Vận dụng tư tưởng hồ chí minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ở huyện nho quan (ninh bình) trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Bùi Thị hảo T tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ở huyện nho quan - ninh bình, trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóaKhoá luận tốt nghiệp đại học

khoa: giáo dục chính trị

-========***======== -Bùi Thị hảo

T tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức

cách mạng cho thế hệ trẻ

(ở huyện nho quan - ninh bình), trong thời kỳ đẩy

mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Khoá luận tốt nghiệp đại học

Bùi Thị hảo

T tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức

cách mạng cho thế hệ trẻ (ở huyện nho quan - ninh bình), trong thời kỳ đẩy mạnh

công nghiệp hóa, hiện đại hóaKhoá luận tốt nghiệp đại học

ngành: s phạm giáo dục chính trị

Sinh viên thực hiện: Bùi Thị Hảo Lớp : 43A1 - GDCT

Vinh - 2006

Lời cảm ơn

Để hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận đợc sự giúp đỡ nhiệt tình của các thầy cô giáo trong khoa Giáo dục chính trị, các bạn sinh viên trờng Đại học Vinh, các cơ quan công an và Huyện

đoàn Nho Quan ( Tỉnh Ninh Bình) đã cung cấp nhiều thông tin, đóng góp nhiều ý kiến, và đặc biệt là thầy giáo Thái Bình Dơng đã trực tiếp hớng dẫn tôi làm đề tài này.

Qua đây cho phép tôi đợc bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới các thầy, cô giáo các đồng chí cán bộ huyện Đoàn Nho Quan, cơ quan công an huyện Nho Quan, các bạn sinh viên đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này.

Do hạn chế của bản thân, cũng nh nguồn tài liệu và thời gian còn hạn chế nên đề tài chắc chắn sẽ không tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận đợc ý kiến nhận xét, đánh giá của các thầy, cô giáo và các bạn sinh viên.

Xin chân thành cảm ơn

Sinh viên:

Bùi Thị Hảo

Mục lục

Trang

A.Phần mở đầu 5

B.Phần nội dung 8

Chơng 1 8

1.Cơ sở hình thành t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục 9

đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ

1.1.Cơ sở lý luận 9

1.1.1 Hồ Chí Minh kế thừa và phát huy truyền thống tốt 9

đẹp của dân tộc

1.1.2 Hồ Chí Minh tiếp thu những quan điểm của chủ nghĩa Mác_Lênin 9

1.2 Cơ sở thực tiễn 11

1.2.1 Nội dung cơ bản về giáo dục đạo đức cách mạng 11

cho thế hệ trẻ 1.2.2 Phơng pháp giáo dục đạo đức cách mạng 11

cho thế hệ trẻ Chơng 2 20

1.Thực trạng và nguyên nhân của việc giáo dục đạo đức 20

cách mạng cho thế hệ trẻ ở Nho Quan trớc 1996

1.1.Sơ lợc về điều kiện tự nhiên , lịch sử và kinh tế - 20

Xã hội từ năm 1986 đến 1996 1.2.Về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ở 22

Nho Quan trớc 1996 2.Quán triệt t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức

cách mạng cho thế hệ trẻ ở Nho Quan trong thời kỳ 24

đẩy mạnh CNH, HĐH từ 1996 tới nay 2.1 Các chủ trơng về đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ở Nho Quan 24

3.Thành tựu và nguyên nhân của thực trạng trên 3.1.Thành tựu và nguyên nhân của thực trạng trên 36

3.2 Một số hạn chế và nguyên nhân 37

4.Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ở Nho Quan 38

C.Phần kết luận 43

D.Danh mục tài liệu tham khảo 44

A Phần mở đầu

I tính cấp thiết của đề tài.

ở thời đại Hồ Chí Minh, từng chiến công, từng bớc tiến của dân tộc đều gắn với tên tuổi của Ngời T tởng Hồ Chí Minh đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng ta đa con thuyền cách mạng Việt Nam đến thắng lợi Trong

suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã để lại nhiều tác phẩm, bàinói, bài viết về giáo dục đạo đức cach mạng cho mọi công dân, Ngời đặc biệtquan tâm đến vấn đề giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ Việt Nam giúp

họ trở thành “ Ngời công dân tốt, ngời lao động tốt, ngời cán bộ tốt của nớc

nhà”.Trớc lúc đi xa Ngời còn căn dặn: Đảng cần phải chăm lo, giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ trở thành những ngời thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa "hồng" vừa chuyên,và còn nhấn mạnh: “ Việc bồi dỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là môti việc rất quan trọng và cần thiết".

Làm theo lời Bác dạy, trong những năm qua, Đảng và nhà nớc ta luôn tạomọi điều kiện để chăm lo bồi dỡng thế hệ trẻ nhằm phát huy mọi tiềm năng cholực lợng dờng cột của nớc nhà Vì vậy trong tiến trình cách mạng Việt Nam thế

hệ trẻ luôn là lực lợng đi đầu trong các phong trào, đóng góp to lớn vào sự nghiệpxây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Tuy nhiên trong công cuộc đổi mới, thực hiện nền kinh tế hàng hoá nhiềuthành phần theo định hớng XHCN có sự quản lí của nhà nớc và yêu cầu của thời

đại mở cửa, giao lu và hội nhập quốc tế đã mở ra những thời cơ và thách thức lớn

đối với dân tộc ta Đó là tác động tích cực và tiêu cực của cơ chế thị trờng ảnh ởng rất lớn đến đạo đức lối sống của nhân dân ta, đặc biệt là thể hệ trẻ Tác độngtích cực của nền kinh tế thị trờng giúp cho thế hệ trẻ phát huy đợc tài năng trí tuệ

h-và bản lĩnh của mình, nhng mặt tiêu cực của nó đã làm cho một bộ phận thanhniên nhận thức sai lệch, trở thành nô lệ của đồng tiền làm mất đi nhân phẩm danh

dự, đạo lí ảnh hởng rất lớn đến nét đẹp truyền thống đạo đức văn hoá Việt Nam.Mặt khác các thế lực thù địch trong và ngoài nớc luôn tìm mọi cách chống phá sựnghiệp cách mạng của nhân dân ta, trong đó âm mu “Diễn biến hoà bình”là mộtthủ đoạn tinh vi nhằm vào thế hệ trẻ làm mai một những giá trị đạo đức truyềnthống của dân tộc Nhiều bạn trẻ ngày nay sống không có phơng hớng, thiếu lí t-ởng và mục đích cao đẹp

Trớc tình hình đó yêu cầu bức thiết đặt ra đối với chúng ta là phải tăng cờngcông tác giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ, phải coi đây là vấn đề sống còn, là sựnghiệp cách mạng chung của đất nớc nhằm giúp cho thế hệ trẻ có bản lĩnh chínhtrị vững vàngtrớc mọi khó khăn của sự nghiệp CNH, HĐH Góp phần thực hiện

thành công mục tiêu: “Dân giàu,nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn

minh".

