Tài liệu Pháp luật giải quyết tranh chấp trong kinh doanh ppt

Khái niệm tranh chấp trong kinh doanh – thương mại  Tranh chấp là các xung đột, mâu thuẫn phát sinh giữa các bên do việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ

Chương 6: Pháp luật giải quyết

tranh chấp trong kinh doanh

phươngthức giải quyết tranh chấp

Toà án

Khái niệm tranh chấp trong kinh

doanh – thương mại

 Tranh chấp là các xung đột, mâu thuẫn phát sinh giữa các bên do việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ

 Tranh chấp KD-TM là những bất đồng xung đột về

quyền và lợi ích phát sinh trong quá trình hoạt động

KD-TM ở Việt Nam, bao gồm cả những tranh chấp có yếu tố nước ngoài.

 Các yếu tố của tranh chấp:

- Có hoặc không có quan hệ HĐ

- Có hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp

của bên kia

Khái niệm kinh doanh, thương

mại

Khái niệm KD-TM

mại 2005 (Điều 3.1)

Trọng tài Thương mại 2003 (Điều 2.3)

Phương thức giải quyết tranh

THƯƠNG LƯỢNG

thuận với nhau để lựa chọn giải pháp chấm dứt xung đột đã phát sinh giữa họ

- Tự các bên thỏa thuận để tìm kiếm giải pháp trên tinh thần tự nguyện

- Không có sự hỗ trợ của người thứ ba ngoài tranh chấp -Các bên phải tự nguyện thi hành phương án hoà giải đã

LỢI THẾ VÀ HẠN CHẾ CỦA THƯƠNG

LƯỢNG

- Giải quyết tranh chấp nhanh chóng, chi phí thấp

- Duy trì được quan hệ hợp tác

- Không bị lộ bí mật kinh doanh, không ảnh hưởng uy tín các bên

ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG THƯƠNG LƯỢNG

trình giải quyết TC

tạp, các sự kiện liên quan đến TC tương đối rõ

ràng

HOÀ GIẢI

tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột dưới sự hỗ

trợ, giúp đỡ của người thứ ba

-Tự các bên lựa chọn giải pháp, người trung gian không đưa ra phán quyết, trừ khi được các bên yêu cầu

- Có sự tham gia của người thứ ba để hỗ trợ các bên lựa chọn giải pháp

Lợi thế và hạn chế của hòa giải

- Có các lợi thế như thương lượng

- Có sự hỗ trợ của người trung gian nên các bên dễ đạt được phương án hoà giải hơn việc tự thương

lượng

- Có các bất lợi như thương lượng

- Phải mất chi phí cho người trung gian

Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh tại TAND

Hệ thống tổ chức của TAND

Thẩm quyền của TAND

Các nguyên tắc giải quyết tranh chấp Thủ tục giải quyết tranh chấp

Thẩm quyền của TAND

Thẩm quyền theo vụ việc

Thẩm quyền theo cấp xét xử

Thẩm quyền theo lãnh thổ

Thẩm quyền theo sự lựa chon của

nguyên đơn

Khi n o ào tranh chấp được giải quyết c gi i quy t ải quyết ết tại toà kinh tế

- Không đ ợc giải quyết bằng cách thoả thuận trực tiếp

ra tranh chấp

- Thoả thuận trọng tài vụ hiệu hoặc đã giải quyết theo con đ ờng trọng tài nh ng phán quyết trọng tài vô hiệu hoặc bị huỷ

Vụ việc KD-TM thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án

Vụ án KD-TM

Việc KD-TM (Yêu cầu về KD-TM)

(Điều 29, 30 BL2004)

Các nguyên tắc giải quyết vụ việc KD-TM (Đ3 đến 24 BL2004)

