Nhung thanh tuu KHKT thoi phong kien cua Trung Quoc

nhận thức sắc bén về tự nhiên Trung Quốc đã đưa nước mình vượt xa hơn các nền văn minh khác, do đó đã đạt được những thành tựu lớn về khoa học kỹ thuật. đến kỹ thuật đóng tàu, thuyền[r]

Bài 5: Trung Quốc thời phong kiến

 Với tài sáng tạo phi thường kết hợp với một

nhận thức sắc bén về tự nhiên Trung Quốc đã

đưa nước mình vượt xa hơn các nền văn minh khác, do đó đã đạt được những thành tựu lớn về khoa học kỹ thuật



Từ những vật dụng cho cuộc sống bình thường như đồ gốm, sứ, vải, lụa đến kỹ thuật đóng tàu, thuyền có bánh lái và buồm nhiều lớp, kể cả kỹ thuật luyện sắt, khai thác mỏ và khí đốt đều có công lao đóng góp to lớn của người Trung Quốc.

 Người Trung Quốc cũng có nhiều phát minh rất quan trọng như giấy viết, nghề in, la bàn, thuốc súng

 Thành tựu của Trung Quốc có ảnh hưởng đến châu Âu và thế giới.

 Ngành in, thuốc súng, la bàn đã làm thay đổi bộ mặt thế giới trên bình diện văn học, chiến tranh

và hàng hải.

a) Giấy

+Sự ra đời

chuyển những suy nghĩ trong đầu thành ngôn ngữ viết

lụa để ghi chép Đến khoảng thế kỷ II TCN, người

Trung Quốc đã phát minh ra phương pháp dùng xơ gai để chế tạo giấy Ngày nay ở nhiều nơi tại Trung Quốc đã phát hiện được giấy làm từ thời Tây Hán Tuy nhiên giấy của thời kỳ này còn xấu, mặt không phẳng, khó viết, nên chủ yếu là dùng để gói

 Đến thời Đông Hán, năm 105, viên hoạn quan tên là Thái Luân đã thay đổi triệt để cục diện này

 Thái Luân tổng kết kinh nghiệm làm giấy của thế hệ trước, dẫn nhiều thợ dùng vỏ cây, vải gai, vải rách, lưới rách nát để làm giấy

+Quá trình phát triển

 Thái Luân ra sức thúc đẩy, kỹ thuật làm giấy của Trung Quốc ngày càng được hoàn thiện Từ đó giấy được dùng để viết một cách phổ biến thay thế cho các vật liệu được dùng trước đó

 Vào khoảng thế kỷ III nghề làm giấy truyền sang Việt Nam, khoảng thế kỷ IV truyền sang Triều

Tiên, thế kỷ V truyền sang Nhật Bản, thế kỷ VII truyền sang Ấn Độ

  Thái giám Thái  Luân, tranh vẽ thế 

kỷ 18 

• Cách sản xuất giấy  của Thái Luân 

Thái Luân chế giấy

 bằng cách lấy bên trong vỏ thân cây dâu 

tằm và xơ cây tre đem trộn với nước rồi giã nát với dụng cụ bằng gỗ, xong ông đổ hỗn hợp lên tấm vải căng phẳng 

và trải mỏng rồi để ráo nước. Khi đã khô, Thái Luân khám phá ra rằng 

có thể viết lên dễ dàng 

mà lại nhẹ nhàng. 

của người 

Trung Quốc

 Giữa thế kỷ VIII, xảy ra cuộc chiến giữa

nhà Đường và các Vương Quốc Arập, để đổi lấy tự do, người Trung Quốc đã

truyền lại nghề làm giấy

 Vào thế kỷ thứ X, người Arập dùng bông vải để chế giấy để có loại giấy mỏng tốt

Arập đi nhưng ngành sản xuất giấy được giữ vững

 Năm 1150, người Arập lại truyền nghề làm giấy sang Tây Ban Nha

 Đến năm 1189, xưởng làm giấy đầu tiên được dựng lên tại Pháp và từ của ngõ này, kỹ thuật

Da cừuGiấy papirut

+Vai trò

 Ở Trung Quốc, trước hết nó được dùng rộng rãi trong nghệ thuật trang trí, trong tế lễ và hội hè là phương tiện tín dụng và tiền tệ, được dùng làm

đồ trang sức và vật trang hoàng nhà cửa, trong

vệ sinh y tế và trong các trò chơi giải trí

 Đến đầu thế kỷ thứ I CN, giấy mới được dùng

cho việc viết lách và mãi đến thế kỷ thứ III CN nó mới hoàn toàn thay đổi thay thế những thẻ gỗ tre nặng nề cồng kềnh để làm sách vở

