Luôn nhớ rằng bạn phải hành động theo dòng chảy thị trường, linh hoạt trước những biến động của xu hướng, không tham gia khi thị trường không thuận lợi cho bạn và đừng nghi ngờ nội dung
Trang 1* Phu luc *
Khám phá những quy tắc đầu tư và buôn bán
cổ phiếu của Livermore
Muốn biết, phải làm!
Socrates
Trang 2-« Quản lụ thời gian Bạn phải biết thời điểm tham gia
thị trường và thời điểm kết thúc một giao dịch trên
thị trường chứng khoán - khi nào nắm giữ và khi nào
bán ra, như Ed Bradley tung noi
* Qudn ly tién bac Khong duoc dé thua 16, khong duoc
để mất phản vốn đảu tu cia ban Mot nha dau co
mà không có tiền mặt cũng giống như một người thủ kho mà không có hang hóa trong kho Tiền mặt là
hàng hóa trong kho, là huyết mạch và người bạn tốt
nhất của nha dau cơ Nếu không có tiên, bạn không thể kinh doanh Đừng để mát quy tắc đó!
«ẳ Chế ngự cảm xúc Để có thể thành công khi kinh doanh cổ phiếu, bạn phải có một chiến lược rõ ràng,
chính xác và kiên tri theo đuổi chiến lược đó đến
cùng Tất cả các nha dau cơ phải lập nên kế hoạch kinh doanh sáng suốt, phù hợp với tâm lý riêng của mỗi người trước khi tham gia đảu cơ trong thị trường
cổ phiếu Vấn đẻ lớn nhất mà nhà đầu cơ phải quan
tâm là tâm lý của họ Sự ghi nhớ lý trí, tính logic, và
trạng thái của nẻn kinh tế không thể điều khiển được
thị trường mà do bản chất con người Làm sao có thể
thay đổi được nó? Đó là bản chất của chung ta
Trang 3KHAM PHA NHUNG QUY TAC DAU TU | 427
Ban khong thể khẳng định phan đoán của bạn vẻ thị
trường là chính xác cho đến khi bạn quyết định đầu tư và mua một cổ phiếu
Nếu bạn khong dat tién trên bàn, bạn có thể chẳng bao
giờ kiểm tra được phán đoán của mình, bởi bạn không
bao giờ kiểm tra được tâm lý của mình Livermore tin rằng
tam lý chứ không phải lý trí sẽ quyết định những dấu
hiệu của thị trường cũng như những điều quan trọng
nhất của cuộc sống: tình yêu, hôn nhân, trẻ em, chiến
tranh, quan hệ vợ chỏng, tội ác, niềm đam mê, tôn giáo
Rất ít khi những điều đó được quyết định bởi lý trí
Không thể nói rằng doanh thu, lợi nhuận, tình hình thế
giới, chính trị, kỳ thuật không tác động tới giá cổ phiếu
Những nhân tố này cuối cùng sẽ dẫn đến đầu cơ giá
xuống; giá của cả thị trường cổ phiếu và từng cổ phiếu
riêng lẻ có thể phản ánh những nhan tố này nhưng yếu tố
tâm lý luôn có tác động lớn nhất tới thị trường
Livermore luôn tin vào tính chu kỳ, chu kỳ của sự sống
và chu kỳ của thị trường Chúng thường ở các thái cực
khác nhau, hiếm khi cân bằng Chu kỳ xảy ra như một
loạt những cơn sóng biển, mang tới những con sóng lớn
khi mọi thứ đẻu thuận lợi và những con sóng nhỏ khi
kém thuận lợi hơn Những chu kỳ này xảy ra ngoài mong đợi, không thể dự báo trước Dù tốt hay xấu, chúng ta van phải đón nhận với thái độ chậm rải, kiên nhẫn Một
nhà đầu cơ giỏi có khả năng kiếm tiên bất kể thị trường
đó đang ở trạng thái nào nếu miễn là họ sẵn sàng tham
gia ở cả hai hướng của thị trường