Nho Quan là một huyện miền núi của tỉnh Ninh Bình, có số lợng thanh niên

đông Trong những năm qua, công tác giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻcủa huyện đã đạt đợc một số thành tích đáng kể, tạo

động lực cho sự phát triển của huỵện Tuy nhiên bên cạnh đó do tác động và ảnhhởng chung nên hiện nay công tác giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ đang đặt ranhững vấn đề bức xúc cần giải quyết

Là một ngời con của huyện Nho Quan, đang học tập, nghiên cứu trên ghếnhà trờng, với nhận thức ngày càng sâu sắc hơn về vai trò của việc giáo dục đạo

đức cho thế hệ trẻ của huyện nhà, chúng tôi chọn đề tài: "Vận dụng tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ( ở huyện Nho Quan (Ninh Binh ), trong thời kì đẩy mạnh CNH,HĐH" làm đề tài khoá luận tốt

nghiệp đại học của mình Hi vọng rằng đề tài sẽ góp phần nâng cao chất lợnggiáo dục đạo đc cách mạng cho thế hệ trẻ ở Nho Quan nói riêng và cả nớc nóichung trở thành những chủ nhân tơng lai của đất nớc có đủ Đức- Tài để tiếp tục

sự nghiệp cách mạng mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn

II Tình hình nghiên cú đề tài:

Cơng lĩnh trong thời kỳ quá độ đã xác định: "Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, T

tởng Hồ Chí Minh làm nền tảng t tởng và kim chỉ nam cho mọi hành động" Đến

đại hội Đảng toàn quốclần thứ VIII (Tháng 6-1996), và Đại hội Đảng toàn quốc

lần thứ IX (Tháng 4-2001) khẳng định : “T tởng Hồ chí Minh soi đờng cho cuộc

đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi.Là tài sản tinh thần to lớn của Đảng

và nhân dân ta".

Khẳng định đó thể hiện đờng lối đổi mới trong nhận thức t duy lí luận của

Đảng.Vì vậy việc nghiên cứu t tởng Hồ chí Minh đã trở thành nhiệm vụ cấp thiết

đối với toàn Đảng, toàn dân ta Nhằm vận động t tởng Hồ chí Minh vào công cuộc

đổi mới đát nớc theo định hớng XHCN đã có nhiều bài viết nghiên cứu về t tởng

Hồ chí Minh về giáo dục thanh niên nh: Nguyễn Quang Liệu : “T tởng Hồ ChíMinh về giáo dục đào tạo thanh niên,NXBTN,Hà Nội,1999

 Phạm Quốc Thành : “Quan điểm Hồ Chí Minh về rèn luyện đạo đứccách mạng cho cán bộ đảng viên và ý nghĩa của những quan điểm ấytrong sự nghiệp đổi mới hiện nay”,NXBGD

 Phạm Văn Nhuận: “Sự gắn bó hữu cơ giữa t tởng và tấm gơng đạo đứccách mạng của chủ tịch Hồ Chí Minh”.(Tạp chí Khoa học xã hội Số 2năm 2002)

 Đặng Xuân Kì: “ Bác Hồ với vấn đề giáo dục thanh niên” (Tạp chíThanh niên, Số 5 năm 1985)

 Nguyên Hoài: “Chủ tịch Hồ Chí Minh nhìn nhận và giáo dục thanhniên”.( Tạp chí Thông tin Khoa học ,Số 5 năm 1985)

 Hà Huy Giáp: “Bác Hồ với việc giáo duc Thanh thiếu niên” (Báo SàiGòn Giải Phóng ngày 11 tháng 9 năm 1991)

 Nguyễn Văn Hùng: “Bớc đầu tiếp cận nghiên cứu t tởng Hồ Chí Minh

về giáo dục thanh niên” (Tạp chi “Nghiên cứu Lịch sử ,Số 3 năm1994)

 Dơng Trung ý : “ Hồ Chí Minh với sự nghiệp giáo dục đoàn Thanhniên” (Báo Hà nội mới Ngày 27 tháng 10 năm 1995)

 Lê Văn Tích và Nguyễn Minh Đức : “T tởng Hồ Chí Minh về giáo dụcThanh niên (Tạp chí “ Lịch sử Đảng” Số 3 năm 1994)

 Đoàn Nam Đàn: “T tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạngcho Thanh niên”.( Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Năm 2004)

 Trần Quy Nhơn : “ T tởng Hồ Chí Minh về chăm lo bồi dỡng thế hệcách mạng cho đời sau”.( Nhà xuất bản Giáo duc Năm 2002)

 Thán Bình Dơng: “T tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạngcho Thanh niên” (Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trờng Đại họcVinh Năm 2003)

Các công trình trên đã đề cập đến những nội dung cần giáo dục chothanh niên theo t tởng Hồ Chí Minh, nhng cha có đề tài nào nghiên cứu

sự vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế

hệ trẻ ở một địa phơng nh Nho Quan ( Ninh Bình ) Vì vậy đề tài màchúng tôi nghiên cứu vừa có ý nghĩa lý luận vừa có ý nghĩa thực tiễnsâu sẳc trong giai đoạn hiện nay Chúng tôi kế thừa có chọn lọc nhữngcông trình khoa học có liên quan đến đề tài

III Mục đích nghiên cứu đề tài:

Khi chọn vấn đề: “Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ở Nho Quan ( Ninh Bình ) trong thời kì đẩy mạnh CNH, HĐH” làm đề tài khoá luận tốt nghiệp đại học với mục đích là : Thông qua

những cơ sở lí luận và thực tiễn góp phần khẳng định tính cấp thiết của việc giáodục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ở Nho Quan trong thời gian qua Trên cơ sở

đó đề xuất một số giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đứccách mạng ở địa phơng trong thời gian tiếp theo

IV Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để thực hiện tốt mục tiêu trên nhiệm vụ của đề tài là:

- Làm rõ t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ

- Đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lợng hiệu quả giáo dục đạo đứccách mạng cho thế hệ trẻ trong thời gian tới

V Phạm vi nghiên cứu:

Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh là vấn đề cấp bách hiện nay, nhng trongphạm vi khoá luận chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu làm rõ khía cạnh: Vận dụng

t tởng đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ (ở huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình),trong thời kì đẩy mạnh CNH, HĐH

VI.Cơ sở nghiên cứu:

Đề tài đợc thực hiện trên cơ sở vận dụng tổng hợp các bài nói bài viết của HồChí Minh đạo đức cách mạng của thế hệ trẻ Các văn kiện của Đảng cộng sản ViệtNam từ đại hội lần thứ VIII đến nay Các bài nói bài viết của các đồng chí lãnh

