31 Bảng 3.2.So sánh kết quả các test kiểm tra của nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm trước thực nghiệm 33 Bảng 3.3 kế hoạch giảng dạy 34 Bảng 3.4: So sánh mức tăng trưởng của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm bằng test chạy luồn cọc 15m tính thời gian 35 Bảng 3.5: So sánh mức tăng trưởng của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm bằng test nhảy dây tốc độ 30 giây tính số lần 35 Bảng 3.6: So sánh mức tăng trưởng của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm bằng test đá vòng cầu bằng hai chân liên tục tính số lần 37 Bảng 3.7: So sánh mức tăng trưởng của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm bằng test di chuyển ngang hai bên( 2,5 m) 38 Bảng 3.8: So sánh mức tăng trưởng của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm bằng test bật cao gối tại chỗ 30 giây 39 Bảng 3.9: So sánh mức tăng trưởng của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng sau thực nghiệm bằng test đá vòng cầu hai chân vào đích 10 giây 40

Biểu đồ 3.1 Biểu diễn thay đổi thành tích chạy luồn cọc của hai nhóm trước

và sau thực nghiệm 35 Biểu đồ 3.2 Biểu diễn thay đổi thành tích nhảy dây tốc độ của hai nhóm trước

và sau thực nghiệm 36 Biểu đồ 3.3 Biểu diễn thay đổi thành tích đá vòng cầu hai chân liên tục của hai nhóm trước và sau thực nghiệm 37 Biểu đồ 3.4 Biểu diễn thay đổi thành tích di chuyển ngang của hai nhóm trước và sau thực nghiệm 38 Biểu đồ 3.5 Biểu diễn thay đổi thành tích bật cao gối tại chỗ của hai nhóm trước và sau thực nghiệm 39 Biểu đồ 3.6 Biểu diễn thay đổi thành tích đá vòng cầu hai chân vào đích của hai nhóm trước và sau thực nghiệm 40

NXB : Nhà xuất bản GDTC: Giáo dục thể chất VĐV : Vận động viên

ĐC : Đối chứng

TN : Thực nghiệm HLV : Huấn luyện viên TDTT : Thể dục thể thao

ĐẶT VẤN ĐỀ

Thể dục thể thao là một môn không thể thiếu trong cuộc sống của con người Song song với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, sự phát triển như vũ bão của nền kinh tế ., thể dục thể thao cũng có những bước tiến đáng ghi nhận Trong lịch sử của môn thể thao Olympic, Việt Nam lần dầu tiên giành được huy chương bạc ở môn Taekwondo do vận động viên Trần Hiếu Ngân đạt được ở Sydney 2000 Ở đại hội đó nước ta được xếp hạng thứ 3 châu lục

và thứ 15 thế giới ở môn thể thao này Có thể xem đây là mốc lịch sử của thể thao Việt Nam

Taekwondo là tên của một môn võ ở Triều Tiên, nó phát triển độc lập trên 20 thế kỷ tại Triều Tiên Nét đặc trưng của môn võ này là thi đấu với việc

tự do sử dụng tay không và chân để loại trừ đối thủ

Tất cả các động tác của nó đều dựa trên tinh thần phòng thủ và bảo vệ bản thân Vì Taekwondo được phát triển như một phương tiện phòng thủ để chống lại sự tấn công của kẻ địch Nó cũng góp phần cải thiện sức khỏe, nâng cao thể chất cần thiết và hình thành cho người tập một tư thế thăng bằng

Triều Tiên sau khi giải phóng khỏi ách xâm lược của Nhật thì ngày 16 tháng 9 năm 1961 hiệp hội Taekwondo Triều Tiên được thành lập Ngày 25 tháng 09 năm 1962 hiệp hộ Taekwondo Triều Tiên trở thành thành viên thứ

27 gia nhập vào hiệp hội thể thao nghiệp dư Triều Tiên Ngày 09 tháng 10 năm 1963 lần đầu tiên trong lịch sử Taekwondo trở thành một trong những môn thi đấu chính thức được đưa vào đại hội thể thao quốc gia lần 44

Taekwondo đã nổi bật lên trong ngày hội thể thao Olympic của loài người, nó đã có những bước nhảy mạnh mẽ và liên tục phát triển không ngừng Vào những năm 1960, nhiều huấn luyện viên Tekwondo của Triều

Tiên đã bắt đầu đi ra nước ngoài để truyền bá và môn võ này được truyền vào miền nam Việt Nam năm 1963

Hiện nay, nước ta có hệ thống đào tạo vận động viên tài năng trẻ và 3 trung tâm huấn luyện quốc gia Hằng năm, Ủy ban thể duc thể thao triệu tập, huấn luyện khoảng 800 đến 900 vận động viên các đội tuyển thể thao và 600 đến 700 vận động viên trẻ, tham gia nhiều cuộc thi đấu trong và ngoài nước

Ngoài ra, Taekwondo ở nước ta cũng đưa vào giảng dạy ở một số trường trong hệ thống giáo dục từ trung học cơ sở cho đến đại học Trong đó

có trường Đại Học Vinh, Taekwondo là môn mới được đưa vào chương trình giảng dạy cho sinh viên ( hệ không chuyên) từ năm học 2009- 2010 Đây là môn được nhiều sinh viên lựa chọn để hoàn thiện tín chỉ bắt buộc theo chương trình đào tạo hệ thống tín chỉ Do mới đưa vào giảng dạy cho nên việc lựa chọn và ứng dụng các bài tập phát triển sức mạnh và sức nhanh phù hợp với sinh viên là rất cần thiết, đặc biệt phát triển sức mạnh và sức nhanh cho đôi chân Bởi vì môn Taekwondo có đắc điểm sử dụng chân là chủ yếu Trong thi đấu và tập luyện thì kỹ thuật chân được sử dụng 95% còn tay là 5%

