Người dịch: Nguyễn Viết ThắngApollinaire, Guilaume 1880-1918 CẦU MIRABEAU Dưới cầu Mirabeau êm đềm trôi dòng SeineTrôi cả tình yêu của anh và em Không biết anh có còn nên nhớ Niềm vui sẽ
Trang 1Người dịch: Nguyễn Viết Thắng
Apollinaire, Guilaume (1880-1918)
CẦU MIRABEAU
Dưới cầu Mirabeau êm đềm trôi dòng SeineTrôi cả tình yêu của anh và em
Không biết anh có còn nên nhớ
Niềm vui sẽ đến theo sau nỗi ưu phiền.Giờ cứ điểm, đêm cứ đến gần
Tháng ngày trôi, đây vẫn còn anh
Mặt đối mặt và tay trong tay nhau
Vòng tay ta như cầu
Dưới cầu dòng nước chảy
ánh mắt rã rời vì li biệt dài lâu
Giờ cứ điểm, đêm cứ đến gần
Tháng ngày trôi, đây vẫn còn anh
Tình ra đi như dòng nước trôi nhanh
Tình yêu của em và anh
Cuộc đời ơi, sao mà chậm rãi
Hy vọng sao mà dữ dội cuồng điên
Giờ cứ điểm, đêm cứ đến gần
Tháng ngày trôi, đây vẫn còn anh
Vẫn trôi đều ngày tuần, tháng năm
Quá khứ và tình yêu quay trở lại không còn Chỉ một điều không bao giờ thay đổi
Dưới cầu Mirabeau êm đềm trôi dòng Seine.Giờ cứ điểm, đêm cứ đến gần
Tháng ngày trôi, đây vẫn còn anh
Le pont Mirabeau
Sous le pont Mirabeau coule la Seine
Et nos amours
Faut-il qu'il m'en souvienne
La joie venait toujours après la peine
Trang 2Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
Les mains dans les mains restons face à face
Tandis que sous
Le pont de nos bras passe
Des éternels regards l'onde si lasse
Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
L'amour s'en va comme cette eau courante
L'amour s'en va
Comme la vie est lente
Et comme l'Espérance est violente
Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
Passent les jours et passent les semaines
Ni temps passé
Ni les amours reviennent
Sous le pont Mirabeau coule la Seine
Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure
Bị tước mất vũ khí, đời người lính còn gì
Khi người ta đem đặt thứ khác vào số phận
Mỗi buổi sáng thức giấc thấy đời trống vắng
Rồi chờ đợi buổi chiều với một nỗi buồn thươngKhông cần nước mắt đâu Đó là cuộc đời anh
Trang 3Tình hạnh phúc không hề có.
Tình của anh và nỗi đau, nỗi đau đớn của anh
Như con chim bị thương, em trong tim anh đó
Anh và em bước đi dưới ánh mắt thiên hạ
Anh bện vào những lời rồi nhắc lại những lời anh
Vì đôi mắt của em mà người ta xin chết sẵn sàng
Tình hạnh phúc không hề có
Không, ta đã muộn màng để học cách sống từ đầu
Cứ để cho hai con tim trong buổi chiều cùng đau khổCần đau đớn để cho bài ca sinh hạ
Và lòng thương, khi đám cháy đã không còn
Cần thổn thức để cùng cây đàn ghi ta hát lên
Tình hạnh phúc không hề có
Không có trên đời tình yêu mà không biết đến đau thươngKhông có trên đời tình yêu mà khổ đau không mang đếnKhông có trên đời tình yêu mà không sống bằng đau đớn
Và anh cũng như em, vẫn yêu đất nước quê hương
Không có tình yêu mà không có nước mắt, đau buồnTình hạnh phúc không có nhưng tình vẫn sống
Và đâu phải vì điều này mà anh hết yêu em
Il n'y a pas d'amour heureux
Rien n'est jamais acquis à l'homme ni sa force
Ni sa faiblesse ni son coeur et quand il croit
Ouvrir ses bras son ombre est celle d'une croix
Et quand il croit serrer son bonheur il le broie
Sa vie est un étrange et douloureux divorce
Il n'y a pas d'amour heureux
Sa vie Elle ressemble à ces soldats sans armes
Qu'on avait habillés pour un autre destin
A quoi peut leur servir de se lever matin
Eux qu'on retrouve au soir désoeuvrés incertains
Dites ces mots Ma vie et retenez vos larmes
Il n'y a pas d'amour heureux
Mon bel amour mon cher amour ma déchirure
Je te porte dans moi comme un oiseau blessé
Et ceux-là sans savoir nous regardent passer
Répétant après moi les mots que j'ai tressés
Et qui pour tes grands yeux tout aussitôt moururent
Trang 4Il n'y a pas d'amour heureux
Le temps d'apprendre à vivre il est déjà trop tard
Que pleurent dans la nuit nos coeurs à l'unisson
Ce qu'il faut de malheur pour la moindre chanson
Ce qu'il faut de regrets pour payer un frisson
Ce qu'il faut de sanglots pour un air de guitare
Il n'y a pas d'amour heureux
Il n'y a pas d'amour qui ne soit à douleur
Il n'y a pas d'amour dont on ne soit meurtri
Il n'y a pas d'amour dont on ne soit flétri
Et pas plus que de toi l'amour de la patrie
Il n'y a pas d'amour qui ne vive de pleurs
Il n'y a pas d'amour heureux
Mais c'est notre amour à tous les deux
Char, René (1907 – 1988)
SỰ AN ỦI
Tình yêu của tôi thơ thẩn trên đường phố Chẳng lẽ còn ý nghĩa đi về đâu trong sự lựa chọn con đường? Đã lìa đứt sợi chỉ của thời gian Giờ đã không còn là tình yêu tôi nữa mà
Trang 5mỗi người đều có thể chuyện trò Tình đã quên tất cả, tình đã chẳng nhớ ra, ai đã trao cho tình linh hồn ngày đó.