đạo Đảng và Nhà nớc Các công trình khoa học có liên quan đến đề tài và sự vậndụng t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ vào thựctiễn ở Nho Quan từ 1996 đến nay

VII.Phơng pháp nghiên cứu:

- Dựa trên cơ sở của phép biện chứng duy vật

- Phơng pháp lịch sử, logic là hai phơng pháp chính mà chúng tôi sử dụng trong

đề tài

- Ngoài ra còn kết hợp với các phơng pháp liên nghành nh: Phân tích, tổng hợp, sosánh…

VIII.ý nghĩa của đề tài:

Đề tài làm rõ hơn vai trò vị trí của thế hệ trẻ trong cách mạng Việt Nam và quan

điểm giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ của Hồ Chí Minh

Làm rõ thực trạng của việc giáo đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ở Nho Quan( Ninh Bình ) trong những năm qua Từ đó nêu lên những giải pháp nhằm gópphần hình thành nhân cách đạo đức mới trong con ngời Việt Nam_ Đạo đứcXHCN

IX.Kết cấu đề tài:

Ngoài phần mở đầu kết luân và danh mục tài liệu tham khảo, khoá luận dợckết cấu thành hai chơng gồm:

Ch

ơng I : T tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ Ch

ơng II: Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế

hệ trẻ (ở Nho Quan - Ninh Bình), trong thời kì đẩy mạnh CNH, HĐH

1 Cơ sở hình thành t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ.

1.1 Cơ sở lí luận:

1.1.1 Hồ Chí Minh kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc:

Trong lịch sử dựng nớc và giữ nớc, dân tộc Việt Nam luôn phải chống chọivới thiên tai để bảo tồn sự sống Đồng thời cũng luôn phải chống lại các thế lựcxâm lợc ngoại bang để bảo vệ Tổ quốc Cùng với lịch sử dựng nớc và giữ nớc, dântộc Việt Nam đã xây đắp nên nhiều truyền thống tốt đẹp, một nền văn hoá riêng:phong phú và bền vững

Nổi bật lên trong truyền thống đó là: chủ nghĩa yêu nớc và ý chí đấu tranhbất khuất để dựng nớc và giữ nớc Đây là dòng chủ lu trong suốt trờng kì lịch ViệtNam Có lòng yêu nớc và ý chí quật cờng của dân tộc đã góp phần làm nên sứcmạnh to lớn để chiến thắng đợc nhiều kẻ thù xâm lợc để bảo tồn cuộc sống, giữgìn và phát huy tinh hoa văn hoá của dân tộc

Nói đến truyền thống Việt Nam là nói đến truyền thống nhân nghĩa, đoànkết tơng thân tơng ái: “Lá làng đùm lá rách”, “Thơng ngời nh thể thơng thân”của con ngời Việt Nam Các thành viên trong gia đình, làng xóm, họ mạc đoànkết chặt chẽ với nhau chống thiên tai, ngoại xâm, chống các luồng văn hoá đồitruỵ lai căng từ bên ngoài Đồng thời có ý thức giáo dục lẫn nhau, đặc biệt đốivới thế hệ sau theo tinh thần: “Trồng cây đức để cho con ăn”, “Uốn cây từ lúccòn non”

Dân tộc Việt Nam có truyền thống lạc quan, yêu đời Tinh thần lạc quan đó cócơ sở từ niềm tin vào sức mạnh của bản thân mình, tin vào sự tất thắng của chân lí,chính nghĩa dù trớc mắt còn nhiều gian truân thử thách Hồ Chí Minh là hiện thâncủa tinh thần lạc quan đó

Hơn nữa Hồ Chí Minh còn là hình ảnh sinh động và trọn vẹn của truyềnthống cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong lao động và trong chiến đấu.Vì vậy trong cuộc sống, Ngời không ngừng học hỏi tiếp thu tinh hoa văn hoá củanhân loại, trên cơ sở có chon lọc tiếp thu cái hay, cái đẹp thành những giá trị riêngcủa mình

Những giá trị tốt đẹp của dân tộc đã thấm đợm vào con ngời Hồ Chí Minh

từ còn trẻ đã trở thành cơ sở tình cảm cho mọi hành động của cuộc

đời Hồ Chí Minh

Lật từng trang sử hào hùng của dân tộc, đâu đâu cũng xuất hiện những vịanh hùng, những bậc hiền tài đã cống hiến sức trẻ cho đất nớc nh: Trơng Định,Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám Từ đó Hồ Chí Minh nhận thấy rõ những

đóng góp to lớn của tuổi trẻ Việt Nam cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc

Nhận thức đó là cơ sở vững chắc để Ngời có niềm tin vào con ngời ViệtNam, tuổi trẻ Việt Nam, giúp Hồ Chí Minh xác định đúng đắn động lực của cáchmạng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Ngời đã nhìn thấy ở thế hệ trẻsức khoẻ, trí tuệ và lòng nhiệt tình cách mạng

1.1.2 Hồ Chí Minh tiếp thu những quan điểm của chủ nghĩa Mác -Lênin

về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ.

Một trong những phát hiện vĩ đại nhất của Các Mác và Lênin là học thuyết

về sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản Là giai cấp có sứ mệnh giải phóng khỏimọi áp bức bóc lột, xây dựng một xã hội tốt đẹp.Trong học thuyết của mình,C.Mác đã đề cập tới một lớp ngời trẻ tuổi và đánh giá cao vai trò của thế hệ côngnhân đang lớn lên Ông cho rằng đó là nguồn bổ sung đặc biệt quan trọng để giaicấp vô sản đợc hình thành với t cách là một giai cấp thực sự, khi nó ý thức đợc địa

vị sứ mệnh lịch sử và tơng lai của nó.C.Mác đã khẳng định: “ Nhng dù sao thì

bộ phận giác ngộ nhất trong giai cấp công nhân cũng đợc nhận thức rõ rằng tơng lai của giai cấp họ và do đó tơng lai của cả loài ngời hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo dục thế hệ công nhân đang lớn lên”, ( Cácmác và Ăng ghen: “Bàn về

thanh niên”, NXB Thanh niên Hà Nội 1982 tr.118)

Trong hiện thực xã hội Tây Âu cuối thế kỷ XIX CMác cho rằng: "Cần

phải bảo vệ nhi đồng và thiếu niên công nhân khỏi những hậu quả tai hại của chế độ hiện đại".

