Được sự quan tâm giúp đỡ chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu và các ban ngành đoàn thể trong nhà trường giúp lớp thực hiện tốt mục tiêu đề ra trong năm học 2011-2012 là xây dựng lớp học th[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC CƯMGAR
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN PHÚ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI : MỘT SỐ KINH NGHIỆM XÂY DỰNG
LỚP HỌC THÂN THIỆN
Người thực hiện: Trần Thị Hưng
Chức vụ : Giáo viên:
Đơn vị: Trường tiểu học Trần Phú –CưM’gar- Đắk Lắk
NÀ
M
Trang 2LỜI DẪN
Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực”của ngành giáo dục phát động đã thực hiện được bốn năm, đây là một
chủ trương hoàn toàn đúng đắn, thiết thực, hợp lòng dân nên phần lớn hệ thống chính trị đã vào cuộc và được sự đồng thuận, ủng hộ của các ban ngành, đoàn thể, của quần chúng nhân dân Trong bốn năm ấy, cả xã hội cùng chăm lo cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo Cơ sở vật chất của các nhà trường ngày càng khang trang, sạch đẹp Chất lượng giáo dục ngày càng được quan tâm rõ nét Các lớp học cũng đã được đổi thay rõ nét cả về hình thức và các nội dung bên trong.
Để thực hiện tốt phong trào này, lớp 5A, trường Trần Phú đã có những
cố gắng nhất định và thu được những kết quả đáng phấn khởi bước đầu, tôi xin
mạnh dạn trình bày những biện pháp đã thực hiện, thông qua chuyên đề “kinh
nghiệm xây dựng lớp học thân thiện”.
Vì thời gian nghiên cứu có hạn nên chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót nhất định Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của bạn bè đồng nghiệp để chuyên đề hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn
MỤC LỤC Trang
Lời dẫn ……….trang 1
I PHẦN MỞ ĐẦU
I.1 Lý do chọn đề tài……….trang 3
Trang 3I.2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài……… trang 3 I.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu……… trang 4
I.4.Phương pháp nghiên cứu………trang 4
II PHẦN NỘI DUNG
II.1 Cơ sở lý luận của việc xây dựng lớp học thân thiện ………trang 5 II.2 Thực trạng của lớp khi chưa xây dựng lớp học thân thiện…trang 6 II.3 Biện pháp thực hiện ……… trang 8-19 II.4.Kết quả………trang 20
III – KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I/ Kết luận ………trang 20 II/ Kiến nghị………trang 21 Danh mục tài liệu tham khảo ……… trang 22
I PHẦN MỞ ĐẦU
I 1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Ngày 22/7/2008, Bộ trưởng Bộ GD& ĐT ra chỉ thị số 40/CT-BGĐT về
việc phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện , học sinh
tích cực” Thực hiện chỉ thị này, toàn ngành giáo dục đã phát động phong trào
thi đua trong cả nước, dưới nhiều hình thức đều đã triển khai thực hiện phong trào đó là: Quán triệt các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp tới toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh Tham mưu với cấp uỷ Đảng, chính
Trang 4quyền và đoàn thể địa phương Được cấp uỷ Đảng, chính quyển, ban ngành và các đoàn thể địa phương quan tâm, tạo điều kiện và phối hợp thực hiện Thành lập Ban chỉ đạo của trường, phân công trách nhiệm, xây dựng kế hoạch cụ thể và
tổ chức thực hiện kế hoạch
Từ khi phát động đến nay, trên phạm vi cả nước nói chung và tỉnh Đăk Lăk nói riêng, các trường học ở các cấp đã sôi nổi thi đua thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và đạt được một số kết quả nhất định Tuy nhiên, để xây dựng được trường học thân thiện thì ta phải xây dựng được các lớp học thân thiện Vậy làm thế nào để xây dựng được một lớp học thân thiện? Tôi đã tự tìm câu trả lời trong thực tiễn quản lý lớp và xin
mạnh dạn trình bày trong đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Xây dựng lớp học thân thiện”.
