Các giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên chính trị trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh các trường Trung cấp chuyên nghiệp... Công tác chính trị tư tư
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian học tập tại Trường Đại học Vinh tôi đã tiếp thu được những tri thức quý báu và thật sự cần thiết cho công tác của mình Cũng nhờ khóa đào tạo này, tôi đã được tiếp cận với những phương pháp dạy học mới
mà các thầy giáo, cô giáo đã trực tiếp truyền thụ
Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn đối với Ban Giám hiệu Trường Đại học Vinh, các thầy giáo, cô giáo, đã tận tình giảng dạy và hết sức giúp đỡ tạo mọi điều kiện cho tôi
Đặc biệt, tôi chân thành cảm ơn thầy giáo TS Nguyễn Thái Sơn đã hướng dẫn tận tình và giúp đỡ tôi trong nghiên cứu khoa học, xây dựng đề cương và hoàn thành luận văn này
Cũng nhân dịp này, tôi chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo và các phòng ban, tổ bộ môn của các trường TCCN thành phố Vinh và Trường Trung cấp Việt - Anh, các bạn đồng nghiệp đã giúp đỡ tạo điều kiện rất nhiều để tôi hoàn thành khóa học và nghiên cứu luận văn
Mặc dù đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những khiếm khuyết Tôi kính mong sự chỉ dẫn, góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp
Vinh, tháng 7 năm 2012
Nguyễn Trung Chính
Trang 2CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
CNH - HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa CTGDCTTT Công tác giáo dục chính trị tư tưởng
GĐ & ĐT Giáo dục và Đào tạo
GDCTTT Giáo dục chính trị tư tưởng
Trang 31.1 Khái niệm giáo viên chính trị và tầm quan trọng của giáo dục
chính trị tư tưởng cho học sinh trường Trung cấp chuyên nghiệp
hiện nay
11 - 24
1.2 Những nội dung cơ bản của công tác giáo dục chính trị tư
tưởng cho học sinh Trung cấp chuyên nghiệp trong giai đoạn hiện
nay
24 –30
1.3 Vai trò của đội ngũ giáo viên chính trị trong giáo dục chính trị
tư tưởng cho học sinh Trung cấp chuyên nghiệp
2.1 Một số đặc điểm cơ bản về kinh tế - xã hội thành phố Vinh,
2.2 Khái quát về thực trạng giảng dạy và học tập của các trường
Trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ
An
44 – 55
2.3 Thực trạng của việc phát huy vai trò đội ngũ giáo viên chính
trị trong giáo dục chính trị tư tưởng tại các trường Trung cấp
55 –70
Trang 4chuyên nghiệp trên đại bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An - Những
vấn đề đặt ra
Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHÍNH TRỊ TRONG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP
3.1 Hệ thống quan điểm của Đảng và Nhà nước về vai trò của giáo
viên chính trị trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh các
trường Trung cấp chuyên nghiệp
74 –80
3.2 Các giải pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên
chính trị trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh các
trường Trung cấp chuyên nghiệp
Trang 5A MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Công tác chính trị tư tưởng trong các nhà trường là một bộ phận cấu thành của quá trình tổ chức dạy và học; Là bộ phận quan trọng nhất góp phần hình thành nhân cách, phẩm chất, lối sống cho học sinh sinh viên theo mục
tiêu giáo dục:“Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức,
tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; Hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất
và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc” (Luật Giáo dục) Tất cả những điều đó chỉ có thể thực hiện được
thông qua CTGDCTTT cho học sinh, sinh viên Công tác này đòi hỏi phải tiến hành một cách liên tục, thường xuyên và đang trở thành một trong những nội dung không thể thiếu được trong các mặt giáo dục của các nhà trường nói chung và trường Trung cấp nói riêng nhằm tạo ra lớp người “Vừa hồng, vừa chuyên” như mong muốn của Bác Hồ Như vậy, để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, nâng cao công tác chính trị tư tưởng trước hết phải phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên giảng dạy môn chính trị Đó cũng chính là nhiệm vụ vừa cơ bản, vừa cấp bách, đồng thời là đòi hỏi khách quan của nhiệm vụ cách mạng nước ta trong giai đoạn hiện nay Điều này được thể hiện rất rõ qua sự quan tâm chỉ đạo của Ban Giám hiệu nhà trường, chi bộ Đảng, các phòng ban, Đoàn TNCSHCM Song, để có thể đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá (CNH - HĐH) đất nước, các trường Trung cấp chuyên nghiệp trong cả nước nói chung, Trường Trung cấp Việt - Anh nói riêng, theo chúng tôi, cần phải tăng cường hơn nữa công tác GDCTTT cho học sinh, bởi vì: “Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ 21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước
Trang 6theo con đường XHCN hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên”
Thực hiện chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ý thức được vai trò,
vị trí và sứ mệnh chính trị của mình trong thời kỳ mới, mỗi cán bộ, giáo viên, đặc biệt là giáo viên giảng dạy bộ môn chính trị ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp Đội ngũ giáo viên chính là người xây đắp và nuôi dưỡng những tư tưởng chính trị tốt đẹp cho các em Bản thân tôi cũng là một giáo viên giảng dạy bộ môn này ở trường TCCN, nhận thức được vai trò quan
trọng đó trong công tác chính trị tư tưởng Vì vậy tôi lựa chọn đề tài: “Phát huy vai trò của giáo viên chính trị trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh các trường Trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”
2 Tình hình nghiên cứu
Nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh, sinh viên là vấn đề cấp bách trong giai đoạn hiện nay Trong đó việc phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn chính trị nhằm tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác chính trị tư tưởng là yếu tố then chốt Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài:
Thạc sỹ Nguyễn Thị Thu Nga, Trường Đại học Đồng Tháp với bài viết:
“Vai trò và trách nhiệm của giảng viên trong vấn đề tự chủ và tự chịu trách nhiệm ở các trường Đại học, Cao đẳng Việt Nam”, trích trong Kỷ yếu hội thảo khoa học năm 2009 Đây là bài viết nhằm nâng cao tính tự chủ trong giáo dục Đại học nhằm nâng cao hơn nữa vai trò của người giáo viên
Lê Gia Thanh, công tác tại Trường THPT Bình Sơn, tỉnh Vĩnh Phúc:
“Một số biện pháp quản lý nhằm phát triển đội ngũ giáo viên ở Trường THPT Bình Sơn, tỉnh Vĩnh Phúc” năm 2009 Tác giả đã đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm phát triển đội ngũ giáo viên Trường THPT Bình Sơn nhưng cũng có những biện pháp tác giả đề xuất dựa trên cơ sở khoa học
Trang 7Thạc sỹ Đỗ Thị Thu Giang – Tổ Kinh tế Chính trị với bài viết: “Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên – nhân tố quyết định sự phát triển của một
số trường Đại học” năm 2009
PGS Hà Ngọc Hợi (Chủ biên) “Đổi mới và nâng cao chất lượng hiệu quả công tác tư tưởng” Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội năm 2001 Dự thảo “Qui định về giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên…”- Bộ Giáo dục và Đào tạo, tháng 1/2007
Lê Hữu Ái, “Phương pháp nâng cao chất lượng giáo dục các môn khoa học Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh ở các trường Đại học”, Tạp chí nghiên cứu lý luận số 61 Đặng Danh Ánh (2003), “Những nẻo đường lập nghiệp”, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội Nguyễn Quốc Anh (1997) “Công tác giáo dục đạo đức chính trị cho học sinh, sinh viên”, Tạp chí Cộng sản, (2)
TS Lương Gia Ban “Tư tưởng Hồ Chí Minh về lý luận và học tập lý luận” Tạp chí triết học, 1/2004 Nguyễn Lương Bằng, “Đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận Mác – Lê nin ở các trường Đại học hiện nay” Tạp chí lý luận chính trị, số 7 – 2007
Nguyễn Duy Bắc “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về dạy và học môn Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong trường Đại học hiện nay” chủ biên, Nxb Chính trị, Quốc gia Hà Nội 2004 Lê Bình “Tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị” Lý luận chính trị số 3/2004
Nguyễn Hữu Dũng, “Nâng cao vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản HCM trong trường sư phạm”, Nghiên cứu giáo dục 7/1987 Lương Minh Cừ
“Một số ý kiến về công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên hiện nay” Tạp chí giáo dục số 60 tháng 6/2003 Phạm Minh Hạc (2001), “Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá”, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
