MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ NGHỊ QUA ĐỢT THỰC TẬP VÀ RÈN LUYỆN TƯ CÁCH ĐẠO ĐỨC, TÁC PHONG NGHỀ NGHIỆP CỦA NGƯỜI CÁN BỘ NGÂN HÀNG TƯƠNG LAI.DOC

MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ NGHỊ QUA ĐỢT THỰC TẬP VÀ RÈN LUYỆN TƯ CÁCH ĐẠO ĐỨC, TÁC PHONG NGHỀ NGHIỆP CỦA NGƯỜI CÁN BỘ NGÂN HÀNG TƯƠNG LAI

lời mở đầu

Cùng với sự chuyển dịch mạnh mẽ của cơ cấu nền kinh tế ngành Ngânhàng đã góp một phần không nhỏ trong quá trình Công nghiệp hoá- Hiện đại hoánền kinh tế đất nớc Để có kết quả đáng tự hào nh ngày hôm nay, Ngân hàng nhànớc Việt Nam đã trải qua biết bao khó khăn , thử thách để khẳng định chỗ đứngcủa mình Để vợt qua thời kì khó khăn đó, Ngân hàng nhà nớc Việt Nam đã có

sự cố gắng không ngừng, đổi mới cả về khoa học – kỹ thuật trong sản xuất đến

đời sống xã hội trong cả nớc

Công nghiệp hoá - hiện đại hoá là con đờng chung của tất cả các nớc trênthế giới Tuỳ theo điều kiện cụ thể của mình, công nghiệp hoá - hiện đại hoá ởmỗi nớc bắt đầu từ những thời điểm khác nhau và với những nội dung, bớc đi,nhịp độ riêng Dù các nớc đã đạt tới trình độ phát triển nhất định thì vẫn phải tiếptục quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá mới có thể trở thành một nớc pháttriển với nền văn minh cao hơn Đối với một nớc nông nghiệp lạc hậu, muốnthoát khỏi tình trạng nghèo nàn, không có cách nào khác là phải xây dựng mộtnền kinh tế có cơ cấu hợp lý, phát triển năng động, tạo lập cơ sở vật chất kỹ thuậthiện đại và năng suất lao động ngày càng cao Muốn có một nền kinh tế nh vậy,nhất thiết chúng ta phải thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc

Trớc tháng 9 năm 1990, hệ thống tổ chức Ngân hàng nói trên là hệ thốngNgân hàng độc quyền; trực tiếp kinh doanh tiền tệ, hoạt động thông qua trungtâm tiền mặt, trung tâm tín dụng, trung tâm thanh toán và kinh doanh đá quývàng bạc Có thể nói, hoạt động của tổ chức Ngân hàng này chỉ thích ứng với

điều kiện chiến tranh và mô hình kinh tế chỉ huy tập trung quan liêu,bao cấp vàmột thời đã mang lại tác dụng nhất định

Từ sau tháng 9 năm 1990 đến nay về mặt tổ chức từ một cấp đã chuyểnthành hệ thống Ngân hàng hai cấp : Ngân hàng nhà nớc và Ngân hàng thơngmại( kinh doanh) Đây là “ mốc” có tính bớc ngoặt đánh dấu trong chuyển biếntrong nhận thức về tổ chức và chức năng nhiệm vụ của hệ thống tổ chức Ngânhàng nhà ở nớc ta

Hoạt động Ngân hàng đã tạo ra nhiều cơ hội để tập trung các nguồn vốnnhàn rỗi để tiết kiệm của mọi tầng lớp dân c, là nguồn tài trợ chủ yếu cho cácdoanh nghiệp, cá nhân, các tổ chức kinh tế

Qua đó, ta thấy ngành Ngân hàng đóng một vị trí rất quan trọng đối vớinền kinh tế, việc hiểu biết và thực hành tốt các nghiệp vụ của ngành Ngân hàng

là vô cùng quan trọng

NHNo&PTNT Thờng Tín cùng với quá trình CNH-HĐH đã xây dựng và

đổi mới một cách hiệu quả đóng góp tích cực và nỗ lực của ngành Ngân hàngtrong việc phát triển kinh tế xây dựng quê hơng ngày càng giàu đẹp văn minh

Qua thời gian học tập tại mái trờng Học viện Ngân hàng - Cơ sở đào tạo

Hà Tây với sự giúp đỡ nhiệt tình của đội ngũ giáo viên trong nhà trờng đã cho

em những kiến thức bổ ích và những nghiệp vụ về lĩnh vực Ngân hàng Nhng lýthuyết phải đi đôi với thực hành nhằm giúp học sinh củng cố thêm kiến thức đã

đợc trang bị trong nhà trờng, em đã đợc giới thiệu liên hệ về NHNo & PTNT ờng Tín thực tập

Th-Sau 3 tháng thực tập đợc sự giúp đỡ quan tâm chỉ bảo của lãnh đạo Ngânhàng nơi thực tập đã giúp em hoàn thành tốt chơng trình thực tập bổ trợ kiếnthức, hoàn thành tốt bài báo cáo này Song không tránh khỏi đợc những thiếu sót.Rất mong đợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô cùng Ban lãnh đạo Ngân hàng

để bài viết của em đợc hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn !

Nội dung chính của báo cáo:

Phần I: Khái quát về NHNo&PTNT huyện Thờng Tín

I./ Khái quát chung về NHNo&PTNT huyện Thờng Tín

II./ Mô hình của NHNo&PTNT huyện Thờng Tín

Phần II: nghiệp vụ tín dụng và nghiệp vụ kế toán

A./ Nghiệp vụ tín dụng

B./ Nghiệp vụ kế toán

Phần III: Một số ý kiến đề nghị qua đợt thực tập và rèn luyện t cách đạo đức, tác phong nghề nghiệp của ngời cán bộ Ngân hàng tơng lai

1./ Những kết quả đạt đợc

2./ Những khó khăn, tồn tại

3./ Một số đề xuất kiến nghị

Phần I

khái quát về NhNo&PTNT Huyện thờng tín

I Khái quát chung về NhNo&PTNT huyện Thờng Tín

Ngày 6/5/1951 Chính phủ ra sắc lệnh số 15/SL thành lập Ngân hàng Quốcgia Việt Nam Đây là bớc phát triển mới trong bối cảnh đất nớc còn gặp nhiềukhó khăn, để đáp ứng nhu cầu của sự nghiệp đổi mới ngày 26/3/1988 Hội đồng

Bộ trởng nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành nghị quyết số 53quyết định thành lập các Ngân hàng chuyên doanh trong đó có Ngân hàng pháttriển nông nghiệp nay là NHNo&PTNT

NHNo&PTNT Thờng Tín đợc thành lập cùng với sự ra đời củaNHNo&PTNT Hà Tây Với đặc điểm là một huyện nằm ở phía nam của tỉnh HàTây, với 28 xã và 1 Thị trấn với nhiều làng nghề truyền thống Đến năm 2005 đã

có 28 làng nghề đợc công nhận, ngoài ra còn có các doanh nghiệp t nhân, công

ty TNHH, các công ty liên doanh với nớc ngoài đóng trên địa bàn Đứng trớctình hình đó NHNo&PTNT Thờng Tín không ngừng phấn đấu phục vụ cho các

tổ chức kinh tế, doanh nghiệp, hộ sản xuất vay vốn đầu t phát triển kinh tế

Với đặc điểm là một Ngân hàng chuyên doanh NHNo&PTNT Thờng Tín

có một bộ máy gọn nhẹ với Ban giám đốc, 3 phòng nghiệp vụ và 3 chi nhánhNgân hàng liên xã, với tổng số 63 cán bộ Các chi nhánh Ngân hàng liên xã đ ợc