Tiền giấy

=> Sự ra đời của giấy đã đáp ứng được nhu cầu, đòi hỏi đó của xã hội Trung quốc

 Ở phương Tây, trước khi giấy ra đời người ta dùng sách viết trên giấy da làm bằng da cừu hay

da bò con Sau đó loại giấy papyrus được người

Hy Lạp, La Mã ưa chuộng Tuy nhiên giấy da hay giấy papyrut đều quá đắt Vì thế nên giấy ra đời

đã giúp các nước phương Tây cải thiện được tình hình đó

+Ý nghĩa

 Là một trong các sáng chế quan trọng

nhất trong lịch sử loài người

 Nó đã cho phép Trung Quốc phát triển nền văn minh của mình nhanh hơn trước đây khi còn dùng tre hay trúc để lưu chữ viết

và nó cũng kích thích sự phát triển của

châu Âu khi kỹ thuật giấy đến đây vào

khoảng thế kỷ XII hay thế kỷ XIII

 => Như vậy giấy viết ra đời đóng góp rất lớn vào việc phát triển văn hóa, tạo điều kiện cho nghề in ra đời

Kỹ thu t in bắt nguồn từ việc khắc ch trên các con dấu đã có từ ậ ữ thời Tần Thời Ngụy, Tấn, Nam Bắc triều, và đạo giáo đã in nhiều bùa chú để trừ ma.

Giữa thế kỷ VII (đầu đời Đường) kỹ thuât in đã xuất hiện Nhà sư Huy n ề Trang đã cho in số lượng lớn t ượ ng Ph Hi n ổ ề để phân

phát Năm 1996, phát hiện đươc kinh Đàlan in vào khoảng năm

704-751 và đây được xem là ấn phẩm đầu tiên và cổ nhất trên thế giớib) Nghề in

+Sự ra đời

Để khắc phục nhược điểm đó, đến thập kỉ 40 của thế kỉ XI, Tất Thăng đã phát minh ra cách in chữ rời bằng đất sét nung nhưng vẫn còn nhiều hạn chế Và từ thế kỉ XI, chữ gỗ được thay thế

nhưng vẫn chưa có kết quả.

Kĩ thuật in khi mới ra đời được in vào ván khắc, đây là phát minh quan trọng giúp người ta có thể in nhiều bản trong thời gian ngắn,

ít tốn và được sử dụng lâu dài Vì vậy cách in này không được tiện lợi lắm nếu không cần in nữa thì ván khắc sẽ vô dụng.

Sau đó, còn dùng chữ rời bằng thiếc, đồng, do khó tô mưc nên được sử dụng rộng rãi như trong việc in kinh thánh…

+Ý nghĩa

 Nghề in ra đời đã hỗ trợ cho việc phát triển ngôn ngữ và văn học dân tộc, tăng cường ý thức dân tộc, dân chủ hóa việc giáo dục học hành, xóa

nạn mù chữ và các hàng rào xã hội

 Tăng cường khả năng bảo tồn lâu dài các văn

bản, lưu truyền cho các thế hệ đời sau, giảm bớt nguy cơ mất mát tiêu vong bởi sự thờ ơ quên

lãng hoặc do các sưu tập riêng lẻ bị phát tán

 Tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất và lưu hành sách với số lượng giá rẻ, do đó đã gây

được ảnh hưởng đáng kể đối với tư tưởng và đời sống xã hội ở châu Âu

 Góp phần phổ biến và cổ vũ tinh thần “Phục

hưng” và “Cải cách” và qua đó cũng đẩy mạnh việc sản xuất giấy và các nguyên vật liệu cho ngành in, cuối cùng đưa tới sự phồn thịnh của nghệ thuật ấn loát

 Hỗ trợ cho nhiều đổi thay mạnh mẽ và

căn bản trong lĩnh vực tư tưởng và xã hội

 Thời chiến quốc (cuối thời Đông Chu),

người Trung Quốc đã tìm ra nam châm

(từ thạch), dùng nam châm thiên nhiên

mài giũa mà thành và được đặt trên một địa bàn hình vuông.

 24 hướng, tức là 8 căn Giáp, Ất, Bính,

Đinh, Canh, Tân, Nhâm, Quý và 12 chi: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi Thềm có 4 duy: Càn,

 Vào đời Tống, các thầy phong thủy đã phát  minh ra kim nam châm nhân tạo 

 Thời Nguyên: la bàn đã hoàn chỉnh (được  Crixtop Colombus sử dụng) sau đó truyền 

sang châu Âu 

 Khoảng nửa sau thế kỷ XII, la bàn do đường  biển truyền sang Arập rồi truyền sang châu 

La bàn của người Trung Quốc

LA BÀN LA BÀN

 Người châu Âu cải tiến thành “la bàn khô” tức là

la bàn có khắc các vị trí cố định

 Nửa sau thế kỷ XVI la bàn khô lại truyền trở lại

Trung Quốc.

