Xuất phỏt từ “Mỗi thầy cô giáo là tấm gơng đạo đức tự học, tự sáng tạo”.Qua quỏ trỡnh giảng dạy, thu thập thụng tin, quan sỏt và tham khảo tài liệu tại trường Tiểu học Phỳ Nhuận tụi nhậ
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước với mục tiêu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước yếu tố nhân lực đóng vai trò hết sức quan trọng trong chiến lược cải tổ nước nhà Trong hoạt động, tập luyện và thi đấu thể dục thể thao (TDTT) góp phần không nhỏ vào việc tăng cường sức khỏe nâng cao thể chất cho học sinh nói riêng và quần chúng nhân dân nói chung
Ngay từ ngày đầu mới thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Bác Hồ
đã lấy sắc lệnh số 38 thành lập Nha thanh niên và thể dục, tổ chức tiền thân của ngành TDTT hiện nay
Hồ Chủ Tịch kêu gọi toàn dân tập thể dục để rèn luyện thân thể, lời kêu gọi của Người như ánh dương tỏa chiếu cho sự hình thành TDTT được đăng trên báo Cứu Quốc số 199 ra ngày 27/03/1946
“ giữ gìn dân chủ xây dựng nước nhà,gây đời sống mới việc gì củng cần có sức khỏe mới thành công’’.
Đảng và nhà nước ta định hướng cho sự phát triển TDTT trong thời kỳ hiện
đã được thể hiện ở chỉ thị 36 CT/TV “ phát triển TDTT là một bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế xã hội, hội nhập , ngoại giao của Đảng và nhà nước ta, nhằm nâng cao phát huy nhân tố con người, công tác TDTT nâng cao sức khỏe,thể lực, nhân cách đạo đức, lối sống lành mạnh làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân, nâng cao năng suất lao động và chiến đấu của lực lượng vũ trang.”
Mục đích của giáo dục thể chất ở nước ta được nêu trong văn kiện 227 của đảng cộng sản Việt Nam: “Khôi phục và tăng cường sức khỏe cho nhân dân góp phần phát triển con người tương đối và toàn diện để phục vụ đắc lực cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa’’
Trang 2Sức khỏe khụng chỉ là vấn đề riờng của mỗi người mà là tài sản của cả dõn tộc, nú là một trong những nhõn tố cơ bản tạo nờn động lực phat triển của đất nước Tập luyện TDTT là một phương diện tớch cực nhất, cú hiệu quả nhất cho sự phỏt triển ở mọi lứa tuổi khỏc nhau: Cải thiện và nõng cao thể chất, đẩy lựi bệnh tật,giảm cỏc tệ nạn tiờu cực trong xó hội
Trong sự nghiệp giỏo dục cho thế hệ trẻ tương lai của đất nước ngoài việc trang bị những kiến thức văn hoỏ thỡ cụng tỏc giỏo dục thể chất là rất quan trọng đặc biệt là ở lứa tuổi học sinh vỡ “ khụng thể cú một trớ tuệ minh mẫn khi cơ thể kộm phỏt triển” Ngoài ra cũn đỏp ứng nhu cầu ( Đức –Trớ - Văn-Thể-Mỹ ) thỳc đẩy ý chớ sỏng tạo vươn lờn tầm cao mới vượt khả năng chớnh mỡnh Gúp phần đào tạo thế hệ trẻ thành nhưng con người xó hội chủ nghĩa mà mục đớch giỏo dục ở nước ta đó đặt ra, đú là “ bồi dưỡng thế hệ trẻ thành những con người phỏt triển toàn diện, cú sức khỏe dồi dào cú thể lực cường trỏng và dũng trớ kiờn cường để tiếp tục sự nghiệp của Đảng, nhà nước và cú một cuộc sống vui tươi lành mạnh” Trong ngành giỏo dục ở nước ta hiện nay mụn học thể dục là mụn học bắt buộc trong trường học cỏc cấp Hàng năm đều tổ chức cỏc cuộc thi học sinh giỏi TDTT
và hội khỏe Phự Đổng ở cỏc lứa tuổi, đõy là mụi trường quan trọng để giỏo dục, rốn luyện nõng cao cỏc tố chất thể lực và phẩm chất ý chớ, đạo đức cho thế hệ trẻ
Xuất phỏt từ “Mỗi thầy cô giáo là tấm gơng đạo đức tự học, tự sáng tạo”.Qua
quỏ trỡnh giảng dạy, thu thập thụng tin, quan sỏt và tham khảo tài liệu tại trường Tiểu học Phỳ Nhuận tụi nhận thấy cỏc tiết học thể dục của cỏc em mức độ kỹ thuật
“chạy giữa quóng” cũn hạn chế, bộc lộ những khuyết điểm cần khắc phục, đõy
chớnh là lý do tụi chọn đề tài này: “ Sai lầm thường mắc và cỏch khắc phục kỹ thuật giữa quóng nội dung chạy 60m cho học sinh giỏi lớp 5”.