Xuất phát từ yêu cầu để ứng dụng các bài tập phát triển sức mạnh, sức nhanh phù hợp với sinh viên Trường Đại Học, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“ Lựa chọn ứng dụng một số bài tập phát triển sức mạnh tốc độ kỹ thuật đá vòng cầu cho sinh viên khóa 51 câu lạc bộ võ thuật Trường Đại Học Vinh"

MỤC TIÊU

- Mục tiêu 1 : Cơ sở lý luận và thức tiễn để lựa chọn một số bài tập phát triển sức mạnh tốc độ kỹ thuật đá vòng cầu cho sinh viên khóa 51 câu lạc bộ

võ thuật Trường Đại Học Vinh

- Mục tiêu 2 : Đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ

đã được lựa chọn

Chương I TỔNG QUAN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Khái quát về môn Taekwondo

Taekwondo là môn võ bắt nguồn từ bán đảo Triều Tiên khoảng một thế

kỷ trước công nguyên, khi bán đảo Triều Tiên đang giao tranh giữa 3 nước: Cao Cục Lệ, Tân Lạc và Bạch Tế "Tae" là đá bằng chân, "Kwon" là dùng đầu ngọn đòn để đánh, "Do" là chỉ phương pháp nghệ thuật và đạo lý Taekwondo dùng đòn chân là chính, đòn tay là phụ, chân tay phối hợp Nội tâm luyện tinh thần khí chất, ngoại tâm luyện các thế, các đòn tấn công, phản công và phòng thủ Ngày nay Taekwondo phân thành 2 loại: Taekwondo truyền thống và Taekwondo thi đấu Olympic hiện đại Taekwondo thi đấu hiện đại hấp thụ tinh hoa Taekwondo truyền thống và hoàn thiện về đặc điểm kỹ thuật chân, phù hợp với luật thi đấu thể thao, Taekwondo là môn võ điển hình cho màu sắc văn hoá Phương Đông, là một loại hình nghệ thuật, là phương pháp có hiệu quả rèn luyện thân thể, làm phong phú đời sống tinh thần, nâng cao tinh thần thượng võ, rèn luyện nhân cách, đạo đức và nghi lễ Trước và sau mỗi buổi tập, người tập đều phải thực hiện nghi thức bái lễ, tôn sư trọng đạo

Taekwondo là môn thi đấu đối cá nhân, có sự tác động, va chạm trực tiếp giữa các bộ phận cơ thể của cả 2 đấu thủ Nó có những đặc điểm riêng biệt so với các môn võ khác ở chỗ sử dụng rất linh hoạt và hoàn thiện đôi chan trong thi đấu, nói cách khác Taekwondo chủ yếu sử dụng các kỹ thuật để tấn công hoặc phòng thủ chính vì thế nó tạo ra nhiều sự biến hoá và hoa mỹ trong từng động tác, kỹ thuật nhưng không hề thiếu tính hiệu quả và thực tiễn, đồng thời độ nguy hiểm cũng rất cao Một đấu thủ nếu bị dính một đòn đá vào mặt hoặc vào bụng có thể sẽ choáng váng thậm chí knock out, mặc dù những phần cơ thể nguy hiểm đã được bảo vệ bằng mũ và áo giáp Chính vì vậy mỗi

đấu thủ phải được rèn luyện rất tỉ mỉ về những kỹ thuật tấn công và phương pháp phòng thủ thật tốt để tránh những chấn thương không đáng có trong quá trình tập luyện cũng như thi đấu

Các kỹ thuật chân của Taekwondo rất đa dạng và phong phú song song với điều này là sức mạnh và tốc độ trong từng đòn đánh, với những VĐV đẳng cao có thể thực hiện 3 đến 5 đòn trong vòng 1 giây và sức công phá của

nó rất khủng khiếp

Một số kỹ thuật đặc trưng nhất của Taekwondo được sử dụng rất nhiều trong tập luyện cũng như thi đấu đạt hiệu quả cao được thống kê qua rất nhiều giải cấp quốc gia, quốc tế và thế giới như sau:

Đá trước :

Đá trước là một kỹ thuật cơ bản, khá đơn giản thường chỉ áp dụng nhiều trong các bài quyền còn trong thi đấu nó ít được sử dụng đến do mục tiêu tấn công nhỏ nên không đạt được hiệu quả cao Sau đây là sự phân tích

kỹ thuật đá trước:

- Trước hết nâng đầu gối của chân thực hiện kỹ thuật lên phần ngực (đầu gối gập) và tức khắc đẩy chân về trước, cẳng chân duỗi thẳng hết Bàn chân đá lên mục tiêu theo một đường thẳng

- Người thực hiện kỹ thuật phải sử dụng ức bàn chân để đá vào mục tiêu, các ngón chân được gập lên trên Mục tiêu của kỹ thuật này là háng, bụng dưới, yết hầu, cằm v.v…

- Chân thực hiện kỹ thuật được rút lại theo chiều ngược lại với lúc ban đầu Tuy nhiên bàn chân có thể được đặt tại nơi thuận lợi để thực hiện kỹ thuật tiếp theo Nếu người tấn công không giữ được thăng bằng trong khi thực hiện kỹ thuật hoặc khi rút chân về thì kỹ thuật đó chưa hoàn thiện