Những nguyên tắc chung

Những nguyên tắc đặc thù

Thẩm quyền theo vụ việc của Tũa

ỏn (1)

iều 29 Nh ng tranh chấp về kinh doanh, th ơng mại thuộc thẩm quyền ững tranh chấp về kinh doanh, thương mại thuộc thẩm quyền

gi i quyết của Toà án ải quyết của Toà án

1 Tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, th ơng mại gi a ững tranh chấp về kinh doanh, thương mại thuộc thẩm quyền

cá nhân, tổ chức có đ ng ký kinh doanh ăng ký kinh doanh với nhau và đều có mục

đích lợi nhuận bao gồm:

Thẩm quyền theo vụ việc của Tũa

ỏn (2)

h) T vấn, kỹ thuật;

i) Vận chuyển hàng hoá, hành khách bằng đ ờng sắt, đ ờng

bộ, đ ờng thuỷ nội địa;

k) Vận chuyển hàng hoá, hành khách bằng đ ờng hàng

không, đ ờng biển;

l) Mua bán cổ phiếu, trái phiếu và giấy tờ có giá khác;

m) ầu t , tài chính, ngân hàng;

n) B o hiểm;ải quyết của Toà án

o) Th m dò, khai thác.ăm dò, khai thác

Thẩm quyền theo vụ việc của Tũa

có mục đích lợi nhuận

3 Tranh chấp gi a công ty với các thành viên của ững tranh chấp về kinh doanh, thương mại thuộc thẩm quyền công ty, gi a các thành viên của công ty với nhau ững tranh chấp về kinh doanh, thương mại thuộc thẩm quyền liên quan đến việc thành lập, hoạt động, gi i thể, ải quyết của Toà ánsáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi hỡnh thức tổ chức của công ty

4 Các tranh chấp khác về kinh doanh, th ơng mại mà pháp luật có quy định

Những yêu cầu về KD-TM thuộc thẩm

quyền giải quyết của Toà án ( 30)

Yêu cầu liên quan đến việc Trọng tài TM Việt Nam giải quyết các vụ tranh chấp theo quy định của pháp luật về

Trọng tài TM.

Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định KD-TM của Toà án n ớc ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định KD-TM của Toà án n ớc ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.

Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết

định KD-TM của Trọng tài n ớc ngoài.

Các yêu cầu khác về KD-TM mà pháp luật có quy định.

ThÈm quyÒn theo cÊp xÐt xö (s¬

thÈm)

Thẩm quyền của TAND cấp huyện

Thẩm quyền của TAND cấp tỉnh

Thẩm quyền của TAND cấp

huyện

Điều 33 Thẩm quyền của Toà án nhân dân

huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh:

1 b) Tranh chấp về kinh doanh, th ơng mại

quy định tại các điểm a, b, c, d, đ, e, g, h

và i khoản 1 Điều 29 của Bộ luật Tố tụng

dân sự 2004 ;

Thẩm quyền của TAND cấp tỉnh

Những tranh chấp không thuộc thẩm quyền của TAND cấp huyện.

Các tranh chấp thuộc thẩm quyền của TAND cấp huyện mà TAND cấp tỉnh lấy lên để giải quyết.

Yêu cầu về kinh doanh thương mại

Thẩm quyền của Toà án theo lãnh

c) Toà án nơi có bất động s n có thẩm quyền gi i quyết ải quyết của Toà án ải quyết của Toà án

nh ng tranh chấp về bất động s n ững tranh chấp về kinh doanh, thương mại thuộc thẩm quyền ải quyết của Toà án

Thẩm quyền của Toà án theo sự lựa

chọn của nguyên đơn (Điều 36)

Nguyên đơn có quyền lựa chọn Toà án gi i quyết tranh chấp về dân sự, hôn ải quyết của Toà án nhân và gia đỡnh, kinh doanh, th ơng mại, lao động trong các tr ờng hợp sau đây:

a) Nếu không biết nơi c trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thỡ nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi bị đơn c trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị

đơn có tài s n gi i quyết; ải quyết của Toà án ải quyết của Toà án

b) Nếu tranh chấp phát sinh từ hoạt động của chi nhánh tổ chức thỡ nguyên

đơn có thể yêu cầu Toà án nơi tổ chức có trụ sở hoặc nơi tổ chức có chi nhánh gi i quyết; ải quyết của Toà án

c) Nếu bị đơn không có nơi c trú, làm việc, trụ sở ở Việt Nam hoặc vụ án về tranh chấp việc cấp d ỡng thỡ nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi mỡnh

c trú, làm việc gi i quyết; ải quyết của Toà án

d) Nếu tranh chấp về bồi th ờng thiệt hại ngoài hợp đồng thỡ nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi mỡnh c trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi x y ra ải quyết của Toà án

Thẩm quyền của Toà án theo sự lựa

chọn của nguyên đơn (Điều 36)

đ) Nếu tranh chấp về bồi th ờng thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp

đồng lao động, b o hiểm xã hội, quyền và lợi ích liên quan đến ải quyết của Toà án việc làm, tiền l ơng, thu nhập và các điều kiện lao động khác đối với ng ời lao động thỡ nguyên đơn là ng ời lao động có thể yêu cầu Toà án nơi mỡnh c trú, làm việc gi i quyết; ải quyết của Toà án

e) Nếu tranh chấp phát sinh từ việc sử dụng lao động của ng ời cai thầu hoặc ng ời có vai trò trung gian thỡ nguyên đơn có thể yêu cầu Toà

án nơi ng ời sử dụng lao động là chủ chính c trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi ng ời cai thầu, ng ời có vai trò trung gian c trú, làm việc

gi i quyết; ải quyết của Toà án

Thẩm quyền của Toà án theo sự lựa chọn của nguyên đơn (Điều 36)

g) Nếu tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng thỡ nguyên

đơn có thể yêu cầu Toà án nơi hợp đồng đ ợc thực hiện gi i ải quyết của Toà án quyết;

h) Nếu các bị đơn c trú, làm việc, có trụ sở ở nhiều nơi khác nhau thỡ nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi một trong các bị đơn c trú, làm việc, có trụ sở gi i quyết; ải quyết của Toà án

i) Nếu tranh chấp bất động s n mà bất động s n có ở nhiều ải quyết của Toà án ải quyết của Toà án

địa ph ơng khác nhau thỡ nguyên đơn có thể yêu cầu Toà án nơi có một trong các bất động s n gi i quyết ải quyết của Toà án ải quyết của Toà án

Các giai đoạn cơ bản

giải quyết vụ tranh chấp KD-TM

Thủ tục giải quyết các vụ tranh chấp KD-TM hiện hành theo quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự 2004 gồm:

 Khởi kiện, thu lý vụ án.

Khởi kiện và thụ lý vụ án (Đ171

đến 178 BLTTDS 2004)

Khởi kiện được hiểu là việc cá nhân, pháp

nhân làm đơn yêu cầu Toà án giải quyết các tranh chấp kinh doanh, thương mại để bảo vệ quyền và lợi ích của mình đang bị tranh chấp hay vi phạm

Nguyên đơn muốn khởi kiện phải làm đơn

khởi kiện gửi đến TAND có thẩm quyền để

yêu cầu giải quyết trong thời hiệu khởi kiện

Thời hiệu khởi kiện

Thời hiệu khởi kiện được quy định đối với

tranh chấp kinh doanh, thương mại nói riêng

vụ án dân sự nói chung là hai năm kể từ

ngày quyền lợi ích bị xâm phạm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

Ví dụ: Đối với tranh chấp về hợp đồng bảo

thời điểm phát sinh tranh chấp (Điều 30 Luật Kinh doanh bảo hiểm 9/12/2000);

Thụ lý vụ án

Thụ lý vụ án được hiểu là việc Toà án

có thẩm quyền chấp nhận đơn của

người khởi kiện và ghi vào sổ thụ lý vụ

án để giải quyết

Chuẩn bị xét xử (Đ179 đến 195 BLTTDS 2004)

Thời hạn chuẩn bị là hai tháng, nếu vụ án có tính chất phức tạp hoặc do trở ngại khách

quan thì Chánh án Toà án có thể gia hạn

thêm nhưng không quá hai tháng

Toà án phải thông báo bằng văn bản cho bị đơn, cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp về việc Toà án thụ lý vụ án

Toà án phải tiến hành hoà giải

Phiên toà sơ thẩm (Đ196 đến 241 BLTTDS 2004)

Hội đồng xét xử gồm một Thẩm phán

và hai Hội thẩm ND, trường hợp đặc

biệt thì Hội đồng xét xử sơ thẩm có thể gồm hai Thẩm phán và ba HTND.