Tình bây giờ đi tìm người như thế trong sự hứa hẹn của những ánh mắt nhìn Tình xuyên qua không gian mà sự thủy chung của tôi vẫn giữ gìn Tình vẽ ra hy vọng rồi xóa đi niềm
hy vọng thật vô tâm Tình trăm trận trăm thắng không tham dự vào những chiến công.Tôi vẫn sống trong sâu thẳm của tình, giống như mảnh vỡ hạnh phúc của con tàu bị chìm Tình không biết rằng sự cô đơn của tôi trở thành sự giàu có của tình Trên đường kinh tuyến mênh mông, nơi đánh dấu sự thăng hoa của tình, tự do của tôi làm cho tình đổ vỡ.Tình yêu của tôi thơ thẩn trên đường phố Chẳng lẽ còn ý nghĩa đi về đâu trong sự lựa chọn con đường? Đã lìa đứt sợi chỉ của thời gian Giờ đã không còn là tình yêu tôi nữa mà mỗi người đều có thể chuyện trò Tình đã quên tất cả, tình đã chẳng nhớ ra, ai đã trao cho tình linh hồn ngày đó, ai đã chiếu sáng cho tình từ xa, để cho tình khỏi ngã
Nếu em muốn biết được vì sao anh
Lại yêu em chân thành, tha thiết vậy?
Em yêu ạ, anh yêu em là bởi
Em giống như thời tuổi trẻ của anh
ánh mắt em đầy hy vọng nhưng buồn
Tỏa ánh sáng chói ngời như tia chớp
Trong lòng em ngập tràn bao mơ ước
Em giống như thời tuổi trẻ của anh
Thân hình em kì diệu và mong manh
Như người đẹp thành Tơ-roa thuở trước
Vẻ lộng lẫy trên mái tóc, trên ngực
Trang 6Em giống như thời tuổi trẻ của anh.
Tình yêu chân thành, tha thiết cháy lênMỗi giây phút lời “yêu em” anh nĩi
Nhưng em bước đi, khơng thèm ngối lại
Em giống như thời tuổi trẻ của anh
Ressemblance
Vous désirez savoir de moi
D'ou me vient pour vous ma tendresse
Je vous aime, voici pourquoi!
Vous ressemblez à ma jeunesse
Vos yeux noirs sont mouillés souventPar l'espérance et la tristesse
Et voux allez toujours rêvant:
Vous ressemblez à ma jeunesse
Votre tête est de marbre pur
Faite pour le ciel de la Grèce
Où la blancheur luit dans l'azur:
Vous ressemblez à ma jeunesse
Je vous tends chaque jour la main
Vous offrant l'amour qui m'oppresse
Mais vous passez votre chemin,
Vous ressemblez à ma jeunesse!
Rimbaud, Athur (1854-1891)
CẢM GIÁC
Buổi chiều xanh, trên những con đường nhỏRảo bước chân trên hoa cỏ nhẹ nhàng
Mơ ước trong đầu, trên tĩc ngọn giĩ
Tơi nhận ra hơi mát dưới bàn chân
Khơng nghĩ suy, khơng lời trên mơi lặngNhưng con tim yêu hết thảy trên đời
Và ngọt ngào trong hồng hơn thơ thẩnThiên nhiên tựa hồ như người đẹp cùng tơi.SENSATION
Trang 7Par les soirs bleus d'été j'irai dans les sentiers, Picoté par les blés, fouler 1'herbe menue :
Rêveur, j'en sentirai la fraîcheur à mes pieds,
Je laisserai Ic vent baigner ma tête nue !
Je ne parlerai pas, je ne penserai rien
Mais 1 'amour infini me montera dans l'âme :
Et j'irai loin, bien loin, comme un bohémien, Par la Nature, — heureux comme avec une femme
Verlaine, Paul (1844 – 1896)
La Chanson des Ingénues
Những mắt xanh thơ ngây
Từ trong câu chuyện cổ
Khăn xếp quấn trên đầu
Người đời không còn nhớ
Ta thân thiết vô vàn
Ánh sáng ngày tinh khiết
Như bí ẩn kín thầm
Như màu xanh mơ ước
Ta chạy ra đồi cây
Chỉ bóng đêm rơi xuống
Cùng chuyện trò, bắt bướm
Cười vui suốt cả ngày
Đội trên đầu mũ rơm
Che cho ta ánh nắng
Vải áo quần nhẹ mỏng
Còn màu nào trắng hơn!
Caussades hay Richelieux
Trang 8Những chàng trai tinh nghịch
Vẻ kiêu kỳ trinh bạch
Tránh lời nói dịu dàng
Nhưng dù sao trong tim
Những ý nghĩ kín thầm
Ngày mai rồi yêu mến
Điều hú họa gì chăng
La Chanson des Ingénues
Nous sommes les IngénuesAux bandeaux plats, à l'oeil bleu,Qui vivons, presque inconnues,Dans les romans qu'on lit peu.Nous allons entrelacées,
Et le jour n'est pas plus purQue le fond de nos pensées,
Et nos rêves sont d'azur ;
Et nous courons par les prés
Et rions et babillons
Des aubes jusqu'aux vesprées,
Et chassons aux papillons ;
Et des chapeaux de bergèresDéfendent notre fraîcheur
Et nos robes si légères
-Sont d'une extrême blancheur ;Les Richelieux, les Caussades
Et les chevaliers Faublas
Nous prodiguent les oeillades,Les saluts et les "hélas !"