Ph.ănghen đề xuất t tởng: Thanh niên không thể đứng ngoài chính trị,chính hiện thực của đời sống đã, đang và sẽ cuốn hút tuổi trẻ vào đời sống chínhtrị Ông nhấn mạnh rằng, thanh niên không bao giờ đợc thoả mãn với những lí t-ởng trớc đây, họ muốn tự do cho hành động, họ khao khát đợc lập chiến công vì sự

đổi mới, họ sẵn sàng hiến dâng cả máu và cuộc đời:

Thanh niên sẽ có đủ sức lực và tài năng để giải quyết những mâu thuẫn

đang nảy sinh trong đời sống của đất nớc

Phát triển sáng tạo những luận điểm của C Mác và Ph.Anghen trong điều kiện

lịch sử mới,V.I Lênin đã coi thanh niên "Là nguồn sinh lực chiến đấu của cách

mạng"

Lênin đánh giá rất cao tiềm năng của tuổi trẻ.Ngay cuối thế kỷ XIX

Ngời đã viết: “Ngời ta quan sát thấy trong thanh niên công nhân một khát vọngnồng cháy, không có gì kìm hãm đợc tới lý tởng của dân chủ và chủ nghĩa xãhội Công cuộc xây dựng phát triển xã hội mới văn minh và hiện đại phải thuộc

về thế hệ trẻ” Theo Lênin nhiệm vụ thật sự để xây dựng xã hội cộng sản chủnghĩa chinh là của thanh niên

còn cảnh báo rằng : “ Nếu không biết tổ chức họ lại và nâng họ dậy thì họ sẽ đi

theo ngời Mensevich và khi đó sự thiếu chín chắn và cha từng chải của họ sẽ bị

kẻ thù lợi dụng và gây nên những thiệt hại gấp bội", (Lênin: “Bàn về thanh

niên”,tr.246) V.I.Lênin khẳng định rõ lập trờng của những ngời chân chính là cầnphải giáo dục cộng sản cho thế hệ trẻ và kết hợp với cuộc đấu tranh cách mạng của

giai cấp công nhân Ngời nói : “ Là ngời cộng sản tức là phải tổ chức,phải làm

gơng mẫu vì giáo dục và lý luận trong cuộc đấutranh này Lúc đó các đồng chí mới có thể bắt đầu và hoàn thành công cuộc lâu dài của xã hội cộng sản chủ nghĩa", (Lênin, “ Bàn về thanh niên”,tr.246).Ngời chỉ rõ cần phải tập hợp thanh

niên và đoàn kết toàn thể thế hệ thanh niên lại thành các tổ chức độc lập và tựquản , các tổ chức đó sẽ hoạt động dới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản

Phải cuốn hút thanh niên vào các phong trào cách mạng và sự lãnh đạo của

đảng cộng sản với phong trào thanh niên ,việc định hớng chính trị cho tuổi trẻ là

điều kiện cần thiết để biến những năng lực tiềm tàng của thế hệ trẻ thành hiện thực

Chính vì thế trong bài diễn văn tại đại hội III của Đoàn thanh niên cộng sản

Nga ,V.I.Lênin đã yêu cầu : “ Nhiệm vụ của Đoàn thanh niên là phải tổ chức hoạt

động thực tiễn của mình nh thế nào để khi học tập , khi tổ chức lại , khi tập hợp nhau lại ,khi đấu tranh tầng lớp thanh niên ấy tự giáo dục mình và đồng thời tự giáo dục cho tất cả những ai đã công nhận họ là ngời dẫn đờng , chỉ lối để trở thành những ngời cộng sản Phải làm cho toàn bộ sự nghiệp giáo dục ,rèn luyện dạy dỗ thanh niên ngày nay trở thành sự nghiệp giáo dục đạo đức cộng sản trong thanh niên” (Lê nin, “ Bàn về thanh niên”,tr.244).

Quan điểm của C.Mác,Ph.ănghen, Lênin và vai trò của tuổi trẻ trong tiếntrình phát triển của lịch sử loài ngời là yếu tố lý luận góp phần hình thành nhữngquan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ

Nh vậy, sự kết hợp giữa truyền thống văn hoá Việt Nam với chủ nghĩaMác- Lênin cơ sở lý luận cho sự hình thành t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo

đức cách mạng cho thế hệ trẻ

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt nam những năm đầu thế kỷ XX.

Hồ Chí Minh sinh năm 1890 trong một gia đình nhà nho yêu nớc, tiến bộ,trên quê hơng giàu truyền thống đánh giặc giữ nớc, mảnh đất địa linh nhân kiệt đã

sản sinh ra nhiều anh hùng, chiến sĩ yêu nớc, các danh nhân văn hoá của dân tộc

Từ nhỏ, Nguyễn Sinh Cung đã đau xót chứng kiến cảnh sống nghèo khổ, bị đàn

áp, bị bóc lột cùng cực, của đồng bào mình ngay trên mảnh đất quê hơng Khi lớnlên, phong trào cứu nớc đầu thế kỷ đang bớc vào giai đoạn khó khăn nhất.Trờng

Đông Kinh nghĩa Thục bị đóng cửa (Tháng 12-1907 ),cuộc biểu tình của nhândân miền trung bị đàn áp, khởi nghĩa Yên Thế bị thất bại, nghĩa quân bị bao vây

và tàn sát (tháng 1-1909) Phong trào Đông Du bị tan rã , Phan Bội Châu và cácchiến sĩ bị trục suất ra khỏi nớc Nhật (tháng 2- 1909 ) Phong tào Duy Tân bị tanrã, các lãnh tụ bị đa lên máy chém, bị đi đày ở Côn Đảo, nhân dân ta chịu một cổhai tròng áp bức

Ngời đã tận mắt chứng kiến tội ác của bọn thực dân và thái độ đớn hèn ,bạcnhợc của quan lại Nam triều Tất cả đã nhen nhóm lên ở Ngời lòng căm thù bọn cớpnớc và bè lũ tay sai bán nớc Hồ Chí Minh đau xót trớc nỗi thống khổ của đồng bào

và cho rằng : “ Chừng nào cha đuổi đợc bọn thực dân ra khỏi bờ cõi, chừng ấy dânmình còn khổ Ngời thấy đợc sự tan rã của các phong trào và sự khủng hoảng con

đờng cứu nớc của dân tộc, quyết tâm ra đi để tìm một con đờng mới để cứu nớc ,cứu dân Phơng Tây - nơi sản sinh ra các cụm từ “tự do, dân chủ”, là quê hơng củacác nhà đi khai hoá văn minh, là hớng đích đầu tiên Ngời muốn tìm hiểu Đây làmột nét mới trong con đờng cứu nớc của dân tộc mở ra một bớc ngoặt lớn cho cáchmạng Việt Nam