Trang 3B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 10-11 “tuổi”.
Ở lứa tuổi này trung tâm thần kinh có khả năng hưng phấn cao, quá trình hưng phấn lan tỏa mạnh, các quá trình ức chế đã hình thành nhưng còn yếu, hệ tuần hoàn và hệ hô hấp chưa ổn định, cơ thể đang tiếp thu lớn dần cần nhiều năng lượng
Không sử dụng những bài tập tỉnh kéo dài vì dễ gây mệt mỏi, chế độ nghỉ giữa các bài tập được chú trọng, mục đích chính của các bài tập là phối hợp động tác và tạo hứng thú trong tập luyện để phát triển tố chất thể lực Không sử dụng các bài tập phức tạp, những bài tập có lượng vận động lớn hoặc những bài tập có cường
độ vận động lớn và dừng đột ngột, vì công suất của tim vượt quá khả năng chịu đựng của động mạch
Độ tuổi này chưa có sự phân biệt rõ nét vì chức năng tâm lý chưa có sự phát triển rộng rãi và hoàn thiện Về các phẩm chất, nhân cách nên các em không có khả năng tập trung vào nhiệm vụ nhất định trong thời gian dài Các em có mối quan hệ tập thể là chủ yếu, các em đã có tính tư duy logic với khả năng tiếp thu từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, khả năng tự động hóa cao, năng lực vận động ở lứa tuổi này đang bắt đầu hình thành, hình thức đơn giản hình thành ngay Ngoài ra giai đoạn này còn xuất hiện hứng thú lớn trong hoạt động TDTT Trạng thái sẵn sàng học tập, tinh thần tự giác lạc quan thái, độ vô tư, dũng cảm trong khi thực hiện các động tác
*Tóm lại: Đặc điểm tâm sinh lý ở lứa tuổi này là năng lực vận động còn yếu
đã có khả năng tiếp thu các kỹ thuật của động tác, rất hứng thú khi tập luyện TDTT Đã xuất hiện quá trình ức chế nên còn yếu, lứa tuổi này hoạt động chóng mệt mỏi, từ cơ sở tâm sinh lý trên khi lựa chọn bài tập phải phù hợp với lứa tuổi
Trang 4cua các em, phải gây được hứng thú không sử dụng các bài tập tĩnh kéo dài dễ gây mệt mỏi, mục đích chính của bài tập là sự hoàn thiện và phối hợp động tác
2 Quá trình giảng dạy động tác.
- Giai đoạn dạy học ban đầu:
Mục đích: Giảng dạy nguyên lý kĩ thuật hình thành kĩ năng thực hiện động tác
- Giai đoạn học sâu:
Mục đích: Chuyển tiếp từ kỹ năng thô sơ thành kỹ năng tương đối thuần thục, chuyển dần một số chi tiết kỹ thuật động tác tới mức kỹ xảo
- Giai đoạn củng cố và tiếp tục hoàn thiện:
Mục đích: Tiếp thu toàn bộ kỹ xảo củng như vận dụng chúng trong những điều kiện khác nhau
*Tóm lại: Trong quá trình giảng dạy động tác gồm 3 giai đoạn trên, sai lầm
thường mắc chủ yếu rơi vào day học ban đầu, vì người học mới bắt đầu làm quen với động tác mới nên thường mắc phải những sai lầm sau:
- Thêm những động tác phụ không cần thiết
- Động tác bị lệch về phương hướng,biên độ,nhịp điệu
- Sự nỗ lực của cơ bắp không đúng lúc gây ra nhiều căng thẳng
- Nhịp điệu chung của động tác bị sai lệch
Những nguyên nhân dẫn đến những sai lầm thường mắc gồm 8 nguyên nhân sau:
- Do sự chuẩn bị thể lực chưa đầy đủ
- Do sợ hãi
- Hiểu nhiệm vụ vận động chưa đúng
- Tự kiểm tra động tác chưa đúng mức
- Sai sót khi thực hiện động tác trước đó
- Do mệt mỏi
Trang 5- Do chuyển xấu kỹ xảo.