Mais en vain, et leurs mimiques
Se viennent casser le nez
Devant les plis ironiques
De nos jupons détournés ;
Et notre candeur se raille
Des imaginations
De ces raseurs de muraille,Bien que parfois nous sentions
Trang 9Battre nos coeurs sous nos mantes
À des pensers clandestins,
En nous sachant les amantes
Futures des libertins
Goethe, Johann Wolfgang von (1749-1832)
GỬI MIGNON
Bay trên trời chiếu sáng
Xe mặt trời màu vàng
Tỏa sáng tận xa xăm
Nhưng than ôi, gần sáng
Trong con tim sâu thẳm
Thức dậy nỗi đau buồn
Đêm nghiệt ngã cùng ta
Vỗ về những giấc mơ
Giờ khắc trôi chầm chậm
Nhưng than ôi, gần sáng
Trong con tim sâu thẳm
Đan kết nỗi buồn xưa
Tưởng nhớ tháng ngày qua
Dưới bầu trời mờ xa
Những con tàu cập bến
Nhưng ở trong lòng ta
Trang 10Một nỗi buồn cay đắng
Không đi khỏi bao giờ
Ta ngỡ là khỏe mạnh
Mặc áo quần sang trọng
Chỉ dành cho ngày vui
Nhưng những ai chào đón
Có ai người cảm nhận
Trong tim ta ngậm ngùi
Mặc lòng khóc cay đắng
Nhưng nước mắt ta chùi
Giá như đau khổ này
Đưa ta về ngôi mộ
Thì từ lâu ta đã
Ngủ yên trong đất rồi
AN MIGNON
Über Tal und Fluß getragen,
Ziehet rein der Sonne Wagen
Ach, sie regt in ihrem Lauf,
So wie deine, meine Schmerzen,
Tief im Herzen,
Immer morgens wieder auf
Kaum will mir die Nacht noch frommen,Denn die Träume selber kommen
Nun in trauriger Gestalt,
Und ich fühle dieser Schmerzen,
Still im Herzen
Heimlich bildende Gewalt
Schon seit manchen schönen JahrenSeh ich unten Schiffe fahren,
Jedes kommt an seinen Ort;
Aber ach, die steten Schmerzen,
Fest im Herzen,
Schwimmen nicht im Strome fort
Schön in Kleidern muß ich kommen,Aus dem Schrank sind sie genommen,Weil es heute Festtag ist;
Niemand ahnet, daß von SchmerzenHerz im Herzen
Grimmig mir zerrissen ist
Trang 11Heimlich muß ich immer weinen,
Aber freundlich kann ich scheinen
Und sogar gesund und rot;
Wären tödlich diese Schmerzen
Đã theo đúng thời gian biểu
Em đã báo trước với anh
Bằng bức điện mà rồi em không gửi
Và anh đã không kịp tới
Theo thời gian hẹn hò
Con tàu đi vào đường thứ ba
Bước đi vội vã
Có ai đấy chạy đến bên một người phụ nữNgười này em không quen
Nhưng người phụ nữ nhận ra người đàn ôngChỉ trong khoảnh khắc
Họ hôn nhau thắm thiết
Không bằng nụ hôn của chúng mình
Trang 12Cái chung vẫn còn nguyên vẹnCái riêng đã hoàn thành
Theo như số trời định sẵn
Giống như chân lý cuộc đời
Ở đâu, chứ không phải ở đây
Ở đâu, chứ không phải ở đâyVang lên những lời thánh thót
Dworzec
Nieprzyjazd mój do miasta N odbył się punktualnie
ktoś nie znany mi,
ale ona rozpoznała go
natychmiast
Oboje wymienili
nie nasz pocałunek,
podczas czego zginęła
Trang 13nie moja walizka
Dworzec w mieście N
dobrze zdał egzamin
z istnienia obiektywnego
Całość stała na swoim miejscu
Szczegóły poruszały się
Còn lại gì cho em trong tên gọi
Sẽ chết đi như tiếng dội buồn thươngCủa ngọn sóng vỗ bờ xa mòn mỏi
Như rừng sâu tiếng vọng giữa đêm trường
Cái tên gọi trong những dòng lưu bút
Để lại cho em dấu chết, tựa như
Lời ai điếu giữa những viền hoạ tiết
Mà lời văn nghe u ẩn, mịt mù
Cái tên gọi đã từ lâu quên lãng
Trong những cơn xúc động mới cuồng điênChẳng hề gợi trong hồn em một thoángHoài niệm xưa bao tha thiết êm đềm
Nhưng nếu gặp ngày âm thầm đau đớnPhút u buồn xin em hãy gọi tên
Và hãy nói: vẫn còn đây kỷ niệm
Trang 14Em vẫn còn sống giữa một trái tim(1).
* * *
Что в имени тебе моем?
Оно умрет, как шум печальный
Волны, плеснувшей в берег дальний,Как звук ночной в лесу глухом
Khi bước đi dưới trăng trên đường phố
Đã thốt ra biết bao lời nguyền rủa
Giờ nhớ về bỗng thấy tối tăm ghê
Có một lần anh áp mặt vào tường
Theo dấu vết một hình thù quái gở
Rồi một mình kêu lên trong giấc ngủ
Khi thức giấc, anh cất bước lên đường.Cánh cửa mở ra trong đêm muộn màng
Em không vui, gương mặt còn ngái ngủAnh đứng bên bục cửa như con thú
Khao khát vô cùng ấm áp tình thương.Anh đi đi! Em tái nhợt kêu lên
Tình cảm chúng mình chỉ là quá khứ
Trang 15Giờ với anh, em không còn gì nữaAnh đi đi! Em khóc, chớ đứng nhìn…
Và anh quay lại theo con đường rừngTrên con đường đã đi nhiều đám cướiKhông tự chủ được mình, rất tăm tốiAnh lo âu đi trong bão tuyết đêm…РАСПЛАТА
Я забыл, что такое любовь,
И под лунным над городом светомСтолько выпалил клятвенных слов,Что мрачнею, как вспомню об этом
И однажды, прижатый к стенеБезобразьем, идущим по следу,Одиноко я вскрикну во сне
И проснусь, и уйду, и уеду
Поздно ночью откроется дверь.Невеселая будет минута
У порога я встану, как зверь,
Захотевший любви и уюта
Побледнеет и скажет: - Уйди!Наша дружба теперь позади!