Nghiệp vụ của trung tâm huyện là quản lý điều hành mọi hoạt động Ngân hàng,

đồng thời cập nhật thông tin số liệu của các chi nhánh Ngân hàng liên xã, tiếnhành kiểm tra kiểm soát hoạt động kinh doanh của Ngân hàng

II Mô hình của NhNo&PTNT Thờng Tín

ban giám đốc

phòng tín dụng phòng kT-NQ Phòng hành

chính

Chi nhánh liên xã

1 Phòng tín dụng

Nhiệm vụ của phòng là cho vay đối với mọi tổ chức kinh tế cá nhân, hộgia đình Đây là phòng chủ lực của Ngân hàng, lợi nhuận của Ngân hàng thu chủyếu từ hoạt động này

Phòng Tín dụng còn tập trung nghiên cứu chiến lợc khách hàng, phân loạikhách hàng từ đó tham mu cho Ban giám đốc về mục tiêu, chiến lợc kinh doanhnhằm mở rộng hoạt động đầu t có hiệu quả

2 Phòng kế toán ngân quỹ

Nhiệm vụ là huy động vốn, tiền gửi của cá nhân, tổ chức kinh tế, doanhnghiệp, huy động ngoại tệ và dịch vụ chi trả kiều hối Thực hiện nhiệm vụ thanhtoán bằng séc, uỷ nhiệm chi thanh toán chuyển tiền qua mạng vi tính, cập nhậttích luỹ số liệu hạch toán các khoản cho vay, thu nợ, thu lãi chính xác kịp thời

Bộ phận ngân quỹ có nhiệm vụ thu - chi kịp thời các khoản của các kháchhàng giao dịch khi kế toán chuyển chứng từ sang, cán bộ ngân quỹ tiến hànhkiểm tra tính hợp lệ hợp pháp của chứng từ rồi tiến hành thu - chi cho kháchhàng Cán bộ thủ quỹ có sổ quỹ để theo dõi thu - chi cân đối khớp đúng số d với

bộ phận kế toán

Phòng kế toán thanh toán - ngân quỹ thờng xuyên phải giao dịch với số ợng khách hàng lớn, khối lợng công việc đa dạng, phức tạp Nên phòng kế toán -thanh toán ngân quỹ là phòng có nhiệm vụ quan trọng là cơ sở để hạch toán mọihoạt động của Ngân hàng

l-3 Phòng hành chính nhân sự

Phòng làm công tác hành chính nh tiếp khách, văn th, lễ tân, công tác lutrữ, tham mu mở rộng mạng lới kinh doanh, định mức lao động, trực tiếp phục vụquản lý hỗ trợ cán bộ thực hiện công tác thi đua khen thởng, trả lời và giải thíchthắc mắc những chủ trơng, chính sách của ngành và của Đảng

4 Chi nhánh liên xã

Thờng Tín là một huyện rộng và nhu cầu của khách hàng là rất lớn Dovậy NHNo&PTNT Thờng Tín đã mở 3 chi nhánh Ngân hàng liên xã là: chinhánh Ngân hàng cấp 3 Tía, Hồng Vân, Quán Gánh Với đội ngũ cán bộ của các

chi nhánh không quản ngại khó khăn, đã phục vụ tốt nhu cầu của khách hàng,tạo uy tín cho cơ quan.

sự đầu t vào sản xuất, kinh doanh, áp dụng những KHKT tiến bộ để sản xuất rahàng hoá phục vụ bản thân mỗi ngời dân, nâng cao chất lợng cuộc sống và ngoài

ra còn xuất khẩu ra thị trờng tiêu thụ Để làm đợc nh vậy thì điều tất yếu và quantrọng là phải có vốn đầu t, nhng vốn đầu t ở đâu?

Trớc chủ trơng, chính sách của Đảng và Nhà nớc về phát triển KT-XH ,tiến lên CNH-HĐH Ngân hàng Nhà nớc Việt Nam không ngừng đầu t về quymô, vốn, cơ sở vật chất, lực lợng để đáp ứng nhu cầu của ngời dân trong côngcuộc xây dựng đất nớc Hiện nay Việt Nam chúng ta đang có tốc độ tăng trởngkinh tế khá nhanh trong những năm gần đây nên Ngân hàng nhà nớc kết hợp vớichủ trơng chính sách của Đảng có những chiến lợc mới, để đẩy mạnh tốc độ pháttriển nền kinh tế mạnh mẽ, bền chặt, lâu dài

Trong đầu t Tín dụng, hoạt động Tín dụng thờng mang tính rủi ro Rủi roTín dụng là việc cấp Tín dụng cho một bên vay nợ không thực hiện đợc nghĩa vụtrả nợ gốc và lãi Có nghĩa là khách hàng vay vốn không trả đợc nợ theo hợp

đồng Tín dụng đã ký, hay nói cách khác là khoản thu nhập dự tính sinh lời từ tàisản cho vay của Ngân hàng không đợc hoàn trả đầy đủ về số lợng và thời hạn

Vì vậy, để hạn chế tối đa khả năng rủi ro khi đầu t Tín dụng, hệ thốngNgân hàng nói chung và NHNo&PTNT huyện Thờng Tín nói riêng đã có nhữngbiện pháp và quy định nghiêm, chặt chẽ và thủ tục cấp Tín dụng phải đảm bảotính thống nhất Cán bộ Tín dụng và khách hàng phải tuân thủ và chấp hành theoquy định sau:

I Quy định cho vay đối với khách hàng

1 Thực hiện theo các quyết định, nghị định

Nhằm thực hiện có hiệu quả công cuộc đổi mới nền kinh tế, tạo điều kiện

để Ngân hàng cung ứng đầy đủ, kịp thời vốn cho phát triển nông nghiệp nôngthôn và nhằm tránh rủi ro trong quy trình cấp Tín dụng mang tính quy địnhthống nhất chung

Chủ tịch Hội đồng quản trị NHNo&PTNT Việt Nam đã ban hành quyết

định 72/QĐ ngày 03/02/2002 Đây là quyết định mới nhất, quy định về thủ tụcpháp lý và quy định việc cấp Tín dụng một khoản vay cho khách hàng, quyết

định bao gồm 32 điều, mỗi điều là một quy định

Với việc ban hành quyết định 72/QĐ ngày 03/02/2002 của Chủ tịchHĐQT - NHNo&PTNT Việt Nam là hành lang pháp lý, nguyên tắc nhất địnhchung cho toàn hệ thống Từ khi có quyết định ban hành, cán bộ và khách hàngNHNo&PTNT huyện Thờng Tín đã thực hiện theo đúng quy trình cấpTín dụng

Ngoài ra còn có một số quyết định và một số Nghị định nh quyết định1627/2001/QĐ-NHNo ngày 31/12/2001 của Thống đốc NHNo và một số nghị

định nh NĐ178/NĐ về đảm bảo tiền vay, nghị định 03, nghị quyết "về chủ trơngchính sách chuyển dịch cơ cấu, nghị quyết 11 ) đây là cơ sở và căn cứ cho quytrình cấp Tín dụng và thực hiện chủ trơng chính sách của Đảng, Nhà nớc

2 Điều kiện và nguyên tắc vay vốn

2.1 Điều kiện vay vốn đối với khách hàng

Ngân hàng cho vay phải xem và quyết định cho vay khi khách hàng có đủcác điều kiện sau:

a Có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật:

* Pháp nhân: Phải đợc công nhận là pháp nhân theo các điều của Bộ luậtdân sự và các quy định của pháp luật Việt Nam