Trang 8Nguyễn Thanh Hoà (2002), “Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên ở Đại học Đà Nẵng”, Luận văn Thạc sĩ khoa học giáo dục, ĐHSP
Các bài viết này đã đề cập đến công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh, sinh viên và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao công tác chính trị tư tưởng Đồng thời nêu ra một số biện pháp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên trong các trường Đại học, Cao đẳng
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở xác định một cách rõ ràng cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác giáo dục chính trị tư tưởng ở các trường TCCN, luận văn đi sâu nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằm phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên chính trị trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh các trường TCCN hiện nay
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, tác giả luận văn phải thực hiện những nhiệm
Trang 9việc phân tích, tìm hiểu ở một số trường TCCN trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
- Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ, có tính khả thi nhằm phát huy vai trò đội ngũ của giáo viên chính trị trong công tác chính trị tư tưởng cho học sinh các trường TCCN trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ an
4 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về vai trò của giáo viên đặc biệt là giáo viên chính trị trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh TCCN trong giai đoạn hiện nay
Ngoài ra đề tài còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu của các ngành khoa học cụ thể như:
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp phỏng vấn:
- Phương pháp khảo sát
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
- Phương pháp lô gic lịch sử
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu vai trò của giáo viên chính trị trong giáo dục chính trị
tư tưởng cho học sinh trường TCCN trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh nghệ
an trong giai đoạn hiện nay và các vấn đề liên quan
6 Giả thuyết nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu dựa trên giả thuyết cho rằng vai trò của đội ngũ giáo viên chính trị chưa được phát huy đúng mức trong công tác giáo dục chính trị
tư tưởng Nếu đề xuất được hệ thống các giải pháp có tính khả thi nhằm phát huy, tăng cường cao hơn nữa vai trò của giáo viên chính trị trong công tác này thì công tác giáo dục chính trị tưởng ở các trường TCCN sẽ đạt kết quả cao
7 Ý nghĩa của luận văn
Trang 10Đây là công trình nghiên cứu một cách hệ thống, tổng hợp và toàn diện về việc phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên bộ môn chính trị nhằm nâng cao công tác chính trị tư tưởng cho học sinh Những kết quả nghiên cứu của luận văn có thể vừa là tài liệu tham khảo cho những người đang trực tiếp giảng dạy
ở các trường TCCN, việc học tập, nghiên cứu của sinh viên chuyên ngành và những ai quan tâm đến đề tài
8 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn được cấu thành 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận của việc phát huy vai trò giáo viên chính trị
trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh trường Trung cấp chuyên nghiệp
Chương 2 Thực trạng của việc phát huy vai trò giáo viên chính trị trong
giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh trường Trung cấp chuyên nghiệp trên
địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
Chương 3 Quan điểm và giải pháp nhằm phát huy vai trò của giáo viên
chính trị trong giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh trường Trung cấp
chuyên nghiệp
Trang 11B NỘI DUNG Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ GIÁO VIÊN CHÍNH TRỊ TRONG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG CHO HỌC
SINH TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP
1.1 Khái niệm giáo viên chính trị và tầm quan trọng của giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh trường Trung cấp chuyên nghiệp hiện nay
1.1.1 Khái niệm Chính trị tư tưởng
1.1.1.1 Khái niệm Chính trị
Theo định nghĩa của Từ Điển Bách Khoa Việt Nam.: "Chính trị là toàn
bộ những hoạt động có liên quan đến các mối quan hệ giữa các giai cấp, giữa các dân tộc, các tầng lớp xã hội, mà cốt lõi của nó là vấn đề giành chính quyền, duy trì và sử dụng quyền lực nhà nước, sự tham gia vào công việc của nhà nước, sự xác định hình thức tổ chức, nhiệm vụ, nội dung hoạt động của nhà nước"
Cho tới nay còn nhiều quan điểm khác nhau về chính trị Theo nguyên nghĩa tiếng Hi Lạp thì Chính trị (Politica) là công việc của Nhà nước, công việc của xã hội liên quan đến vấn đề Nhà nước
Theo Lê nin khi bàn về chính trị, Người nhấn mạnh tới 4 khía cạnh sau: Thứ nhất, chính trị là vấn đề lợi ích, là đấu tranh vì lợi ích mà trước hết
là lợi ích giai cấp
Thứ hai, cái căn bản nhất của chính trị là việc tổ chức quyền lực Nhà nước (Lập pháp, hành pháp, tư pháp); Là sự tham gia vào công việc nhà nước, định hướng cho nhà nước, xác định nội dung, hình thức chức năng nhiệm vụ cho nhà nước
Trang 12Thứ ba, chính trị là biểu hiện tập trung của lợi ích kinh tế, là việc xây dựng nhà nước về kinh tế, đồng thời chính trị không thể không chiếm vị trị hàng đầu so với kinh tế
Thứ tư, chính trị đó là vấn đề phức tạp nhất, nó liên quan tới lợi ích của mọi người dân Chính trị vừa là một khoa học vừa là nghệ thuật
Chính trị là toàn bộ những hoạt động có liên quan đến mối quan hệ giữa các giai cấp, giữa các dân tộc, các tầng lớp xã hội mà cốt lõi của nó là vấn đề giành và giữ chính quyền, duy trì và sử dụng quyền lực nhà nước, xác định tổ chức nhiệm vụ nội dung hình thức của Nhà nước Bất kì vấn đề chính trị cũng liên quan tới quyền lợi của các giai cấp và Nhà nước Chính trị thuộc kiến trúc thượng tầng bao gồm hệ tư tưởng chính trị, nhà nước, các đảng phái xuất hiện khi xã hội phân chia thành các giai cấp, tầng lớp khác nhau về lợi ích căn bản Chính trị còn là “ sự biểu hiện tập trung của kinh tế ”[29;349], việc hoạch định một chính sách về kinh tế đúng đắn sẽ góp phần to lớn gải quyết hiệu quả các vấn đề kinh tế thực hiện thắng lợi những mục tiêu phát triển kinh tế
xã hội mà giai cấp cầm quyền đặt ra Mặt khác chính trị còn là sự biểu hiện tập trung của nền văn minh, của sự sáng tạo và giải phóng con người
Trong điều kiện xây dựng chủ nghĩa xã hội nói tới chính trị là nói tới việc đảm bảo vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, hiệu lực quản lý của Nhà nước và quyền làm chủ của nhân dân trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Đối với nước ta là chế độ của dân do dân và vì dân, quyền lực của Nhà nước thuộc về nhân dân; giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo thông qua đội tiên phong của mình là Đảng Cộng sản Việt Nam luôn trung thành cho lợi ích chung của nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt nam, bởi vậy “Chính trị là sự tham gia của nhân dân vào việc hoạch định và thực hiện chính sách của Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng nhằm xây dựng và kiện toàn hệ thống chính trị, phát triển kinh tế thực hiện thắng lợi sự nghiệm CNH - HĐH, xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân
Trang 13tộc, làm nền tảng tinh thần cho xã hội, bảo đảm sự phát triển bền vững cho đất nước Chính trị Việt Nam là sự tham gia chủ động, tích cực, sáng tạo hiệu quả của nhân dân vào sự nghiệp xây dựng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”.[14]
Nói tóm lại, Chính trị xét về bản chất là hoạt động có tính xã hội của con người xoay quanh vấn đề giành và giữ chính quyền, tổ chức và thực thi quyền lực Nhà nước nhằm thỏa mãn lợi ích Nói cách khác, chính trị là hoạt động thực tiễn của các giai cấp, đảng phái, các tổ chức chính trị xã hội, của nhà nước nhằm hoạch định và thực hiện đường lối chính trị nhằm bảo vệ chế độ, bảo vệ quyền thống trị và lợi ích của giai cấp cầm quyền
1.1.1.2 Khái niệm tư tưởng
Tư tưởng hiểu theo nghĩa chung nhất là một hình thức tồn tại của ý thức
xã hội, kết quả của quá trình nhận thức hiện thực khách quan trở thành kinh nghiệm và sự hiểu biết của con người
Theo V.I.Lê nin tư tưởng đó là một hình thức cao của nhận thức, là mục tiêu, chương trình, kế hoạch nhằm tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới khách quan – tư tưởng là nhận thức và khát vọng của con người
Theo từ điển Triết học: Tư tưởng là hình thức phản ánh thế giới bên ngoài trong đó bao hàm ý thức về mục đích và triển vọng của việc tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới bên ngoài Tư tưởng khái quát hóa kinh nghiệm của sự phát triển tri thức trước đó và được dùng làm nguyên tắc để giải thích các hiện tượng