- Các điều kiện không thuận lợi đối với việc thực hiện động tác như: Dụng
cụ, trang thiết bị, thời tiết…
II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
Chương trình thể dục cho học sinh tiểu học, trò chơi chiếm tỉ lệ lớn bên cạnh
đó là các nội dung như bật xa, đội hình đội ngũ và bài thể dục phát triển chung….Trong đó mỗi nội dung đều tác động khác nhau lên cơ thể người học Đối với môn chạy 60m giúp các em học sinh giỏi phát triển sức nhanh, phù hợp với lứa tuổi này Tuy nhiên qua một thời gian giảng dạy ở trường tiểu học Phú nhuận tôi quan sát thấy các em học môn này ở các năm học trước đa số không nắm vững các yếu tố cơ bản của kỹ thuật, đặc biệt là kỹ thuật chạy giữa quãng của nội dung chạy 60m
Xuất phát từ tình trạng học tập của học sinh và kết quả của năn học
2012-2013 tôi đã tiến hành theo dõi và quan sát một số sai lầm thường mắc khi học kĩ thuật chạy giữa quãng như sau:
Bảng 1 : Kết quả quan sát thu được đầu năm học 2012-2013 (N=25).
mắc phải Tỉ lệ % Ghi chú
Kết quả đạt được sau khi tôi sử dụng các phương pháp giảng dạy thông thường và chưa được áp dụng sáng kiến kinh nghiệm mới của bản thân và kết quả
Trang 6cuối năm học 2012-2013 số người mắc phải những sai lầm thường mắc vẫn còn chiếm số lượng lớn mà chưa khắc phục được như sau:
Bảng 2 : Kết quả quan sát thu được cuối năm học 2012-2013 (N=25).
mắc phải Tỉ lệ % Ghi chú
Kỹ thuật chạy giữa quãng là yếu tố quyết định đến thành tích của cự ly chạy ngắn đăc biệt là đối với học sinh ở Tiểu học Đây là các kỹ thuật khó và khá phức tạp đối với khả năng của các em, nếu các em không nắm vững được kỹ thuật động tác trong quá trình học sẽ hình thành thói quen khó sửa, vì vậy trong quá trình giảng dạy phải nhanh chóng tìm ra những khuyết điểm và nguyên nhân dẫn đến những sai lầm thường mắc để làm cơ sở tìm ra cách khắc phục
Từ kết quả của quá trình giảng dạy thông thường của năm học (2012-2013) cho thấy, số lượng học sinh sữa chữa và khắc phục được những sai lầm thường mắc khi học kĩ thuật chạy giữa quãng của nội dung chạy 60m là không đáng kể Xuất phát từ những tồn tại thực tế đó tôi đã tiến hành đưa ra một số phương pháp, giải pháp và tổ chức thực hiện theo phương pháp mới để kiểm chứng
III GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
1 Các giải pháp thực hiện:
1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu.
Trang 7Sử dụng tài liệu có liên quan đến SKKN phân tích và tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến những sai lầm thường mắc khi tập luyện kỹ thuật chạy giữa quãng cho hoc sinh giỏi lớp 5 ở nội dung chay 60m
1.2 Phương pháp quan sát sư phạm.
Trên cơ sở kiến thức đã được đào tạo ở trong trường, kinh nghiệm dạy học nhiều năm và thông qua các đợt tập huấn và bồi dưỡng thường xuyên tôi đã tổ chức các buổi quan sát chính khóa và các tiết học nâng cao của học sinh giỏi lớp 5 của trường Tiểu học Phú Nhuận để xác định những sai lầm thường mắc và tìm cách
khắc phục
1.3 Phương pháp Tổ chức nghiên cứu.
- Giai đoạn 1: Từ tháng 9/2013 chọn SKKN.
- Giai đoạn 2: Từ tháng 12/2013 đến tháng 01/2014 lập đề cương nghiên
cứu(giải quyết nhiệm vụ 1)
- Giai đoạn 3: Tháng 02/2014 “giải quyết nhệm vu 2”.
* Đối tượng nghiên cứu: 25 học sinh chọn ra từ lớp 5A,5B,5C của trường Tiểu học Phú Nhuận
* Địa điểm nghiên cứu : Trường Tiểu học Phú Nhuận
2 Biện pháp thực hiện:
2.1 Giải quyết nhiệm vụ 1.
Tìm hiểu những sai lầm thường mắc khi học kĩ thuật giữa quãng nội dung chạy 60m cho học sinh giỏi lớp 5 trường Tiểu học Phú Nhuận
2 1.1 Đặc điểm của kỹ thuật chạy giữa quãng(60m tiểu học).