Thủ tục giải quyết vụ án KD-TM tại tòa án cấp phúc thẩm

Thủ tục xét lại bản án, quyết định

đã có hiệu lực pháp luật

Thủ tục giám đốc thẩm (Đ282 đến 303 BL2004)

Thủ tục tái thẩm (Đ304 đến 310

BL2004)

Thi hành bản án, quyết định của toà án

Những bản án, quyết định của toà án được thi hành (Đ375 BL2004)

Quyền yêu cầu thi hành án (Đ377

BL2004)

Thủ tục thi hành án (Đ380 đến 383

BL2004)

Hiệu lực

bản án, quyết định của Toà án

Thời điểm có hiệu lực của bản án sơ thẩm là

15 ngày kể từ ngày tuyên án, nếu các bên

không có đơn kháng cáo (Đ245 Bl TTDS)

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày

tuyên án (K6, Đ279 BL TTDS)

Thủ tục giải quyết việc KD-TM

Thủ tục yêu cầu giải quyết việc KD-TM (Đ312 BL2004)

Mở phiên họp công khai để giải quyết (Đ313 BL2004)

Quyết định giải quyết việc KD-TM (Đ315

Án phí

Án phí hiện hành được quy định tại Nghị định số 70/CP ngày 12 tháng 6 năm 1997 của Chính phủ về án phí, lệ phí toà

GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP

KD-TM BẰNG TRỌNG TÀI

Đề cương chuyên đề

Khái niệm trọng tài

Trung tâm trọng tài và Trọng tài viên Những ưu điểm của phương thức giải quyết tranh chấp KD-TM bằng trọng tài Vài nét về tổ chức và hoạt động của

trọng tài thương mại ở Việt Nam trước đây

Thủ tục tố tụng trọng tài

Khái niệm trọng tài

Trọng tài là phương thức giải quyết

tranh chấp do các bên tự nguyện lựa chọn, theo đó, các bên tranh chấp tự nguyện thoả thuận giao vụ tranh chấp của mình cho bên thứ ba trung lập (hội đồng trọng tài hoặc một trọng tài viên duy nhất) giải quyết và quyết định

trọng tài có hiệu lực ràng buộc đối với các bên tranh chấp.

Phân loại trọng tài

Trọng tài thường trực là loại hình trọng tài có một bộ máy tổ chức ổn định, có trụ sở, có

điều lệ tổ chức và hoạt động, có một đội ngũ trọng tài viên xác định, có bộ quy tắc tố tụng xác định, chặt chẽ và thống nhất

Trọng tài vụ việc chỉ được thành lập theo

từng vụ việc, không có bộ máy thường trực, không có một đội ngũ trọng tài viên cố định, không có quy tắc tố tụng riêng

Nguyên tắc giải quyết tranh chấp KD-TM bằng trọng tài

giải quyết tranh chấp

quan, vô tư

Thoả thuận trọng tài

Thoả thuận trọng tài là thoả thuận giữa các bên

cam kết giải quyết bằng trọng tài các vụ tranh chấp

có thể phát sinh hoặc đã phát sinh trong hoạt động

th ơng mại

Thoả thuận trọng tài phải đ ợc lập bằng văn bản

Thoả thuận trọng tài có thể là điều khoản trọng tài trong hợp đồng hoặc là một thỏa thuận riêng

Điều khoản trọng tài mẫu của VIAC

“Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ đ ợc giải quyết tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam bên cạnh Phòng Th ơng mại và Công nghiệp Việt Nam theo Quy tắc tố tụng của Trung tâm này”

“All disputes arising out of or in relation to this contract shall be finally settled by the Vietnam International Arbitration Centre at the Vietnam Chamber of Commerce and Industry in accordance with its Arbitration Rules”.

