Bài giảng Văn hóa kinh doanh và tinh thần khởi nghiệp: Chương 6 - TS.GVCC Vũ Quang và TS. Nguyễn Văn Lâm

Bài giảng Văn hóa kinh doanh và tinh thần khởi nghiệp: Chương 6 Tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cung cấp cho người học những kiến thức như: Tinh thần khởi nghiệp; Các yếu tố cốt lõi tinh thần khởi nghiệp; Mục đích chủ đạo của người khởi nghiệp; Khởi nghiệp xuất phát từ sở thích, đam mê; Khởi nghiệp có khả năng tăng trưởng, tham vọng lớn. Mời các bạn cùng tham khảo!

CHUONG 6

TINH THAN KHOI NGHIEP

DOI MOI SANG TAO

Nội dung Trao déi

¡ Người Khởi nghiệp & Tỉnh thần Khởi nghiệp

2 Hành trình Khởi nghiệp

3 Sáng tạo và Không gian Khởi nghiệp

KHAI NIEM KHOI NGHIEP

Khởi nghiệp là quá trình một cá nhân hay nhóm tìm kiêm và

theo đuôi một cơ hội kinh doanh”

hoặc đó là “quả trình sảng tạo ra giả trị bằng cách huy động các nguồn lực đề tận dụng cơ hội”

hoặc đó la “quá trình biên các ý tưởng kinh doanh ban đầu

trở thành hiện thực”

=> Khởi nghiệp kinh doanh được hiểu là những nỗ lực thực hiện các quyết định mạo hiễm vê kinh doanh hoặc thành lập một doanh nghiệp mới, có thê dưới hình thức tự thuê, tự doanh, làm việc một TÚ thành lập một doanh nghiệp mới, hoặc mở rộng doanh nghiệp nie tại bởi một cả nhân, nhóm cá TÊN hoặc

bởi một doanh nghiệp đã thành lập

TINH THAN KHOI NGHIEP

® Tỉnh thân khởi nghiệp (entrepreneurship) còn được gọi là tỉnh

thân doanh nhân khởi nghiệp, là một thuật ngữ xuat hién kha

lầu trên thê giới

Những doanh nhân có tinh thần khởi nghiệp thật sự phải là

những con người mà bản thân họ có hoài bão vượt lên sô

phận, chấp nhận rủi ro với tinh thần đổi mới và sang tao

Peter F Drucker cho rằng “tinh thân doanh nhân khởi nghiệp

được hiểu là hành động của doanh nhân khởi nghiệp - người

tiễn hành việc biên những cảm nhận nhạy bén về kinh doanh,

tài chính và sự đổi mới thành những sản phẩm hàng hóa mang

tính kinh tế

Các yêu tô cốt lõi tỉnh thân khởi nghiệp

e Khả năng nắm bắt cơ hội kinh doanh; thái độ chấp nhận rui ro;

và ÿ tưởng đôi mới - sàng tạo Các nhà nghiên cứu đã đưa ra

một sô đặc trưng của tỉnh thân khởi nghiệp là:

(ï) Có hoài bão và khát vọng kinh doanh;

(ii) Có khả năng kiến tạo cơ hội kinh doanh;

(iii) Déc lap va dam làm, dám chịu trách nhiệm;

(iv) Phat triển ý tưởng sáng tạo và đổi mới phương pháp

giải quyết van dé;

(v) Bên bỉ và dám chấp nhận rủi ro, thất bại;

vi) Có đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội

AI là Người khởi nghiệp 2

Người khởi nghiệp

Nhà kinh doanh

“| can understand wanting J a

to have a million dollars | `

but once you get beyond

that, | have to tell you,

it's the same hamburger”

NGƯỜI KHỞI NGHIỆP

- Ước muốn đóng góp hiều biết mới vào kho tàng tri

thức nhân loại

- Chấp nhận hành trình lao

động bền bỉ và gian khổ

- Không chắc chắn sẽ đạt tới thành tựu

một người khởi nghiệp?