- Đầu gối của chân trụ đặt dưới đất không nên duỗi thẳng hết trước khi hoặc trong khi thực hiện kỹ thuật đá bởi vì ở tư thế đứng cao là nguyên nhân

dẫn đến việc bị ngã hoặc giảm lực của đòn đá Hơn nữa nó cũng không dễ dàng để thực hiện kỹ thuật tiếp theo

- Nếu chân trụ được đặt bằng toàn bộ bàn chân, trọng lượng được dồn lên khớp hông và khớp gối, trong trường hợp này đòn đá bị giảm tốc độ và sức mạnh của lực bột phát Đôi khi khớp hông và khớp gối được tách rời Do

đó cần phải nhắc gót chân lên bằng cách duỗi cổ chân ra để ức bàn chân có thể xoay trong khi thực hiện kỹ thuật đá và sau đó gót chân sẽ tiếp đất Tuy nhiên cần lưu ý không nên duỗi cổ chân quá nhiều vì nó sẽ nâng trọng tâm của cơ thể lên cao

Thông thường ức bàn chân được sử dụng để thực hiện kỹ thuật đá trước nhưng đôi khi các ngón chân cũng được sử dụng khi đánh vào các phần nguy hiểm như háng, yết hầu Phần gót chân cũng được sử dụng trong kỹ thuật đá trước khi tấn công vào phần háng của đối phương, kỹ thuật đó được gọi là "đá nâng lên trước" (ap ollyo-chagi)

Đá ngang :

Kỹ thuật đá ngang thường được tập luyện và thi đấu dưới 3 hình thức:

- Đá ngang chân sau

- Đá ngang chân trước (đá chặn ngang trước)

- Đá lướt ngang chân trước

Thông thường kỹ thuật đá ngang được sử dụng chủ yếu trong phòng thủ, khi đối phương lao vào tấn công thì dùng chân trước đạp chặn đối phương lại Ngoài ra lướt đá ngang cũng có thể sử dụng như một kỹ thuật tấn công nhưng thực chất không đem lại hiệu quả cao do thiết diện mục tiêu đánh vào nhỏ vì trong khi thi đấu đối thủ thường đứng thủ nghiêng và dùng tay để che đi mục tiêu có thể đánh vào được Kỹ thuật đá ngang được thực hiện như sau:

- Chân thực hiện kỹ thuật được nâng lên, đầu gối gập sau đó duỗi đầu gối ra và xoay người về hướng đối diện với mục tiêu và đá vào mục tiêu bằng cạnh ngang bàn chân

- Trong lúc đá phần hông bên phía chân đá xoay về phía trước, đầu được gập lên để quan sát mục tiêu Đồng thời phần thân cũng xoay theo hình chôn ốc từ phần vai tới phần xương chậu và đến cẳng chân Do đó phần gót chân có thể đá vào mục tiêu rất mạnh bởi độ xoắn của cơ thể giống như viên đạn được bắn ra từ chiếc súng trường Mục tiêu được xác định tuỳ theo vị trí của đối phương Nếu đối phương đứng đối diện thì mục tiêu sẽ là phần mặt yết hầu và mục tiêu sẽ là phần sườn hoặc má nếu đối phương đứng nghiêng

- Sau khi hoàn thành kỹ thuật chân đá rút về vị trí ban đầu hoặc được đặt tại vị trí thích hợp để có thể dễ dàng thực hiện kỹ thuật kế tiếp

- Chân trụ sẽ trợ giúp kỹ thuật đá bằng việc xoay ức bàn chân, duỗi cổ chân giúp làm tăng tốc độ của đòn đá bằng việc duỗi đầu gối cùng lúc Trong lúc thu chân đá về thì cổ chân trụ và đầu gối lại hạ thấp xuống như ban đầu

- Trong khi thực hiện kỹ thuật đá ngang, phần trên cơ thể không nên đổ

về bên trái ngược hướng với hướng của mục tiêu Phần trên của cơ thể phải được nâng lên cho đến khi toàn bộ cơ thể tạo thành hình chữ Y, cho phép trọng lượng trở thành sức mạnh bột phát của kỹ thuật đá

Kỹ thuật đá ngang sử dụng gót chân, cạnh bàn chân để tấn công và chúng chuyển động theo một đường thẳng từ điểm xuất phát tới mục tiêu

Đá vòng cầu :

Kỹ thuật đá vòng cầu là một kỹ thuật tiêu biểu đặc trưng nhất của Taekwondo, nó có sự biến hoá đa dạng, tốc độ ra đòn nhanh, mục tiêu tấn công rộng do đó đạt hiệu quả rất cao trong tấn công cũng như phòng thủ

Kỹ thuật đá vòng cầu bao gồm nhiều cách thức thực hiện:

- Đá vòng cầu chân trước

- Đá vòng cầu chân sau

- Đá lướt vòng cầu chân trước

- Lùi đá vòng cầu chân trước và sau

- Đá vòng cầu 1 chân liên tục

- Đá vòng cầu 2 chân liên tục

- Đá kẹp 2 chân (sau - trước)

- Đá kẹp 2 chân (trước - sau)

Mục tiêu tấn công thường là phần bụng và phần mặt Sau đây là phân tích kỹ thuật đá vòng cầu:

- Dồn trọng lượng vào chân trụ, xoay nhanh cơ thể sau khi đã gập đầu gối và duỗi căng gối ra, chân thực hiện kỹ thuật tạo thành một vòng tròn nằm ngang cho đến khi ức bàn chân có thể đá được vào mục tiêu, gót chân cũng có thể được sử dụng để đá vào mục tiêu

- Cổ chân và đầu gối của chân trụ duỗi ra giúp cho việc xoay cơ thể một cách dễ dàng hơn

- Chân thực hiện kỹ thuật đá khi chạm mục tiêu phải có độ dừng không được đá trượt đi

- Không giống như kỹ thuật đá trước và kỹ thuật đá ngang đá vòng cầu không tạo thành một đường thẳng Đầu tiên chân nâng lên sau đó bắt đầu chuyển động theo một vòng tròn

- Sau khi đã thực hiện tốt kỹ thuật đá vòng cầu, người tập có thể đá vòng cầu bổ từ trên xuống mục tiêu (đây là một kỹ thuật tương đối khó)

Đá móc gót :

Kỹ thuật đá móc gót là một kỹ thuật tương đối phức tạp, nó đòi hỏi người thực hiện phải có độ dẻo tốt, tốc độ nhanh Kỹ thuật này nếu thực hiện tốt sẽ gây bất ngờ cho đối phương bởi vì khi co chân lên, đầu gối gập rất

giống như kỹ thuật đá trước nhưng khi đến mục tiêu thì đột ngột đổi hướng kéo giật bàn chân xuống

Kỹ thuật đá này gần giống kỹ thuật đá trước và đá vòng cầu Phần ức bàn chân và gót chân sẽ đánh vào mục tiêu theo một đường vòng chếch xuống dưới

Đá quay sau móc gót 360 0

:

Đây là một kỹ thuật phản công rất hữu hiệu, mang tính thẩm mỹ cao được sử dụng nhiều trong tập luyện và thi đấu Mục tiêu tấn công thường là phần mặt Nếu thực hiện động tác trúng mục tiêu sẽ làm cho đối phương choáng váng thậm chí đo ván Kỹ thuật này cũng đòi hỏinii thực hiện phải có

độ dẻo khớp háng tốt, phản xạ xoay người nhanh và cảm giá không gian tốt

- Nếu chân phải đá ở tư thế tấn trước (chân trái đặt trước), chân phải sẽ chuyển ra phía trước của cơ thể, đầu gối gập và nâng lên giống như kỹ thuật

đá trước (ap-chagi) Cơ thể xoay xuôi kim đồng hồ với chân trái làm trụ chuyển dần từ cạnh bên trái sang cạnh bên phải cuối cùng duỗi đầu gối tạo thành một cú đá Kỹ thuật đá này sử dụng ức bàn chân và gót chân để đá vào mục tiêu

- Thân người xoay 3600 từ cạnh bên trái sau đó lại trở về tư thế ban đầu

- Chân trái được dùng để xoay giống như kỹ thuật đá trước Trong khi thực hiện kỹ thuật đá cổ chân sẽ duỗi ra và đầu gối hơi trùng

Đá tống sau :

Kỹ thuật đá tống sau cũng là một kỹ thuật phản công rất hiệu quả, có tính bất ngờ cao, ngoài ra cũng có thể áp dụng nó như một kỹ thuật tấn công Khi thực hiện kỹ thuật này Yours truly, phải xoay người nhanh, đúng thời điểm, chân trụ vững chắc và co chân về ngay sau khi đá trúng đích

- Từ vị trí đứng, chân thực hiện kỹ thuật nâng lên và duỗi căng về phía sau tạo thành kỹ thuật đá Kỹ thuật đá này sử dụng gót chân để tấn công

- Ở tư thế kết thúc của động tác nó tương tự như kỹ thuật đá ngang (yop-chagi)

- Bàn chân của chân trước được sử dụng để thực hiện kỹ thuật đá hoặc chân sau cũng có thể được sử dụng để đá sau khi nó được rút về sát với chân trước Trong trường hợp đá chân trước được vận dụng khi đối phương lùi ra

xa, còn khi rút chân trước về để đá chân sau là khi đối phương ở một cự ly gần

- Điểm không giống kỹ thuật đá trước là bàn chân không đá vào phần mặt, nhưng chuyền động về phía trước bằng cách duỗi cẳng chân ra để chặn bước tiến của đối phương Mục tiêu chính của kỹ thuật này là phần dưới của thân

- Toàn bộ phần lòng bàn chân được sử dụng để tấn công vào phần thân của đối phương, nhưng nếu gập cong cổ chân để tấn công bằng gót chân thì sẽ tạo ra được nhiều sức mạnh hơn khi chạm vào mục tiêu Ngoài ra cũng có thể

sử dụng phần cạnh bàn chân để đá khi cổ chân được thu về sát với chân trụ

- Khi tấn công vào phần háng thì các ngón chân duỗi thẳng ra

- Phần trên của cơ thể đổ về phía sau nhiều hơn là khi thực hiện kỹ thuật đá trước

Đá đạp trước :

- Cách thức thực hiện kỹ thuật đá này giống như kỹ thuật đá ngang hoặc kỹ thuật đá chặn, nhưng tốc độ đá chậm, đơn thuần chỉ để đẩy đối phương ra thay vì phát ra một đòn đánh

- Kỹ thuật này được sử dụng đặc biệt trong trường hợp đối phương ở gần Thay vì tạo ra một đòn đánh nguy hiểm, kỹ thuật này chỉ có ý định đẩy đối phương ra xa