I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
Xây dựng lớp học thân thiện nhằm tạo ra nhận thức về “Không gian thân thiện” với các điều kiện cơ sở vật chất, cảnh quan phù hợp với yêu cầu giáo dục
và thỏa mãn tâm lý lứa tuổi học sinh, tránh những nguy cơ bất trắc, đe dọa học sinh Tạo được “Tình cảm thân thiện” giữa các giáo viên giảng dạy và quản lý lớp, giữa phụ huynh với giáo viên, giữa giáo viên với học sinh và giữa các học sinh với nhau Từ đó, có sự “Hợp tác thân thiện và tích cực” cùng hướng tới mục tiêu tốt đẹp chung giữa các giáo viên, giữa giáo viên với học sinh và giữa các học sinh với nhau trên nền tảng tri thức, đạo đức, kĩ năng sống phù hợp với truyền thống dân tộc Tăng thêm sự hứng thú trong học tập của học sinh, hình thành nhân cách giáo dục học sinh trở thành “Con ngoan trò giỏi” trở thành người có ích cho xã hội
I.3 Đối tượng
Học sinh lớp 5A trường tiểu học Trần Phú huyện CưMgar, tỉnh Đăk Lăk
I.4 Phạm vi nghiên cứu
Do thời gian có hạn nên tôi chỉ đi sâu vào vấn đề xây dựng lớp học thân thiện tại trường tiểu học Trần Phú – CưM’gar – Đăk Lăk
Thời gian nghiên cứu : Tháng 9/2011 đến tháng 5/2012
I.5 Phương pháp nghiên cứu:
Trang 5-Phương pháp trực quan.
-Phương pháp vấn đáp gợi mở
-Phương pháp phân tích
-Phương pháp thực nghiệm giáo dục
-Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm
II PHẦN NỘI DUNG II.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN
- Từ khi nhà trường phát động động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, tơi đã xác định nền tảng của “Trường học thân thiện” chính là “Lớp học thân thiện”
- Đối với lớp học được coi là thân thiện thì các em học sinh trong lớp phải luơn cĩ biểu hiện của tình cảm tốt đẹp, đối xử thân thiết và cởi mở với nhau Như vậy, khơng thể cĩ “thân thiện” nếu thiếu sự bình đẳng, thiếu dân chủ,
vi phạm pháp luật và đạo đức Cũng cĩ thể khơng cĩ thân thiện nếu xuất phát từ một phía “Thân thiện và tích cực” là hai khái niệm luơn đi đơi với nhau, bổ sung và hỗ trợ cho nhau
Trang 6- Để hình thành tiêu chí “Lớp học thân thiện”, tôi đã dựa trên 5 nội dung xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và đào tạo ban hành:
+ Xây dựng trường học an tòan, trường, lớp xanh, sạch, đẹp
+ Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập
+ Tổ chức các hoạt động tập thể
+ Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh
+ Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương
Đã nhiều năm làm giáo viên chủ nhiệm lớp, phần nào đã có kinh nghiệm trong việc quản lí lớp nhưng tôi vẫn thấy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học là rất nặng nhọc, rất phức tạp Mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ nhiệm thì phải vừa là một giáo viên giỏi về chuyên môn, vừa phải là một nhà tâm lí giỏi để hiểu học sinh, để xử lí các tình huống rắc rối sao cho khéo léo,
tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao
Mặt khác, tôi nhận thấy rằng mặt trái của cơ chế thị trường sự phát triển nhanh của công nghệ thông tin, sự xuống cấp về đức, về tài của học sinh trong những năm gần đây đã khiến cho quan hê thầy trò, bè bạn trong trường học cũng có nhiều vấn đề đáng báo động Vì vậy, việc xây dựng “Trường học thân thiện” mà nòng cốt là “Lớp học thân thiện , học sinh tích cực” là một việc quan trọng và rất cần thiết
II THỰC TRẠNG CỦA LỚP KHI CHƯA XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN
Việc xây dựng lớp học thân thiện trên thực tế ở trường gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
1/ Thuận lợi:
Trường tiểu học Trần Phú nằm trên địa bàn xã Quảng Tiến, trường nằm ở khu vực trung tâm, dân cư đông đúc, chủ yếu là người Kinh Được sự quan tâm của UBND huyện, Phòng giáo dục CưMgar, chính quyền địa phương và các bậc phụ huynh Đa số các em học sinh chăm ngoan, hiếu học Lãnh đạo nhà trường
Trang 7luôn năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, tâm huyết và có tinh thần trách nhiệm cao trong mọi trong công tác