Kỹ thuật chạy ngắn bao gồm có 4giai đoạn nhưng đối với học sinh Tiểu học
do mức độ yêu cầu bình thường và đơn giản nên trong giai đoạn xuất phát chủ yếu
sử dụng xuất phát cao nên chỉ có 3 giai đoạn: Giai đoạn xuất phát, giai đoạn chạy giữa quãng và giai đoạn về đích
Trang 8*Chạy giữa quãng: Sau khi xuất phát được khoãng 10m,tốc độ gần đạt mức cao nhất, người chạy chuyển vào giai đoạn chạy giữa quãng, nhiệm vụ duy trì được tốc độ cao nhất cho tới khi về đích Trong chạy giữa quãng thân trên ngã về trước
72o - 78o so với trục thẳng đứng, độ ngã này không cố định mà giao động trong quá trình chuyển động, khi đạp sau thân trên ngã nhiều hơn, thời gian bay độ ngã giảm
đi, chống trước được thực hiện tích cực và chủ động miết cẳng chân xuống dưới ra sau, tiếp xúc với mặt đất bằng nữa trước bàn chân, tiếp theo chân co lại ở khớp gối
và cổ chân, kết thúc thời kỳ ở điểm thẳng đứng góc co ở khớp gối là 140-180 độ Đồng thời với chuyển động của chân chống trước, chân căng, gập cẳng chân sát đùi, đưa nhanh đùi về trước, vượt qua thời điểm thẳng đứng, tiếp tục đưa nhanh
về trước – lên trên, phối hợp cùng chân chống chuyển sang đạp sau Đạp sau được thực hiện nhanh và mạnh, duỗi hết các khớp gối ở cổ chân
Để hỗ trợ các hoạt động của hai chân, hai tay được gấp ở khuỷu, bàn tay nắm
hờ vai thả lỏng, đánh về trước ra sau nhưng nhịp nhàng theo chuyển động của hai chân Đánh về trước, cẳng tay hơi chếch vào trong, bàn tay nâng ngay cằm, đánh tay ra sau khuỷu tay hơi chếch ra ngoài
Trong quá trình chạy, trên cự ly người chạy phải biết phối hợp nhịp nhàng giữ căng thẳng khi dung sức trong các giai đoạn đạp sau, chống trước, đồng thời củng phải thả lỏng khi cơ thể dời mặt đất chuyển vào giai đoạn bay, có như vậy với đạt được yêu cầu của kỹ thuật chạy, nâng cao tốc độ chạy
*Tóm lại: Chạy cự ly ngắn đòi hỏi người chạy đạt được tốc độ tối đa trong
thời gian ngắn và duy trì tốc độ đó cho đến khi tới đích, để đạt được mục đích này các giai đoạn phải thực hiện đạt tốc độ tối đa sớm, đồng thời phải có sức bền tốc độ tốt để duy trì trong suốt cự ly Thông thường ở cuối tốc độ đều giảm để hạn chế được nhược điểm trong quá trình chạy, người chạy phải biết phối hợp các chuyển động nhịp nhàng, tránh gò bó tạo căng thẳng thừa và phải hoàn thiện kỹ thuật tới mức tối đa
Trang 92.1.2 Xác định những sai lầm thường mắc trong kỹ thuật chạy giữa quãng cự ly 60m tiểu học.