Nhà Khoa học Khởi nghiệp

Marie Curie (1867-1934)

- “Trong khoa học, điều quan trọng là phát

minh ra cái gì, chứ không phải là bán thân

nha nghiên cứư”

Sinh hoạt pee khé khién Marie bi bénh thiéu tráu, hay bị ngất Cô cũng không có thi giờ để

tính chuyện u đương và hôn nhân

- Hanh trinh tim Radi:

ai chay vay ¡ mới mượn: được một gian

m thắp đề làm phòng thí nghiệm

Hàng ngàn phép tính toán và đo đạc

Gân 10 năm: phát hiện Poloni và Radi

4 heh Bip thốn, vắt vã nữa đề luyện thành

i acs được áp dụng chữa ung thư -> Rất nhiều

a uyện Fadi ° n thể giới: phương pháp uyện i

nhân ng Ha mưu Sune, hen

„+ 14 -7-1934, Marie Curie qua doi Cac bac si

Bề BI TU càng

° của n ươ

1911: Nobel Hóa học * TUYET VOR

Hwang Woo-Suk (1953)

e 2005: Anh hung dan téc

„ 2009: Nhà khoa học gian dối -„ 2012: Dự án hồi sinh voi

Mamut

* Tinh thần khởi nghiệp:

Khát vọng và kiên trì với mục tiêu

Lao động bèn bỉ

Dám đương đâu với thách thức

Năng lực huy động và điêu phôi

nguồn lực

Khởi nghiệp ở VN

e 72% Chủ doanh nghiệp có độ tuoi Khởi từ 30 trở lên,

Phân lớn chủ doanh nghiệp bắt đầu khởi nghiệp trong

độ tuổi 30

e 84% có bằng đại học, 16% không có bằng đại học

e Da phan các doanh nghiệp khởi nghiệp trong 3 năm gân

đây đều có bằng đại học theo điêu tra của VCCI

Muc dich chu dao của người khởi nghiệp

e Trước hết la muốn khẳng định bản thân

e Muốn đóng góp cho xã hội

e Còn động cơ vì tiên, vì sự giàu có chỉ là thứ yếu

Nục đích khơi dậy tinh thân khởi nghiệp

e Hinh thành tỉnh thân khởi nghiệp cho giới trẻ ngay từ khỉ con

ngôi trên ghé nha trường Bài học từ các quốc gia phat triển

trên thé giới cho thay, y chí tự Làm chủ của con người phải

được tôi luyện trong hệ thông giáo dục và xã hội ngay từ khi còn nho

Đề khởi nghiệp thành công cân phải biết được nội lực của mình

Từ khi có ý tưởng đến khi thành lập một dự án cần chuẩn bị ké

hoạch bài bản gồm: cơ sở, tiên đề đề khởi nghiệp, chọn ngành

nghề kinh doanh phù hợp, bộ máy điều hành đảm bảo tỉnh gọn,

nhưng hiệu quả

MÔ HÌNH KHỞI NGHIỆP

Khởi nghiệp xuất phát từ sở thích, đam mê

„ Khởi nghiệp kinh doanh nhỏ, doanh nghiệp hộ gia đỉnh

: Khởi nghiệp hướng chuyên nhượng, doanh nghiệp “nuôi

đê bán”

„ Khởi nghiệp hướng xã hội, phi thương mại

„ Khởi nghiệp co khả năng tăng trưởng, tham vọng lớn

Khởi nghiệp xuất phát từ sở thích,

đam mê

se Từ sở thích và đam mê, rôồi từ đó tạo động lực đề phát triên

® VỊ đam mề và thú vui cá nhân, làm không vi ai trừ chính

họ, vừa làm vừa hưởng, vừa kiêm tiên vừa thỏa mãn

Khoi nghiép kinh doanh nho, ho gia

dinh

se Đây là một mô hình kinh doanh phổ biên chúng ta dé dàng

bắt gặp, đó là một tiệm tạp hóa, một cửa hàng quân áo ñy

một cửa hàng làm tóc Chủ cửa hàng thường là một cả

nhân hoặc gia đình, kiêm nhiệm nhiều vai trò từ quản Lý đến

lao động chính

e© Với số vỗn không quá lớn, nên mục tiêu của hình thức kinh

doanh này thường là để nuôi sống bản thân va gia đình Tuy không phải là một start-up lớn, nhưng mồ hình kinh doanh này là một phần không thể thiểu trong cuộc sông và góp phân thúc đây phát triển kinh tê