Tư tưởng là một hình thái ý thức xã hội thuộc kiến trúc thượng tầng, tư tưởng là sự phản ánh hiện thực trong ý thức, là biểu hiện của con người với thế giới xung quanh Tư tưởng bị quy định bởi tính chất của chế độ xã hội, do điều kiện vật chất của con người quy định Trong xã hội có giai cấp tư tưởng
Trang 14luôn mang bản chất giai cấp, biểu hiện lợi ích vật chất của giai cấp, cuộc đấu tranh của tư tưởng thực chất là một hình thức của đấu tranh giai cấp
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin mọi tư tưởng đều bắt nguồn
từ kinh nghiệm và là sự phản ánh của sự vật, hiện tượng, quá trình của thế giới khách quan Tư tưởng còn xác định các con đường để cải tạo thế giới khách quan Vì vậy nội dung của bất kỳ tư tưởng nào cũng đều đề ra mục đích
và quy định nhiệm vụ của hoạt động thực tiễn Sau khi xuất hiện, tư tưởng có tính độc lập tương đối và ảnh hưởng tích cực trở lại đối với hiện thực
Đi liền với khái niệm tư tưởng là khái niệm hệ tư tưởng Hệ tư tưởng đó
là hệ thống quan điểm tư tưởng, những học thuyết lý thuyết về kinh tế, chính trị, pháp quyền, đạo đức, tôn giáo phản ánh và bảo vệ lợi ích của một giai cấp nhất định trong xã hội Hệ tư tưởng không hình thành tự phát mà nó luôn
là quá trình tự giác thông qua những trí thức có trình độ cao có khả năng tổng kết thực tiễn và kinh nghiệm để khái quát thành lý luận, hệ thống hóa các học thuyết
Cũng như tư tưởng thì hệ tư tưởng cũng là một hình thức của ý thức xã hội phản ánh những tồn tại xã hội nhất định, nó luôn mang bản chất giai cấp, phản ánh và bảo vệ lợi ích giai cấp sinh ra nó V.I Lê nin khẳng định: “vấn đề chỉ đặt ra như thế này: hệ tư tưởng tư sản hay hệ tưởng xã hội chủ nghĩa, không có hệ tư tưởng đứng trung gian (vì loài người không sáng tạo ra hệ tư tưởng “thứ ba”và hơn nữa trong một xã hội bị những giai cấp đối kháng xâu
xé, thì không bao giờ có hệ tư tưởng ở ngoài hay đứng trên giai cấp được)” [13] Trong xã hội có hệ tư tưởng tiến bộ, cách mạng nhưng cũng có hệ tưởng bảo thủ phản cách mạng Chủ nghĩa Mác – Lê nin - Hệ tư tưởng của giai cấp công nhân là hệ thống lý luận khoa học, cách mạng nhất và nhân đạo nhất phản ánh trung thực các quy luật khách quan của sự phát triển xã hội và biể u hiện những nhu cầu tất yếu sự phát triển lịch sử của thời đại ngày nay, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới
Trang 151.1.1.3 Khái niệm Chính trị tư tưởng
Ý thức chính trị với tư cách là một hình thái ý thức xã hội, xuất hiện trong xã hội có giai cấp và Nhà nước Nó phản ánh các quan hệ chính trị, kinh
tế xã hội giữa các giai cấp, các dân tộc và các quốc gia Đặc trưng của ý thức chính trị là thể hiện tập trung và trực tiếp lợi ích của giai cấp
Hệ tư tưởng chính trị đó là toàn bộ hệ thống quan điểm tư tưởng chính trị phản ánh tập trung lợi ích và địa vị của giai cấp nào đó Hệ tư tưởng được thể hiện bằng các học thuyết, đường lối chính sách của các chính đảng, của Nhà nước, nó được hình thành một cách tự giác, nó được các nhà tư tưởng của giai cấp xây dựng và truyền bá Hệ tư tưởng chính trị thường gắn với các tổ chức chính trị, thông qua các tổ chức chính trị mà các giai cấp tiến hành cuộc đấu tranh về ý thức hệ vì lợi ích của giai cấp mình Với đặc trưng như vậy, tác động của ý thức chính trị phụ thuộc vào tính chất tiến bộ của giai cấp mang hệ
tư tưởng đó
Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng, một đoàn thể chính trị - xã hội nhằm xây dựng, xác lập, phát triển và truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, định hướng, tạo niềm tin và thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể tưởng
Công tác chính trị tư tưởng ở nước ta là những hoạt động cụ thể để tuyên truyền giáo dục cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên và nhân dân về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và chương trình công tác cơ sở của địa phương để tạo ra sự nhất trí đồng thuận cao nhằm
quyết tâm thực hiện thực hiện những nhiệm vụ đặt ra
1.1.2 Khái niệm giáo viên Chính trị
1.1.2.1 Khái niệm Giáo viên
Theo điều 70 của Luật Giáo dục 2005 và Điều lệ trường TCCN: Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác [10] Giáo viên là những người làm công tác giảng dạy – giáo dục,
Trang 16người trực tiếp biến các chủ trương, các chương trình, cải cách, đổi mới giáo dục thành hiện thực
Điều 70 Luật giáo dục (2005) quy định “Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau đây:
+ Phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt;
+ Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ;
+ Đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp;
+ Lý lịch bản thân rõ ràng”
Nhiệm vụ của nhà giáo:
1 Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy
đủ và có chất lượng chương trình giáo dục
2 Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của Pháp luật
và điều lệ của nhà trường
3 Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; Tôn trọng nhân cách của người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học
4 Không ngừng học tập rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức trình
độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêu gương tốt cho người học
5 Các nhiệm vụ khác theo quy định của Pháp luật.”
Như vậy có thể nói giáo viên đó là người làm cầu nối giúp người học lĩnh hội tri thức
1.1.2.2 Khái niệm Giáo viên Chính trị
Giáo viên chính trị là khái niệm thu hẹp của khái niệm giáo viên, giáo viên chính trị được hiểu là những người dạy học ở các nhà trường, các cơ sở giáo dục hoặc tương đương chịu trách nhiệm giảng dạy bộ môn thuộc chủ
Trang 17nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ hí Minh, Đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như hệ thống chính sách, pháp luật của Nhà nước
Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, công tác giáo dục chính trị tưởng có vị trí và vai trò hết sức quan trọng Giáo viên chính trị phải được nâng lên một tầm cao mới, phải có lập trường chính trị, năng lực chuyên môn nghiệp vụ sâu sắc để có thể gánh vác vai trò trách nhiệm của mình trong sự nghiệp trồng người Xu thế đổi mới của giáo dục trong giai đoạn hiện nay đã và đang đặt ra những yêu cầu mới về phẩm chất, năng lực, chức năng và vai trò của người giáo viên Cho nên giáo viên chính trị cũng như các giáo viên khác trước hết phải là người huấn luyện viên, giúp
đỡ huấn luyện cho người học cùng với người học tìm ra con đường riêng và
hỗ trợ người học tìm đến tri thức đúng Mặt khác giáo viên chính trị là người
cố vấn cho người học gợi mở các vấn đề về chính trị tư tưởng giúp người học nắm bắt các sự kiện, diễn biến chính trị và chủ động vận dụng nó vào trong thực tiễn cuộc sống Hơn nữa trong quá trình dạy học giáo viên phải là người quản lý quá trình học tập của học sinh, trang bị cho các em hệ thống kiến thức một cách lô gic, hợp lý
1.1.3 Tầm quan trọng của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh trường Trung cấp chuyên nghiệp
1.1.3 1 Đặc điểm về học sinh Trung cấp chuyên nghiệp
Học sinh là nhân vật trung tâm trong các trường TCCN Ở cấp độ xã hội, học sinh là đại biểu của một nhóm xã hội đặc biệt gồm những người đang chuẩn bị cho hoạt động lao động trong một lĩnh vực nghề nghiệp nhất định, đang chuẩn bị để gia nhập vào đội ngũ trí thức xã hội Ở cấp độ cá nhân, học sinh TCCN là người đang trưởng thành về mặt xã hội, chín muồi về thể lực, định hình về nhân cách, đang học tập tiếp thu những tri thức, kỹ năng của một lĩnh vực nghề nghiệp nhất định Lứa tuổi của học sinh TCCN cũng có những đặc trưng nổi bật, đó là thời kỳ phát triển tư duy trừu tượng, phát triển hứng
Trang 18thú nghề nghiệp, đặc biệt là sự phát triển thế giới quan, nhân sinh quan, đạo
lý, hoài bão vươn tới lý tưởng cao đẹp
Về mặt tâm lý: đây là lứa tuổi hình thành và phát triển mạnh mẽ những
phẩm chất nhân cách bậc cao có ý nghĩa rất lớn đối với việc tự giáo dục, tự hoàn thiện bản thân theo hướng tích cực như khả năng tự đánh giá, lòng tự trọng, tự tin, tự ý thức, v.v
Về mặt xã hội: học sinh TCCN có khát vọng được cống hiến, mong
muốn được xã hội ghi nhận Họ cũng muốn được khẳng định vai trò, vị trí của mình trong gia đình, trong tập thể, trong công việc, trong các mối quan hệ
Vì vậy hơn lúc nào hết, đây là giai đoạn tốt nhất, thuận lợi nhất cho việc GDCTTT cho học sinh Trong các trường TCCN, GDCTTT phải được coi trọng như đào tạo kiến thức khoa học, chuyên ngành Các biện pháp GDCTTT chỉ thực sự có hiệu quả khi chúng trở thành các hoạt động tự trải nghiệm Khi học sinh tham gia hoạt động, chính họ sẽ có cơ hội để thể nghiệm năng lực của mình cũng như có điều kiện để rèn luyện năng lực, đáp ứng tốt hơn các yêu cầu xã hội