- Cạnh bàn chân và lòng bàn chân được áp dụng trong kỹ thuật này

Đá móc :

- Khi đối thủ đã tránh được đòn đá và áp sát người tấn công, chân vừa thực hiện đòn đá bị trượt khỏi mục tiêu sẽ đá móc ngược lại phần đầu hoặc lưng của đối phương bằng sức mạnh của lực gập đầu gối

- Nếu kỹ thuật đá vòng cầu trượt mục tiêu, thì ngay tức khắc chân vừa

đá xong gập đầu gối lại để thực hiện kỹ thuật đá móc bằng gót bàn chân

Đá bổ xuống :

- Kỹ thuật này không xuất phát từ một đòn đá, nó không thực hiện một

cú đánh vào mục tiêu và thu chân về rất nhanh, nhưng nó làm tiền đề cho một

kỹ thuật tiếp theo và làm cho đối phương ngã xuống hoặc lùi lại phía sau

- Nó được áp dụng trong các kỹ thuật chuyển động theo đường tròn như

kỹ thuật đá vòng cầu vào mặt vàđá vòng cầu vào phần thân

- Các bộ phận được áp dụng trong kỹ thuật này như: Lưng bàn chân, lòng bàn chân, phần sau của cạnh bàn chân, cạnh bàn chân và gót chân

Đá chẻ :

Đây là một kỹ thuật đòi hỏi người thực hiện phải có độ dẻo rất lớn vì mục tiêu tấn công chủ yếu vào phần thượng đẳng Kỹ thuật này tương đối hiệu quả, có sức mạnh công phá khá lớn và được thực hiện dưới 3 hình thức như:

- Đá chẻ chân trước

- Đá chẻ chân sau

- Lướt đá chẻ chân trước

Thực hiện kỹ thuật đá chẻ theo các bước sau:

- Chân thực hiện kỹ thuật sẽ nâng lên cao hơn đầu của đối phương và đánh bổ xuống, đầu gối giữ thẳng

- Nếu đối thủ không ở khoảng cách gần thì chỉ nâng đầu gối (đang gập) vào giữa của cơ thể và sau đó thực hiện kỹ thuật đá chẻ bằng cách là kéo bàn chân từ trên xuống

- Khi đối phương ở gần và chân của người tấn công được nâng lên từ trong ra thì đó là chính kỹ thuật đá chẻ từ trong ra (bakkat naeryo-chagi), còn chân được nâng từ ngoài vào thì là kỹ thuật đá chẻ từ ngoài vào (an naeryo-chagi)

- Gót chân và lòng bàn chân được áp dụng trong kỹ thuật này

Các tố chất thể lực của VĐV Taekwondo:

Các tố chất thể lực chung ở VĐV cấp cao phải được phát triển toàn diện, là nền tảng vững chắc phát triển thể lực chuyên môn Đặc trưng hàng đầu của VĐV Taekwondo đẳng cấp cao về thể lực chuyên môn là tố chất tốc

độ và tính linh hoạt, biến hoá nhanh các kỹ thuật đòn đánh Song song với nó

là sức mạnh tốc độ, sức bền chuyên môn của VĐV Taekwondo phải đạt trình

độ cao đủ sức duy trì ba hiệp thi đấu căng thẳng trong mỗi trận đấu Không những thế, mỗi ngày VĐV phải thi đấu nhiều trận mới vào tới trận chung kết

Các tố chất thể lực gồm sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo, khéo léo và phối hợp vận động được hình thành, phát triển qua tập luyện, có quan

hệ chặt chẽ với kỹ năng vận động và mức độ phát triển của các cơ quan nội tạng cơ thể Do ảnh hưởng của tập luyện nên các tố chất thể lực ngày càng

nâng cao để thích nghi với LVĐ lớn tác động lên cơ thể trong mỗi chu kỳ huấn luyện

Trong Taekwondo, sức nhanh thể hiện ở tốc độ phản ứng ra đòn và

di chuyển tránh né các đòn đánh của đối phương Tình huống thi đấu diễn

ra rất nhanh, biến hoá, đòi hỏi VĐV phải có khả năng phán đoán nhanh nhạy, phương án và chiến thuật hợp lý Một VĐV Taekwondo đẳng cấp cao có thể thực hiện 3 - 5 đòn đánh trong một giây, nên những đòn đánh này gây rất nhiều khó khăn cho đối phương Vì thế tố chất tốc độ và sức mạnh tốc độ trong môn Taekwondo vô cùng quan trọng, quyết định thành tích thi đấu của VĐV

Sức mạnh tốc độ là biểu hiện đặc trưng của môn Taekwondo, tại những thời điểm quyết định VĐV phải có đòn đánh nhanh mạnh nhằm kết thúc trận đấu hoặc đưa đối phương vào thế bị động Kỹ thuật đấm hoặc kỹ thuật đá được tính điểm khi VĐV thực hiện kỹ thuật đó chuẩn, chạm mục tiêu qu có sức mạnh nhất định để đối phương mất thăng bằng Nếu một kỹ thuật đánh chuẩn, trúng mục tiêu cho phép nhưng chưa đủ mạnh cũng không được công nhận điểm Trong quá trình huấn luyện, phải chú trọng nhiều đến sức mạnh tốc độ và có bài tập thích hợp để nâng cao khả năng sức mạnh tốc độ cho VĐV

Phối hợp kỹ - chiến thuật:

Kỹ thuật đặc trưng của môn Taekwondo hiện đại được sử dụng nhiều trong thi đấu là kỹ thuật đá vòng cầu, hiệu quả rất cao do thiết diện mục tiêu lớn, kỹ thuật động tác nhanh gọn, biến hoá hơn nữa VĐV có thể áp dụng các bước di chuyển lướt đá vòng cầu khi đối phương đứng ở khoảng cách xa, đồng thời thực hiện các đòn nhử đánh lạc hướng phòng thủ của đối phương, rồi bất ngờ tung ra đòn đánh quyết định Tóm lại với VĐV Taekwondo cấp cao có thể thực hiện nhiều đòn trong vòng một giây Như vậy, đối phương rất

khó phòng thủ an toàn Ngoài ra, mỗi VĐV có đặc điểm và sở trường riêng, song họ đều là những VĐV có thể lực chuyên môn rất tốt, bước di chuyển, tránh né nhanh và hợp lý, kỹ thuật cơ bản toàn diện, có thể thực hiện kỹ thuật tốt cả hai chân

Thực tế, quan hệ giữa kỹ thuật và chiến thuật rất khăng khít HLV phải biết phối hợp tốt trong quá trình huấn luyện tạo nên chất lượng kỹ - chiến thuật của VĐV thể hiện trong thi đấu

1.2 Một số đặc điểm phát triển thể chất

1.2.1 Đặc điểm phát triển thể chất của sinh viên

- Hệ xương: vẫn được tiếp tục cốt hóa cho đến 24 - 25 tuổi mới hoàn thiện, các cơ tăng khối lượng và đạt 43- 44% trọng lượng toàn thân Sự cốt hóa có nghĩa là dã chấm dứt sự phát triển về chiều dài Qúa trình đó do các màng xương phát triển dày lên bao bọc quanh sụn

- Hệ thần kinh : Được phát triển một cách toàn diện, khả năng tư duy, phân tích tổng hợp và trừu tượng được phát triển thuận lợi tạo điều kiện tốt cho việc hình thành phản xạ có điều kiện Ngoài ra, do hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên làm cho quá trình hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế Giữa hưng phấn và ức chế không cân bằng, ảnh hưởng tới hoạt động thể lực, cho nên phải sử dụng các bài tập sao cho phù hợp

- Hệ cơ : Riêng cơ bắp, cơ lớn phát triển nhanh (cơ đùi) và các cơ phát triển sớm hơn cơ duỗi Vì vậy, việc sử dụng các bài tập phát triển sức mạnh, sức nhanh là hợp lý nhưng các bài tập phải đảm bảo nguyên tắc vừa sức và đảm bảo cho tất cả các loại cơ

- Hệ tuần hoàn : Phát triển toàn diện, mạch đập của nam vào khoảng 70 – 75 lần/phút và nữ khoảng 75 – 80 lần/phút Sau vận động mạch và huyết áp

hồi phục tương đối nhanh, cho nên phù hợp với những bài tập có khối lượng cường độ tương đối lớn

- Hệ hô hấp : Đã hoaàn thiện, vòng ngực trung bình của nam là 75 – 80cm và của nữ là 80 – 85cm, diện tiếp xúc của phổi khoảng 120 – 150cm2 dung lượng phổi khoảng 4 – 5 lít, tần số hô hấp 10 – 20 lần/phút

Vì vậy, tập các bài tập phát triển sức mạnh và sức mạnh tốc độ là rất phù hợp với lứa tuổi này

Tóm lại, đây là giai đoạn thuận lợi nhất cho việc hoàn thiện các tố chất thể lực Do sức mạnh cơ bắp và sức bền đã được phát triển rất lớn, khả năng phối hợp vận động tốt lên rõ rệt Vì vậy, ở tuổi này có thể áp dụng tất cả các bài tập sức mạnh và sức nhanh

Sự phát triển các tố chất thể lực trong quá trình trưởng thành xảy ra không đồng đều, các tố chất đều có những giai đoạn phát triển tương đối chậm, ngoài sự phát triển các tố chất xảy ra không đồng bộ, mỗi tố chất phát triển theo nhịp độ riêng vào những thời kỳ khác nhau và đạt đến mức phát

triển cao ở những thời kỳ khác nhau Ví dụ: như tố chất tốc độ là một tố chất

vận động được đặc trưng bởi thời gian tiềm tàng của phản ứng, tần số động tác và tốc độ của một động tác đơn lẻ Trong hoạt động thể lực các tố chất tốc

độ thường biểu hiện một cách tổng hợp thời gian phản ứng cơ thể đo được 5 –

7 tuổi ( 0,30’ - 0,40’) và đến 13 – 14 tuổi đạt mức của người lớn ( 0,11’ – 0,25’) Tốc độ một động tác đơn lẻ cũng biến đổi rõ rệt, 16 – 17 tuổi lại hơi giảm xuống và 20 – 23 tuổi lại tăng lên Nếu tập luyện thường xuyên và hệ thống thì tố chất tốc độ sẽ phát triển tốt

Trong quá trình trưởng thành của cơ thể, tố chất sức mạnh biến đổi đáng kể trong các hoạt động tĩnh lực cũng như động lực Sức mạnh tĩnh lực được đánh giá bằng thời gian duy trì một gắng sức tĩnh nào đó Chỉ số này tăng dần theo lứa tuổi, mặc dù có sự khác nhau giữa các nhóm cơ