Được sự quan tâm giúp đỡ chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu và các ban ngành đoàn thể trong nhà trường giúp lớp thực hiện tốt mục tiêu đề ra trong năm học 2011-2012 là xây dựng lớp học thân thiện, lớp có thành tích học tập tốt nhất trong nhà trường
Giáo viên chủ nhiệm nhiệt tình, vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, có khả năng sử dụng công nghệ thông tin cao và đặc biệt rất tận tâm với nghề Được sự quan tâm giúp đỡ ủng hộ của phụ huynh học sinh và các em học sinh trong lớp rất hứng thú với các phong trào thi đua trong nhà trường được nhà trường cử đi tham gia lớp tập huấn công tác chủ nhiệm lớp ngay từ đầu năm học
2/ Khó khăn:
+ Một bộ phận học sinh có lối sống ích kỷ, thiếu quan tâm chia sẻ, thiếu tinh thần cộng đồng Một bộ phận rất lớn học sinh rất lười học, chán học, thiếu tinh thần phấn đấu, thiếu ý thức tự lập, tự rèn Tình trạng học sinh nghiện Game diễn ra ngày càng nhiều Việc lười học luôn gắn liền với việc “Hổng kiến thức
cơ bản” và tình trạng gian lận trong học tập, kiểm tra, thi cử khiến cho việc thực hiện chủ trương “Hai không” chưa thật hiệu quả
Một số phòng học đã xuống cấp nhiều nên tường thấm, dột, rất khó khăn cho việc trang trí lớp học Kinh phí cho việc trang trí lớp học vẫn còn quá khiêm tốn so với yêu cầu đề ra
b Thành công – hạn chế:
*Thành công:
Sau khi áp dụng đề tài này, tôi nhận thấy sự hòa đồng giữa các em ngày càng thân thiện hơn Tính đoàn kết, tính tập thể cũng được thể hiện rõ nét hơn Tạo cho các em không khí học tập thích thú Các em cảm thấy đến trường được vui hơn Chính vì vậy trong lớp đã có sự thi đua học tập giữa các nhóm, tổ,… Tính tích cực, tự giác của các em ngày càng cao Do đó kết quả học tập của các
em ngày càng tiến bộ hơn Đặc biệt đề tài này đã được Ban giám hiệu nhà
Trang 8trường chọn làm chuyên đề cho trường được các giáo viên khác hưởng ứng mạnh mẽ, tích cực
*Hạn chế:
Đề tài này tôi chỉ mới nghiên cứu áp dụng cho đối tượng học sinh tiểu học, chưa nghiên cứu cho các đối tượng học sinh cấp học khác
c Mặt mạnh – mặt yếu:
*Mặt mạnh:
Thông qua đề tài này phát huy được tính sáng tạo của học sinh Các em biết cách hợp tác làm việc, có kỹ năng tự tin trước đám đông, có kỹ năng sống tốt, có kỹ năng từ chối khi bị dụ dỗ.Tập thể lớp có sự nhất trí cao học tập và vui chơi
Giáo viên chủ nhiêm và giáo viên bộ môn có sự phối hợp giáo dục học sinh từ đó có sự gắn kết và nhất quán trong giáo dục của các giáo viên
Phối hợp được với phụ huynh học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp Tranh thủ được sự hỗ trợ về cơ sở vật chất trong việc trang trí lớp học
* Mặt yếu:
Tốn kinh phí để trang trí lớp học đòi hỏi phải có sự giúp đỡ từ nhà trường,
từ Ban đại diện cha mẹ học sinh
d.Nguyên nhân
- Học sinh lớp 5 là lớp cuối cấp ở Tiểu học Ở lứa tuổi này, các em đã có nhiều thay đổi về nhận thức, về tâm sinh lí, tình cảm và cả các mối quan hệ xã hội Nhiều em đang ở ngưỡng cửa của tuổi dậy thì Lứa tuổi thích khám phá những điều mới lạ Các em rất dễ bị lôi kéo, dụ dỗ, bị xâm hại,…Nhưng các em vẫn chưa có đủ khả năng để từ chối, để tự bảo vệ mình Vì vậy, các em rất cần được giáo dục và rèn luyện nhiều kĩ năng sống để tự tin trong học tập, trong cuộc sống
- Do trường dạy hai buổi/ ngày nên có nhiều giáo viên bộ môn cùng dạy trong một buổi học Một số giáo viên mới ra trường, khi xử lí các tình huống sư phạm còn lúng túng, bối rối Một vài giáo viên dù đã dạy lâu năm nhưng vẫn chưa làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, thường hay than phiền về học sinh, về phụ huynh mà chưa tìm được biện pháp giáo dục học sinh nên nề nếp lớp học và chất
Trang 9lượng học tập của học sinh chưa cao, làm ảnh hưởng đến chất lượng chung của toàn trường
Do vậy tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp sau đây:
II 3- BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.