Trang 4Livermore sớm nhận ra thị trường cổ phiếu khong bao giờ rõ ràng Nó được thiết kế để đánh lừa đa số mọi người
trong hầu hết thời gian họ chơi trên đó
Nguyên tắc của Livermore thường dựa trên những tư duy sau:
» Hãy chơi các loại cổ phiếu dẫn đâu, chúng sẽ thay
đổi với mỗi thị trường mới
+ Tập trung theo đuổi một số cổ phiếu nhất định
«+ Những cổ phiếu có giá trị cao lúc nào cũng sẽ được giao dịch với khối lượng lớn
« Những cổ phiếu có giá trị thấp thường được quan
tâm sau một vụ rớt giá mạnh Nhưng chúng thường tiếp tục giảm giá hoặc có rất ít khả năng tăng trở lại Không nên quan tâm tới các loại cổ phiếu đó
« Sử dụng các điểm then chốt để phát hiện ra bất cứ thay đổi nào xu hướng của cổ phiếu này và khẳng định lại phán đoán của bạn vẻ xu hướng đó
» Đừng nghi ngờ những bàng truyền thông tin
Thị trường chứng khoán là một lĩnh vực nghiên cứu có tính chu kỳ; nó chỉ chuyển sang xu hướng mới cho đến
Trang 5KHAM PHA NHUNG QUY TAC DAU TU | 429
khi da bién dong trong xu huong cu yéu di Khong nghi ngờ vẻ nội dung của băng truyền thông tin
Trong một hệ thống thị trường tự do, giá luôn dao
động Giá của hàng hóa không bao giờ chỉ tăng lên hoặc
giảm xuống liên tục trong mọi thời điểm Điều này rất có
lợi cho các nhà đảu cơ linh hoạt bởi họ có thể thích ứng
và tham gia vào cả hai xu hướng của thị trường
Nguyên tắc quản lý thời gian
Đừng bao giờ để mức thua lỗ quá 10% lượng vốn đảu
tư Livermore học được điều này khi làm việc trong các
cơ quan môi giới không đăng ký với mức giới hạn 10%
và tự động bán ra nếu thua lỗ vượt quá mức giới hạn Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng trong
quản lý tiên
Bạn có thể kiếm được một khoản tiền lớn từ sự kiên
nhan cho doi cht không phải chỉ từ trí tuệ Vấn đẻ khó
nhất bạn phải đối mặt là kiên nhãn và chờ doi mot dấu hiệu rõ ràng của thị trường để có thể tham gia giao dịch Thị trường có sức cám dö rất mạnh, có thể khiến bạn vội
vã tham gia thực hiện một giao dịch mà không có bất cứ một cơ sở nào Lỗi này có thể khiến các nhà đảu cơ mất đi hàng triệu đô la Bạn phải chắc chắn có một lý lê rõ ràng trước khi bước vào một giao dịch và một lý lê rõ ràng trước khi chấm dứt giao dịch
Chỉ khi tất cả các yếu tố của thị trường đều có lợi cho
ban, bạn mới nên tham gia một giao dịch chứng khoán Không ai có thể chơi chứng khoán vào mọi lúc và lúc nào
Trang 6cũng chiến thắng Có những lúc bạn phải hoàn toàn đứng
ngoài thị trường
Nhà đầu cơ phải hiểu toàn bộ xu hướng của thị trường
- phương pháp đơn giản nhất - trước khi thực hiện một giao dịch Bạn phải biết rö thị trường đang đi lên hay đi
xuống dù với toàn bộ thị trường hay với các loại cổ phiếu
cụ thể Một vấn đẻ cơ bản bạn phải biết trước khi thực hiện giao dịch là hướng đi của toàn bộ thị trường: đi lên,
đi xuống hoặc hảu như không thay đổi Bạn phải hiểu rõ
điều này trước khi thực hiện giao dịch Nếu xu hướng của
toàn bộ thị trường không có lợi cho bạn, bạn phải tham