Ничего для тебя я не значу!
Уходи! Не гляди, что я плачу!
И опять по дороге лесной
Там, где свадьбы, бывало, летели,Неприкаянный, мрачный, ночной,
Я тревожно уйду по метели
Severianin, Igor (1887-1941)
GẶP GỠ ĐỂ RỒI CHIA XA
Gặp gỡ để rồi chia xa
Yêu để mà không yêu nữa
Ta muốn cười lên hề hề
Ta muốn khóc lên nức nở!
Thề thốt để nuốt lời thề
Ước mơ để rồi nguyền rủa…
Trang 16Thật khổ cho người hiểu ra
Tất cả những trò vô bổ
Ở quê muốn lên thành phố
Ở phố muốn về quê chơi
Đâu đâu cũng gương mặt người
Mà sao lòng lang dạ thú…
Sắc đẹp thường hay quái gở
Quái hình có vẻ đẹp xinh
Thường có cao thượng đê hèn
Vô tội cả điều ác dữ
Làm sao không khóc nức nở
Làm sao không cười hề hề
Khi nào có thể chia xa
Khi nào thì không yêu nữa?
Встречаются, чтоб расставаться
Встречаются, чтоб расставаться Встречаются, чтоб расставаться,Влюбляются, чтоб разлюбить.Мне хочется расхохотаться
И разрыдаться, и не жить!
Клянутся, чтоб нарушить клятвы,Мечтают, чтоб клянуть мечты
Soloviev, Vladimir (1853 – 1900)ANH CHẲNG TIN CHÚT NÀOAnh chẳng tin chút nào, em yêu ạChẳng ánh mắt, tình cảm, chẳng lời em
Trang 17Và anh cũng không tin mình, mà chỉ
Tin những ngôi sao sáng giữa trời đêm
Những ngôi sao, dải Ngân hà trải rộngGửi cho anh những giấc mộng chân thànhƯơm cho anh trên đồng hoang vô tận
Những bông hoa không có ở miền anh.Giữa hoa này, trong mùa hè muôn thuởĐược tưới đầy màu ánh bạc thanh thiên
Và trong ánh sao trời em tuyệt quá
Như tình tự do, thanh sạch, trinh nguyên!
Как прекрасна ты, и в звездном светеКак любовь свободна и чиста!
Rasul Gamzatov (1924 – 2004)
NẾU MỘT NGHÌN ĐÀN ÔNG
Nếu trong đời có một nghìn đàn ông
Nhờ mối mai trước nhà em tập hợp
Hãy nhớ rằng trong một nghìn đàn ông
Có tên anh – Rasul Gamzatov
Nếu từ lâu đã yêu em say đắm
Đứng trước nhà một trăm kẻ đàn ông
Trong số họ có một người trông ngóng Người miền rừng có tên gọi: Rasul
Nếu yêu em chỉ còn lại mười người
Trang 18Đứng trong hàng nóng lòng như lửa đốt
Có một kẻ vừa buồn khổ, vừa vui
Đó là anh – Rasul Gamzatov
Nếu yêu em tất cả còn chỉ một
Kẻ điên cuồng thề thốt mãi tình chungThì kẻ đó từ đỉnh cao chót vót
Người miền rừng có tên gọi: Rasul
Còn nếu như em cô đơn buồn khổ
Không còn ai yêu nữa buổi hoàng hônThì nghĩa là chốn cao nguyên đất đỏ
Trên núi cao Gamzatov không còn
Горца, нареченного Расулом
Если десять влюблены в тебя
Истинных мужей, огня не спрятав, Среди них, ликуя и скорбя,
Нахожусь и я – Расул Гамзатов
Если без ума всего один
От тебя, не склонная к посулам,
Знай, что это – с облачных вершин Горец, именуемый Расулом
Если не влюблен в тебя никто
И грустней ты сумрачных закатов, Значит, на базальтовом плато
Trang 19“Mùa rụng lá cây, xin hãy dè chừng!”
Mùa thu! Giữa trời Matxcơva
Những đàn sếu bay về trong sương khói Những chiếc lá màu vàng sẫm tối
Đang cháy lên trong những khu vườn Những tấm biển treo dọc theo con đường Những tấm biển nhắc nhở cùng tất cả
Dù ai có lứa có đôi, ai người đơn lẻ:
“Mùa rụng lá cây, xin hãy dè chừng!”
Ôi, con tim của tôi sao mà cô đơn
Trên con đường xa lạ!
Buổi chiều lang thang bên những ô cửa sổ
Và khẽ rùng mình dưới những cơn mưa Tôi ở đây một mình có phải để cho
Một người mà tôi vui, một người mà tôi quí? Không hiểu vì sao lòng tôi lại nhớ:
“Mùa rụng lá cây, xin hãy dè chừng!”
Lúc này đây đã không có gì cần
Thì cũng có nghĩa chẳng còn gì để mất Ngay cả người thân yêu, người gần gũi nhất
Đã không còn có thể gọi bạn thân
Thì tại vì sao tôi lại cứ buồn
Rằng đến muôn đời tôi đành vĩnh biệt Một kẻ không vui, một kẻ không hạnh phúc Một kẻ cô đơn
Chỉ đáng nực cười hay thiếu cẩn trọng chăng Hay phải biết đợi chờ, hay chịu đựng… Không – thật vô cùng khiếp đảm
Vẻ dịu dàng khi vĩnh biệt, như mưa
Cơn mưa tối sầm, mưa ấm áp nhường kia Mưa lấp loá và mưa run rẩy thế
Mong anh hạnh phúc và mong anh vui vẻ Trong phút giây này vĩnh biệt, như mưa
… Tôi một mình đi bộ ra ga
Một mình thôi, không cần ai tiễn biệt
Tôi chưa nói với anh mọi điều đến hết Nhưng mà thôi, không nói nữa bây giờ Con đường nhỏ tràn đầy trong đêm khuya Những tấm biển dọc đường như vẫn nói Với những kẻ cô đơn trên đường qua lại:
Trang 20“Mùa rụng lá cây, xin hãy dè chừng!”Листопад
Осенью в Москве на бульварах вывешивают дощечки с надписью
"Осторожно, листопад!"