1.2.2 Thực tiễn lịch sử thế giới

 Các nớc t bản thuộc địa , những năm đàu thế kỷ XX

Nguyễn ái Quốc bớc lên vũ đài chính trị vào lúc mà chủ nghĩa đã chuyển từgiai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn t bản độc quyền (Đế quốc chủ nghĩa ).Khi đó Nguyễn Tất Thành tuy cha nhận thức đợc đặc điểm của thời đại nhng đãthấy rõ con đờng cứu nớc của cha anh là không đa lại kết quả thắng lơị quyết tâm

ra đi tìm đờng cứu nớc mới Anh đã vợt ba đại dơng, bốn châu lục, đặt chân quakhoảng gần 30 nớc Cuộc khảo sát tại các nớc t bản và thuộc địa đã giúp NguyễnTất Thành có cách nhìn sâu sắc hơn bộ mặt của những tên thực dân đi “Khai hoávăn minh”, Ngời đã hiểu đợc bản chất chung của chủ nghĩa đế quốc và màu sắcriêng của từng đế quốc khác nhau , đã hiểu về trình độ phát triển kinh tế, chính trị ,văn hoá, xã hội cụ thể của từng nớc thuộc địa cùng cảnh ngộ Ngời đi đến kết

luận : " Tất cả bọn đế quốc và phản động ở đâu cũng đều tàn ác và nhân dân các

nớc t bảnđế quốc, thuộc địa, phụ thuộc đều mong muốn độc lập tự do, có nguyện vọng đoàn kết với nhau để chống kẻ thù chung", Ngời nhận thấy quyền lợi các dân

tộc trở thành vấn đề cấp bách đối với nhân dân bị áp bức và thấy sự cần thiết liênminh chiến đấu, tình đoàn kết anh em giữa các nớc thuộc địa

Nguyễn ái Quốc không chỉ nghiên cứu văn hoá Châu Âu mà còn nghiên cứulịch sử thế giới Vì vậy nhận thức của Ngời đợc nâng lên một bớc mới

Những năm tháng lao động cùng với nhân dân nhiều nớc trên thế giới, Nguyễn áiQuốc đã kết rằng ở đâu CNTB cũng tàn ác vô nhân đạo, ở đau giai cấp công nhân

và nhân dân lao động cũng bị áp bức bóc lột dã man giai cấp công nhân và nhândân lao động đều là bạn , chủ nghĩa đế quốc ở đâu cũng là thù

1.2.3.Qua thực tiễn hoạt động ở Liên Xô và Trung Quốc

Thời kỳ ở Liên Xô (1923-1924) Nguyễn ái Quốc tham gia hội nghị quốc tếnông dân, hoạt động trong quốc tế cộng sản , nghiên cứu và học tập chủ nghĩaMác - Lênin, kinh nghiệm thực tiễn cách mạng Tháng Mời Ngời viết nhiều bài trênbáo Sự thật, tạp chí th tín Quốc Tế dự nhiều hội nghị quốc tế quan trọng nh quốc tếThanh niên , quốc tế phụ nữ Tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, Ngời thấy rõ chỉ cógiải phóng giai cấp vô sản mới giải phóng đợc dân tộc Và tìm ra con đờng cứu nớc: “Muốn cứu nớc và giải phóng dân tộc không còn con đờng nào khác là con đờngcách mạng vô sản”

Thời kỳ ở Trung Quốc (1924-1927), Ngời hăng hái cải tổ các chức củanhững ngời Việt Nam yêu nớc trong tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên,hớng tổ chức này theo cách mạng vô sản Ngời sáng lập ra báo Thanh niên, nhữngbài báo có sức hấp dẫn lớn đối với thanh niên ta lúc đó

Tại Quảng Châu, Ngời đã mở nhiều lớp ngắn ngày đào tạo đợc nhiều thanhniên Việt Nam yêu nớc giác ngộ lý tởng cách mạng Sau đó Ngời đa họ về nớc,tham gia phong trào vô sản hoá nhằm cải biến những thanh niên yêu nớc, mặt kháctruyền bá chủ nghĩa Mác Lênin vào giai cấp công nhân, nông dân và những ngờikhác ở Việt Nam Trớc tình hình đó phong trào yêu nớc và phong trào công nhân ởViệt Nam phát triển rõ rệt và nhiều tổ chức cộng sản đã ra đời chỉ trong ba tháng,

Đông Dơng cộng sản Đảng (6/1929), An Nam cộng sản Đảng (8/1929), Đông Dơngcộng sản liên đoàn (1/1930) Đây là một tác động rất lớn tới phong trào cách mạngViệt Nam Nguyễn ái Quốc đã thay mặt Quốc tế cộng sản chủ trì hợp nhất ba tổchức cộng sản thành một Đảng lấy tên là Đảng cộng sản Việt Nam Hội nghị đãthông qua chính cơng vắn tắt, sách lợc vắn tắt, điều lệ vắn tắt của Đảng cộng sản

Việt Nam do Nguyễn ái Quốc khởi thảo Đây là một trong một bớc đánh dấu thời

kỳ chấm dứt khủng hoảng về đờng lối cứu nớc , mở ra một thời kỳ mới, thời kỳ giaicấp công nhân lãnh đạo chính quyền, đa đất nớc ta đi lên bảo vệ và xây dựng Tổquốc

Những cống hiến lớn lao to lớn của Nguyễn ái Quốc không những có ýnghĩa lớn đối với cách mạng Việt Nam, cách mạng thế giới mà còn chứng minhrằng : Con ngời tuổi trẻ có thể làm nên những điều vĩ đại nếu họ có lý tởng, nghị lực

và tinh thần quyết tâm cao độ Những cống hiến của Hồ Chí Minh thời tuổi trẻ làmột trong những cơ sở quan trọng để Ngời hiểu rõ và đặt niềm tin tởng sâu sắc vàonền thế hệ trẻ Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống xâm lợc và xây dựng CNXH,góp phần vào thắng lợi của cách mạng thế giới

2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế

đúng đắn, khách quan về thế hệ trẻ - chủ nhân tơng lai của đất nớc

Trong th gửi thanh niên An Nam, Ngời đã viết : “ở Đông dơng chúng ta có

đủ những cái mà dân tộc mong muốn nh hải cảng, hầm mỏ, đồng ruộng mênh mông, rừng núi bao la, chúng ta có những ngời lao động khéo léo và cần cù

Nhng chúng ta thiếu tổ chức và thiếu ngời tổ chức vì thế công nghiệp và

th-ơng nghiệp của chúng là con số không Thế thì thanh niên chúng ta đang làm gì ? nói ra thì buồn, buồn lắm, họ không là gì, những thanh niên không có phơng tiện, thì lại chìm trong sự biếng nhác, còn những kẻ xuất dơng thì chỉ thoả mãn tính tò

mò của tuổi trẻ mà thôi Hỡi Đông Dơng đáng thơng hại ! Ngời sẽ chết mất nếu nh

đám thanh niên sớm già của Ngời không sớm hồi sinh" (A ) Nh vậy, từ những

năm 20 của thế kỷ XX Nguyễn ái Quốc đã nhìn thấy vai trò vị trí của thế hệ trẻ.Ngời quyết tâm hồi sinh cho thế hệ trẻ, vì thế Ngời đã trở về nớc và đi vào quầnchúng, thức tỉnh, tổ chức đoàn kết họ huấn luyện cho họ và đa họ ra đấu tranhgiành tự do độc lập Ngay sau khi từ dã tất cả những ngời bạn ở Hội liên hiệp cácdân tộc thuộc địa.ở Trung Quốc là những ngày Nguyễn ái Quốc không ngừng hoạt