Sau khi tìm hiểu về đặc điểm tâm sinh lý ở lứa tuổi 10-11 tuổi, tìm hiểu lý luận thể thao, các quá trình giảng dạy động tác và đặc điểm của kỹ thuật chay ngắn, kết hợp quá trình giảng dạy thực tế cho đối tượng học sinh giỏi TDTT ở trường Tiểu học thì tôi quan sát thấy mức độ kỹ thuật của học sinh bao giờ củng mắc phải sai lầm, lệch lạc so với mẫu quy định trong khi thực hiện kỹ thuật động tác, nhất là đối với học sinh ở lứa tuổi này
Để xác định những sai lầm thường mắc, sai lầm nào là quan trọng mà học sinh mắc phải nhiều nhất tôi đã sử dụng phương pháp sau:
*Kết quả phương pháp sư phạm
Để xác định những sai lầm thường mắc trong quá trình lên lớp giờ học nâng cao cho học sinh giỏi chạy ngắn, tôi đã tiến hành quan sát 25 học sinh của lớp 5A,5B,5C trường Tiểu học Phú Nhuận
Trong quá trình dạy học ban đầu hầu hết các sai lầm của học sinh thường mắc phải như: có nhiều căng thẳng thừa, nỗ lực cơ bắp còn yếu, phối hợp tay, chân còn bị lệch lạc về phương hướng, biên độ
Qua quan sát tôi đã nhận thấy những sai lầm thường mắc xuất hiện ở học sinh khi học chạy “giữa quãng 60m” như sau:
1.Thân người ngữa ra sau
2.Đặt cả bàn chân tiếp đất
3.Khớp khuỷu tay thẳng
4.Chạy không thẳng hướng
5.Tần số bước chạy chậm
6.Tốc độ giảm dần
7 Hai tay đánh quá rộng
Trang 10Đó là những sai lầm xác định được dựa trên cơ sở nguyên lý kỹ thuật “chạy ngắn”.Một vấn đề đặt ra sai lầm nào là phổ biến nhất mà người học thường mắc phải Sau khi quan sát giờ học của 25 học sinh giỏi của các lớp 5A,5B và 5C tôi trực tiếp giảng dạy ở trường Tiểu học Phú nhuận như sau
Bảng 3 : Kết quả quan sát đầu năm học 2013-2014 thu được (N=25).
mắc phải Tỉ lệ % Ghi chú
Qua bảng thống kê cho thấy các sai lầm 2,3,4,5 là những sai lầm mà học sinh còn mắc phải chiếm tỉ lệ % rất nhiều Tôi kết luận đay chính là những sai lầm mà học sinh thường mắc phải cơ bản dẫn đến không đạt được thành tích cao qua các cuộc thi học sinh giỏi và các cuộc thi hội khỏe phù đổng, nên tôi đi sâu tìm hiểu nguyên nhân dẩn đến những sai lầm thường mắc, tìm cách khắc phục và tìm ra phương pháp giảng dạy mới cho 4 sai lầm cơ bản sau :
Sai lầm 2: Đặt cả bàn chân tiếp đất.
Sai lầm 3: Khớp khuỷu tay thẳng.
Sai lầm 4: Chạy không thẳng hướng.
Sai lầm 5: Tần số bước chạy chậm
2.2 Giải quyết nhiệm vụ 2.
Nguyên nhân dẫn đến sai lầm thường mắc và cách khắc phục.
* Nguyên nhân chủ quan :
Trang 11- Do người tập chưa quan tâm đúng mức đến việc sửa chữa các khuyết điểm
về kỹ thuật
- Do cơ bắp còn yếu, cấu trúc cơ thể không thuận lợi cho kỹ thuật động tác Do thiếu sót các tố chất thể lực và khả năng phối hợp động tác
- Cảm giác hoạt động chưa đầy đủ gây nên việc trở ngại hình thành kỷ năng,
kỷ xảo làm ảnh hưởng đến kết quả trong quá trình học tập động tác
* Nguyên nhân khách quan:
- Do trang thiết bị cơ sở vật chất chưa đạt chất lượng, mặt sân không đủ kích thước và luôn ở tình trạng quá tải
- Do trang phục chưa phù hợp làm ảnh hưởng đến chất lượng dạy học
- Do số lượng học sinh quá đông, giờ học có thời gian ngắn
- Do học sinh chưa nhận thức được tác dụng của giờ học thể dục thể thao
* Như vậy: Sau khi xác định những sai lầm phổ biến từ kết quả của quá trình
quan sát sư phạm cũng như nguyên nhân chủ quan và khách quan Tôi xác định nguyên nhân dẫn đến sai lầm thường mắc khi học chạy giữa quảng 60m để có phương án khắc phục
- Sai lầm 2: Đặt cả bàn chân tiếp đất.
*Nguyên nhân: + Độ dài bước chạy chưa hợp lý.
+Tập luyện còn ít nên các bước chạy không ổn định
*Khắc phục: + Giáo viên giảng giải kỹ thuật cho học sinh hiểu.
+ Tập các động tác bổ trợ
+ Đặt các vật chuẩn cho học sinh chạy
+ Tập ở nhiều cự ly khác nhau
+ Tập lặp lại nhiều lần
- Sai lầm 3: Khớp khuỷu tay thẳng
*Nguyên nhân: + Học sinh chưa hiểu cách đánh tay