Осень, осень! Над Москвою Журавли, туман и дым
"Осторожно, листопад"?
Ничего не нужно было,-
значит, нечего терять:
даже близким, даже милым, даже другом не назвать
Нет - всего страшнее нежность
на прощание, как дождь
Темный ливень, теплый ливень весь - сверкание и дрожь!
Будь веселым, будь счастливым
на прощание, как дождь
Я одна пойду к вокзалу,
Trang 21Thấy mặt đất này và đã thấy em
Nên giờ đây trước phận mình nghiệt ngã Anh vui lòng nhận cái chết dịu êm
Và bởi vì anh đã từng hiểu được
Đã đi qua cuộc sống với nụ cười
Anh vẫn nói rằng trong từng khoảnh khắc Mọi thứ trên đời đều lặp lại thôi
Đến một ngày rồi sẽ có một người
Chẳng xua đi nỗi đau người đi trước
Và người đó sẽ viết cho em tôi
Những bài ca đẹp hơn điều mong ước
Rồi em yêu sẽ ngồi với người tình
Cùng lắng nghe bài ca trong đêm tối
Và biết đâu em sẽ nhớ về anh
Như bông hoa không bao giờ lặp lại
Trang 22Anh đã hết yêu em… một kết cục tầm thường
Vô vị như cuộc đời, vô vị như cái chết
Anh làm cho đứt dây khúc tình cay nghiệt
Vờ vĩnh để làm chi – một nửa cây đàn!
Chỉ con chó không hiểu – nó què quặt, xù lông
Em và anh cứ vẽ vời để làm chi không biết
Anh kéo về mình – nó kêu bên cửa nhà em thút thít
Còn em thả nó ra – nó rên ừ ừ bên cửa nhà anh
Có lẽ sẽ cuồng điên rồi sẽ chạy loăng quăng
Con chó đa cảm đa sầu, mi quả là trẻ lắm
Nhưng ta không cho phép mình làm người đa cảm
Hễ tiếp tục đớn đau – sẽ kéo đến cuối cùng
Làm người đa cảm không phải yếu hèn, mà tội lỗi
Khi lại vẫn mềm lòng thì lại vẫn hứa suông
Rên ư ử, khừ khừ rồi lại hình dung
Với tên gọi dại khờ rằng “Tình cứu rỗi”
Cứu tình yêu là trong những ngày đầu tiên, với
“Không bao giờ!” của nhiệt huyết, “mãi mãi!” của trẻ con
“Không cần hứa!” – tiếng những con tàu vang lên
Trang 23“Không cần hứa!” – tiếng những dây diện thoại.
Cành chớm gãy và u ám giữa trời xanh
Cảnh báo cho ta, những con người ít học
Rằng lạc quan tràn đầy là do không hiểu biết
Rằng vô vọng mới là điều hy vọng đáng tin
Nhân đạo hơn là làm người tỉnh táo và cân
Và hỏi kỹ trước khi đeo vào – đó là qui luật
Đừng hứa gì trời xanh, nhưng hãy trao dù chút đất
Không đến ngày xuống mồ, nhưng dù khoảnh khắc rất cần.Nhân đạo hơn là đừng nói “em yêu…” khi yêu anh
Kẻo rồi thật nặng nề, từ những bờ môi ấy
Nghe những lời trống không, buồn cười, giả dối
Và nghe dối gian như cả thế giới hoang tàn
Không cần hứa… Tình – là không thể thi hành
Gian dối để làm chi, cũng giống như vương miện
Ảo ảnh là hay, một khi ảo ảnh chưa tan biến
Nhân đạo hơn là đừng yêu, kẻo sau đấy – cuối cùng.Con chó kêu rên đến rối loạn tâm thần
Đập cửa nhà anh, rồi bên cửa nhà em ư ử
Vì đã hết yêu, anh không hề xin em tha thứ
Chỉ tha thứ cho anh vì một thuở đã yêu em
Trang 24что полный оптимизм — есть неосведомленность,что без больших надежд — надежней для надежд.
Гуманней трезвым быть и трезво взвесить звенья,допрежь чем их надеть,— таков закон вериг
Не обещать небес, но дать хотя бы землю
До гроба не сулить, но дать хотя бы миг
Гуманней не твердить «люблю », когда ты любишь.Как тяжело потом из этих самых уст
услышать звук пустой, вранье, насмешку, грубость,
и ложно полный мир предстанет ложно пуст
Не надо обещать Любовь — неисполнимость.Зачем же под обман вести, как под венец?
Kaputikyan, Silva Barunakovna (1919-)
Em bảo anh: “Đi đi!”
Em bảo anh: “Đi đi!”
Sao anh không ở lại?
Em bảo anh: “Đừng đợi!”
Sao anh lại ra đi?
Những lời em trái ngược
Mắt em lệ đầy vơi
Tại sao anh tin lời?
Trang 25Sao không nhìn đôi mắt?
Глаза мне застилали слезы Зачем доверился словам?