1.3 Phát triển các tố chất thể lực

Phát triển các tố chất thể lực (chung và chuyên môn) của môn Taekwondo được coi là nền tảng cơ bản, vững chắc để đạt được các thành tích thi đấu cao Việc phát triển các tố chất thể lực chung phải được thành tích trong nhiều năm và diễn ra liên tục vì quá trình này tác động rất lớn đến hệ thần kinh, hệ tim mạch, cơ bắp cũng như các cơ quan nội tạng trong cơ thể, tuỳ thuộc vào mục đích của từng giai đoạn huấn luyện mà việc phân bổ thời gian cho phát triển thể lực chung và thể lực chuyên môn được sắp xếp hợp lý

Quá trình phát triển các tố chất thể lực bao gồm thể lực chung và thể lực chuyên môn

- Phát triển thể lực chung là một quá trình nâng cao toàn diện các tố chất thể lực cũng như khả năng chức phận khác nhau không đặc trưng cho một hoạt động riêng biệt nào và nó tạo điều kiện cần thiết để phát triển hiệu quả thể lực chuyên môn và phát triển thể lực chung là nền tảng cho việc nâng cao thể lực chuyên môn

- Phát triển thể lực chuyên môn là quá trình giáo dục nhằm phát triển và hoàn thiện những năng lực thể chất tương ứng với đặc điểm của môn Taekwondo Nó có nhiệm vụ phát triển tới mức tối đa những năng lực đó của người học Phát triển thể lực chuyên môn hướng đến củng cố và nâng cao khả năng làm việc của các cơ quan chức phận, các tố chất thể lực phù hợp với đòi hỏi của môn thể thao lựa chọn

Một cách khác để nâng cao sức mạnh tốc độ là sự phối hợp hiệp điệu các sợi cơ Cái miêu tả trong tính hiệp điệu của bó cơ bao gồm năng lực của tất cả các hành động hoàn chỉnh trong cơ để hoàn thành một động tác của cơ chủ động tham gia, cơ đối kháng và cơ hiệp đồng Sự nâng cao sức mạnh tốc

độ theo từng loại hình động tác riêng lẻ, không thể thay thế loại động tác khác Trong thực tiễn huấn luyện, mục đích của loại huấn luyện sức mạnh đặc

thù này, chủ yếu là để làm cho tính phối hợp hiệu điệu của cơ được hoàn thiện hơn, vì vậy, phương pháp này là một hình thức huấn luyện có tính phối hợp hiệu điệu (chẳng hạn phối hợp trong kỹ thuật đá tấn công), chứ không phải là cách huấn luyện sức mạnh hay huấn luyện sức mạnh tốc độ đơn thuần

Qua thực tiễn huấn luyện và rất nhiều công trình nghiên cứu dài hạn

ta thấy rằng, sự thích nghi của cơ cần phải có một thời gian tương đối dài, nhờ vào số lượng và chất lượng huấn luyện vài tháng thậm chí vài năm Nhưng sự thích nghi để kích thích huấn luyện nhằm gia tăng diện tích của

cơ thì hoàn toàn có thể đo được trong khoảng thời gian tương đối ngắn Chỉ trong vài giờ đã có thể xảy ra sự biến đổi của sinh cơ học, sau 2 tuần có thể nâng cao sức mạnh tối đa và sức mạnh tốc độ Vì vậy, đối với việc nâng cao thành tích trong thời gian ngắn, một mặt có thể là do hiệu quả tập luyện của loại hình cơ, mặt khác có thể là do sự biến đổi của tế bào thần kinh Điều này có thể giúp cho một loại cơ nào đó đạt được năng lực vận động lớn hơn Sự thay đổi này có được nhờ rút ngắn thời gian động viên các đơn

vị vận động và gia tăng tính bền vững của tần suất chi phối thần kinh phát triển tố chất sức mạnh cho sinh viên

Đối với thể thao đỉnh cao, ngoài các yếu tố như sức bền, khéo léo, khả năng phối hợp vận động, thì sức mạnh tốc độ đóng một vai trò hết sức quan trọng không thể thiếu được, nó là một trong những yếu tố quyết định đến thành tích thể thao

Tốc độ nhanh, chính xác và sức mạnh tốc độ hợp lý trong các đòn tấn công, phản công và di chuyển hợp lý đều rất cần thiết đối với người học Taekwondo Vì vậy, trước tiên phải tổng hợp những vấn đề cần thiết về phát triển sức mạnh tốc độ và sức nhanh

Các nhà khoa học nhất trí khái niệm về sức mạnh là năng lực khắc phục trở lực của hệ thống cơ bắp, là nguồn động lực để thực hiện mọi động tác Sức

mạnh bao gồm sức mạnh tối đa, sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền Sức mạnh tốc độ là sự kết hợp giữa sức mạnh và tốc độ rất cần cho người học Taekwondo Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sức mạnh bao gồm: Hình thái

và di truyền (tiết diện, tỷ lệ sợi cơ nhanh và sợi cơ chậm…), sinh lý thần kinh

cơ (mức độ đồng bộ và cường độ, số lượng đơn vị, tiết diện của cơ bắp…), kỹ năng động tác (hiệu quả vận động…), tâm lý (động cơ…) Sức mạnh tốc độ là nền tảng của phát triển của các môn tốc độ

Liên quan tới sức mạnh tốc độ là tố chất tốc độ Các nhà khoa học nhất trí cho rằng, tốc độ là năng lực vận động (hoặc hoạt động) nhanh của cơ thể hoặc bộ phận cơ thể Tốc độ có 3 hình thức biểu hiện: Tốc độ phản ứng, tốc