Đối với doanh nghiệp thành viên hạch toán phụ thuộc: Phải có giấy uỷquyền vay vốn của pháp nhân trực tiếp quản lý

* Doanh nghiệp t nhân: Chủ tịch doanh nghiệp t nhân phải có đủ năng lựcpháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và hoạt động theo Luật doanh nghiệp

* Hộ gia đình cá nhân:

+ C trú (thờng trú, tạm trú) tại địa bàn quận, huyện, thị xã, thành phố (trựcthuộc tỉnh) nơi chi nhánh Ngân hàng cho vay đóng trụ sở, đối với khách hàngtrong huyện Thờng Tín đến Ngân hàng vay phải có giấy tạm trú tạm vắng tại địabàn huyện Nếu khách hàng khác địa bàn đến vay phải đợc Ngân hàng cấp trên

đồng ý thì Ngân hàng mới quyết định cho vay, nhng phải báo cho Ngân hàng nơikhách hàng c trú biết

+ Đại diện cho hộ gia đình để giao dịch với Ngân hàng phải là chủ hộ gia

đình hoặc ngời đại diện chủ hộ: Chủ hộ hoặc ngời đại diện phải có đầy đủ nănglực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự

Không có nợ quá hạn, khó đòi trên 6 tháng tại NHNo&PTNT Việt Nam.

* Tổ hợp tác:

+ Hoạt động theo Bộ luật dân sự

+ Ngời đại diện phải có đủ năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vidân sự

* Công ty hợp danh: Thành viên của Công ty hợp danh phải có năng lựcpháp luật dân sự và hoạt động theo Luật doanh nghiệp

b Mục đích sử dụng vốn hợp pháp

c Có khả năng tài chính đảm bảo trả nợ trong thời hạn cam kết

* Vốn tự có tham gia vào dự án, phơng án sản xuất kinh doanh, dịch vụ,

đời sống Mức vốn tự có thực hiện theo điều luật quy định:

- Đối với ngắn hạn: Vốn tự có tối thiểu 10% trong tổng nhu cầu vốn

- Đối với trung hạn: Mức vốn tự có tối thiểu 20% trong tổng nhu cầu vốn

* Khi kinh doanh có hiệu quả: Có lãi, trờng hợp lỗ thì phải có phơng ánkhả thi khắc phục lỗ đảm bảo trả nợ trong thời hạn cam kết

* Đối với khách hàng vay vốn phục vụ nhu cầu đời sống thì phải có nguồnthu ổn định (nh tiền lơng, trợ cấp ) để trả nợ Ngân hàng

d Có dự án đầu t, phơng án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ khả thi và có hiệu quả, hoặc có dự án đầu t, phơng án phục vụ đời sống khả thi.

e Thực hiện các quy định về đảm bảo tiền vay theo quy định của Chính phủ, NHNo Việt Nam và hớng dẫn của Ngân hàng Nhà nớc&PTNT Việt Nam.

2.2 Nguyên tắc vay vốn

Khách hàng vay vốn của Ngân hàng phải đảm bảo và thực hiện theonguyên tắc:

- Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã thỏa thuận trong hợp đồng Tín dụng

- Hoàn trả nợ gốc và lãi tiền vay đúng hạn đã thỏa thuận trong hợp đồngTín dụng

3 Những nhu cầu vốn không đ ợc vay và khách hàng không đ ợc vay vốn

a Tại chi nhánh NHNo&PTNT huyện Thờng Tín không cho vay những nhu cầu vốn sau đây:

- Để mua sắm các tài sản và các chi phí hình thành nên tài sản mà phápluật cầm mua bán, chuyển nhợng, chuyển đổi.

- Để thanh toán các chi phí cho việc thực hiện các giao dịch mà pháp luậtcấm

- Để đáp ứng các nhu cầu tài chính của các giao dịch mà pháp luật cấm

b Những khách hàng mà không đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên và theo quy định của Ngân hàng ban hành thì khách hàng sẽ không đợc vay vốn.

Tuy nhiên có một điều kiện không thể viết thành văn bản, nó chỉ đợc rút ra

từ những bài học kinh nghiệm, từ con mắt nghề nghiệp mà CBTD có thể biết đợc

"phẩm chất, t cách của ngời vay" để quyết định cho vay :

Nếu khách hàng là ngời:

+ Nát rợu và nghiện hút

+ Nợ nần chồng chất, triền miên

+ Xin vay với số tiền lớn vợt quá nhu cầu và chấp nhận vay với bất cứ lãisuất nào

+ Nói nhiều hơn làm, có tính lừa lọc

Khi gặp những trờng hợp đó thì CBTD phải hết sức thận trọng điều tra,bằng mọi cách tiếp cận hoặc thu thập thông tin để quyết định cho vay hay khôngcho vay Nếu từ chối nên có biện pháp từ chối khéo và nhẹ nhàng

4 Quy định về bộ hồ sơ cho vay

Tại chi nhánh NHNo&PTNT huyện Thờng Tín bộ hồ sơ cho vay là vănbản pháp lý, là giấy tờ, hồ sơ để cán bộ thẩm định, đánh giá dự án, nội dung vayvốn và là hồ sơ để CBTD thuận tiện trong việc theo dõi nên bộ hồ sơ cho vaycho từng loại khách hàng đợc quy định nh sau:

- Quyết định thành lập doanh nghiệp

- Điều lệ doanh nghiệp (trừ DNTN)

- Quyết định bổ nhiệm Chủ tịch HĐQT (nếu có), Tổng Giám đốc, Giám

đốc, kế toán trởng, chủ nhiệm HTX

- Giấy phép đăng ký kinh doanh

- Giấy phép đầu t (doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài)

- Biên bản góp vốn, danh sách thành viên sáng lập (đối với Công ty cổphần, Công ty TNHH, Công ty hợp danh)

- Các thủ tục về kế toán (báo cáo tài chính, dự án tài chính )

* Hồ sơ kinh tế:

- Kế hoạch, dự án sản xuất kinh doanh trong kỳ

- Báo cáo thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh kỳ gần nhất

* Hồ sơ vay vốn:

- Giấy đề nghị vay vốn

- Dự án, phơng án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đời sống

- Các chứng từ liên quan (xuất trình khi vay vốn)

- Hồ sơ đảm bảo tiền vay

b Đối với hộ gia đình, cá nhân, tổ hợp tác

- Dự án, phơng án sản xuất kinh doanh, dịch vụ

- Hồ sơ bảo đảm tiền vay theo quy định

Ngoài các hồ sơ quy định nh trên đối với:

- Hộ gia đình, cá nhân vay qua tổ vốn phải có thêm:

+ Biên bản thành lập tổ vay vốn+ Hợp đồng làm dịch vụ (nếu có)

- Hộ gia đình, cá nhân vay thông qua doanh nghiệp phải có:

+ Hợp đồng làm dịch vụ

- Doanh nghiệp vay để chuyển tải vốn cho hộ gia đình, cá nhân:

+ Hợp đồng cung ứng vật t, tiền vốn cho hộ gia đình, cá nhân+ Danh sách hộ gia đình, cá nhân đề nghị Ngân hàng cho vay

c Đối với khách hàng vay nhu cầu đời sống

- Giấy đề nghị vay vốn

- Khách hàng có sổ lơng phải có xác nhận của cơ quan quản lý lao độnghoặc cơ quan chi trả, có sự thỏa thuận tay ba khi thu nợ nếu khách hàng khônghoàn thành nợ

- Hồ sơ đảm bảo tiền vay (nếu có tài sản đảm bảo)

4.2 Hồ sơ do ngân hàng lập

- Báo cáo thẩm định, tái thẩm định

- Biên bản họp hội đồng tín dụng (trờng hợp phải qua hội đồng tín dụng)