động, tập hợp và tổ chức thanh niên cải biến họ thành những ngời có đầy đủ trình

độ lý luận cách mạng vô sản và quân sự Qua tổ chức Việt Nam cách mạng thanh

niên, những thanh niên chiến sĩ u tú nhất, đã đợc rèn luyện, thử thách và chọn ra đểthành lập Đảng cộng sản Việt Nam Điều đó cho thấy Hồ Chí Minh rất coi trọngphát triển sức mạnh và vai trò tổ chức của tuổi trẻ

Cách mạng Tháng tám thành công, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc, kỷnguyên độc lập dân tộc gắn liền với CNXH Hồ Chí Minh đã nhắc nhở cả dân tộc,những ngời lớn tuổi cần nhận thức đúng đắn lớp trẻ hôm nay, chăm lo, giúp đỡ vàtạo mọi điều kiện cho họ làm tốt vai trò, vị trí của mình trong thời đại mới

Trong cuộc kháng chiến đầy khó khăn thử thách, Hồ Chí Minh vẫn tin tởng vàothắng lợi tất yếu, đặt niềm tin vào thế hệ trẻ của đất nớc , họ dám nghĩ dám làm,năng động, sáng tạo, giàu ý trí, nghị lực và ớc mơ

Khi miền bắc bớc vào thời kỳ xây dựng CNXH, Hồ Chí Minh xác định : thanh niên

là lực lợng nòng cốt trong xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc, một xã hội mới, xã hội

XHCN tơi đẹp, Ngời nói: “ Ngời rất yêu mến thanh niên vì : Thanh niên là Ngời

tiếp sức cho thế hệ thanh niên già đồng thời là ngời phụ trách dìu dắt thế hệ thanh niên tơng lai từ các cháu thiếu niên nhi đồng.

+ Thanh niên là ngời xung phong trong phát triển kinh tế, văn hoá, trong sự nghiệp xây dựng CNXH.

+ Thanh niên là lực lợng cơ bản trong bộ đội, công an, dân quân tự vệ, đang giữ gìn trật tự trị an, bảo vệ tổ quốc.

+ Trong mọi việc thanh niên thi đua, thực hiện khẩu hiệu, việc gì khó có thanh niên ,Hồ Chí Minh toàn tập, tr 488).

Hồ Chí Minh cũng nhìn thấy tầm vóc thời đại của thanh niên, Ngời nói: “thời

đại ngày nay là thời đại của thanh niên mà thanh niên phải là những đội xung kích trên các mặt trận chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật".

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nớc, đế quốc và tay sai thẳng tay đàn

áp phong trào cách mạng miền Nam Mặc dù rất đau lòng nhng Hồ Chí Minh vẫn

luôn tin tởng vào cách mạng miền đặc biệt là thế hệ trẻ Ngời khẳng định: “ Các

cháu thanh niên miền Nam sinh ra và lớn lên trong hai cuộc đấu tranh yêu nớc đã

đợc rèn luyện thành một thế hệ thanh niên vô cùng gan dạ, thông minh, không sợ gian khổ hi sinh, quyết chiến, quyết thắng"(A ) Ngời cũng luôn khen ngợi thanh

niên cả nớc ta là một thế hệ anh hùng của dân tộc

Trớc lúc đi xa, Ngời khẳng định những phẩm chất tốt đẹp của của thanhniên, vai trò vị trí của thế hệ trẻ với sự tồn tại của dân tộc, sự thắng lợi của cáchmạng Việt nam Thế hệ trẻ có vai trò to lớn đối với sự nghiệp cách mạng của dântộc nên việc giáo dục cho thế hệ trẻ thành lực lợng dờng cột của đất nớc là rất cầnthiết Trong giáo dục cần coi trọng giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ, vì cótri thứ, có trình độ, có năng lực nhng không có đạo đức thì không thể đáp ứng cho

sự nghiệp cách mạng đợc Thế hệ cha ông đã đấu tranh mang lại cuộc sống ấm no

tự do hạnh phúc, thế hệ sau cần phát huy kế tục công cuộc xây dựng và bảo vệ TổQuốc Sự nghiệp đó sẽ không giành thắng lợi nếu không chú trọng giáo dục đạo đứccách mạng cho các thế hệ đời sau

Giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ sau là một việc làm rất khó khăn, công phu

và lâu dài không phải ngày một ngày hai Hồ Chí Minh chỉ rõ:“Vì lợi ích mời năm

trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng ngời, sự nghiệp trồng ngời nhằm đào tạo lớp thanh niên có phẩm chất đạo đức tốt, vơn lên đạt tới đỉnh cao của cái Chân - Thiện - Mỹ Đây là chìa khoá để mở cửa thành công của tiến bộ xã hội và hạnh phúc cho toàn dân tộc".

2.2.Nội dung cơ bản và phơng pháp của t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục

đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ

2.2.1 Nội dung cơ bản về giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ.

Sinh thời Hồ Chí Minh đã từng khẳng định : “thanh niên là chủ tơng lai của nớc

nhà Thật vậy nớc nhà yếu hay mạnh, thịnh hay suy một phần lớn là do các thanh niên", (K ) Đạo đức là một vấn đề tiên quyết của việc xây dựng con ngời mới,

theo Ngời cần giáo dục cho thế hệ trẻ những nội dung sau:

* Một là: Làm cho thế hệ trẻ nhận thức đợc đạo đức cách mạng, trung với

n-ớc, hiếu với dân, Hồ Chí Minh đã dùng đạo đức của Nho giáo Nớc ở đây là nớc củavua, trung với nớc là trung thành với vua Hiếu là hiếu thảo với cha mẹ, thơng yêuchăm sóc cha mẹ Ta thấy, Hồ Chí Minh đã nâng cao hơn chuẩn mực đó, trung làtrung với nớc, hiếu là hiếu với dân, phải có lòng yêu thơng nồng nàn, suốt đời phấn

đấu hi sinh vì lợi ích của nhân dân “Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành thành, khó

khăn nào cũng vợt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng" Hiếu không dừng ở hiếu với

nhân dân, mà còn hiếu với nhân dân, đồng bào, gia đình và xã hội vì vậy cần thơngyêu nhân dân, sống lao động chiến đấu vì nhân dân.Thờng xuyên chăm lo bảo vệ lợiích chính đáng của nhân dân, việc gì có lợi cho dân thì làm, việc hại cho dân thì hếtsức tránh, chống lại mọi biểu hiện phiền hà nhũng nhiễu nhân dân, dựa vào dân,làm dân tin tởng vào chế độ XHCN

* Hai là :Chú trọng phát triển những phẩm chất cao quý, cần kiệm, liêm

chính, chí công, vô t, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ :

Trời có bốn mùa xuân, hạ,thu, đông.