Thoả thuận trọng tài vụ hiệu

Tranh chấp phát sinh không thuộc thẩm quyền của trọng tài

Ng ời ký thoả thuận trọng tài không có thẩm quyền ký kết Một bên ký kết thoả thuận trọng tài không có năng lực hành

vi dân sự đầy đủ;

Thoả thuận trọng tài không quy định hoặc quy định không

rõ đối t ợng tranh chấp, tổ chức trọng tài có thẩm quyền giải quyết vụ tranh chấp mà sau đó các bên không có thoả thuận

bổ sung

Thoả thuận trọng tài không đ ợc lập bằng văn bản

Bên ký kết thoả thuận trọng tài bị lừa dối, bị đe doạ và có yêu cầu tuyên bố thoả thuận trọng tài vô hiệu

Trọng tài viên (Đ12)

1 Công dân Việt Nam có đủ các điều kiện sau đây có thể làm Trọng tài viên:

a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;

b) Có phẩm chất đạo đức tốt, trung thực, vô t , khách quan;

c) Có bằng đại học và đã qua thực tế công tác theo ngành đã học từ năm năm trở lên.

2 Ng ời đang bị quản chế hành chính, đang bị truy cứu trách nhiệm hình

sự hoặc đã bị kết án mà ch a đ ợc xoá án tích không đ ợc làm TTV.

3.Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Chấp hành viên, công chức

đang công tác tại Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan

điều tra, cơ quan thi hành án không đ ợc làm Trọng tài viên.

Ưu điểm của trọng tài

Không mang nặng tính đối kháng

Bảo mật thông tin

Các văn bản pháp luật điều chỉnh

tố tụng trọng tài ở Việt Nam

Pháp lệnh Trọng tài thương mại 2003 Nghị quyết số 05/2003/NQ-HĐTP

hướng dẫn thi hành một số điều của

Pháp lệnh Trọng tài thương mại 2003

Nghị định số 25/2004/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Pháp lệnh

Trọng tài thương mại 2003

Bộ luật tố tụng dân sự 2004

Thẩm quyền của trọng tài thương mại

Giải quyết các vụ tranh chấp phát sinh trong hoạt động th

ơng mại theo sự thoả thuận của các bên

Hoạt động th ơng mại là việc thực hiện một hay nhiều

hành vi th ơng mại của cá nhân, tổ chức kinh doanh bao

gồm mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ; phân phối; đại diện, đại lý th ơng mại; ký gửi; thuê, cho thuê; thuê mua; xây dựng; t vấn; kỹ thuật; li - xăng; đầu t ; tài chính, ngân hàng; bảo hiểm; thăm dò, khai thác; vận chuyển hàng hoá, hành khách bằng đ ờng hàng không, đ ờng biển, đ ờng sắt, đ ờng bộ và các hành vi th ơng mại khác theo quy định của pháp luật

So sánh thẩm quyền của Trọng tài thương mại với Tòa án

Tranh chấp trong hoạt động TM

Tranh chấp trong hoạt động TM

- Cá nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh

- - Đều có mục đích lợi nhuận

Tranh chấp về li -xăng Tranh chấp về quyền sở hữu trí

tuệ, chuyển giao công nghệ Tranh chấp trong nội bộ công ty

Các trung tâm trọng tài ở Việt Nam

cạnh Phòng Thương mại công nghiệp Việt Nam (VIAC)

Nguyên tắc áp dụng pháp luật để giải quyết vụ tranh chấp

Đối với vụ TC giữa các bên VN, Hội đồng Trọng tài áp dụng pháp luật của Việt Nam để giải quyết tranh chấp

Đối với vụ TC có yếu tố n ớc ngoài, Hội đồng

Trọng tài áp dụng pháp luật do các bên lựa chọn Trong tr ờng hợp các bên không lựa chọn đ ợc pháp luật để giải quyết vụ tranh chấp thì Hội đồng

Trọng tài quyết định