- Các loại thông báo: Thông báo từ chối vay, thông báo nợ quá hạn

- Sổ theo dõi cho vay + Thu nợ (dành cho CBTD)

4.3 Hồ sơ do Khách hàng và Ngân hàng cùng lập

- Hợp đồng Tín dụng

- Sổ vay vốn

- Giấy nhận nợ

- Hợp đồng đảm bảo tiền vay

- Biên bản kiểm tra sau khi cho vay

- Biên bản xác định rủi ro bất khả kháng (trờng hợp nợ bị rủi ro)

II thời hạn - lãi suất - mức cho vay

1 Thời hạn cho vay đ ợc xác định dựa trên đối t ợng, chu kỳ sản xuất kinh doanh của dự án.

+ Đối với SXKD có chu kỳ nhỏ hơn 1 năm (12T) thì giải quyết cho vayngắn hạn

+ Đối với hộ SXKD có chu kỳ nhỏ hơn 2 năm (24T) thì giải quyết cho vaytrung hạn

+ Đối với hộ cho vay phục vụ đời sống thì giải quyết cho vay lớn hơn hoặcnhỏ hơn 24T

+ Đối với các doanh nghiệp có chu kỳ SXKD dài thì giải quyết cho vaydài hạn

2 Mức cho vay

+ Đối với khách hàng cho vay ngắn hạn thì mức d nợ tối đa là không quá80% tổng nhu cầu vốn SXKD của khách hàng

+ Đối với khách hàng cho vay trung hạn thì mức độ d nợ tối đa không quá70% tổng nhu cầu vốn của khách hàng.

+ Đối với cho vay phục vụ đời sống thì tuỳ vào nhu cầu vay vốn nhngkhông quá 80% nhu cầu vốn

+ Đối với doanh nghiệp vay dài hạn thì tuỳ vào mức VTC và nhu cầu vốncủa dự án và khả năng đáp ứng của Ngân hàng

3 Lãi suất cho vay

Lãi suất cho vay Ngân hàng phải tuân thủ theo quy định về lãi suất củaNHNo&PTNT Việt Nam phát hành

Hiện nay NHNo&PTNT huyện Thờng Tín đang áp dụng mức lãi suất doNHNo&PTNT Việt Nam quy định nh sau:

- Cho vay hộ sản xuất: + Vay ngắn hạn: 1,15%/tháng

+ Vay trung hạn: 1,25%/tháng

- Cho vay doanh nghiệp: 1%

III Quy trình xử lý một khoản vay

Một khoản vay đều bắt nguồn từ CBTD và kết thúc khi kế toán tất toánkhế ớc - thanh lý hợp đồng Tín dụng

Quá trình đó đợc tiến hành theo 3 bớc:

+ Kiểm tra trớc khi cho vay+ Kiểm tra trong khi cho vay+ Kiểm tra sau khi cho vay

1 Điều tra, khảo sát, xác lập hồ sơ kinh tế địa ph ơng

Tại Ngân hàng mỗi CBTD quản lý một xã nhất định, cho nên để tạo điềukiện cho việc kiểm soát trớc khi cho vay thì CBTD mỗi xã phải điểu tra, khảosát, xác lập hồ sơ kinh tế địa phơng để thông qua đó ta đánh giá đợc khách hàng

Quy trình làm việc nh sau:

- CBTD địa bàn phải có trách nhiệm và hiệu quả, phải đi khảo sát thực tế

về địa bàn địa phơng, có cái nhìn tổng quan để hồ sơ, qua các hồ sơ ta có thể tạobớc khởi đầu cho đầu t tín dụng, xác định kinh doanh hàng năm

- Qua việc điều tra, khảo sát, xác lập hồ sơ kinh tế địa ph ơng Yêu cầu cơbản của hồ sơ kinh tế địa phơng là:

+ Bám sát những chủ trơng quy hoạch phát triển cấp uỷ, chính quyền địaphơng đó

+ Hồ sơ kinh tế địa phơng phải đợc chính quyền xác nhận

Hồ sơ kinh tế địa phơng đợc bổ sung, cập nhật những diễn biến KT-XHhàng năm về một số nội dung cơ bản (chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi,phát triển ngành nghề, tổng số hộ cần vay, tổng nhu cầu vốn tín dụng ) trên cơ

a Kiểm tra điều kiện vay vốn

Những khoản vay khi thẩm định, CBTD phải có trách nhiệm và làm việc

độc lập, xác định tính đúng đắn của hồ sơ tín dụng và kết quả thẩm định hoàntoàn phụ thuộc vào trình độ nghiệp vụ và ý thức chủ quan của CBTD

* Tại chi nhánh NHNo&PTNT huyện Thờng Tín việc kiểm tra điều kiệnvay vốn của hộ sản xuất cụ thể nh sau:

- Sau khi nhận đợc giấy đề nghị vay vốn và các giấy tờ có liên quan của hộgia đình, cá nhân gửi đến, CBTD kiểm tra:

+ Kiểm tra năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự (phải c trútại địa bàn huyện) Hoặc là chủ hộ hoặc ngời đại diện Những ngời này phải đủ

18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự

+ Kiểm tra khả năng tài chính đảm bảo trả nợ trong thời gian cam kết (vốn

tự có, nguồn thu để trả nợ) Vốn tự có có thể bằng tiền, bằng hiện vật - máy móc,nhà xởng, bằng sức lao động Nếu là ngời hởng lơng xin vay phục vụ nhu cầu

đời sống phải có nguồn thu ổn định từ lơng, không có nợ khó đòi hoặc nợ quáhạn trên 6 tháng tại NHNo)

+ Kiểm tra mục đích xin vay, hộ vay phải hợp pháp, đối tợng xin vaykhông bị cấm lu thông, cấm thực hiện

+ Kiểm tra tính khả thi, hiệu quả của dự án, phơng án sản xuất kinhdoanh

- Xác định cần hay không cần thực hiện đảm bảo bằng tài sản Nếu kháchhàng phải thực hiện biện pháp bảo đảm tiền vay, CBTD có trách nhiệm hớng dẫnlập các thủ tục nh cam kết

- Ngoài việc xác định nợ vay (qua mạng CIC ) CBTD phải xác định cáckhoản vay tại NHCS, NHTM khác, quỹ Tín dụng hoặc vay nặng lãi (nếu có)

- Đối với khoản vay trung, dài hạn, cần đợc phân tích, đánh giá dự án trêncác phơng diện:

+ Đánh giá phơng diện kỹ thuật (kỹ thuật áp dụng vào SXKD)

+ Đánh giá phơng diện thị trờng: Nguyên liệu, sản phẩm, chất lợng, thơnghiệu, khả năng tiêu thụ, cạnh tranh

+ Đánh giá phơng diện đội ngũ ngời lao động và ngời quản lý: số lợng,trình độ, cơ cấu, các chi phí liên quan

+ Đánh giá phơng diện tài chính: Tổng vốn đầu t, vốn tự có bằng tiền,bằng tài sản, bằng sức lao động, vốn xin vay, vốn lu động, doanh thu, lợi nhuận,nguồn trả nợ

+ Đánh giá phơng diện lợi ích KT - XH

+ Đánh giá tiềm ẩn rủi ro và các biện pháp phòng ngừa Đặc biệt quan tâmnhững tiềm ẩn rủi ro về khả năng thanh toán nợ

* Muốn làm tốt việc đánh giá, phân tích dự án, CBTD phải am hiểu vềkinh tế ở một trình độ nhất định (xuất đầu t, giá cả thị trờng, định mức kinh tế kỹthuật, chơng trình phát triển KT -XH)