độ động tác và tốc độ di chuyển vị trí Tố chất tốc độ của người học Taekwondo cũng như nhiều môn thể thao khác là biểu hiện tổng hợp của cả 3 hình thức này Tố chất tốc độ phụ thuộc vào những yếu tố chính như: quá trình hưng phấn của hệ thần kinh, cơ chế phản xạ thần kinh và đàn tính của cơ bắp, sinh học và quá trình cung cấp năng lượng, năng lực thả lỏng cơ bắp, cảm giác tốc độ và năng lực tập trung chú ý, định hình động lực về hàng rào tốc độ Nhìn chung lý luận phát triển tốc độ đều dựa trên các yếu tố ảnh hưởng tới tốc độ và sức mạnh tốc độ

Việc phát triển tố chất sức mạnh tốc độ phụ thuộc vào các trạng thái chức năng, cấu tạo của nhiều cơ quan và hệ thống trong cơ thể Quá trình tập luyện để phát triển tố chất sức mạnh tốc độ cũng chính là quá trình hoàn thiện các hệ thống chức năng giữ vai trò chủ yếu trong mỗi hoạt động cơ bắp

Phát triển các tố chất sức mạnh tốc độ của môn Taekwondo được coi là nền tảng cơ bản, vững chắc để đạt được thành tích thi đấu cao Việc phát triển

tố chất sức mạnh tốc độ phải được thành tích trong nhiều năm và diễn ra liên tục vì quá trình này tác động rất lớn đến hệ thần kinh, hệ tim mạch, cơ bắp cũng như các cơ quan nội tạng trong cơ thể Tuỳ thuộc vào mục đích của từng

giai đoạn huấn luyện mà việc phân bổ thời gian cho phát triển sức mạnh tốc

độ được sắp xếp hợp lý

Tố chất sức mạnh tốc độ là 2 trong số 5 tố chất thể lực cơ bản (hay còn gọi là tố chất vận động) gồm: sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khả năng phối hợp động tác và mềm dẻo Vì giới hạn đề tài chỉ nghiên cứu về sức mạnh tốc

độ nên chúng tôi đi vào tìm hiểu về sức mạnh và tốc độ

1.3.1 phát triển tố chất sức mạnh cho sinh viên

Sức mạnh là khả năng của con người sinh ra lực cơ học bằng sự nổ lực

cơ bắp Nói cách khác, sức mạnh của con người là khả năng khắc phục lực đối kháng bên ngoài hoặc đề kháng lại sự nổ lực cơ bắp

- Sức mạnh của con người được đo bằng lực kế hoặc các máy đo lực

trong cơ học, điều đó cho thấy sức mạnh là khả năng con người sinh ra một lực cơ học bằng nỗ lực cơ bắp hay sức mạnh là khả năng của cơ thể làm xuất hiện một lực nhất định do sự gắng sức của cơ (mức độ tác động tương hỗ cơ học) Nói cách khác có thể xác định sức mạnh là khả năng của con người thắng được lực cản bên ngoài hoặc tạo ra lực phản tác dụng chống lại nó do

độ nhượng bộ sẽ hợp thành chế độ động lực Trong các chế độ hoạt động như vậy, cơ bắp sản sinh ra các lực cơ học có trị số khác nhau cho nên có thể coi

chế độ hoạt động của cơ là cơ sở phân biệt các loại sức mạnh cơ bản Trị số lực sinh ra trong các động tác chậm hầu như không khác biệt với các trị số lực phát huy trong điều kiện đẳng trường; trong chế độ nhượng bộ, khả năng sinh lực của cơ là lớn nhất, đôi khi gấp 2 lần lực phát huy trong điều kiện tĩnh; trong các động tác nhanh, trị số lực giảm dần theo chiều tăng tốc độ; khả năng sinh lực trong các động tác nhanh tuyệt đối và khả năng sinh lực trong các động tác tĩnh tối đa không có tương quan với nhau

Phân loại sức mạnh: gồm có sức mạnh đơn thuần (khả năng sinh lực

trong các động tác chậm hoặc tĩnh); sức mạnh tốc độ (khả năng sinh lực trong các động tác nhanh) Ngoài ra cũng còn một khái niệm thường gặp đó là sức mạnh bột phát, đó là khả năng con người phát huy một lực lớn nhất trong khoảng thời gian ngắn nhất

Để so sánh sức mạnh của những người học có trọng lượng khác nhau, người ta thường sử dụng khái niệm sức mạnh tương đối, tức là sức mạnh của một kilogam trọng lượng cơ thể Còn sức mạnh tuyệt có thể đo bằng lực kế hoặc trọng lượng vật nặng tối đa mà người học khắc phục được

Để điều khiển sự phát triển sức mạnh có cơ sở khoa học chúng ta cần đi sâu nghiên cứu cơ sở sinh lý của nó

Lực tối đa mà con người có thể sản sinh ra, một mặt phụ thuộc vào đặc tính sinh cơ của động tác (độ dài của cánh tay đòn, khả năng thu hút của những nhóm cơ lớn nhất tham gia hoạt động) mặt khác phụ thuộc vào mức độ hoạt động của từng nhóm cơ riêng biệt và sự phối hợp giữa chúng

Để thay đổi mức hoạt động của cơ thì ta phải:

+ Huy động số lượng khác nhau các đơn vị vận động và hoạt động + Thay đổi tần số huy động ly tâm