+Vai trò

 Sự xuất hiện của la bàn đã mang một luồng

không khí mới cho sự phát triển kinh tế ở Trung Quốc, từ những nghề kiếm sống quen thuộc như: nông nghiệp, thủ công thì nay người dân có thể chinh phục đại dương bao la với nghề đi biển,

=>Từ đó ngàng hàng hải của Trung Quốc

phát triển rất mạnh mẽ

 Tạo điều kiện cho nghề đi biển được thúc đẩy và ngày càng phát triển mạnh mẽ, là điều kiện để giao lưu, học hỏi những kinh nghiệm giữa các dân tộc trong từng vùng, miền cũng như các nước trên thế giới với nhau

 =>Nhờ đó quan hệ giữa các dân tộc và các quốc gia ngày càng bền vững và thân

thiện hơn tạo điều kiện ổn định tình hình trong nước, là điều kiện rất quan trọng để phát triển kinh tế và ổn định chính trị trên toàn thế giới

 +Ý nghĩa

 Những vùng đại dương bao la dần dần

được con người chinh phục và làm chủ

 Các tài nguyên hải sản được người dân Trung Quốc phát hiện và đánh bắt, từ đó cải thiện đời sống hằng ngày.

châu Âu mới thực hiện được những cuộc phát kiến địa lý, tìm ra được các vùng đất mới, mở rộng lãnh thổ

Vào khoảng thế kỷ thứ VI, các nhà Giả Kim thuật (còn gọi là nhà Luyện đan, kiêm đạo sĩ, chiêm tinh, chuyên tìm tòi, pha chế các dược liệu, hoá chất… mong tìm ra phương thuốc

“Trường sinh bất tử” dâng lên Hoàng đế) trong khi mày mò,

vô tình tạo ra thuốc nổ từ diêm tiêu và lưu huỳnh.

Bấy giờ, thuốc nổ chỉ ứng dụng làm pháo đốt, pháo bông phục vụ cho lễ hội vui chơi ở cung đình, sản xuất từ các

công xưởng thuộc triều đình.

d)Thuốc súng

+Sự ra đời

Năm 682, nhà Giả Kim thuật Tôn Tư Mạc đã đưa ra công thức thuốc nổ trộn từ lưu huỳnh, diêm tiêu (Kali Nitrat) và bột gỗ Năm 808, nhà Giả Kim thuật Xin Xui Sử lại chế thuốc súng từ lưu huỳnh, diêm tiêu, than gỗ, và thuốc súng được sử dụng

Mãi đến đời nhà Tống (thế kỷ XII) họ mới chế ra hoả khí bằng ống tre hoặc quả cầu bằng giấy bồi, nhồi thuốc súng với đá, mảnh sành, mảnh gang, bịt sắt, gắn ngòi nổ, châm cháy rồi ném vào địch quân hoặc chôn ở chiến trường, đó chính là

loại mìn, lựu đạn, súng sơ khai có tên gọi là “Hoả Thương”

và “Chấn Thiên lôi”.

Thế kỷ XIII, giặc Nguyên – Mông tấn công Trung Quốc, học được thuật chế thuốc súng Rồi họ viễn chinh sang Tây Á, kỹ thuật này lan truyền dần từ Ả Rập sang Hy Lạp, Tây Ban Nha

THUỐC

Lưu huỳnh Than gỗ

=> Từ đó vũ khí ngày càng được cải thiện và nâng cao dần thay thế những vũ khí thô

 Thuốc súng giữ vai trò rất lớn trong quân sự

 Người châu Âu đã nhanh chóng tiếp thu và sử dụng phát minh này của Trung Thuốc một cách hữu hiệu để làm súng trường, hỏa mai và thuốc súng còn đóng vai trò quan trọng trong các cuộc phát kiến địa lý của châu Âu

+Ý nghĩa

 Giữ vững được lãnh thổ, bảo tồn và phát huy

được những giá trị dân tộc

 Với sự ra đời này, những cuộc xâm lược lãnh thổ để mở rộng bờ cõi ngày càng

được tiến hành, kéo theo đó là sự thay

 TỔNG KẾT

 Như vậy, suốt thời kỳ cổ trung đại nền văn minh Trung Quốc phát triển rực rỡ, đặc biệt là về khoa học kỹ thuật Những thành tựu đạt được trên

lĩnh vực này đã làm cho Trung Quốc trở thành một trung tâm văn minh quan trọng ở vùng Viễn Đông và trên thế giới.