Về tư duy chính trị: Khi nói đến tư duy chính trị là nói đến năng lực tư
duy của học sinh về các vấn đề chính trị thời sự mà thực tiễn đang diễn ra, đồng thời đó cũng là khả năng của các em trong việc nhận thức và lĩnh hội các tri thức khoa học lý luận Lứa tuổi này bên cạnh sự chín muồi về tư duy trừu tượng nói chung thì về mặt tư duy chính trị tư tưởng, học sinh đã bắt đầu
nhận thức một cách đầy đủ và khách quan tới những vấn đề chính trị xã hội 1.1.3.2 Vai trò của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh Trung cấp chuyên nghiệp
Nâng cao chất lượng CTGDCTTT cho học sinh là vấn đề cấp bách trong giai đoạn hiện nay Muốn vậy, các trường Đại học, Cao đẳng, TCCN phải tiến hành nhiều biện pháp một cách đồng bộ, trong đó tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác quản lý giáo dục chính trị tư tưởng là yếu tố then chốt
Trang 19CTGDCTTT là hoạt động đặc biệt quan trọng của chi bộ nhà trường Trong thực tiễn, CTGDCTTT đã góp phần định hướng nhận thức, xây dựng
và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên, giáo viên, công nhân viên và học sinh vào sự lãnh đạo của chi bộ, của Ban Giám hiệu nhà trường, từ đó tạo được tính tự giác, lòng hăng say, ý thức trách nhiệm để thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu nghị quyết đề ra
Một trong những nguyên nhân tạo nên thành quả của các nhà trường trong thời gian qua là các cấp ủy đảng đã hết sức coi trọng lãnh đạo CTGDCTTT Cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh được tuyên truyền sâu rộng, các chương trình hành động cụ thể, thiết thực theo chuẩn mực đạo đức của chủ tịch Hồ Chí Minh giúp cho cán bộ, đảng viên, giáo viên, nhân viên và học sinh học tập noi theo Các chủ trương, chính sách của Đảng được cập nhật, học tập và quán triệt kịp thời Thực hiện tốt quy chế dân chủ trường học, tạo nên sự thống nhất trong quá trình thực hiện các mục tiêu đề ra cho từng giai đoạn phát triển của nhà trường Công tác giáo dục truyền thống cách mạng, giáo dục truyền thống của nhà trường được thực hiện thông qua các phong trào thi đua, nhằm nâng cao tinh thần tự hào về quê hương, dân tộc, tự hào về mái trường thân yêu để cán bộ, đảng viên, nhân viên và học sinh có ý thức phấn đấu, tuân thủ pháp luật, tư tưởng chính trị vững vàng và rèn luyện tốt
CTGDCTTT cần phải đi trước và tiến hành thường xuyên Mặt khác, trong xã hội hiện nay đang phải đối mặt với mặt trái của cơ chế thị trường dẫn đến những biểu hiện suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức và lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, nhân viên và học sinh; nhận thức chưa đầy đủ về mục tiêu đi lên chủ nghĩa xã hội
Giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh là một trong những nội dung quan trọng của giáo dục đào tạo trường TCCN nhằm thực hiện mục tiêu giáo
Trang 20dục toàn diện học sinh Trên cơ sở đó giúp người học nhận thức được nghĩa
vụ, trách nhiệm của mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Giáo dục chính trị tư tưởng là mục tiêu quan trọng của giáo dục đào tạo Trong giai đoạn hiện nay, trước những biến động phức tạp của tình hình chính trị trong nước và thế giới, giáo dục lý tưởng cho thế hệ trẻ lại càng giữ một trọng trách quan trọng Giáo dục không nằm ngoài mục đích nâng cao nhận thức và phát triển lý tưởng XHCN cho học sinh Nội dung giáo dục chính trị
tư tưởng cho học sinh trường TCCN là giáo dục tình cảm cách mạng, niềm tin cách mạng, tri thức khoa học Có rất nhiều cách thức tổ chức giáo dục lý tưởng trong đó thông qua môn chính trị là hiệu quả nhất
- Các vấn đề kinh tế - xã hội trong thời kỳ hội nhập, phát triển
Những thành quả của hơn 25 năm đổi mới đất nước đã gặt hái được không ít thành công Dưới sự lãnh đạo của Đảng đất nước ta đã từng bước khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế, bình quân thu nhập tính theo đầu người không ngừng tăng lên, cho đến nay Việt Nam được thế giới công nhận là nước có thu nhập trung bình và vượt ra khỏi danh sách những nước nghèo Việc mở rộng quan hệ quốc tế không ngừng được Đảng và Nhà nước củng cố và tăng cường, đến nay chúng ta đã đặt quan hệ ngoại giao với gần
200 quốc gia và vùng lãnh thổ; có quan hệ bình thường với các nước lớn và các trung tâm kinh tế - chính trị lớn trên thế giới
Trong thời gian qua, những sự kiện lớn của đất nước có tác động lớn đến niềm tin của cán bộ, giáo viên và học sinh, sinh viên vào chế độ, vào Đảng như các sự kiện: Việt Nam chính thức gia nhập tổ chức Thương mại thế giới (WTO); tổ chức thành công nhiều Hội nghị quốc tế tại Việt Nam, như Hội nghị Thượng đỉnh diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á- Thái Bình Dương (APEC) năm 2006, Đại lễ Phật Đản quốc tế năm 2007, đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch Asean, Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008 - 2009 Quan hệ đối ngoại của đất nước ngày càng rộng
Trang 21mở Việt Nam ngày càng có tiếng nói quan trọng trên các diễn đàn khu vực và quốc tế
Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, nước ta đang đứng trước những thách thức lớn, đan xen nhau, tác động tổng hợp và diễn biến phức tạp mà không thể coi thường bất cứ thách thức nào
Thứ nhất: Mặc dù trong những năm qua kinh tế xã hội không ngừng phát triển song nguy cơ tụt hậu về kinh tế và lạm phát luôn tiềm ẩn và có thể xảy ra bất cứ lúc nào Theo Ngân hàng thế giới (2004) thì tổng sản phẩm quốc nội của nước ta bằng 1/37 của Trung Quốc, chưa bằng 1/3 của Thái Lan và Malaixia thu nhập bình quân đầu người chưa bằng 1/2 của Trung Quốc, 1/3 của Thái Lan, 1/8 của Malaixia, 1/2 của Philipin Đây là một nguy cơ và thách thức của nước ta về phát triển kinh tế, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay Thứ hai: Tình trạng suy toái về chính trị, đạo đức, lối sống của bộ phận cán bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí là hết sức nghiêm trọng, hơn thế nữa nó còn ngày càng tăng lên về số lượng và phạm vi Bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân có chiều hướng gia tăng tệ quan liêu xa rời quần chúng, nói nhiều làm ít, tham nhũng, lãng phí, bệnh thành tích còn đang diễn ra hết sức phức tạp và gây nhiều bức xúc trong nhân dân
Thứ ba: Những biểu hiện xa rời mục tiêu chủ nghĩa xã hội vẫn còn tồn tại mà chưa được khắc phục triệt để Chưa nhận thức được rõ về bản chất của nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, nhất là việc giữ vững vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước cũng như thành phần kinh tế tập thể Quá coi trọng các chỉ tiêu lợi nhuận trong phát triển kinh tế mà chưa quán triệt đầy đủ việc thực hiện tiến
bộ xã hội và công bằng xã hội ngay trong từng bước đi và trong từng chính sách phát triển, tăng trưởng kinh tế xã hội nói chung
Thứ tư: Các thế lực thù địch vẫn tiếp tục thực hiện âm mưu “Diễn biến hòa bình” vẫn đang triệt để sử dụng các chiêu bài dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo để tác động gây mất ổn định chính trị, xã hội ở một số nơi
Trang 22Bối cảnh tình hình quốc tế và trong nước đang tác động mạnh mẽ, đa chiều chứa đựng cả yếu tố tích cực lẫn tiêu cực tới tình hình chính trị tư tưởng, đạo đức lối sống tới nhiều tầng lớp nhân dân trong đó đặc biệt là lực lượng thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên
-Thách thức đối với công tác giáo dục chính trị tư tưởng trong giai đoạn hiện nay
Tình hình thế giới và khu vực còn tiếp tục diễn biến khó lường Các cuộc xung đột sắc tộc, tôn giáo diễn biến phức tạp; các thế lực thù địch vẫn chưa từ
bỏ âm mưu chống phá cách mạng nước ta Sự tranh chấp gay gắt giữa các khuynh hướng tư tưởng khác nhau trên thế giới sẽ ngày một tăng Việc lợi dụng đấu tranh bảo vệ dân chủ, nhân quyền, vi phạm tôn giáo của các thế lực thù địch ngày càng lộ rõ và tiếp tục gây khó khăn cho đất nước ta Hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hoá đan xen cơ hội, thời cơ với tiềm ẩn nguy cơ, thách thức mới, đặc biệt là sự du nhập, lai căng văn hóa, tội phạm quốc tế trà trộn, rửa tiền, trốn thuế v.v…Những điểm nóng về chính trị ở vùng Đông Bắc
Á, đặc biệt là những tranh chấp về biển Đông sẽ tác động trực tiếp đến tư tưởng, tâm trạng của các tầng lớp nhân dân
Sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các vùng, phân hoá giàu, nghèo giữa các tầng lớp dân cư, các tiêu cực và tệ nạn xã hội (quan liêu, tham nhũng, lãng phí ) sẽ tiếp tục là nguyên nhân gây bức xúc trong dư luận và khó khăn cho CTGDCTTT