Các giải pháp và biện pháp để xây dựng lớp học thận thiện nhằm tạo ra cho các em một không gian thân thiện: thân thiện giữa học sinh với học sinh, giữa giáo viên với học sinh, giữa phụ huynh với giáo viên, thân thiện trong môi trường học tập…Môi trường học tập thân thiện sẽ kích thích ở các em niềm say
mê học tập, các em thích đến trường, thích hòa mình vào các hoạt động tập thể
Từ đó giúp các em hình thành nhân cách con người mới trên nền tảng tri thức và
sự thân thiện
Mục tiêu của đề tài này nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh, giáo dục
hành vi, kĩ năng sống cho các em Các em biết cách cư xử với bạn bè, với thầy
cô, với người thân, với xã hội Đáp ứng được chiến lược giáo dục 2011 - 2020 của Bộ Giáo dục đề ra
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:
b.1.Tìm hiểu thông tin về học sinh:
Mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi thực hiện ngay công tác điều tra thông qua lí lịch học sinh
Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào sổ Chủ nhiệm Và quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng dạy và
giáo dục học sinh
b.2 Tổ chức bầu ban cán sự lớp:
Ngay từ ngày đầu tiên nhận lớp việc đầu tiên là tôi bầu chọn ban cán sự lớp Việc bầu chọn được một ban cán sự lớp biết điều hành lớp đóng góp một
Trang 10vai trò quan trọng giúp đỡ giáo viên chủ nhiệm rất nhiều trong quá trình quản lí lớp sau này.Vì chủ nhiệm lớp 5 lớp cuối cấp nên tôi để cho học sinh tự ứng cử
và bầu cử lớp trưởng và ban cán sự lớp Các em được cả lớp tín nhiệm bầu chọn thì tôi tin chắc các em sẽ làm tốt công việc của mình
*Phân công nhiệm vụ cụ thể cho ban cán sự lớp:
Sau khi đã bầu chọn được Ban Cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng em
Mỗi cán sự lớp sẽ được giao nhiệm vụ khác nhau Hàng tuần các em theo dõi hoạt động của các bạn sau đó ghi chép lại cẩn thận Cuối tuần vào trước giờ sinh hoạt các em tổng hợp và báo cáo lại với lớp trưởng, lớp phó Đến giờ sinh hoạt đại diện Ban cán sự lớp sẽ lên báo cáo kết quả các hoạt động Căn cứ vào báo cáo của từng em tôi nhân xét chung tuyên dương và phê bình rút kinh nghiệm ngay trước lớp
b.3.Xây dựng “Tình cảm thân thiện” :
b.3.1 Xây dựng mối quan hệ giữa thầy với trò :
Trước đây mối quan hệ giữa thầy và trò thường là mối quan hệ trên, dưới Người thầy thường cung cấp kiến thức cũng như chỉ bảo cho học sinh theo kiểu một chiều: thầy giảng giải trò tiếp thu Ngày nay theo quan hệ thầy trò được xây dựng trên mối quan hệ hợp tác Quan hệ cơ bản nhất của tôi và học trò là quan hệ hợp tác trong làm việc: thầy cô hướng dẫn học trò hợp tác làm việc Khi giao việc có đôn đốc và có thể cùng làm với học simh Khi hoàn thành công việc có đánh giá nhận xét tuyên dương, khen thưởng kịp thời để khích lệ học sinh Đặc biệt tôi luôn hướng học sinh vào các hoạt động học tập khích lệ động viên các em tham gia thi giải toán trên mạng thi Ioe Trong lớp tôi thành lập các câu lạc bộ toán học, câu lạc bộ viết văn Các thành viên trong câu lạc bộ sẽ trao đổi với nhau để tìm ra lời giải cho những bài toán khó học tập ở các bạn bè các đoạn văn hay để cùng nhau tiến bộ
b.3.2 Xây dựng mối quan hệ giữ trò với trò:
Trong lớp học thì việc xây dựng mối quan hệ bạn bè là vô cùng cần thiết
Có bạn bè các em sẽ biết giúp đỡ nhau chia sẻ với nhau những buồn vui trong cuộc sống Học sinh tiểu học cũng vậy Nếu các em có nhiều bạn bè thân thiết