Kiến thức: -Biết một số nét chính về hoàn cảnh ra đời , quá trình hình thành phát triển của vùng đất Hải Phòng từ thời Nguyên Thủy đến thế kỉ X - Kể được các di tích/di chỉ tiêu biểu li
Trang 1CHỦ ĐỀ 1 VÙNG ĐẤT HẢI PHÒNG TỪ THỜI KÌ NGUYÊN THỦY ĐẾN THẾ
KỈ X
I MỤC TIÊU
- Học xong chủ đề này học sinh đạt được
1 Kiến thức:
-Biết một số nét chính về hoàn cảnh ra đời , quá trình hình thành phát triển của vùng đất Hải Phòng từ thời Nguyên Thủy đến thế kỉ X
- Kể được các di tích/di chỉ tiêu biểu liên quan đến vùng đất Hải Phòng thời nguyên thủy
- Xác định được các địa điểm phát hiện di tích, di chỉ trên bản đồ
- Liên hệ được các di tích cổ xưa trên địa bàn Hải Phòng gắn với địa danh hành chính hiện nay
2.Năng lực
- Rèn kĩ năng thuyết trình, sử dụng bản đồ; kĩ năng quan sát, nhận xét tranh ảnh lịch sử
- Năng lực: hợp tác, tự học, sử dụng bản đồ…
3 Phẩm chất:
- Trân trọng những trang sử đầu tiên của con người trên mảnh đất quê hương
- Tự hào về lịch sử lâu đời của quê hương
- Yêu quê hương đất nước, …
II Thiết bị học liệu :
-GV: Bản đồ hành chính tỉnh Hải Phòng, một số hình ảnh về các di chỉ phát hiện trên địa bàn Hải Phòng…
- HS: tìm hiểu thông tin về Hải Phòng trong thời kì nguyên thuỷ đến thế kỉ X
III Tổ chức các hoạt động dạy và học:
* Ổn định tổ chức: GV kiểm tra sĩ số lớp và ổn định tổ chức lớp
* Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh:
* Bài mới:
- GV thống nhất nội dung dự kiến thời gian cho chủ đề: 4 tiết học:
+ Tiết 1,2: Miền đất Hải Phòng thời tiền sử và thời kì dựng nước
+ Tiết 3,4: Miền đất Hải Phòng thời Bắc thuộc và truyền thống đấu tranh chống ách đô hộ
A.Hoại động :Khởi động:
-GV tổ chức cho HS quan sát bản đồ Việt Nam, chỉ địa giới Hải Phòng
- HS lên bảng xác định địa phận Hải Phòng trên bản đồ Việt Nam
Trang 2-GV giới thiệu bản đồ hành chính Hải Phòng và vào bài:
Hải Phòng là vùng đất có bề dày lịch sử, gắn liền với quá trình khai phá và chinh phục đồng bằng châu thổ sông Hồng Từ rất sớm, con người nguyên thuỷ từ các bậc thềm cao trung du tiến xuống khai phá vùng đồng bằng đã tụ cư, hình thành làng, xã ở Hải Phòng Cư dân Hải Phòng cũng tham gia vào quá trình dựng nước Văn Lang- Âu Lạc
B Hình thành kiến thức
Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến
-Hoạt động 1:Miền đất Hải Phòng thời
tiền sử
-GV tổ chức cho HS đọc thông tin kênh
chữ trong sách lịch sử Hải Phòng Trang
5
-GV phát phiếu học tập cho các nhóm:
? Miền đất Hải Phòng được hình thành từ
khi nào
?Dấu tích của con người trên địa bàn Hải
Phòng đã được tìm thấy ở đâu?
? Dấu tích đó cho thấy người nguyên
thuỷ xuất hiện ở Hải Phòng từ thời đại
nào?
? Cuộc sống của cư dân thời ấy ntn ?
- HS làm việc nhóm trong thời gian 5
phút( trình bày ý kiến ra bảng nhóm)
-Hết thời gian thảo luận, GV tổ chức cho
HS trình bày kết quả thảo luận của nhóm
mình, các nhóm khác nhận xét
- GV nhận xét, chốt kiến thức Cho HS
quan sát hình ảnh về di chỉ thời văn hóa
Hạ Long
Hoạt động 2:Hải Phòng thời Văn Lang
– Âu Lạc
- GV tổ chức cho HS quan sát và đọc
thông tin sách lịch sử Hải phòng trang
5,6
- Tổ chức cho HS chia sẻ theo hình thức
cặp đôi:
? Đọc, quan sát thông tin hãy chia sẻ với
I Miền đất Hải Phòng thời tiền sử và thời kì dựng nước
1 Miền đất Hải Phòng thời tiền sử
-Cách đây khoảng 6500 đến 7000 năm ở
bờ biển Vịnh Bắc Bộ đã xuất hiện các hòn đảo có cây cối rậm rạp ,tôm
cá ,muông thú đây là tiền thân của vùng đất Hải phòng ngày nay
- Những dấu tích của con người trên đất Hải Phòng được tích tìm thấy ở trong các hang động ,mái đá trên các đảo ở Áng Giữa, Eo Bùa ( Cát Bà )
- Cư dân sống bằng nghề săn thú,đánh cá
,trồng rau,họ biết dùng đá mài ,làm đồ gốm ,làm bè mảng ,
2 Hải Phòng thời Văn Lang – Âu Lạc
-Thời Văn Lang -Âu Lạc Hải Phòng thuộc bộ Dương Tuyền
-Cư dân sống rải rác khắp các huyện ngày nay tập trung nhiều ở Thủy Nguyên ,An Lão, Cát Bà ,Đồ Sơn
- Cuộc sống họ trồng trọt ,săn bắn muông thú,đánh bắt thủy hải sản
- Họ biết chế tạo đồ đá đạt kĩ thuật cao ,làm đồ trang sức
Trang 3bạn về địa giới hành chính và cuộc sống
của cư dân thời kì Văn Lang -Âu Lạc
vùng Hải Dương-Hải Phòng ?