Khởi nghiệp hướng chuyên nhượng,

“nuôi đê bán”

e® Nhiều start-up với số vỗn nhỏ không đặt mục tiêu trở thành các

tập đoàn tiền tỷ mà mục đích của họ là xây dựng ý tưởng để

ban cho doanh nghiệp lớn hơn Những thương vụ mua bản cố

thê đạt đến giá trị hàng tỷ đô, mang đến lợi nhuận kinh tễ vô

cùng lớn cho nhà đầu tư

® Ví dụ như cau chuyện của Linkedin - trang mạng xã hội cho

người lao động và nhà tuyên dụng - đã chính thức vê tay

Microsoft voi murc gia 26,2 ty do la MY

Khởi nghiệp hướng xã hội, phi thương mại

Đây thường là tổ chức cộng đồng, thuộc chính phủ hoặc phi

chính phủ Họ được xây dựng để làm từ thiện, giúp đỡ các hoàn

cảnh khó khăn

Mục đích của họ không phải đề làm giàu mà muôn hướng đến

những điêu tôt đẹp cho cộng đông

Gọi vỗn đề duy trì các hoạt động xã hội, họ thường gọi vỗn bang

việc øây quỹ, øọi quyên góp hoặc tài trợ từ các cá nhân, tô

chức, mạnh thường quân

Khởi nghiệp co khả nàng tăng trưởng,

tham vọng lớn

e Trên thực tế, hình thức doanh nghiệp này không nhiều Tuy nhiên, họ lại là những sắc màu nôi trội nhật, không thê thiêu của làng khởi nghiệp thê giới

e Google đã mở đầu cho cuộc cách mạng thông tin toàn câu

® Facebook đã tạo nên kỷ nguyên mới của việc kết nối, chia sé

và trao đổi thông tin trực tuyến

Ké hoach Kinh doanh

35USINESS-FLANW

Không có kế hoạch là lập kế

hoạch cho thát bại

Kê hoạch không phải danh

sách những điều udc

Kê hoạch để thực thi

Cơ hội thử-sai miễn phí

|

Một phương pháp kỷ luật |

- Muc tiéu:

- Huy động được nguồn lực

- Yêu cầu: tính thuyết phục cao

- Tư duy mạch lạc, sáng rõ

- Thấu đáo và đầy đủ các góc

cạnh của một hoạt động kinh

doanh

- Chuẩn bị tốt và đầy đủ thông tin

Rui ro cao — Loi nhuan cao?

lường tới trước

+ Kế hoạch kinh doanh tốt giúp

Zl San sàng và Ngạc nhiên \

Hãy sẵn sàng: Sẵn - Ngạc nhiên ít thôi!

sàng! e Chuan bi cho

= Mô phỏng tài chính vận hành

-Ổ Thiên kiến của cộng đồng

Phi thương bắt phú Buôn gian bán lận - Áp lực:

° _ Phải hoàn thành công việc

e Thành công

e Chinh ban than

TINH THAN KHOI NGHIEP

G9145 (om zoe (ew 2208 }2t*da1%? (oe ooo Tom xo

2006-2008: Hạnh phúc quá

Mình mới mua được cổ phiếu

2012: Chào nhé và

hẹn không gặp lai???