VD: Ta cần biết xuất đầu t bình quân/1ha trồng lúa/năm

Xuất đầu t bình quân/1sản phẩm

- Có nhiều biện pháp để CBTD kiểm tra điều kiện vay vốn và đánh giá,phân tích dự án bằng phơng pháp:

+ Xuống hộ gia đình kiểm tra thực tế, đây là điều kiện cơ bản ta có thể

đánh giá đợc thực trạng về sản xuất kinh doanh của hộ vay

+ Dựa vào tài liệu của khách hàng gửi đến ta đánh giá, phân tích, so sánh

b Kiểm tra hồ sơ cho vay

* CBTD trực tiếp kiểm tra "Hồ sơ pháp lý" và "Hồ sơ vay vốn" theo các b

-ớc quy định

* Đối với "Hồ sơ pháp lý" khi kiểm tra ta cần xác định nh sau:

- Trờng hợp hộ vay vốn không có CMND cần yêu cầu hộ vay vốn thựchiện một trong các biện pháp sau:

+ Làm đơn đề nghị nói rõ lý do không có CMND, có dán ảnh và có xácnhận của UBND xã

+ Trên sổ vay vốn bắt buộc khách hàng phải dán ảnh

- Đối với sổ hộ khẩu, tại thời điểm xin vay xác định ngời vay đã tách hộcha nhằm khắc phục sai sót, ngời vay đã đi ở riêng, tách hộ mà vẫn dùng chung

sổ hộ khẩu, yêu cầu làm giấy uỷ quyền

- Giấy đề nghị vay vốn: Đề nghị do chính ngời vay viết đầy đủ các yếu tốquy định trên giấy và ký tên Nếu ngời vay không biết viết thì có thể nhờ ngờikhác viết hộ, sau khi đó đọc lại cho ngời vay nghe và "điểm chỉ"

- Trờng hợp hộ vay vốn, cá nhân, tổ hợp tác phải có dự án sản xuất kinhdoanh, dịch vụ CBTD sẽ thẩm định và lập báo cáo thẩm định

- Hộ gia đình, cá nhân vay qua tổ, CBTD phải kiểm tra tính hợp lệ, hợppháp các loại giấy tờ nh: biên bản thành lập tổ vay vốn, hợp đồng làm dịch vụ Căn cứ danh sách thành viên và giấy đề nghị vay vốn, CBTD phối hợp với tổ tr -ởng tổ vay vốn kiểm tra điển hình hoặc toàn diện điều kiện vay vốn của tổ viênkiểm tra điển hình hoặc toàn diện điều kiện vay vốn của tổ viên

- Cá nhân vay vốn là ngời hởng lơng vay phục vụ nhu cầu đời sống, ngoàiviệc kiểm tra mức lơng, tính ổn định của lơng (hợp đồng ngắn hạn hay dài hạn),CBTD kiểm tra khoản thu nhập khác ngoài lơng

- Hộ vay qua doanh nghiệp, CBTD kiểm tra xem doanh nghiệp có đủ điềukiện theo quy định, xác định hình thức chuyển tải vốn để hộ gia đình, các hợp

đồng dịch vụ cung ứng vật t tiền vốn, tiêu thụ sản phẩm

- Đối với "Hồ sơ vay vốn" CBTD xác định hộ có phải thực hiện và khôngphải thực hiện biện pháp đảm bảo tiền vay để hớng dẫn lập hồ sơ và kiểm tra hồsơ CBTD phải quan tâm đối với hộ vay vốn phải thực hiện biện pháp bảo đảmtiền vay là phải kiểm tra "Hồ sơ đảm bảo tiền vay" Việc kiểm tra thực hiện theo

2 phơng diện:

+ Kiểm tra thực tế tài sản đảm bảo: xác định hình dáng, quy mô, số l ợng,chủng loại, vị trí, tính chất kỹ thuật của TS Đây là bớc công việc cực kỳ quantrọng, nó liên quan trực tiếp đến vấn đề an toàn vốn vay Riêng đối với vấn đề kỹthuật của tài sản, CBTD có thể thẩm định (nếu am hiểu) Nếu không có khả năngthẩm định thì trình Ban giám đốc để thuê ngời thẩm định Qua đó đánh giá tàisản để xác định mức tiền vay

+ Kiểm tra tính chất hợp lệ, hợp pháp của các loại giấy tờ có liên quan đếntài sản dùng làm đảm bảo Xác định loại tài sản nào phải mua bảo hiểm, kháchhàng đợc phép khai thác công dụng hởng lợi tức Tài sản nào đợc dùng bảnphotocopy để lu hành (Ngân hàng giữ bản gốc) giấy tờ đó phải do cơ quan cóthẩm quyền cấp và phải có hiệu lực thi hành

+ Kiểm tra các giải pháp quản lý tài sản nếu áp dụng biện pháp bảo đảmtài sản hình thành từ vốn vay (kho tàng, phơng thức quản lý kho, phơng thứcthanh toán khi xuất hàng )

+ Kiểm tra các giải pháp xử lý tài sản nếu tình huống xấu nhất xảy ra làphải phát mại (tài sản đó có dễ chuyển nhợng, mua bán, độ giảm giá, phơng thức

xử lý tài sản)

+ Vấn đề thỏa thuận với ngời vay về giá trị quyền sử dụng đất và tài sảngắn liền với đất dựa vào giá trị thị trờng nơi có đất là một vấn đề rất "nhạy cảm".Hoặc là không lờng đợc hết "Sự biến động trong tơng lai" hoặc là có những độngcơ không trong sáng, lành mạnh, đều ảnh hởng trực tiếp và hậu quả không nhỏ

đối với chất lợng Tín dụng và an toàn vốn vay

- Nếu hộ vay cầm cố, thế chấp, bảo lãnh bằng giấy tờ có giá (sổ TK, kỳphiếu ), CBTD phối hợp với kế toán để kiểm tra:

+ Tính hợp lệ, hợp pháp của giấy tờ có giá

+ Số d tiền gửi, tiền lãi

+ Thời gian còn lại

+ Đối chiếu chữ ký mẫu, CMT với chữ ký, CMT ngời vay

3 Đề xuất khoản vay

Sau khi đã kiểm tra thẩm định các điều kiện vay, hồ sơ vay, hồ sơ tài sản

đảm bảo tiền vay, nếu không cho vay CBTD thông báo cho khách hàng Nếu xác

định hồ sơ vay vốn có đủ cơ sở để quyết định cho vay, lãi suất cho vay, thời hạncho vay, phơng thức cho vay

Xác định đúng, cho vay đầy đủ, hợp lý số tiền cần vay sẽ giúp cho hộ vayvốn sử dụng có hiệu quả, độ an toàn vốn cao

VD: Nếu xác định dự án của hộ vay vốn cần 50 Triệu, Ngân hàng chỉ chovay 30 Triệu với lãi suất cao hơn Tất yếu khi có nguồn thu nhập, hộ vay vốnphải tính toán để trả nợ khoản vay có lãi suất cao hơn trớc nợ Ngân hàng trả sau.Ngợc lại, xác định dự án vay vốn của hộ cần 30 Triệu Ngân hàng cho vay 50Triệu, dẫn đến số tiền vợt nhu cầu sẽ sử dụng sai mục đích Mà khi đã sử dụngsai mục đích thì tiềm ẩn rủi ro rất lớn

Do vậy, CBTD phải xác định chính xác VTC, giá trị tài sản đảm bảo tiềnvay và tổng nhu cầu vay vốn để tính toán đề xuất mức tiền vay

- Thực tế cho ta thấy ngời vay vốn hay có thái cực:

+ Nếu một nhu cầu vay vợt quá số thực tế cần vay, phòng ngừa sự cắtgiảm hoặc nếu vốn tự có vợt số vốn thực tế để đảm bảo đạt tỷ lệ quy định củaNgân hàng (10%, 20%)

+ Hay kê khai số VTC giảm đi để đợc vay số tiền lớn hơn (VTC 60% chỉ

kê khai 25%)

+ Nâng cao giá trị tài sản đảm bảo tiền vay thiếu căn cứ khoa học thực tế

để đợc vay số tiền tối đa cho phép (70%, 80%)

- Nên để tránh thẩm định, đánh giá sai tài sản để quyết định mức cho vay

ta có cách xác định mức tiền vay nh sau:

+ Trờng hợp cho vay không bảo đảm bằng TS

Mức tiền vay = Tổng nhu cầu vốn - Vốn tự có - Vốn khác+ Trờng hợp cho vay có đảm bảo bằng TS:

 Đối với TS cầm cố là chứng từ có giá

Mức cho vay tối đa = Gốc + Lãi (Chứng từ có giá) - Lãi tiền vay phải trả

 Đối với TS cầm cố do Ngân hàng giữ: Tối đa = 70% giá trị TS

 Đối với TS cầm cố do khách hàng giữ, sử dụng hoặc bên thứ 3 giữ:Tối đa = 70% giá trị TS

 Đối với cho vay có bảo đảm bằng TS hình thành từ vốn vay:

Mức cho vay = 70% tổng mức vốn đầu t (có tối thiểu 0,3% VTC)

= Tổng mức vốn đầu t - Mức vốn tự có (có VTC và giá trị

đảm bảo) = Tổng mức vốn đầu t (có giá trị đảm bảo tiền vay bằnghình thức tối thiểu bằng 30%)

- Điều đặc biệt quan tâm khi xác định và quyết định mức cho vay là phảikhắc phục đợc những quyết định chủ quan, thiếu cơ sở thực tiễn Đó là việc vậndụng tỷ lệ tối đa (70%, 50%) của giá trị TS Để xác định mức cho vay, khôngcăn cứ nhu cầu xảy ra trong tơng lai (giá trị TS thế chấp giảm thấp do nhiềunguyên nhân)

Tâm lý khách hàng và CBTD chủ quan sẽ dùng phơng pháp lấy giá trị TSthế chấp, cầm cố, bảo lãnh tỷ lệ tối đa cho phép để xác định mức xin vay, cho vay

- Đối với một dự án, phơng án tổng hợp, vừa có đối tợng vay vốn ngắnhạn, vừa có đối tợng vay vốn trung hạn, CBTD phải tính toán và xác định nhucầu cho từng loại

Khách hàng có tín nhiệm (xếp loại A) khách hàng là hộ sản xuất, nông lâm - ng nghiệp, vay vốn không phải bảo đảm bằng tài sản, nếu VTC tham gia vàxác định mức cho vay phù hợp khả năng trả nợ Để xếp loại khách hàng A phảitheo dõi khách hàng trong 2 năm về quá trình trả nợ Để xếp loại khách hàng A,CBTD phải theo dõi khách hàng trong 2 năm quá trình trả nợ.

-b Lãi suất cho vay

áp dụng lãi suất do Tổng giám đốc NHNo&PTNT Việt Nam (lãi suất hiệnthời đợc áp dụng trình bày ở trên)

c Thời hạn cho vay

Xác định thời hạn cho vay phù hợp chu kỳ phát triển của cây, con, sự luânchuyển của vật t hàng hoá, khả năng trả nợ, sự thỏa thuận của ngời vay là yếu tốquyết định cơ bản đến hiệu quả sử dụng vốn vay, độ an toàn và chất lợng Tín dụng

Nếu ta chủ quan, tuỳ tiện áp đặt thời hạn cho vay tuân thủ theo thể lệ sẽlàm cho rủi ro, d nợ quá hạn nhiều

Muốn xác định đúng đắn đợc thời hạn cho vay, CBTD phải:

+ Kiểm tra, xác định đối tợng cho vay

+ Kiểm tra, xác định nguồn thu nhập (lợi nhuân, lơng, thu khác )

+ Chứng minh đợc sự thỏa thuận - đề xuất của ngời vay có phù hợp vớithực tiễn không

+ Căn cứ vào sự chỉ đạo của từng thời kỳ và tính chất của nguồn vốn (theoquy định của NHNo&PTNT Việt Nam đợc phép dùng 100% nguồn vốn tiền gửitrên 12 tháng và 30% nguồn tiền gửi dới 12 tháng để cho vay trung hạn,NHNo&PTNT Việt Nam quy định chỉ tiêu d nợ trung hạn 45%/tổng d nợ (đây làchỉ tiêu bắt buộc)

Thời hạn cho vay: Là khoảng thời gian đợc tính từ khi khách hàng bắt đầunhận vốn vay cho đến thời điểm trả hết nợ gốc và lãi vốn vay đã thỏa thuận trongHĐTD

Thời hạn cho vay tối đa = Tổng mức tiền cho vay

Lợi nhuận + Khấu hao + Nguồn khác

Phân kỳ trả nợ: Không phải khoản vay nào cũng cho vay và phân kỳ trả nợ

đều đặn 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng mà phải phân tích xác định khoản thu, thời

điểm ngời vay có thu nhập để phân kỳ trả nợ

+ Nếu cho vay theo hạn mức: Thì phải dựa vào kỳ thu hoạch của sảnphẩm, kinh doanh tổng hợp thì lựa chọn sản phẩm có chu kỳ kinh doanh dài nhấthoặc chiếm tỷ trọng chủ yếu để xác định thời hạn nhng không quá 12 tháng.

+ Đối với cho vay cầm cố thì phải dựa vào thời hạn gửi tiền của sổ tiếtkiệm, kỳ phiếu

+ Đối với cho vay xuất khẩu lao động, phù hợp với thời hạn lao động đợc

- Giấy đề nghị vay vốn

- Phơng án SXKD

- Chứng từ liên quan Mức cho vay = Tổng nhu cầu vốn - Vốn tự có - Vốn khác

* Cho vay theo hạn mức tín dụng

áp dụng cho khách hàng vay ngắn hạn có nhu cầu vốn thờng xuyên,SXKD ổn định

5 Đối với tr ởng phòng tín dụng và Ban giám đốc

Sau khi hoàn thành xong các bớc kiểm tra trớc khi cho vay, trình lên banlãnh đạo, ban lãnh đạo có nhiệm vụ:

- Kiểm tra tính chất đầy đủ, hợp lệ của bộ hồ sơ cho vay

- Phê duyệt khoản vay, ký hợp đồng bảo đảm tiền vay, HĐTD

Các cán bộ đồng thời kiểm tra tính toán lại:

+ Dự án, mức vay, lãi suất, thời hạn

+ Thẩm tra vấn đáp trực tiếp CBTD

6 Tái thẩm định khoản vay

Có 2 phơng pháp thẩm định:

- Gián tiếp: Dựa vào hồ sơ đã có, dựa vào định mức kinh tế, kỹ thuật, dựavào quy chế, chế độ quy định để tính toán lại thể lệ, chế độ điều kiện đủ của mộtkhoản vay

- Trực tiếp: Kiểm tra thực tế hộ sản xuất Dựa vào hồ sơ, tài liệu đã có, rút

ra nhận xét để báo cho Ban lãnh đạo

Khi kiểm tra, thẩm định phải so sánh hồ sơ với thực tế, cần nhận xétnhững tác động bên ngoài ảnh hởng đến dự án

 Kiểm tra trong khi cho vay

Kiểm tra trong khi cho vay phải có sự hợp tác của CBTD, các phòng liênquan, chủ yếu là phòng Tín dụng và phòng kế toán - ngân quỹ