gia ở thế không thuận lợi Luôn nhớ rằng bạn phải hành động theo dòng chảy thị trường, linh hoạt trước những biến động của xu hướng, không tham gia khi thị trường không thuận lợi cho bạn và đừng nghi ngờ nội dung của băng truyền thông tin
Việc duy nhất bạn nên làm khi quyết định sai làm là
dừng ngay việc đó lại Nhanh chóng khống chế phản tổn thất mà không do dự Đừng lãng phí thời gian - khi một
cổ phiếu biến động dưới điểm dừng, bán nó ngay lập tức
Cổ phiếu cũng thường có những hành vi giống với con người, thể hiện những tính cách khác nhau: xông xáo, kín
đáo, năng động, thẳng thắn, bộc trực, logic, có thể đoán
trước được, không thể đoán trước được Nghiên cứu cổ phiếu cũng giống như bạn nghiên cứu con người, sau một
thời gian bạn có thể dự đoán được những phản ứng của
họ đối với những tình huống cụ thể và rất hữu ích trong việc đoán trước thời điểm biến động của cổ phiếu
Trang 7KHAM PHA NHUNG QUY TAC DAU TU | 431
Không bao giờ mua những loại cổ phiếu giá tăng lên
quá cao hoặc không bao giờ bán ngắn hạn những loại cổ phiếu giá quá thấp
Nếu bạn không nắm bắt cơ hội thoát ra khỏi vị thế không
thuận lợi của mình thì có thể bạn sẽ phải trả giá đắt
Nếu bạn không tận dụng được những cơ may của thị
trường cổ phiếu thì đó luôn là một sai lâm
Rất nguy hiểm nếu bạn cố gắng dự đoán thời điểm và
chiêu hướng dịch chuyển của thị trường trong khi thị
trường dịch chuyển sang ngang trong một kênh hẹp nơi
giá cổ phiếu dường như đứng yên Bạn phải chờ đợi cho đến khi thị trường hoặc cổ phiếu thoát ra khỏi kênh này
và chuyển sang một hướng khác Đừng đoán trước! Hãy
chờ đợi để xác nhận hướng dịch chuyền của thị trường
Không bao giờ nghi ngờ vẻ nội dung của băng truyền thông tin Tiếp tục theo đuổi phương pháp đơn giản nhất
Không dành quá nhiêu thời gian để cố gắng tính toán
những biến động trong giá cả của những loại cổ phiếu đặc
biệt Hãy kiểm tra thông tin nhận được Câu trả lời nằm trong nội dung của băng truyền thông tin, đừng cố gắng tính toán xem tại sao băng truyền thông tin lại có nội
dung như vậy Đằng sau tất cả những biến động chính
của thị trường cổ phiếu luôn có những thế lực không thể
khang cu duoc ma hau hét sé bi phát hiện sau này Day
là tất cả những gì một nhà dau co thành công cản biết
Thị trường chứng khoán có thể đi lên đi xuống và hoặc
hau như không thay đổi Bạn có thể kiếm tiền từ những
quá trình dịch chuyển đó - bạn có thể mua đài hạn hoặc
Trang 8ban ngắn hạn du ban đang ở hướng nào của thị trường Bạn phải khách quan Khi thị trường chuyển sang một hướng khiến bạn lúng túng, hãy từ bỏ
Bạn phải đẻ phòng bất kỳ một đấu hiệu nguy hiểm nào như: sự thay đổi ngược chiẻu chỉ trong một ngày, khi mức giá tại thời điểm nửa ngày hôm nay cao hơn mức giá thời điểm nửa ngày hôm trước, nhưng mức giá đóng cửa ngày hôm nay lại thấp hơn mức giá đóng cửa ngày hôm trước
và số lượng của ngày hôm nay lớn hơn số lượng ngày hôm
trước Hay cần thận!