Tình hình kinh tế vẫn còn những diễn biến thất thường chưa thể lường trước Lạm phát vẫn chưa khắc phục triệt để và có tác động bất lợi đến toàn
bộ hoạt động sản xuất kinh doanh, đời sống xã hội
Sự xuống cấp về mặt đạo đức xã hội trong một bộ phận cán bộ, giáo viên; sa sút về đạo đức, lý tưởng trong một bộ phận thanh niên, học sinh, sinh viên có xu hướng gia tăng Các vấn đề về an sinh xã hội như giáo dục, văn
Trang 23hóa, chăm sóc sức khỏe nhân dân ngày càng có xu hướng thương mại hóa tạo
ra khoảng trống trong tư tưởng của một bộ phận lớn người dân nghèo
Các thế lực thù địch tiếp tục chống phá cách mạng nước ta bằng nhiều con đường, nhiều hình thức khác nhau Những tư tưởng trái chiều, phản động trên internet cũng như các tác phẩm không chính thống tác động lớn đến tư tưởng của một phận trí thức, sinh viên, học sinh v.v…
Những tranh chấp về đất đai có nguồn gốc tôn giáo và công tác tôn giáo trên địa bàn gặp nhiều khó khăn vì sự chống đối của một số phần tử đội lốt tôn giáo Việc truyền đạo trái phép ngày càng nhiều Đạo Tin Lành và các đạo
lạ khác sẽ thâm nhập sâu vào đời sống nhân dân, nhất là trong vùng đồng bào dân tộc
Công tác lãnh đạo, quản lý của các cấp, các ngành; của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ trong các lĩnh vực liên quan mật thiết đến công tác giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh còn nhiều hạn chế
- Vai trò của học sinh Trung cấp chuyên nghiệp trong giai đoạn hiện nay
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn xác định đúng đắn vị trí của thanh niên
và CTGDCTTT cách mạng cho tầng lớp này, trong đó có đội ngũ học sinh TCCN Đảng xác định thanhh niên là người chủ hiện tại và tương lai của đất nước, là đội quân xung kích của cách mạng trong sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc
Quá trình đẩy mạnh CNH - HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế, phấn đấu đưa nước ta nhanh chóng phát triến đến năm 2020 cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại tạo điều kiện cho mỗi người phát triển Với đường lối đúng đắn của Đảng , đất nước tiếp tục ổn định, vị thế không ngừng được tăng lên đã tạo cơ hội thuận lợi cho tuổi trẻ nâng cao tri thức áp dụng các thành tựu khoa học công nghệ Bên cạnh đó sự quan tâm của mỗi gia
Trang 24đình và toàn xã hội đối với thế hệ trẻ ngày càng cao là cơ sở nguồn lực để chăm lo tốt hơn cho thế hệ thanh niên
Đội ngũ học sinh TCCN chiếm một số lượng tương đối đông trong tổng
số thanh niên nước ta Đây là nguồn lực quan trọng cho việc phát triển kinh tế
xã hội, hơn thế nữa việc phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ là nhiệm vụ hết sức quan trọng của toàn Đảng, toàn xã hội
Trong giai đoạn hiện nay, đứng trước những thời cơ và thách thức Nhận thức rõ vai trò của học sinh TCCN, trong đó việc giáo dục chính trị tư tưởng mang tính chất quyết định cho việc phát huy sức trẻ và trí tuệ của học sinh cống hiến cho sự nghiệp cách mạng trong tình hình hiện nay GDCTTT cho học sinh TCCN trong thời kỳ mới đang là vấn đề bức xúc và cấp bách hơn bao giờ hết, làm cho các em nêu cao được tinh thần cách mạng, tự lực tự cường, quyết tâm đi theo con đường mà Bác Hồ và Đảng đã lựa chọn vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh
1.2 Những nội dung cơ bản của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh Trung cấp chuyên nghiệp trong giai đoạn hiện nay
1.2.1 Giáo dục Chủ nghĩa Mác – Lê nin
Đổi mới giáo dục các môn khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin là một nhiệm vụ quan trọng trong tiến trình đổi mới tư duy lý luận của Đảng thời kỳ CNH - HĐH đất nước và hội nhập quốc tế Với tư cách là cơ sở lý luận và phương pháp luận khoa học của giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới, chủ nghĩa Mác - Lênin có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cách mạng Việt Nam, là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của
Đảng và của dân tộc Việt Nam
Chính nhờ có ánh sáng như “mặt trời chói lọi” của chủ nghĩa Mác - Lênin soi đường mà cách mạng Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã giành được những thắng lợi vẻ vang, mang
ý nghĩa lịch sử trọng đại, có tầm ảnh hưởng và sức lan tỏa vượt ra cả bên
Trang 25ngoài biên giới quốc gia: Chúng ta đã hoàn thành sứ mạng lịch sử ở thế kỷ
XX là đánh thắng hai đế quốc lớn, làm phá sản hai chiến lược lớn của chủ nghĩa đế quốc - “chiến lược chiến tranh thực dân kiểu cũ” và “chiến lược chiến tranh thực dân kiểu mới”, hoàn thành cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước quá độ lên xây dựng xã hội chủ nghĩa Ngày nay, với sự kiên định và lòng tin vững chắc vào chủ nghĩa Mác - Lênin, nhân dân Việt Nam đang từng bước thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế, phấn đấu đến năm 2020 trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Bước sang thế kỷ XXI, tình hình thế giới và trong nước đã có nhiều biến đổi sâu sắc; do đó, để phù hợp với điều kiện lịch sử mới, chủ nghĩa Mác
- Lênin cần phải được giáo dục, phổ biến sâu rộng hơn, thiết thực hơn đối với mọi tầng lớp nhân dân, trước hết là cán bộ, đảng viên, công nhân…, nhất là đối với thế hệ trẻ, học sinh, sinh viên - lực lượng nòng cốt và là chủ nhân tương lai xây dựng đất nước ta ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn
Giáo dục các môn khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin là cung cấp cho người học một hệ thống tri thức lý luận tiên tiến, qua đó bồi dưỡng cho họ hình thành thế giới quan khoa học, phương pháp tư duy sáng tạo, nhân sinh quan cách mạng và đạo đức mới để phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc
Đổi mới giáo dục lý luận các môn khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin trong hệ thống các trường Đại học, Cao đẳng nói chung và các trường TCCN nói riêng không chỉ là đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp giảng dạy, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, bảo đảm chất lượng đào tạo nguồn nhân lực
có trình độ cao “vừa hồng, vừa chuyên”, mà còn cần phải đổi mới cả về cách
thức tổ chức học tập, nghiên cứu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin
vào thực tiễn cuộc sống
1.2.2 Giáo dục Tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 26Đứng trước yêu cầu của tình hình mới, Chỉ thị 23 - CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng “về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới” là cơ hội để đẩy mạnh việc giáo dục
tư tưởng Hồ Chí Minh cho học sinh Để tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức, lối sống, tác phong của Người thấm đượm trong mỗi suy nghĩ, hành động của học sinh cần phải có những giải pháp hợp lý Nhận thức là một quá trình từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, rồi từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn Nhận thức và hành động của con người, như Bác nói: “Việc gì cũng phải
từ chỗ nhỏ dần dần đến to, từ dễ dần đến khó, từ thấp dần dần đến cao”
Học sinh TCCN là lực lượng khá đông đảo trong cơ cấu dân số nước ta
và có mặt ở nhiều lĩnh vực, nhiều địa bàn đồng thời trình độ học vấn của mỗi học sinh cũng có sự khác nhau Bên cạnh đó tâm lý lứa tuổi học sinh chuyên nghiệp có nhiều điểm khác biệt so với những lứa tuổi khác
Quá trình tổ chức tuyên truyền, giáo dục, nghiên cứu, học tập tư tưởng
Hồ Chí Minh trong cho học sinh TCCN có thể phân định thành hai phần: một
là thân thế, sự nghiệp cách mạng, đạo đức, lối sống, tác phong của Bác; hai là
tư tưởng Hồ Chí Minh với tư cách là một môn khoa học
Việc phân định này chỉ mang tính tương đối nhằm tìm ra bước đi, cách làm hiệu quả, phù hợp trong việc giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, giáo viên và cho từng đối tượng học sinh Bởi lẽ, khi nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh thì không thể tách rời việc nghiên cứu, tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp đạo đức, lối sống, tác phong của Người
Phải làm cho học sinh hiểu rõ và khắc sâu trong tâm trí mỗi người về
Hồ Chí Minh - danh nhân văn hoá thế giới, một biểu tượng kiệt xuất, với sự đóng góp quan trọng của Người trong quá trình phát triển của nhân loại Hồ Chí Minh - anh hùng giải phóng dân tộc, người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông, đất nước ta, đã đem lại cho nhân dân và tuổi trẻ Việt Nam hôm nay độc lập, tự do, hạnh phúc Đó là niềm tự hào, lòng biết ơn của