1 Đối với phòng kế toán

- Sau khi chuyển xuống phòng kế toán, kế toán viên kiểm tra tính đầy đủ,

đúng đắn, hợp lệ, hợp pháp

- Các quy định ghi chép trên chứng từ phải thực hiện đúng nh số tiền bằng

số, bằng chữ phải khớp nhau, viết hết dòng trên mới xuống dòng dới, một màumực, đặc biệt chú ý chữ ký

- Nếu khách hàng vay bằng bảo đảm tài sản, kế toán tính lãi đợc hởng, lãivay phải trả, đối chiếu chữ ký khi khoản vay đảm bảo độ tin cậy kế toán mớihạch toán in phiếu chi

2 Bộ phận ngân quỹ

Tuy công việc không phức tạp nhng bộ phận thủ quỹ là ngời gác cổng cuốicùng, bộ phận thủ quỹ khi thu sẽ kiểm tra phiếu chi, nội dung so sánh với sổvay có hợp pháp, hợp lý thì tiến hành chi

Kiểm tra ngời lĩnh tiền với ngời có tên trong khế ớc có đúng không Khingời khác nhận thay thì phải có sự kiểm tra (giấy uỷ quyền )

 Kiểm tra sau khi cho vay

1 Đối với cán bộ tín dụng

- Tuỳ theo mức độ an toàn của khoản vay, CBTD kiểm tra một hay nhiềulần và kiểm tra định kỳ, đột xuất

+ Các khoản vay tốt là khoản vay sử dụng đúng mục đích, trả gốc + lãi

đúng quy định, tài sản đảm bảo còn đủ, nguyên vẹn theo ký kết

+ Các khoản vay có vấn đề là khoản chậm trả nợ gốc + lãi Có biểu hiệnchây ỳ, trốn tránh, sử dụng vốn sai mục đích, vi phạm quản lý và sử dụng tài sản

đảm bảo, dự án không có hiệu quả, có biểu hiện gian lận lừa đảo

- Khi có những biểu hiện tiêu cực, CBTD có biện pháp:

+ Khách hàng chậm trả nợ gốc + lãi: Nếu do nguyên nhân khách quan vìgặp khó khăn nh thiên tai, dịch bệnh thì CBTD hớng dẫn khách hàng cho làm

Không cho vay những khách hàng không hoàn thành tốt

+ Khách hàng sử dụng vốn sai mục đích, hoặc dự án không có hiệu quả,

có biểu hiện trốn tránh, chây ỳ thì có biện pháp thu hồi nợ trớc hạn, chuyển nợquá hạn, chấm dứt cho vay

2 Đối với cán bộ kế toán

- Bộ phận kế toán có nhiệm vụ hết sức quan trọng, là nguồn thông tin,thông báo cho Ban lãnh đạo

- Phòng kế toán phải thờng xuyên thông báo kịp thời cho Ban giám đốc vàCBTD biết đợc:

+ Các khoản vay đến hạn, quá hạn hoặc sắp đến quá hạn

+ Tình hình trả nợ gốc, lãi của hộ vay, của từng địa bàn mà CBTD quản lý

- Thực hiện nghiêm túc chế độ chuyển nợ quá hạn, trích quỹ dự phòng rủi ro Hiện nay sao kê, các thông báo đợc thực hiện và in ra trên máy tính

3 Đối với Ban lãnh đạo

- Ban lãnh đạo là Ban quản lý gián tiếp nên có nhiệm vụ hết sức quan trọng:+ Nắm bắt, phân tích kế hoạch thu nợ, lãi

+ Kiểm tra đột xuất việc thực hiện của CBTD và khách hàng

+ Đối chiếu công khai nợ theo đợt để có biện pháp thích hợp

+ Thay đổi định kỳ địa bàn quản lý cho CBTD

IV Kết luận

Hoạt động Tín dụng là một nghiệp vụ việc quan trọng, nó quyết định cơbản nguồn thu nhập của Ngân hàng Đòi hỏi phải có một khối lợng cán bộ lớn,

có nghiệp vụ và chuyên môn giỏi, am hiểu sâu rộng tình hình KT-XH Nắm đợcthể lệ chế độ của ngành cũng nh chủ trơng phát triển kinh tế của địa phơng Đặcbiệt là phải có phẩm chất, t cách đạo đức tốt, có trách nhiệm và ý thức kỷ luậtchặt chẽ

Hoạt động Tín dụng đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các tác nghiệptrong quy trình cho vay, vì hoạt động này mang tính rủi ro rất cao

cho vay đối với doanh nghiệp

I Quy định cho vay

1 Điều kiện vay vốn

Nh đã nêu ở phần trớc, áp dụng cho doanh nghiệp cần lu ý thêm:

+ Đối với các Tổng Công ty Nhà nớc và các đơn vị thành viên Tổng công

ty là một pháp nhân, doanh nghiệp thành viên thì năng lực pháp luật dân sự đợcphát sinh từ thời điểm đăng ký thành lập

+ Đối với doanh nghiệp thành viên hạch toán phụ thuộc phải có Giấy uỷquyền và số tiền cao nhất, thời hạn, mục đích cam kết vay vốn

2 Thể loại cho vay

- Cho vay ngắn hạn (có thời hạn vay 12 tháng)

- Cho vay trung hạn (có thời hạn vay 12t - 60t)

- Cho vay dài hạn (từ 60t trở lên)

3 Hồ sơ cho vay (trình bày ở phần I)

4 Ph ơng thức cho vay

a Cho vay từng lần

b Cho vay theo hạn mức tín dụng

c Cho vay theo dự án đầu t

- Các loại đầu t:

+ Đầu t dây chuyền sản xuất, mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, đầu tthành lập phân xởng, lắp đặt dây chuyền, điều chỉnh bổ sung thiết bị

+ Đầu t, cải thịên môi trờng sinh thái

+ Mua cổ phần, cổ phần hóa, góp vốn vào doanh nghiệp

Đầu t theo xây dựng - kinh doanh - chuyển giao, đồng xây dựng - chuyểngiao

Mức cho vay = Tổng nhu cầu

vốn của dự án

-Vốn tự có củachủ dự án - Vốn khácThời hạn cho vay = Thời hạn XDCB + Thời gian trả nợ

Thời hạn trả nợ = Mức cho vay

KHCB dùng trả nợ + Lợi nhuận + Nguồn khác

d Cho vay hợp vốn

Khi khách hàng đến vay vốn mà Ngân hàng nhận thấy:

+ Nhu cầu vốn vay vợt giới hạn cho vay của Ngân hàng (15% VTC)

+ Khả năng tài chính và nguồn vốn Ngân hàng không đủ đáp ứng

+ Nhu cầu phân tán rủi ro của Ngân hàng

+ Bên nhận tài trợ có nhu cầu huy động từ nhiều tổ chức khác thì Ngânhàng bàn bạc quyết định cho vay bằng hình thức hợp vốn có nghĩa là huy độngcủa một Ngân hàng hay nhiều Ngân hàng để cho vay

Khi cho vay bên tham gia đầu t và Ngân hàng chịu trách nhiệm cho vay:+ Thành lập tổ thẩm định

+ Tài trợ thẩm định độc lập

+ Giao Ngân hàng đầu mối thẩm định

e Cho vay trả góp

Là hình thức cho vay phục vụ đời sống, đặc biệt là cho vay đối tợng hởnglơng, chính sách, có thu nhập thờng xuyên, ổn định

5 Bảo đảm tiền vay

* Bảo đảm bằng hình thức cầm cố, thế chấp, tài sản thế chấp phải thuộcquyền quản lý của doanh nghiệp

* Bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ 3

* Bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay

II Thẩm định cho vay

1 Thẩm định hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp

- Các doanh nghiệp là pháp nhân, chịu trách nhiệm trong số tài sản củadoanh nghiệp, các thành viên hoặc cổ đông trong loại hình doanh nghiệp hoạt

động theo Luật doanh nghiệp, Luật HTX và Luật đầu t nớc ngoài, chỉ chịu tráchnhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn

đã góp vào doanh nghiệp

- Các loại hình doanh nghiệp nh DNTN, Công ty hợp danh chịu tráchnhiệm về số tài sản của mình, kể cả tài sản riêng cá nhân và gia đình

- Khi thẩm định CBTD nắm vững tính chất sở hữu, trách nhiệm về tài sản,

để có cơ sở đầu t, quyết định đầu t vào loại hình doanh nghiệp nào đỡ rủi ro hơn,

kể cả khi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản

- Các hồ sơ liên quan

2 Thẩm định tình hình tài chính của doanh nghiệp

 Những tài liệu dùng để thẩm định tài chính của doanh nghiệp

- Bảng cân đối kế toán 2 năm liền kề

- Báo cáo kết quả kinh doanh (thu nhập + chi phí) 2 năm liền kề

- Cân đối kế toán và kết quả HĐKD cuối tháng, cuối quý khi vay

- Thuyết minh báo cáo tài chính

- Báo cáo lu chuyển tiền tệ

- Báo cáo kiểm toán

 Kết cấu của bảng cân đối tài sản

A TSLĐ và đầu t ngắn hạn A Nợ phải trả

II Các khoản đầu t TC ngắn hạn II Nợ dài hạn

III Các khoản phải thu III Nợ khác

IV Hàng tồn kho

V TSCĐ khác

B Nguồn vốn chủ sở hữu B Nguồn vốn chủ sở hữu

II Các khoản đầu t TC dài hạn II Nguồn vốn kinh phí

III Chi phí XDCB dở dang

IV Các khoản ký quỹ, ký cợc dài hạn

Qua bảng cân đối tài sản ta tính các chỉ tiêu:

Hệ số này  1 thì doanh nghiệp có khả năng thanh toán

Hệ số thanh toán

Tổng số bằng tiền (1-A, TS)Tổng số TSLĐ (loại A, TS)

Hệ số này  0,5 thì không tốt và  0,1 cũng không tốt

Hệ số thanh toán = Tổng số vốn bằng tiền

Tổng số nợ ngắn hạn (1-A, NV)

Hệ số  0,5 thanh toán có khả quan

c Thẩm định về lợi nhuận và các chỉ tiêu liên quan đến doanh thu

 Căn cứ vào bảng cân đối kế toán

 Phần lãi, lỗ

III biện pháp phòng ngừa rủi ro tại các ngân hàng cơ sở

đặc biệt là việc thực hiện các hình thức bảo đảm tín dụng

1 Thực hiện các hình thức bảo đảm tín dụng

Thực hiện nghị định 187/1999/NĐ-CP ngày 29/12/1999, về việc đảm bảotiền vay của TCTD - HĐQT NHNo&PTNT Việt Nam ban hành "Quy định vềviệc thực hiện bảo đảm hệ thống tiền vay trong hệ thống NHNo&PTNT ViệtNam hiện nay nh sau:

Việc lựa chọn bảo đảm tiền vay phải lựa chọn bên thứ 3 bảo lãnh

+ Nh thế chấp, cầm cố thuộc quyền sở hữu tại chi nhánh NHNo&PTNT.+ Công ty Nhà nớc có thể thực hiện bảo lãnh bằng tài sản nhng khôngphải thực hiện thế chấp, cầm cố tài sản tại NHNo&PTNT Việt Nam Bên bảolãnh phải là Công ty nhà nớc thực hiện hạch toán độc lập, có khả năng về vốn,năng lực về tài chính, có cam kết với chi nhánh

Xác định đợc giá trị tài sản trên vốn vay nhng:

+ Tài sản thế chấp: Mức cho vay tối đa bằng 70% giá trị tài sản

+ Tài sản cầm cố khách hàng giữ hoặc là bên thứ ba giữ bằng 50% giá trịtài sản cho vay bộ chứng từ xuất khẩu 90% giá trị thanh toán mà khách hàng đợchởng của bộ chứng từ hoàn hảo

Bên cho vay nắm đợc việc quản lý và thu tiền hàng bán để thu lại khoảngốc và lãi

Quy định của bộ hồ sơ cho vay bằng tài sản thế chấp, cầm cố khách hàngbảo lãnh bên thứ 3: Mức cho vay tối đa bảo đảm bằng tài sản đợc hình thành từvốn vay bằng 70% tổng mức vốn đầu t

b Vay không có đảm bảo

Đối với cán bộ CNV thực hiện theo công văn số 34/CV-NHNo ngày07/1/2000 và công văn 28/01/2000 của Thống đốc NHNo Việt Nam thì việc chovay có thể thu nợ bằng lơng, trợ cấp và các khoản thu nợ khác

Đối với khách hàng lâu năm có tín nhiệm với Ngân hàng có thể cho vaykhông đảm bảo hoặc quyết định theo CBTD

3 Biện pháp phòng ngừ rủi ro

Kiểm tra giám sát chặt chẽ vốn vay, kiểm tra việc sử dụng vốn vay có

đúng mục đích trong HĐTD, trong trờng hợp thấy không đủ khả năng trả nợ cóthể gia hạn nợ cho khách hàng Để tránh rủi ro CBTD phải giám sát và thẩm địnhchặt chẽ trớc khi cho vay và xem xét mức vay với Nhà nớc, với khả năng kinhdoanh, chất lợng kinh doanh có khả thi hay không khi đó mới làm thủ tục quyết

định cho vay vốn

B phần nghiệp vụ kế toán

Kế toán Ngân hàng là một bộ phận của ngành kế toán trong nền kinh tế, lànghiệp vụ có vị trí, vai trò quan trọng trong hoạt động Ngân hàng,và có quan hệmật thiết với nền kinh tế Thực hiện việc ghi chép, phản ánh, tổng hợp toàn diện,

đầy đủ, chính xác các mặt hoạt động nghiệp vụ, hoạt động tài chính ở mỗi hệthống Ngân hàng để hình thành hệ thống chỉ tiêu thông tin kinh tế, tài chínhphục vụ công tác quản lý, kiểm tra và bảo vệ an toàn tài sản Chính vì vậy kếtoán Ngân hàng có vai trò hết sức quan trọng

Trong điều kiện hiện nay, khi công nghệ ngân hàng đã và đang đợc hiện

đại hóa tin học với sự trợ giúp của máy tính điện tử đợc ứng dụng rộng rãi trongnghiệp vụ KTNH, thì ngoài những nghiệp vụ kế toán mang tính truyền thống,hiện nay đã và đang áp dụng kế toán máy Đây là bớc đột phá trong ứng dụng tinhọc vào Ngân hàng

Trong nền sản xuất xã hội, Ngân hàng đợc xác định là ngành kinh tế tổnghợp và bảo quản một khối lợng tài sản rất lớn của bản thân Ngân hàng cũng nhcủa toàn xã hội gửi tại Ngân hàng Để quản lý tốt khối lợng tài sản này, ngànhNgân hàng dùng công cụ kế toán để ghi chép, phản ánh toàn bộ tài sản (vốn)trong quá trình hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ của mình Cũng nh cácngành kế toán khác đối tợng của KTNH là vốn (tài sản) cũng nh sự vận động của

nó trong quá trình thực hiện các mặt nghiệp vụ Ngân hàng