Зачем глазам не доверялся? Isakovsky, Mikhail (1900-1973)NGHE ANH NÀY EM XINHNghe anh này em xinh
Nghe anh này em đẹp
Em – hoàng hôn của anh
Một tình yêu không tắt
Anh đi theo đường phố
Còn trăng sáng trên trời
Còn trăng sáng trên trời
Cho chúng mình gặp gỡ
Khi lưỡi hái đang mài
Trên đồng chưa cắt cỏ
Anh đào chưa nở đầy
Nghiêng cây vào cửa sổ
Khi hãy còn tuổi trẻ
Ân ái hãy còn nhiều
Yêu, khi còn được yêu
Trang 26Nếu bỗng nhiên sống lại chuyện thần tiênThì anh đặt ngọn đèn lên cửa sổ
Em đến đây… chúng mình không chia sẻHạnh phúc này, anh trao hết cho em
Em đến đây với giọng nói đượm buồnBởi vì em dịu dàng, trong sáng quáBởi vì trao em cho anh từng hứa
ánh trăng vàng và tím tử đinh hương.Nhưng mà anh hay có phút giây, thườngRất sợ hãi và trống trơn trong ngựcThấy nặng nề – anh lặng im, cúi gập
Em đi đi! Anh muốn một mình hơn.CANZONE
Если б вдруг ожила небылица,
Trang 27Tình yêu không phải trò đùa: ai ai cũng rõ
Tình là tiếng gõ mùa xuân của trái tim
Còn người như em, chỉ sống bằng lý trí
Quả là tầm phơ và dại dột vô cùng!
Nói một cách khác, thì những ước ao
Những con đường dưới trời đêm trăng sáng
Và có để làm gì với mùa xuân chim én
Và người ta bán hoa cho những kẻ yêu nhau?!
Vì rằng một khi không có tình yêu
Thì trong vườn có ai cần đi dạo
Và thậm chí, ngay cả chim họa mi
Từ núi đồi sẽ bay vào sân khấu
Những cuộc dạo chơi và tĩnh lặng để cho ai
Vì trong những đôi mắt không hề có lửa?
Còn ánh trăng thanh sẽ trở thành vô nghĩa
Chỉ là ánh trăng han gỉ giữa bầu trời
Em thử hình dung: không ai có thể yêu
Thì người ta sẽ ngủ nhiều kinh khủng
Sẽ ít khi cạo râu mà chỉ ăn cho đầy bụng
Và chẳng còn một ai thèm đọc gì thơ…
Nhưng không, chẳng vô tình mà có ánh trăng thanh
Và tiếng đàn ghi ta vẫn vang lên ầm ĩ
Trang 28Và mùa xuân đến với ta không hề uổng phí
Và những lứa đôi sánh bước dạo trong vườn
Em hãy xua đi những ngờ vực của mình!Hãy yêu và hãy tin Còn gì đơn giản thế
Vì họa mi hót trong đêm không hề uổng phí
Dù có hót cho đến khản tiếng trong rừng!ЛЮБОВЬ
Trang 29Dementiev, Andrei (1928-)
ĐỪNG BAO GIỜ TIẾC THƯƠNG MỘT ĐIỀU GÌ
Đừng bao giờ tiếc thương một điều gì
Điều xảy ra, thay đổi là không thể
Vò nỗi buồn như bức thư ngày cũ
Quá khứ này bạn đừng tiếc thương chi
Điều đã xảy ra đừng bao giờ tiếc thương
Hoặc cả với điều không bao giờ còn xảy
Chỉ mong sao cõi lòng đừng tê tái
Hy vọng như chim bay lượn trong hồn
Với số phận mình cũng đừng tiếc thương
Ngay cả khi đầy mỉa mai, chua chát…
Mặc ai lên cao, mặc ai xuống thấp
Đừng tiếc thương, mặc thiên hạ vui buồn
Đừng bao giờ thương tiếc một điều gì
Dù bắt đầu muộn hay ra đi quá sớm
Dù ai đó chơi đàn rất ấn tượng
Nhưng bài ca từ hồn bạn lấy về
Đừng bao giờ thương tiếc một điều gì
Không ngày đã mất, không tình đã chết
Mặc cho ai đó chơi đàn rất tuyệt
Nhưng tuyệt vời hơn là bạn biết nghe!
Trang 30Никогда, никогда ни о чем не жалейте —Поздно начали вы или рано ушли.
Кто-то пусть гениально играет на флейте
Но ведь песни берет он из вашей души.Никогда, никогда ни о чем не жалейте —
Ни потерянных дней, ни сгоревшей любви.Пусть другой гениально играет на флейте,
Но еще гениальнее слушали вы
Mandelstam, Osif (1891-1938)
GỬI CASSANDRA
Anh không đi tìm những khoảnh khắc đầy hoa
Bờ môi em, Cassandra, hay ánh mắt
Nhưng những đêm không ngủ trong tháng chạp
Kỷ niệm xưa vẫn hành hạ hai ta
Năm 1917, trong tháng chạp
Ta đã để mất tất cả, trong tình
Một người bị ý chí nhân dân cướp bóc
Còn người kia tự cướp bóc chính mình…Rồi thủ đô sẽ có một khi nào
Trên bờ sông Nê-va, trong ngày lễ
Trong tiếng ồn đêm hội rất kinh sợ
Ai giật chiếc khăn tuyệt đẹp trên đầu
Nhưng nếu như cuộc đời – cần mê sảng
Và một rừng thông – những ngôi nhà cao –Anh đã yêu em, vụng về chiến thắng
Và một mùa đông dịch hạch năm nào
Trên quảng trường với những xe bọc thépAnh nhìn ra người ấy – một con người
Dọa bệnh than như chó sói dọa người
Hô: bình đẳng, tự do và luật pháp
Còn em, Cassandra đớn đau, lặng lẽ
Anh đã không còn có thể nữa đâu em
Mặt trời Aleksandr đã từng cháy lên
Một trăm năm trước soi cho tất cả?