Nếu cổ phiếu mà bạn kinh doanh đang diễn biến theo
chiêu hướng trái ngược với những gì bạn dự kiến, hãy nhanh chóng bán nó đi Điều này nghĩa là phán đoán của bạn sai lâm hãy từ bỏ phần thua lỗ của bạn
Chờ đợi, kiên trì cho đến khi xuất hiện nhiều yếu tố có lợi cho bạn Chính sự nhãn nại làm nên tiên bạc
Hãy nghiên cứu diễn biến của một cổ phiếu mà giá của
nó có sự gián đoạn lớn tạo nên một điểm rơi Nếu giá cổ phiếu không tăng trở lại và phục hỏi nhanh chóng thì rất
có khả năng loại cổ phiếu đó còn giảm giá mạnh hơn nữa
Đó vốn là loại cổ phiếu không mạnh; một thời gian sau, lý
do sẽ được bộc lộ
Những diễn biến của thị trường chứng khoán luôn gây ảnh hưởng tới các sự kiện ở hiện tại Bản thân thị trường hoạt động trong tương lai
Khoi dau cua một thay đổi cơ bản, một mốc then chốt,
một thay đổi trong xu hướng sẽ chỉ ra quyết định mua
vào hay bán ra lúc này là có thuận lợi hay không Sự
Trang 9KHAM PHA NHUNG QUY TAC DAU TU | 433
thay đổi trong xu hướng này, nếu có, sẽ tạo ra rất nhiều
lợi nhuận
Có hai loại mốc then chốt Mốc đảo chiều xác định thời
điểm thuận lợi nhất khi bắt đâu một sự dịch chuyển có ý
nghĩa quyết định của thị trường và là sự thay đổi trong xu hướng cơ bản Đó có thể là điểm cuối cùng hoặc đỉnh cao
nhất của một xu hướng biến động trong thời gian dài
Điểm then chốt thứ hai được gọi là Mốc cùng chiều
tiếp tục
Hãy cảnh giác - mốc then chốt chủ yếu có thể kèm theo một sự tăng lên mạnh mẽ vẻ số lượng
Mốc then chốt cung cấp cho ta một phương cách can
thiết để tính toán thời điểm tham gia thị trường một cách
hợp lý, một dấu hiệu giúp bạn phát hiện ra khi nào bắt
đầu tham gia hoặc thoát ra khỏi thị trường
Khi kết thúc thị trường đầu cơ giá lên, hãy chờ đợi quá
trình tư bản hóa không thể kiểm soát - những cổ phiếu có
giá trị sẽ được bán ở mức gấp 30, 40, 50 hoặc 60 lần tiền
lãi hàng năm của chúng Sự thay đổi này cũng diễn ra với
những cổ phiếu tương tự đã được giao dịch trước đây ở mức giá thấp hơn nhiều lần
Hãy cần thận với sự giảm giá không có lý do rõ ràng
của những cổ phiếu được tích trữ nhưng không kiểm soát được trừ khi chúng là những cổ phiếu thức thời, đang
được hưởng uu dai
Những mức giá cao mới rất quan trọng với việc tính toán thời gian hợp lý Một mức giá cao chưa từng xảy ra
Trang 10có thể chứng tỏ lượng cầu đã vượt quá mức cung của loại cổ phiếu đó, và đó cũng là cách đơn giản nhất làm
giá cổ phiếu tăng lên mạnh mẽ Nhiễu người, khi nhận
thấy cổ phiếu đạt tới một mức giá cao mới sẽ bán nó
nøay lập tức, sau đó tiếp tục tìm kiếm một cổ phiếu khác với giá thấp hơn
Hoạt động nhóm là bí quyết để lựa chọn thời điểm cho những bước đi của bạn Từng loại cổ phiếu không biến
động đơn lẻ khi chúng cùng dịch chuyển Nếu cổ phiếu
của hãng Thép U.S tăng hoặc rớt giá thì ngay lập tức hoặc sau đó, cổ phiếu của Bethlehem, Republic, Crucible sẽ
theo sát điễn biến Giả thuyết rất đơn giản: nếu những lý
do cơ bản khiến việc kinh doanh của Thép U.S được
hưởng hay không được hưởng ưu đãi trong thị trường chứng khoán là đúng đắn và có cơ sở thì những hoạt
động khác của tập đoàn cũng sẽ theo đuổi những lý do
tương tự
Kinh doanh những cổ phiếu mạnh nhất trong những nhóm dẫn đảu, chủ yếu Mua các cổ phiếu đứng đảu của nhóm ngành công nghiệp
Quan sát những cổ phiếu dẫn đảu thị trường, những
loại có mức lợi nhuận lớn nhất trong thị trường đầu cơ giá
lên Khi những cổ phiếu này dao động và giảm xuống một
mức đỉnh mới, đó thường là dấu hiệu chứng tỏ thị trường
đang thay đổi ngược chiều Những cổ phiếu dẫn đầu thị trường thay đổi sẽ thay đổi toàn bộ thị trường
Giới hạn những nghiên cứu hành vi của thị trường cổ phiếu đối với những loại cổ phiếu mạnh nhất trong ngày.