Đất có bốn phơng đông, tây, nam, bắc Ngời có bốn đức cần kiệm, liêm, chính.

Thiếu một mùa thì không thành trời, Thiếu một phơng thì không thành đất Thiếu một đức thì không thành ngời.

ở đây, “Cần” là cần cù, siêng năng lao động, học tập, “kiệm” là tiết kiệmthời gian của cải, không hoang phí, xa xỉ "Còn “Liêm” là trong mọi tình thế luôn giữcho mình trong sạch, ngay thẳng, thật thà Hồ Chí Minh mong muốn thế hệ trẻ luôntrao dồi đạo đức cách mạng, khiêm tốn, không kiêu căng tự mãn, không xa hoa lãngphí cần kiệm trong lao động học tập và có đời t trong sáng Thực hành tự phê bình

và phê bình, thẳng thắn để giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

* Ba là: Đạo đức cách mạng của thế hệ trẻ phải tin tởng tuyệt đối vào sự lãnh

đạo của Đảng, ra sức phấn đấu cho lý tởng XHCN Đảng cộng sản Việt Nam là độiquân tiên phong, là ngời chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam đi đến bến bờthắng lợi Đảng lấy chủ nghĩa Mác_Lênin làm nền tảng Vì vậy thế hệ trẻ phảikhông ngừng học tập, nâng cao hiểu biết lý luận của chủ nghĩa Mac_Lênin, nắmvững đờng lối, chủ trơng chính sách của Đảng, phấn đấu hi sinh vì lợi ích của nhândân, vì lý tởng XHCN và cộng sản chủ nghĩa với tinh thần “Đâu cần thanh niên có ,

đâu khó có thanh niên”

* Bốn là : Giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ phải chú trọng cả đức

và tài Tài ở đây Hồ Chí Minh nói đến sự hiểu biết tinh thông về văn hoá, khoa học,chính trị, kỹ thuật, quân sự và khả năng vận dụng sự hiểu biết đó vào cuộc sống Hồ

Chí Minh đã chỉ rõ :“Có tài mà không có đức ví nh một anh làm kinh tế, tài chính

rất giỏi nhng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm gì đợc cho xã hội mà còn có hại cho xã hội nữa Nếu có đức mà không có tài ví nh ông Bụt không làm hại gì, nhng cũng không có lợi gì cho loài ngời” (K5.tr.222).Vì vậy hai mặt đức và tài

“hồng”và “chuyên”, phẩm chất và năng lực phải kết hợp hài hoà với nhau làm chothế hệ trẻ phát huy tài năng, trí tuệ và tâm hồn một cách toàn diện để xứng đángnhững con ngời mới XHCN

* Năm là: giáo dục đạo đức cách mạng của thế hệ trẻ là phải tự giáo dục, tự

rèn luyện Vì tuổi trẻ là lứa tuổi đang trong giai đoạn phát triển mạnh về nhân cách,với ham muốn tự khẳng định mình Theo Hồ Chí Minh khi mặt tự giáo dục thực sự

đặt ra ở mỗi ngời thì việc giáo dục mới có hiệu quả và chắc chắn.Vì vậy Ngời luônnhắc nhở thế hệ trẻ phải tự tu dỡng trên mọi phơng diện: đạo đức, lý tởng, trình độnghề nghiệp

Đối với thiếu niên nhi đồng, Hồ Chí Minh khuyên: “Các em cần rèn luyện

cái đức tính thành thật và lòng dũng cảm ở trờng thì kính thầy yêu bạn đoàn kết

và giúp đỡ nhau ở nhà thì kính yêu và giúp đỡ cha mẹ ở xã hội thì tuỳ sức mình

mà tham gia những công việc có lợi ích chung" ( K6.tr.74 ) " Phải cố gắng học tập, cố gắng lao động hơn nữa để sau này trở nên những ngời XHC" ( K7 tr 203 ).

* Sáu là: Giáo dục đạo đức cách mạng của thế hệ trẻ là phải hoà mình

với quần chúng nhân dân, Hồ Chí Minh đã tng dạy: "Học ở nhà, học ở trờng, học

sách vở, học lẫn nhau và học ở nhân dân", nếu không sẽ bị bỏ rơi Phải gơng mẫu,

là cho dân tin, dân yêu, đoàn kết xung quanh Đảng xây dựng đất nớc quê hơng giàumạnh theo hiến pháp và pháp luật của nhà nớc

Khi nói đến nhiệm vụ này, Hồ Chí Minh nhắc nhở thế hệ trẻ phải giải quyêtmối quan hệ gữa quyền lợi và nghĩa vụ, bao giờ cũng phải chú ý đến nghĩa vụ tr ớc

Ngời yêu cầu: "Nhiệm vụ của thanh niên không phải là hỏi nớc nhà đã cho mình

những gì mà phải tự hỏi xem mình đã làm gì cho nứoc nhà Mình phải làm thế nào cho lợi ích nớc nhà nhiều hơn Mình đã vì lợi ích nớc nhà mà hi sinh đấu chừng nào ( K tr 185 ) Vì chủ nghĩa cá nhân là kẻ thù hung ác của CNXH Chủ nghĩa cá

nhân đề ra hàng trăm thứ bệnh nguy hiểm nh : Quan liêu, hách dịch, bè phái, tham

ô thế hệ trẻ nếu không tự rèn luyện, tự giáo dục, đặt lợi ích tâp thể lên trên lợi íchcá nhân thì đạo đức cách mạng sẽ bị che lấp, chủ nghĩa cơ hội khi có điều kiện sẽtrỗi dậy, dỗ dành ngời ta đi xuống dốc Mỗi ngời đều có một tính cách, sở trờng,mộtnhu cầu riêng

Ngời cũng đã nhấn mạnh: “ Nếu nh lợi ích cá nhân không trái với lợi ích tập

thể thì không phải là xấu" ( K5 Tr 291) Do đó mỗi ngời phải biết kết hợp hài hoà

giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội Đồng thời xã hội phải quan tâm đến lợi ích cánhân, làm cho chúng phát triển hài hoà cân đối

* Bảy là : Giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ là phải giáo dục tinh

thần quốc tế trong sáng Là làm cho thế hệ trẻ luôn biết quan tâm đến tình hình thếgiới Cần tăng cờng sự hiểu biết, có tinh thần hữu nghị đoàn khết với thế hệ trẻ trênthế giới.Vì thế hệ trẻ là lực lợng năng động, thích khám phá và có nhiều đóng gópcho xã hội.Cho nên phải tích cực đóng góp vào phong trào thanh niên thế giới vìhoà bình, độc lập dân tộc,dân chủ và tiến bộ xã hội