?Những di chỉ này được phát hiện ở
những huyện nào của Hải Phòng ?
-GV tổ chức cho cặp đôi báo cáo trước
lớp; các cặp khác bổ sung( nếu cần)
- GV giới thiệu với HS hình ảnh của một
số di chỉ tìm được ở Hải Phòng
? Việc tìm thấy nhiều dấu tích về đời
sống của người Hải Phòng thời Văn Lang
-Âu Lạc chứng tỏ điều gì?
Hoạt động 3 :Đời sống tinh thần
NV 1 :- GV tổ chức cho HS quan sát và
đọc thông tin sách sử địa phương HP
trang 6
- Tổ chức cho HS làm theo nhóm
? Đọc, quan sát thông tin trong bảng số
liệu, hãy nêu các di tích tiêu biểu được
phát hiện trên đất Hải phòng ?
?Những di chỉ này được phát hiện ở
những huyện nào ? những di tích này
thuộc thời đại nào ?
-Hs các lớp báo cáo ,các nhóm khác
nhận xét khác bổ sung( nếu cần)
- GV giới thiệu với HS hình ảnh của một
số di chỉ tìm được ở Hải Phòng như
Muôi đồng Việt Khê
? Việc tìm thấy nhiều dấu tích về đời
sống của người nguyên thuỷ trên đất Hải
Phòng chứng tỏ điều gì?
NV2 : Tìm hiểu về dấu tích thời Văn
Lang -Âu Lạc
?Những dấu tích về thời Hùng Vương
được phát hiện ở đâu
? Việc xây dựngcác ngôi đền có ý nghĩa
như thế nào
- GV nhận xét, chốt kiến thức
- Nghề đúc đồng và làm đồ gốm rất phát triển
-Ngành sản xuất chính là nghề nông trồng lúa
-> Cuộc sống khá phát triển đa dạng mang đặc trưng của vùng đồng bằng ven Biển
3 Đời sống tinh thần
-Các di chỉ về đời sống của con người trên đất Hải Phòng được tìm thấy:
+ Công cụ lao động: cuốc ,thuổng , rìu ,dao găm…
+ Đồ dùng trong sinh hoạt: muôi đồng ,đũa đồng …
+ Trang sức: các đồ trang sức bằng đá quý
-Địa điểm: ở Việt Khê (Thủy Nguyên) , Đường dù ( Tràng Kênh )
-> Các di chỉ đa dạng, phong phú thể hiện đời sống vật chất và tinh thần của cư dân đã xuất hiện từ rất sớm trên đất Hải Phòng ( thuộc thời kì văn hóa Đông Sơn
ở nước ta )
*Những dấu tích về thời Hùng Vương
- ở Tiên Lãng : Đền Bì thờ các vị thần thiên nhiên ,Long Vương
- Ở Đồ Sơn : Đền Dáu thờ thần biển Nam Hải
- Ở Thủy Nguyên : Hang Vua thờ Hùng Vương 18; nhiều nơi thờ Cao Sơn ,Quý Minh anh em kết nghĩa của Sơn Tinh -Ở Cát Hải : Làng Nghĩa Lộ thờ Hùng
Trang 4Sơn người tham gia dẹp giặc Ân cùng Thánh Gióng
Các di chỉ đa dạng, phong phú thể hiện đời sống tinh thần khá phong phú của cư dân ven biển thời kì dựng nước
C Hoạt động luyện tập
Bài 1
+ Gv tổ chức cho HS lên bảng chỉ bản đồ xác định những địa danh phát hiện di chỉ trên địa bàn Hải Phòng
+ HS quan sát bản đồ hành chính Hải Phòng sau đó lên bảng chỉ bản đồ
Bài 2
+ GV tổ chức cho HS làm việc theo nhóm giới thiệu về di tích ở địa phương ( Đền Bì )
ở Tiên Lãng
+ Thời gian thảo luận hoàn thành bài: 5 phút
+ Các nhóm thuyết trình sản phẩm của mình
+ Nhóm khác nhận xét, bổ sung GV chữa và đánh giá sản phẩm của HS
D Hoạt động vận dụng:
? Căn cứ vào các nội dung đã học trong bài, sử dụng lược đồ Hải Phòng hiện nay, đánh dấu những dấu tích của thời nguyên thuỷ trên đất Hải Phòng
- HD: HS tìm và sưu tầm bản đồ hành chính Hải Phòng về nhà tự điền kí hiệu thể hiện các dấu tích
? Tìm hiểu và kể tên các di tích khảo cổ học khác ở Hải Phòng mà em biết
Củng cố- Dặn dò:
? Tại sao ở Hải Phòng có nhiều đình ,đền thờ các nhân vật thời Hùng Vương
- Nhận xét giờ học
- Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị bài cho giờ sau