Trang 31Ta yêu nhau nhưng mà ta không hiểu
Cả hai người cái mới vẫn khát khao
Nhưng mà ta cũng không phản bội nhau
Dù tình yêu rất cầu kỳ, nũng nịu
Ta muốn được tự do như ngày trước
Ta nghĩ rằng xiềng xích sẽ giật tung
Nhưng đều vô phương cứu chữa bao lần
Kiếp nô lệ của mình ta hiểu được
Trang 32Và cả hai đều không ưa tiên đoán
Vì cả hai không biết cách sống chungKhông thù hận bằng tất cả tấm lòng
Không yêu thương đến vô cùng vô tận
Ôi, những điều quở trách muôn thuở ấyHận thù này quả láu lỉnh, tinh ranh
Cả hai cô đơn, cả hai thấy buồn
Cả hai thấy ghét – gần nhau mãi mãi.Nhưng tranh cãi với em, anh mệt lử
Anh vẫn yêu, vẫn đau khổ, đọa đầy
Em yêu ơi, anh cảm nhận điều này
Nơi không có em, cuộc đời chẳng có.Điều dối gian hay sự quỷ quyệt nào
Mà cả đời ta cùng nhau cãi cọ
Mỗi người đều muốn trở thành tiếm chủ
Có ai chịu làm nô lệ ai đâu
Nhưng dù sao, tình chẳng cho ta quên
Mà lớn lên khắp nơi và muôn thuở
Như cái chết, mù quáng và mạnh mẽ
Tình yêu thương như thù hận mà em.Chỉ khi một người đã dưới suối vàngThì người còn lại may ra hiểu được
Sức mạnh của tình yêu không thương xótTrong giờ cuối cùng, trong phút lâm chung!ЛЮБОВЬ – ВРАЖДА
Trang 33И каждый хочет быть тираном,Никто не хочет быть рабом.
QUÁN TRỌ ĐÊM ĐÔNG
Giữa rừng đêm tối mịt
Ngọn gió rét tháng giêng
Nhà cửa bưng kín mít
Tôi tìm nơi trọ đêm
May mắn thay trên đường
Tôi gặp người con gái
Nàng tỏ ý sẵn lòng
Mời tôi về nghỉ lại
Tôi cúi chào lễ phép
Người con gái làm ơn
Rồi tỏ ra lịch thiệp
Nhờ nàng giúp trải giường
Trang 34Tấm vải rộng làm chiếuNàng trải chiếc giường conRót mời tôi chén rượu
Nàng chúc tôi ngủ ngon.Rồi lấy đi ngọn đèn
Nhìn theo nàng tôi gọi:
“Nàng ơi cảm phiền emCho anh nhờ chiếc gối”
Nàng mang tôi chiếc gốiĐặt nhẹ xuống đầu giườngNàng dễ thương quá đỗiKhiến tôi ôm chặt nàng.Đôi má nàng ửng đỏ
Như thoáng chút thẹn thùng
“Nếu yêu em hãy giữ
Đời con gái nghe anh!”
Mái tóc xoăn mềm mạiToả mùi hương ngất ngâyCủa mùi hương hoa huệKhiến lòng tôi mê say
Bộ ngực nàng tròn căngNgỡ như cơn gió mạnhCủa buổi sớm mùa đôngDồn tuyết về thành đụn
Tôi hôn nàng mải miếtLên mắt biếc môi hồngThịt da nàng tinh khiếtNhư hương ngọn gió rừng.Nàng ngoan ngoãn dễ thươngĐôi mắt hiền nhắm lại
Giữa tôi và bức tường
Nàng ngủ say êm ái
Tỉnh giấc lúc sáng trờiTôi yêu nàng lần nữa
“Trời, em chết mất Nàng rưng rưng, nức nở.Hôn đôi mắt đẫm ướt
Trang 35thôi!”-Mái tóc đượm mùi hương
Tôi nói: “còn nhiều lượt
Em giúp anh trải giường!”
Nàng ngồi dậy tìm kim
May cho tôi chiếc áo
Nàng ngồi may chiếc áo
Thời gian thấm thoắt trôi
Hoa bên rừng đã nở
Nhưng tôi nhớ suốt đời
Đêm mùa đông quán trọ
The bonie lass made the bed to me-
When Januar wind was blawing cauld,
As to the north I took my way,
The mirksome night did me enfauld,
I knew na whare to lodge till
day.-By my gude luka maid I met,
Just in the middle o’ my care;
And kindly she did me invite
To walk into a chamber
fair.-I bow’d fu’ low unto this maid,
And thank’d her for courtesie;
I bow’d fu’ low unto this maid,
And bade her mak a bed for
me.-She made the bed baith large and wide,
Wi’ twa white hands she spread it down;She put the cup to her rosy lips
And drank, “Young man now sleep ye She snatch’d the candle in her hand,
sound”.-And frae my chamber went wi’ speed;
But I call’d her quickly back again
To lay some mair below my
head.-A cod she laid below my head,
And served me wi’ due respect;
And to salute her wi’ a kiss,
I put my arms about her
Trang 36neck.-Haud aff your hands young man, she says,And dinna sae uncivil be:
Gif ye hae ony luve for me,
O wrang na my
virginitie.-Her hair was like the links o’ gowd,Her teeth were like the ivorie,
Her cheeks like lilies dipt in wine,
The lass that made the bed to
me.-Her bosom was the driven snaw,
Twa drifted heaps sae fair to see;
Her limbs the polish’d marble stane,The lass that made the bed to me.-
I kiss’d her o’er and o’er again,
And ay she wist na what to say;
I laid her between me and the wa’,
The lassie thought na lang till
day.-Upon the morrow when we rase,
I thank’d her for her courtesie:
But ay she blush’d, any ay she sigh’dAnd said, Alas, ye’ve ruin’d me.-
I clasp’d her waist and kiss’d her syne,While the tear stood twinklin in her e’e;
I said, My lassie dinna cry,
For ye ay shall mak the bed to
me.-She took her mither’s holland sheetsAnd made them a’ in sarks to me:
Blythe and merry may she be,
The lass that made the bed to
me.-The bonie lass made the bed to me,The braw lass made the bed to me;
I’ll ne’er forget till the day that I dieThe lass that made the bed to me.-
Byron, George Gordon(1788-1824)FARE THEE WELL
Than ôi! họ đã từng là bạn của nhau
Trang 37Nhưng ác nhân đầu độc lòng chung thủy
Dù sự thật vẫn sống ở trên cao
Nhưng tuổi thanh xuân phí hoài, vô nghĩa
Và cuồng điên ngự trị ở trong đầu
Và cuộc đời từ đây chia hai ngả.