TINH THAN KHOI NGHIEP

Bất động sản _ Nhạy bén với cơ hội kinh doanh

Vàng và ngoại tệ -_ Tạo giá trị2

= _ Tâm lý « Bài học quá khứ:

Phương pháp xử lý thông tin theo thời gian

Dam chap

trắc

Nhận biết và nắm bắt cơ

hội

TINH THAN KHOI NGHIEP

- Khởi nghiệp ngay trong doanh nghiệp

- Engagement & partnership: marry your

job

See ương nại: lạng hóa và tiên NHAN NNunxđ<

- Những điều kiện đặc biệt

- Books:

- Startup Nation Jewish Way to Brain Power

“Điểm chung của

_ các quôc gia khởi nghiệp thuận lợi

Nae

l Minh bạch và thượng tôn pháp luật

NJ Suy nghĩ lớn lao, dam đương đâu

voi bat trac và thách thức

3 Văn hóa tìm kiềm độc lập kinh tê

+ Chi phi lap doanh nghiệp thấp

5S Đân cư lạc quan kinh doanh

a 5= %8 ol oe Thanh công không phai lic

Viet Nam coé gì và thiếu gì? hào cũng kiến hiển

HANH TRINH KHOI NGHIEP

2- Hanh trinh Khoi nghiép

HANH TRINH KHOI NGHIEP

npeter: khdi nghiép là khuôn

uan quan trong đề xem xét

Doanh nghiệp tử nhân Việt Nam

350,000 ~ 300,000 ~ 250,000 - 200,000 ~ 150,000 - 100,000 ~ 50.000 - 0-4

1990 2000 2003 2007 2010

*1-1-2012: Dang ky: 642.000; Hoat déng:

313.000

-Ổ Vũ Tiến Lộc: Trong vòng 2 năm (2011-12),

dự báo có gân 100.000 doanh nghiệp rời thị trường, tương đương với rnột nửa só doanh

nghiệp đóng cửa trong vòng 20 năm qua

Trong khi: 30.000 DN pha san/giai thé

Thi: 40.000 DN khoi nghiép

\ 2

a

di: nau thanh thạo vài món ăn

1930s: ga ran phuc vu cho hanh

khách dừng chân ở trạm xăng nơi

ông đang làm việc tại Corbin, bang

Tái khởi nghiệp

6 tuổi: mô côi cha

Harland Sanders, 1890-1980

KFC: trén 10.000 quan tai hon

90 quốc gia

( M&A: Biém dteng hanh trinh khdi

._ nghiệp 2

tt - “M& A7” là một trong số nhiêu

‘Khiém khuyét’ thé ché:

ADN khoi nghiép

| Các mối quan hệ để tìm kiếm đặc

loi, wu thế cạnh tranh

- Lấn át của kinh tế nhà nước:

ƯU tiên chính sách, nguồn lực (vốn, công nghệ, đất đai, con

trọng: Vinamilk (HOSE: VNM) hay

- Thế giới có rất nhiều học giả nghiên cứu về khởi nghiệp

- Việt Nam có nhiều gương khởi nghiệp từ đầu thế kỷ 20:

Lương Văn Can (1854-1927), Bạch Thái Bưởi (1874-

1932), Trương Văn Bèền (1883-1956), Đỗ Đình Thiện, Nguyễn Hà Sơn

- Việt Nam thiếu nền móng lý luận cho khởi nghiệp:

- Lương Văn Can: “Thương học phương châm” và

"Kim cố cách ngôn”

«_ Lời nguyền tài nguyên

» Phuong thức kinh doanh tìm kiếm đặc quyền (rent-seeking)

Ngộ độc nguồn lực

-_ Tập trung nguồn lực của tổ chức để có cơ hội tiếp cận nguồn

lực dồi dào —> Phát hiện ra sức mạnh cạnh tranh là khả năng

áp đảo về nguồn lực -> Mọi nguồn lực nhận được đều giành

cho việc duy trì và mở rộng cơ hội có được nguồn lực mới —>

Xây dựng năng lực cạnh của các hoạt động sản xuất, kinh

doanh chỉ là thứ yêu —> Kết quả: Nguồn lực giành giật được ngày càng nhiều; Năng lực cạnh tranh ngày càng giảm —> Hệ

lụy: Tỷ lệ nợ/vốn cao Lỗ lũy kế gia tăng.