Trang 27mỗi người dân Việt Nam khi nói về Bác Hồ Nội dung này phải được triển khai sâu rộng trong mọi đối tượng học sinh TCCN được thực hiện thông qua nhiều hình thức trong đó bộ môn chính trị ở các trường Trung cấp đóng vai trò hết sức quan trọng, là tiền đề để chuyển sang bước phát triển cao hơn về nhận thức của học sinh, là nghiên cứu học tập tư tưởng Hồ Chí Minh với tư cách là một khoa học
Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm lý luận chính trị toàn diện và sâu sắc về những vấn đề của cách mạng Việt Nam; là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể nước ta, kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại Vì thế, quá trình học tập, nghiên cứu tư tưởng
Hồ Chí Minh phải được thực hiện lâu dài, thường xuyên và liên tục, đảm bảo tính khoa học, toàn diện, hệ thống
- Nội dung học tập: Trên cơ sở học tập toàn diện các nội dung tư tưởng
Hồ Chí Minh mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đề ra cần tập trung nghiên cứu sâu các nội dung:
+ Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại;
+ Tư tưởng Hồ Chí Minh về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết dân tộc;
+ Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm chính, chí công, vô tư
+ Tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm lo, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau
Giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh có vai trò hết sức quan trọng trong CTGDCTTT cho học sinh TCCN Vì vậy nhà trường cần quan tâm hơn nữa đến công tác này thông qua việc phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên chính trị nhằm nâng cao nhận thức chính trị cho các em
Trang 281.2.3 Giáo dục lịch sử, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam
Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam là hệ thống quan điểm, chủ trương, chính sách về mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp của cách mạng Việt Nam Đường lối cách mạng thể hiện qua nghị quyết của Đảng Môn học này có nhiệm vụ nghiên cứu về Đảng Cộng sản Việt Nam; Quá trình hình thành, bổ sung và phát triển cách mạng của Đảng, đặc biệt trên một số lĩnh vực cơ bản của thời kỳ đổi mới Kết quả thực hiện đường lối cách mạng trong tiến trình cách mạng Việt Nam
Môn học này có ý nghĩa to lớn trong quá trình giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh nhằm trang bị cho các em những vấn đề cơ bản về sự ra đời, đường lối cách mạng của Đảng Bên cạnh đó, còn có ý nghĩa sâu sắc trong việc giáo dục phẩm chất chính trị, truyền thống cách mạng về chủ nghĩa yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính, về lòng tự hào dân tộc Việt Nam, bồi dưỡng ý chí chiến đấu cách mạng chân chính; thôi thúc ở người học ý thức biết noi gương những người đi trước tiếp tục chiến đấu anh dũng để bảo
vệ thành quả cách mạng và bảo vệ xã hội chủ nghĩa Ngoài ra học sinh còn vận dụng những kiến thức đã học để tích cực chủ động giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội, chính trị theo đường lối của Đảng
Giáo dục lịch sử đường lối của Đảng nhằm tiếp tục đổi mới mạnh mẽ
tư duy lý luận, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn đặt ra, nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, phục vụ có hiệu quả cho sự nghiệp đổi
mới, CNH - HĐH đất nước Nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý luận
chính trị, phát huy tốt vai trò của tự giáo dục, tự học tập, nghiên cứu, tự rèn
luyện của mỗi cán bộ, giáo viên và học sinh
1.2.4.Giáo dục hệ thống pháp luật của Nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật là khâu đầu tiên của hoạt động thực thi pháp luật là cầu nối chuyển tải pháp luật đến cán bộ công chức,
Trang 29học sinh, sinh viên và mọi tầng lớp nhân dân Pháp luật chỉ phát huy tác dụng trong đời sống xã hội khi việc tuyên truyền, phổ biên giáo dục pháp luật được coi trọng và làm cho mọi người biết, thực hiện một cách có hiệu quả Việc đưa môn pháp luật vào trường học nhằm tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến đông đảo học sinh và giáo viên là người hướng dẫn Vì vậy cần hoàn thiện chương trình, giáo trình, sách giáo khoa tài liệu giảng dạy phù hợp từng bậc học, cấp học Chương trình, sách giáo khoa các môn pháp luật là một trong những nguồn cung cấp tri thức pháp luật cho học sinh, sinh viên, góp phần xây dựng và hình thành nhân cách học sinh, nhân cách người công dân trong xã hội mới
Đảm bảo cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về pháp luật, vai trò và tác động của pháp luật trong đời sống xã hội Nội dung kiến thức pháp luật trong chương trình phải phù hợp với đặc điểm nhận thức và tâm, sinh lý của lứa tuổi học sinh
Đảm bảo tính khoa học, tính hệ thống, tính logic, tính liên tục, nhất quán trong nội dung, chương trình giáo dục pháp luật, đảm bảo sự thống nhất giữa những giá trị đạo đức và giá trị pháp luật Đảm bảo sự kết hợp giữa yêu cầu nâng cao nhận thức với hình thành thái độ, hành vi, giữa học với hành
Đảm bảo tính thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, giữa lý luận và thực hành trong giáo dục pháp luật Tránh tình trạng liên hệ một cách khiên cưỡng,
gò ép hoặc xa rời thực tế Cần lựa chọn vấn đề sao cho phù hợp với tâm sinh
lý của lứa tuổi học sinh, các em có thể tiếp cận một cách tự nhiên, hứng thú, tạo cho các em nhận thức đúng đắn về xã hội và môi trường xung quanh
Kiện toàn đội ngũ giáo viên: Định kỳ tổ chức bồi dưỡng, nâng cao trình
độ chuyên môn, phương pháp giảng dạy và cập nhật kiến thức pháp luật cho giảng viên, nhất là giáo viên dạy các môn pháp luật, giáo dục công dân, đạo đức Kết hợp giảng dạy pháp luật trong chương trình chính khoá với việc phổ biến, giáo dục pháp luật trong các chương trình ngoại khoá từng bước hình
Trang 30thành và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong học sinh, sinh viên Cung cấp tài liệu, hỗ trợ phương tiện giảng dạy cho giáo viên
Xây dựng hệ thống tài liệu tham khảo: Biên soạn các sách tham khảo, các sách hệ thống hoá văn bản quy phạm pháp luật theo từng chuyên đề; Biên soạn các tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với từng đối tượng tuyên truyền; Xây dựng hệ thống tài liệu tham khảo môn học pháp luật phục
vụ việc giảng dạy và học tập của giáo viên, học sinh, sinh viên trong nhà trường
1.3 Vai trò của đội ngũ giáo viên chính trị trong giáo dục chính trị
tư tưởng cho học sinh Trung cấp chuyên nghiệp
1.3.1 Đội ngũ giáo viên chính trị tại trường Trung cấp chuyên nghiệp
Đội ngũ giáo viên là những chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục, họ nắm vững tri thức, hiểu biết dạy học và giáo dục như thế nào và có khả năng cống hiến sức lực, toàn bộ tài năng của họ đối với giáo dục
"Đội ngũ giáo viên trong ngành giáo dục là một tập thể người, bao gồm cán
bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nếu chỉ để ý đến đặc điểm của ngành thì đội ngũ đó chủ yếu là đội ngũ giáo viên và đội ngũ quản lý giáo dục" [10; 10]
Từ quan niệm nêu trên chúng ta có thể hiểu đội ngũ giáo viên như sau: Đội ngũ giáo viên là một tập hợp những người làm nghề dạy học - giáo dục, được tổ chức thành một lực lượng, cùng chung một nhiệm vụ, có đầy đủ các tiêu chuẩn của một nhà giáo cùng thực hiện các nhiệm vụ và được định hướng các quyền lợi theo Luật Giáo dục và các Luật khác được nhà nước quy định
Đội ngũ giáo viên chính trị là tập hợp những người tham gia giảng dạy ở bộ môn Mác – Lê nin và được đào tạo trong môi trường chính trị Đội ngũ này là lực lượng không thể thiếu ở các trường TCCN, họ tham gia giảng dạy, nghiên cứu các vấn đề liên quan đến chính trị và có vai trò quan trọng tại đây
Trang 31- Vị trí của đội ngũ giáo viên Chính trị ở các trường Trung cấp chuyên nghiệp
Đội ngũ giáo viên chính trị giữ vai trò, vị trí quan trọng trong sự nghiệp giáo dục của toàn xã hội Bất cứ một trường chuyên nghiệp nào cũng phải học môn này, đây chỉ là môn cơ bản nhưng nó rất quan trọng trong CTGDCTTT cho học sinh Vì vậy giáo viên chính trị là người trang bị cho học sinh hệ thống kiến thức mang tính trừu tượng này Ngày nay khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đang đặt ra nhiều vấn đề thách thức mới Trước tình hình đó giáo viên chính trị phải luôn cập nhật, nắm bắt thông tin nhằm định hướng các em đi đúng mục tiêu đã định Tục ngữ có câu: “Không thầy đó mày làm nên” câu nói đó nói lên tầm quan của giáo viên nói chung và vị trí của giáo viên chính trị nói riêng trong quá trình giáo dục
Bước sang thế kỹ XXI, thế kỹ của nền kinh tế tri thức, của khoa học công nghệ, vai trò của giáo viên chính trị đối với sự phát triển đất nước ngày càng trở nên quan trọng Người giáo viên chính trị phải đi đầu trong CTGDCTTT Giáo viên chính trị sẽ là người trang bị cho học sinh thế giới quan và phương pháp luận khoa học, trau dồi bản lĩnh chính trị vững vàng cho học sinh để có thể đứng vững trong thời đại mới Hệ thống kiến thức về chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng
và pháp luật của nhà nước sẽ có được thông qua quá trình truyền đạt của giáo viên Các thông tin thời sự, diễn biến của thế giới và trong nước sẽ được giáo viên chính trị cập nhật để trao đổi và đính chính thông tin sai lệch, tự nhận thức còn mơ hồ của học sinh Qua đó giúp học sinh có cái nhìn đúng đắn hơn, định hướng chính trị rõ ràng hơn, tránh được những tác động tiêu cực từ phía
xã hội, xây dựng tinh thần hăng say học tập vì ngày mai lập nghiệp
Từ thực tế cho thấy muốn đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên chính trị phải nhìn vào năng lực đội ngũ giáo viên Để nâng cao hiệu quả giáo dục
Trang 32chính trị tư tưởng biện pháp hàng đầu là nâng cao chất lượng, năng lực của giáo viên chính trị Như luật giáo dục đã khẳng định: “Người thầy là nhân tố quyết định đến chất lượng giáo dục” Giáo viên là người tổ chức lãnh đạo quá trình học tập, giáo dục ở nhà trường, ảnh hưởng của người thầy giáo đối với học sinh rất lớn
Trong hành trang của người giáo viên dù ở bất cứ thời đại nào vẫn cần một bầu nhiệt huyết, một trái tim yêu nghề Mỗi một giáo viên phải là một tấm gương sáng về đạo đức, nhân cách để học trò noi theo Nhân cách đó bao gồm tâm hồn, tư tưởng, phong cách sống của người giáo viên
Nếu người giáo viên thiếu nhân cách thì không thể giáo dục nhân cách cho học sinh Những người thầy nổi tiếng trong lịch sử là những tấm gương mẫu mực về nhân cách Chu Văn An - một nhân cách lớn được người đời tôn vinh là "vạn thế sư biểu” (người thầy của muôn đời) là vì thế
Ngày nay, khi đất nước đang trên đà đổi mới, vai trò vị thế của người thầy càng được khẳng định, đặc biệt là giáo viên chính trị Do đó, chăm lo đến đời sống tinh thần, vật chất của người giáo viên là góp phần tạo động lực, khích lệ đội ngũ giáo viên - nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, yên tâm đảm nhận sứ mệnh cao cả và hết sức vinh quang của mình
- Cơ cấu của giáo viên chính trị tại các trường Trung cấp chuyên nghiệp
Cơ cấu được hiểu là cách tổ chức, sắp xếp các thành viên nhằm thực hiện chức năng của chỉnh thể Cơ cấu của đội ngũ giáo viên là cấu trúc bên trong của đội ngũ, sẽ được nghiên cứu trên các tiêu chí có liên quan đến các giải pháp phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
Cơ cấu của giáo viên chính trị tại các trường TCCN được đưa ra dựa trên các tiêu chí cơ bản của giáo viên nói chung và bao gồm các tiêu chí:
+ Cơ cấu chuyên môn (theo môn dạy) hay còn gọi là cơ cấu bộ môn:
Đó là tình hình về tỷ lệ giáo viên bộ môn chính trị hiện có ở các trường, sự
Trang 33thừa thiếu giáo viên ở mỗi môn học cụ thể trong hệ thống các môn thuộc chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng
và pháp luật Nhà nước Cái này phải phù hợp với định mức quy định thì ta có
cơ cấu chuyên môn hợp lý Ngược lại thì phải có sự điều chỉnh, nếu không sẽ ảnh hưởng tới chất lượng và hiệu quả đào tạo
+ Cơ cấu theo trình độ đào tạo: là sự phân chia giáo viên theo tỷ lệ của các trình độ đào tạo Đó là tỷ lệ giáo viên chính trị có trình độ Tiến sỹ, Thạc
sỹ, Đại học ở bộ môn Xác định cơ cấu trình độ hợp lý cũng là một giải pháp nhằm phát huy via trò đội ngũ giáo viên chính trị Số giáo viên chưa đạt chuẩn phải được đào tạo để nâng chuẩn Tuỳ thuộc vào điều kiện hiện có cụ thể của từng trường, các trường phải lựa chọn phương án tối ưu trong công tác lựa chọn đào tạo, bồi dưỡng giáo viên
+ Cơ cấu độ tuổi: Phân tích giáo viên theo độ tuổi, nhằm xác định cơ cấu đội ngũ theo từng nhóm tuổi, đảm bảo sự cân đối giữa các thế hệ: già, trẻ, trung niên của đội ngũ để có thể vừa phát huy được tính năng động, sáng tạo của tuổi trẻ, kinh nghiệm nghề nghiệp của tuổi già
+ Cơ cấu giới tính: Việc xác định cơ cấu giới tính nhằm mục đích đảm bảo tỷ lệ giữa giáo viên nam và giáo viên nữ Phù hợp với từng ngành nghề đào tạo Cơ cấu giới tính liên quan đến chất lượng và hiệu quả đào tạo của nhà trường Hiện nay chúng ta đang thực hiện bình đẳng giới, tuy nhiên trên thực tế các trường có tỷ lệ giáo viên nữ cao thường có bị ảnh hưởng đến kế hoạch đào tạo của nhà trường, vì theo chế độ quy định, người phụ nữ được nghỉ ngoài ốm đau ra còn chế độ nghỉ con nhỏ; Thông thường số ngày nghỉ của phụ nữ trong năm cao hơn nam giới
Nghiên cứu cơ cấu giới tính trong đội ngũ giáo viên chính trị là để có tác động cần thiết thông qua quản lý nhân sự nhằm phát huy vai trò, hiệu quả công tác của mỗi một cá nhân và toàn bộ đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên chính trị nói riêng
Trang 34Tóm lại, chất lượng đội ngũ giáo viên phải bao gồm toàn bộ những yếu
tố trên, mỗi yếu tố đều có vị trí quan trọng và giữa các yếu tố đó có quan hệ khăng khít với nhau, có tác động qua lại lẫn nhau, nương tựa nhau hợp thành một hệ thống hoàn chỉnh làm cho đội ngũ giáo viên chính trị phát triển
Đội ngũ giáo viên chính trị tại các trường TCCN hiện nay xét trên mọi phương diện nhìn chung đều đạt chuẩn Với tuổi đời trung bình còn khá trẻ, trình độ đạt từ đại học trở lên
- Nhiệm vụ của đội ngũ giáo viên chính trị tại các trường Trung cấp chuyên nghiệp
Theo Điều 40, giáo viên trường TCCN có những nhiệm vụ sau đây:
- Giảng dạy môn học được phân công theo kế hoạch giảng dạy, chương trình và mục tiêu đào tạo của trường Nhận xét, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh
- Tham gia thực nghiệm, nghiên cứu khoa học kỹ thuật, nghiệp vụ, áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vào việc cải tiến nội dung bài giảng và phương pháp giảng dạy, giáo dục học sinh;
- Thực hiện các quy định của pháp luật, điều lệ trường, quy chế về đào tạo; tôn trọng, giúp đỡ và bảo vệ quyền lợi chính đáng của học sinh;
- Rèn luyện đạo đức, học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, giữ gìn phẩm chất, uy tín và danh sự của giáo viên
- Tham gia các hoạt động văn hoá - xã hội, thực hiện nghĩa vụ công dân và các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật
Giáo viên chính trị cũng có nhiệm vụ giống như giáo viên nói chung nhưng trên cơ sở đó có một số nhiệm vụ mang tính chuyên ngành như :
- Giáo dục và giảng dạy theo mục tiêu nguyên lý chương trình giáo dục
về bộ môn chính trị, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước mà gọi chung là giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh Đây là nhiệm vụ bao hàm xuyên suốt của đội ngũ giáo viên chính trị
Trang 35- Giữ gìn phẩm chất uy tín, danh dự của nhà giáo, tôn trọng nhân cách người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền , lợi ích chính đáng của người học
- Thường xuyên học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tham các đợt tập huấn về chuyên môn do các cơ quan, ban ngành
và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” (Luật Giáo dục) Tất cả những điều đó chỉ có thể thực hiện được thông qua CTGDCTTT cho học sinh Công tác này đòi hỏi phải tiến hành một cách liên tục, thường xuyên và đang trở thành một trong những nội dung không thể thiếu được trong các mặt giáo dục của các nhà trường nói chung và trường Trung cấp nói riêng nhằm tạo ra lớp người “vừa hồng, vừa chuyên” như mong muốn của Bác Hồ Như vậy, để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trước hết cần phải nâng cao chất lượng giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh Đó cũng chính là nhiệm vụ vừa cơ bản, vừa cấp bách, đồng thời là đòi hỏi khách quan của nhiệm vụ cách mạng nước ta trong giai đoạn hiện nay
Trang 36Thực hiện chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ý thức được vai trò,
vị trí và sứ mệnh chính trị của mình trong thời kỳ mới, ngay từ khi mới thành lập, các trường chuyên nghiệp đã luôn quan tâm đến việc CTGDCTTT cho học sinh Điều này được thể hiện rất rõ qua sự quan tâm chỉ đạo của chi bộ Đảng, Ban Giám hiệu, của Đoàn TNCSHCM Song, để có thể đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp CNH – HĐH đất nước của các trường Trung cấp chuyên nghiệp, theo chúng tôi cần phải tăng cường hơn nữa CTGDCTTT cho học sinh, bởi vì sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ 21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường XHCN hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên, trong đó học sinh TCCN đóng vai trò hết sức quan trọng
Dân tộc Việt Nam là một dân tộc hiếu học, luôn tôn trọng đạo nghĩa