***
Không bao giờ họ còn gặp lại nhau
Để con tim lại mừng vui, hớn hở
Biệt ly này có ai muốn gì đâu
Như vách đá bị chia làm hai nửa.
Biển buồn bã giữa con sóng bạc đầu Không sấm chớp, oi nồng hay băng giá Tình đã chết ở trong lòng, tuy thế
Hai người đã từng một thuở của nhau.
Coleridge Christabel
Vĩnh biệt em! và nếu là mãi mãi
Thì đến muôn đời vĩnh biệt em
Lòng hận thù anh không còn giữ lại
Và em nhé, hãy quên
Có lẽ nào trên ngực của anh
Nơi mái đầu của em từng cúi xuốngNơi đã từng say sưa trong giấc mộng
Em còn nhớ chăng giấc mộng của mình?
Và với anh, có lẽ nào em nỡ
Khi đã nhìn xuyên suốt trái tim anhRồi sau đấy em dễ dàng chối bỏ
Trái tim anh em nỡ coi thường
Có thể là thiên hạ sẽ khen em
Nhưng là điều tai họa, em có biết
Rằng khi nhận về lời khen cho mình
Em mang bất hạnh đến cho người khác
Ừ thì anh lỗi lầm, anh vẫn biết
Anh vẫn mong chuộc lại lỗi lầm
Nhưng tại sao bàn tay, em nỡ giết
Bàn tay từng âu yếm cùng anh?
Và dù sao, em đừng tự dối mình
Ngọn lửa tình đâu đã tàn phai hẳn
Dù bây giờ đã ly biệt con tim
Tình đau đớn trong tim này vẫn sống
Trang 38Tình của em trong tim anh vẫn giữ
Đớn đau này rỉ máu trái tim anh
Một ý nghĩ vẫn làm anh đau khổ
Rằng sẽ không còn gặp nữa chúng mình
Em có nghe tiếng nức nở của ai
Như tiếng khóc lạc loài trên xác chết
Ta vẫn sống, nhưng mỗi sáng hai ngườiĐều goá bụa trên giường khi tỉnh giấc
Và khi em âu yếm cùng con gái
Dạy con mình cất tiếng gọi “Cha ơi!”Thì với con của mình, em có nói:
Cha của con vẫn sống ở trên đời?
Khi bàn tay đứa con quàng âu yếm
Khi hôn môi con em có biết rằng
Anh vẫn mong và vẫn luôn cầu nguyệnVẫn nghĩ về em như thuở yêu anh
Nếu em thấy con gái mình rất giống
Với kẻ mà xưa em nỡ phụ tình
Nếu bỗng nhiên con tim em rung độngNhịp đập chân thành em hãy hướng về anh.Lỗi lầm anh, có thể là em biết
Vẻ điên cuồng em chẳng biết được đâuNiềm hy vọng của anh còn tha thiết
Như bên tai còn vọng mãi u sầu
Và tâm hồn rất kiêu hãnh của anh
Trước tình em cúi xuống
Hồn anh đuổi theo em
Từ giã anh đi về nơi xa vắng
Hết thật rồi, tất cả lời trống rỗng
Càng phí hoài hơn thế những lời anhNhưng ý nghĩ không thể nào ngăn cản
ý nghĩ khát khao bay đến với tình
Vĩnh biệt em! giờ tình yêu đã hết
Mất em rồi, tình yêu đã xa xôi
Không bao giờ tim anh còn được chếtBởi từ đây con tim đã chết rồi
Trang 39Fare Thee Well
"Alas! they had been friends in youth: But whispering tongues can poison truth; And constancy lives in realms above; And life is thorny; and youth is vain; And to be wroth with one we love,
Doth work like madness in the brain;
But never either found another
To free the hollow heart from paining - They stood aloof, the scars remaining Like cliffs which had been rent asunder;
A dreary sea now flows between,
But neither heat, nor frost, nor thunder, Shall wholly do away, I ween,
The marks of that which once hath been."
Coleridge, Christabel
Fare thee well! and if for ever,
Still for ever, fare thee well:
Even though unforgiving, never
'Gainst thee shall my heart rebel
Would that breast were bared before thee Where thy head so oft hath lain,
While that placid sleep came o'er thee Which thou ne'er canst know again:
Would that breast, by thee glanced over, Every inmost thought could show!
Then thou wouldst at last discover
'Twas not well to spurn it so
Though the world for this commend thee - Though it smile upon the blow,
Even its praise must offend thee,
Founded on another's woe:
Though my many faults defaced me, Could no other arm be found,
Than the one which once embraced me,
To inflict a cureless wound?
Yet, oh yet, thyself deceive not;
Trang 40Love may sink by slow decay,
But by sudden wrench, believe not
Hearts can thus be torn away:
Still thine own its life retaineth,
Still must mine, though bleeding, beat; And the undying thought which paineth
Is - that we no more may meet
These are words of deeper sorrow
Than the wail above the dead;
Both shall live, but every morrow
Wake us from a widowed bed
And when thou wouldst solace gather, When our child's first accents flow,
Wilt thou teach her to say "Father!"
Though his care she must forego?
When her little hands shall press thee, When her lip to thine is pressed,
Think of him whose prayer shall bless thee, Think of him thy love had blessed!
Should her lineaments resemble
Those thou never more may'st see,
Then thy heart will softly tremble
With a pulse yet true to me
All my faults perchance thou knowest, All my madness none can know;
All my hopes, where'er thou goest,
Wither, yet with thee they go
Every feeling hath been shaken;
Pride, which not a world could bow,
Bows to thee - by thee forsaken,
Even my soul forsakes me now:
But 'tis done - all words are idle –
Words from me are vainer still;
But the thoughts we cannot bridle
Force their way without the will
Fare thee well! thus disunited,
Torn from every nearer tie