Do tên kết với tư nhãn bén ngoai Gat máy, và đề nhanh

chóng thu lợi, lãnh đạo BV Bình Dân đã có động thái nhằm

“khuyến khích” các BS chỉ định cho bệnh nhân chụp chiếu thật nhiều trên các thiết bị hợp tác đó Điều này đã được thế hiện qua việc, BV đưa ra chủ trương, BS nào ghi chỉ định chụp CT sẽ được hướng 50 O0O đồng/lẫn chụp

Hang thang BV có lập đanh sách đề chỉ tiên cho các BS

có chỉ định chụp CT Có BS hướng tiễn chi nh chựp CT

mỗi tháng cả 1 triệu đồng, nhưng chính họ cũng không hài

lòng cách làm này của lãnh đạo BV

Một BS ngoại khoa nói: “Bản thân tôi cững có lĩnh tiên từ chỉ định chụp CT hằng tháng, nhưng thấy khoản tiền này

rắt vô lý, không Ổn BS “bị” lãnh tiên ruột cách thụ động do

BV đại ra Tại sao BV nhà nước mà BS cứng được hướng hưuê hồng khi ra chí định chụp chiếu cận lâm sàng?

Í mới nhất của Hội Y học Việt Nam tại các cơ sở y

ä nước cho thấy chỉ có 40% bác sĩ hỏi bệnh và

y du cho bệnh nhân 4O% bác sĩ thì bệnh nhân

lau ở đâu là khám ở đó, số bác sĩ còn lại không thăm

2 người bệnh hoặc khám sơ sài

lu

Lương không đủ sống nên vÚẮ Md ư hiểu

Không có tiên cho việc tải bài "` 111 phiếu bắp nước ngoài để thamkhăc 48% =

Tự bản thân nhà khoa học 0S oh itu

không chu tìm giải pháp 39 1%

es 0 phiếu

Tẳng công: 2,316 phiêu

| Khởi nghiệp vs Cơ hội kinh doanh

\ ou dwig von Mises: Người khởi nghiệp chấp nhận bắt trắc

Dự báo tốt tương lai: thu lợi nhuận

Dự báo kém tương lai: chịu thua lỗ

Quyết định khởi nghiệp: dám đương đầu với thách thức

nhưng không liều lĩnh

_ Người khởi nghiệp không chỉ nhìn ra cơ hội hiện có mà còn

“te ởỞng tượng” ra cơ hội của tương lai:

-_ Tầm nhìn ngắn hạn: nhận ra những cơ hội đang tồn tại và ít người

“chú ý Người khởi nghiệp nhạy bén nắm bắt cơ hội nhưng cũng sớm phải đương đầu với cạnh tranh

-=- Tầm nhìn dài hạn: người khởi nghiệp tự tạo ra cơ hội trong tương lai,

luôn tiên phong và dẫn dắt thị trường/ngành

hội khởi nghiệp đên từ nôi trường thuận lợi khởi nghiệp

ry Ford không thể thành công lớn lao trong

ng nh sản xuất ô-tô công nghiệp đại qui mô cho

tới khi cả một thị trường lớn được hình thành,

ao gdm ca hé thống hạ tầng đường xá giao

ng, các trạm bán xăng, và những cơ sở sửa

(ra may moc, xe co

'* Bill Gates không thể kiếm bộn tiền như thé néu

hông có Steve Jobs trước đó đã nhìn thấy cơ

hội sản xuất và bán máy tính cá nhân, và bản

th in Steve Jobs tai nang ciing khéng thể lắp ráp

roc may tinh ca nhan néu ông giáo sư Gordon

Moore không sáng tạo ra con chip vi xử lý