Trang 11KHAM PHA NHUNG QUY TAC DAU TU | 435
Nếu bạn không thể thu được lợi nhuận từ những cổ phiếu
dẫn đảu thì bạn cũng không thể thu được lợi nhuận từ
thị trường cổ phiếu Đó là do bạn quyết định hành động ở
đâu và kiếm tiền ở đâu Luôn giới hạn đoạn thị trường cổ phiếu mà bạn tham gia sẽ dễ dàng hon cho ban trong
việc quản lý và điều khiển
Bạn nên có một mức giá mục tiêu rö ràng mà tại đó phải bán cổ phiếu ra thị trường nếu biến động ngược với phán đoán của bạn, một điểm dừng chắc chắn Và bạn
phải tuân theo những nguyên tắc của bạn
Một nhà kinh doanh thành công chỉ nên đánh cược dựa
trên xu hướng cho khả năng cao nhất có thể xảy ra Hãy
mua một khối lượng nhỏ, thăm dò đề kiểm tra phán đoán
của bạn trước khi quyết định tham gia khối lượng lớn Dung đặt toàn bộ tiền của bạn vào một thời điểm Tiến hành điều tra thăm dò để xác minh phán đoán của bạn, tính toán thời gian chính xác và lựa chọn phương pháp thích hợp nhất
Thương gia phải phản ứng lại nhanh chóng với những biến đổi ngoài ý muốn Nếu bạn gặp một cơ hội bất ngờ, phải biết nắm bắt cơ hội Nếu bạn vấp phải những tin tức xấu, đừng do dự hãy bán ngay vị thế của bạn
Hãy cần thận khi khối lượng cổ phiếu trở nên rất lớn
và bắt đâu biến động sau một thời gian dài tăng giá Đó là
một đấu hiệu cảnh báo sắp tới giới hạn của sự dịch
chuyền Nó chỉ ra rằng cổ phiếu đang giảm giá từ những
người chuyên nghiệp ra cóng chúng Công chúng thường cho rằng khối lượng lớn này chứng tỏ thị trường đang rất
Trang 12mạnh mẽ, sôi động vượt qua mức bình thường, không
phải đỉnh cũng không phải điểm kết thúc
Công chúng có xu hướng tin rằng những người trong
cuộc đang tìm cách nuôi dưỡng cổ phiếu thông qua việc
lam tăng giá Những phán đoán của họ thường sai lam
Họ thường bị đánh lừa bởi hảu hết những người trong
cuộc hoặc cổ đông sau khi cổ phiếu tăng lên tới một
mức đỉnh mới và bắt đảu suy giảm Đây là thời điểm khối lượng giao dịch cổ phiếu lớn nhất Nó cũng đồng
thời giải thích lý do tại sao một cổ phiếu không thể tạo nên một điểm cao mới - đơn giản vì có quá nhiều cổ
phiếu tung ra thị trường Đó là một sự sắp đặt - thường
không phải do những người trong cuộc nhưng luôn luôn
từ phía những nhà cổ đông lớn như quỹ đảu tư trong thời đại ngày nay
Nguyên tắc quản lý tiền bạc
Hãy đặt một điểm dừng! Bạn nên có một mức giá mục
tiêu rõ ràng mà tại đó bạn phải bán cổ phiếu ra thị trường
nếu biến động ngược với phán đoán của bạn Và bạn phải
tuân theo nguyên tắc của mình!