Từ xưa đến nay, nhà giáo nói chung, đội ngũ giáo viên chính trị nói riêng vẫn luôn được nhân dân yêu mến, kính trọng “Tôn sư trọng đạo” là đạo lý, là truyền thống quý báu của dân tộc, là ngọn lửa mãi mãi tỏa sáng theo thời gian Không phải ngẫu nhiên mà Việt nam, một trong số rất ít các nước trên thế giới, nếu không muốn nói là duy nhất, có riêng một ngày để tôn vinh các nhà giáo bởi những gì mà họ đã đóng góp và cống hiến cho xã hội
Đối tượng lao động của người thầy là con người, là thế hệ trẻ đang lớn lên cùng với nhân cách của họ Đối tượng này không phải là vật vô tri, vô giác như tấm vải của người thợ may, viên gạch của người thợ hồ hay khúc gỗ của người thợ mộc mà là một con người nhạy cảm với những tác động của môi trường khác nhau, hiệu quả đó cũng không tỷ lệ thuận với số lần tác động Do đó, trong tay người thầy phải có vô số phương án để tác động đến đối tượng, không thể rập khuôn máy móc như lao động khác Vì vậy, nó đòi hỏi một tinh thần trách nhiệm cao và sự am hiểu nghề nghiệp nhất định Tính
Trang 37nghề nghiệp là một đòi hỏi, đồng thời cũng tạo ra điều kiện để cho người giáo viên chính trị tự rèn luyện mình Chính vì thế, việc xây dựng, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên chính trị là một yêu cầu tất yếu khách quan của xã hội như Mác nói: "Bản thân nhà giáo dục cũng phải được giáo dục" Vì vậy, để làm tròn nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, một mặt đòi hỏi người thầy, nhất là người thầy trong lĩnh vực dạy nghề vừa phải rèn luyện nhân cách, vừa phải nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề để có
đủ năng lực tham gia trực tiếp vào việc đào tạo nguồn nhân lực cho quốc gia Ngày nay, với sự phát triển của khoa học công nghệ, sự bùng nổ về thông tin, đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của internet và công nghệ truyền thông đã
có những ảnh hưởng lớn tới cuộc sống con người Bên cạnh đó, sự phát triển của nền kinh tế đất nước, xu thế hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng ảnh hưởng mạnh mẽ đến tư tưởng chính trị của học sinh, vì vậy phát huy via trò của đội ngũ giáo viên chính trị là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao CTGDCTT cho học sinh
Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, truyền thông đã tác động không nhỏ tới tư tưởng học sinh, làm cho các em có những hoài nghi
về đường lối lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của nhà nước, các em có những giao động nhất định trước những âm mưu diễn biến của các thế lực thù địch Điều này đòi hỏi người giáo viên chính trị phải không ngừng học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cũng như phương pháp giảng dạy phù hợp
để họ có thể giúp học sinh lĩnh hội và sử dụng đúng đắn, có hiệu quả những tri thức mà mình đã thu nhận được, đồng thời giáo dục uốn nắn tư tưởng của học sinh đi đúng hướng
Mục tiêu và nhiệm vụ của giáo dục nước ta hiện nay là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài Đội ngũ giáo viên là nhân tố quan trọng và chủ yếu nhất quyết định chất lượng giáo dục - đào tạo vai trò chủ đạo trong quá trình giáo dục đào tạo ở các nhà trường, các sở giáo dục Điều 14
Trang 38Luật Giáo dục 2005 đã chỉ rõ : Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục"
Đội ngũ giáo viên chính trị là người trực tiếp thực hiện các mục tiêu chiến lược của các trường, các cơ sở đào tạo Đội ngũ giáo viên chính trị là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục chính trị tư tưởng Đảng và Nhà nước
ta coi trọng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp giáo dục, là chiến sỹ trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, có trách nhiệm truyền bá cho thế hệ trẻ lý tưởng và đạo đức cách mạng của giai cấp công nhân, tinh hoa văn hoá của dân tộc và nhân loại
Trong giai đoạn hiện nay, đất nước đang bước vào thời kỳ phát triển theo hướng CNH - HĐH Mục tiêu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp, ngành giáo dục đang đứng trước những cơ hội
và thách thức Đội ngũ giáo viên trong đó giáo viên chính trị là nhân vật trung tâm, đóng vai trò chủ đạo trong việc tổ chức, lãnh đạo quá trình hình thành nhân cách con người, tư tưởng chính trị cho thế hệ trẻ Đảng khẳng định:
"giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh" đồng thời xác định khâu then chốt để thực hiện chiến lược phát triển giáo dục, đặc biệt phải chăm lo đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hoá đội ngũ giáo viên chính trị cũng như cán bộ quản lý giáo dục về chính trị tư tưởng, đạo đức và năng lực chuyên môn nghiệp vụ Người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo vẻ vang nhất, dù tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương song người thầy giáo tốt là người anh hùng vô danh" [ 42; 264] (Quá trình dạy - tự học - Nguyễn Cảnh Toàn)
Con đường cơ bản tạo ra nguồn lực con người đáp ứng yêu cầu phát triển KT- XH đó chính là giáo dục - đào tạo Con người được giáo dục vừa là động lực vừa là mục tiêu của sự phát triển kinh tế xã hội Chính vì vậy Đảng
ta coi giáo dục là quốc sách hàng đầu " Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển"
Trang 39Việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên chính trị ở các trường TCCN nói riêng có ý nghĩa rất quan trọng, bởi vì:
- Đội ngũ giáo viên chính trị là lực lượng quyết định chất lượng giáo dục chính trị tư tưởng
- Chất lượng đội ngũ giáo viên chính trị tác động trực tiếp và quyết định đến chất lượng giáo dục - đào tạo, hình thành ở các em những tư tưởng chính trị đúng đắn
- Giáo viên chính trị là người trực tiếp truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, quan điểm chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước ta góp phần quyết định hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa
Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên chính trị nói riêng là một chủ trương lớn, một chương trình lớn của Đảng
và Nhà nước Đối với các trường TCCN, Theo điều lệ trường TCCN năm
2008, Điều 38, thì: „‟Giáo viên trường TCCN là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong các trường chuyên nghiệp‟‟
Giáo viên chính trị sẽ trang bị cho người học các nội dung cơ bản của
môn học cũng như các tri thức khoa học khác Định hướng giáo dục lý tưởng cách mạng, niềm tin cộng sản cho học sinh Giúp học sinh nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật cuả Đảng và Nhà nước Việt Nam Tham mưu cho các tổ chức, đoàn thể những hoạt động thiết thực Là tấm gương cho học sinh noi theo
Để thực hiện các nhiệm vụ trên, đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo TCCN cần phải xây dựng các giải pháp để phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên chính trị tại các trường TCCN để họ thực sự là những người có lập trường tư tưởng vững vàng, đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh, giỏi về chuyên môn, vững vàng về nghiệp vụ sư phạm, có khả năng hướng dẫn học sinh thực hành, am hiểu về văn hoá - xã hội, có kiến thức thực tiễn, yêu và say
Trang 40mê với nghề nghiệp đáp ứng những yêu cầu của ngành, của đất nước trong thời kỳ mới
Kết luận chương 1
Giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu Giáo dục - đào tạo có nhiệm
vụ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Giáo dục nghề nghiệp (bao gồm TCCN và dạy nghề) nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân,
có nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước Để đẩy mạnh phát triển giáo dục - đào tạo nghề nghiệp nói chung và CTGDCTTT nói riêng thì một trong những yếu tố có ý nghĩa quyết định, đó là việc phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên chính trị Việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung, giáo viên chính trị ở các trường TCCN nói riêng là vấn đề then chốt, là khâu đột phá nhằm phát triển giáo dục - đào tạo trong giai đoạn CNH - HĐH đất nước hiện nay
Trong chương này, đề tài đã hệ thống cơ sở lý luận về việc phát huy via trò đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên chính trị nói riêng Thông qua một số khái niệm: chính trị, tư ưởng, giáo viên chính trị, tạo cơ sở cho việc đánh giá đúng thực trạng đội ngũ giáo viên chính trị ở các trường TCCN trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An Căn cứ vào những cơ sở lý luận được
hệ thống ở chương này, đề tài đã phân tích, đánh giá vai trò, tầm quan trọng của việc phát huy vai trò đội ngũ giáo viên nói chung, đội ngũ giáo viên chính trị ở các trường TCCN nói riêng, từ đó đánh giá đúng thực trạng đội ngũ giáo viên chính trị ở các trường TCCN trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An
sẽ được trình bày ở chương 2