Không bao giờ duy trì mức thua lỗ quá 10% lượng vốn đầu tư Bạn cản gấp hai lần khoản thua lỗ để bù lại - nếu
bạn mất đi 50%, bạn cản phải thu vẻ 100% để bù đắp
(xem bảng 12.1) Đây là một bí quyết tính toán thời gian tham gia thị trường một cách hợp lý
Không bao giờ đáp ứng một yêu cảu dự trữ và không
bao giờ mua dưới mức trung bình.
Trang 13KHAM PHA NHUNG QUY TAC DAU TU | 437
Dinh ky chuyén phan loi nhuan tinh toan trén gidy to
sang tién that Hay mang tién lai do va dat chung vao noi
an toàn, như ngân hàng hoặc trái phiếu hoặc một hình thức đảu tư nào đó có thể tạo ra tiền lãi hàng năm Tiên mặt luôn luôn là số một Bạn luôn luôn phải có tiền mặt
để dự trữ Tiên mặt luôn là đạn dược của ban Sai lam lon
nhất của Livermore là không giữ vững nguyên tắc này
thường xuyên hơn
Nghiên cứu và hiểu rõ khối lượng thời gian: thời gian không phải là tiền bạc bởi luôn có những thời điểm tiền
của bạn không hoạt động Thời gian là thời gian, nhưng
tiên bạc là tiền bạc Nhà đầu tư thành công không tham
gia đảu tư trong tất cả các thời điểm Luôn có những
thời điểm khi bạn nắm giữ toàn tiền mặt Nếu bạn không
chắc chắn với những dấu hiệu của thị trường thì hãy
ngỏi ngoài cuộc và chờ đợi xác nhận hành vi tiếp theo của thị trường Đây là cách để tự tạo nên vận may cho
chính mình Kiên trì chính là bí quyết để thành công
Đừng vội vã
Mang phản lợi nhuận của bạn ra khỏi bàn sau khi hoàn thành một giao dịch thành công
Tiến hành những cuộc thăm dò để thiết lập toàn bộ vị
thế của bạn Sau cuộc thăm dò đảu tiên, không thực hiện
bước thứ hai cho đến khi thấy rõ lợi nhuận thu được từ
cuộc thăm dò đâu tiên Không thiết lập toàn bộ vị thế của bạn chỉ trong một lản - chờ đợi cho đến khi giao dịch - lản thăm dò đâu tiên chỉ rõ lợi nhuận sau đó tiếp tục giao
dịch và xây dựng toàn bộ vị thế của bạn.
Trang 14Thiết lập 20% vị thế theo kế hoạch ở làn mua dau tién,
20% ở làn thứ hai va 20% lản thứ ba Kiên nhẫn chờ đợi
để xác minh phán đoán của bạn sau đó tiến hành mua nốt 20% còn lại
Mỗi lản mua hoặc thăm dò là một lản quyết định trong
việc thiết lập toàn bộ vị thế của bạn Nếu bất kỳ lúc nào
cổ phiếu biến động không thuận lợi và ngược với phán
đoán của bạn hãy kết thúc toàn bộ vị thế của bạn, không
bao giờ duy trì mức thua lỗ quá 10% lượng vốn đầu tư Bán vị thế thua lỏ; làm theo vị thế thắng cuộc miễn là tất cả các nhân tố đều thuận lợi
Nguyên tắc chế ngự cảm xúc
Chế ngự cảm xúc là nhân tố quan trọng nhất trong khi
đâu tư vào cổ phiếu
Không nên dự đoán trước Chờ đợi cho đến khi bạn
nhận thấy những manh mối, dấu hiệu, gợi ý từ thị trường
trước khi quyết định hành động Chỉ hành động sau khi
đã xác nhận lại phán đoán Hành động sớm là tự sát
Không đưa ra quyết định chỉ dựa trên phán đoán Thị trường luôn cho bạn thời gian Nếu bạn đợi dấu hiệu từ thị trường bạn luôn có thời gian để thực hiện hành động Không dành quá nhiều thời gian để cố gắng tính toán tại sao giá của một loại cổ phiếu đặc biệt lại biến động
Hãy để sự thật tự phơi bày Câu trả lời nằm ở nội dung
của bảng truyền thông tin chứ không phải việc cố gắng
tính toán tại sao nó lại như vậy Điều quan trọng nhất,