Gơt đã từng nói: “mọi lí thuyết chỉ là màu xám, chỉ có cây đời mãi mãi xanh

tơi" Giáo dục đức cách mạng cho thế hệ trẻ không chỉ bằng lí thuyết chung chung,

mà đạo đức đợc thể hiện rõ nhất trong từng hành động, việc làm cụ thể

Hồ Chí Minh nói tới đạo đức là nói tới phẩm chất của con ngời đợc thể hiện tronghành động việc làm, đó là những điều kiện cần thiết để kiểm nghiệm việc rèn luyện,

tu dỡng đạo đức Đạo đức thể hiện trong từng hoạt động, nảy sinh từ hoạt động thựctiễn: Trong học tập, trong lao động sản xuất, trong đấu tranh cách mạng Đó lànhững môi trờng tốt nhất để rèn luyện đạo đức

2.2.2 Phơng pháp giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ:

Theo Hồ Chí Minh giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ là một qúa trình

từ thấp đến cao, giai đoạn trớc làm tiền đề cho giai đoạn sau Mỗi giai đoạn, mỗi lứa tuổi phải có nội dung và hình thức giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của thế hệ trẻ

* Một là: giáo dục đạo đức theo Hồ Chí Minh: “óc của ngời tuổi trẻ

trong sạch nh một tấm lụa trắng Nhuộm xanh thì nó sẽ xanh ,nhuộm đỏ thì nó

sẽ đỏ".(K8.tr.102.) Vì vậy giáo dục cho thế hệ trẻ phải căn cứ vào đặc điểm

từng lứa tuổi mà định ra nội dung phơng pháp giáo dục cho phù hợp Ngời đã từng căn dặn:

-Đại học thì cần kết hợp lí luận khoa học với thực hành, ra sức học tập lí luận

và khoa học tiên tiến của nớc bạn Kết hợp với thực tiễn nớc ta để thiết thực giúp íchcho công cuộc xây dựng nớc nhà

-Trung học thì cần đảm bảo cho học trò những tri thức phổ thông chắc chắn,thiết thực, thích hợp với nhu cầu và tiền đồ xây dựng nớc nhà; bỏ phần nào khôngcần thiết cho đời sống thực tế

- Tiểu học thì cần giáo dục các cháu yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao

động, yêu khoa học, trọng của công Cách dạy phải nhẹ nhàng vui vẻ, chớ gò épthiếu nhi vào khuôn khổ của ngời lớn Phải đặc biệt chú ý giữ gìn sức khoẻ củacác cháu

Hai là: Phải biết kết hợp học tập với việc chơi, giáo dục gắn liền với thi đua:

Bản chất của tuổi trẻ luôn hiếu động, thích khám phá, vì vậy cần phải quan tâm tới

nhu cầu vui chơi giải trí của tuổi trẻ Đối với trẻ nhỏ thì làm sao: “Trong lúc học

cũng cần cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học" (K6

-tr.85) Đồng thời phải giữ toàn vẹn cái tính vui vẻ, hoạt bát, tự động, trẻ trungcủa chúng Chớ nên làm cho chúng hoá ra những ngời già sớm Nhiều th cáccháu gửi cho Bác Hồ viết nh ngời lớn viết, đó là một triệu chứng già sớm nêntránh (K6 - tr.712)

Theo Hồ Chí Minh trong giáo dục đạo đức phải tạo phong trào thi đua đểcải tạo con ngời, xây dựng con ngời mới, xã hội mớí Nên giáo dục thế hệ trẻ phảigắn với thi đua, nhằm làm cho mọi ngời thêm hăng hái, động viên mỗi ngời nỗ lựcphấn đấu vơn lên giành kết quả tốt hơn trong học tập, rèn luyện, lao động sản xuất

và chiến đấu Hồ Chí Minh khẳng định: “Thi đua là một cách rất tốt, rất thiết

thực để làm cho mọi ngời tiến bộ Thi đua làm cho đoàn kết chặt chẽ thêm và

đoàn kết chặt chẽ để thi đua mãi" (K6 Tr.270 ).

Ba là: Nêu gơng “ ngời tốt, việc tốt” cho thế hệ trẻ tự tu dỡng Giáo dục

đạo đức cho thế hệ trẻ không chỉ dừng lại ở những bài học mà phải đợc củng cốbằng những hành động cụ thể trong thực tế Đó là sự gơng mẫu của các bậc cha

mẹ, các thầy cô giáo, các nhà lãnh đạo của các cấp, các nghành có liên quan Hồ

Chí Minh thờng nhắc nhở: “ Một tấm gơng sáng còn hơn một trăm bài diễn văn

tuyên truyền Thế hệ trẻ luôn có tinh thần vơn lên cái đẹp,tâm hồn họ trong sáng nên dễ tiếp cận tới cái Chân, Thiện, Mĩ Vì vậy, cần phải lấy gơng ngời tốt, việc

tốt hàng ngày để giáo dục lẫn nhau" Đây là một trong những cách tốt nhất để xây

dựng con ngời mới, cuộc sống mới Ngời có chủ trơng thành lập tủ sách “Ngời tốt,việc tốt” và luôn luôn theo dõi, động viên hàng ngàn, hàng vạn các em thiếu nhitham gia và còn tặng huy hiệu “ Cháu ngoan Bác Hồ” cho những em thiếu nhi cóviệc làm tốt, đáng đợc khen ngợi

Theo Ngời, một trong những nhiêm vụ chính của thế hệ trẻ là phải học tập.Trớc hết phải xác định rõ mục đích học tập và xây dựng động cơ học tập đúng

đắn, phải có ý thức tự học tập và phải biết tự động học tập Phải biết kiên trì bền

bỉ, có kế hoạch sắp xếp thời gian học tâp khoa học dể tân dụng mọi phong tiện,mọi hình thức để học tập Phải học với thái độ nghiêm túc, khiêm tốn thật thà

Điều gì cha biết thì thì hỏi, không dấu dốt Ngời nêu rõ: “Kiêu ngạo, tự mãn, tự

phụ là kẻ thù số một của học tập Học tập là một công việc suốt đời" học tập

“ Không có việc gì khó

Chỉ sợ lòng không bền Đào núi và lấp biển Quyết chí ắt làm nên"

( K6 Tr 95 )

Chơng II

Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thế

hệ trẻ (ở Nho Quan - Ninh Bình ) trong thời kì

đẩy mạnh Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Nho Quan co tổng diện tích tự nhiên là 45.833 ha ( Theo điều tra năm 2003 ).

Đất đai Nho Quan hình thành ba vùng rõ rệt: Vùng rừng núi, bán sơn địa vàvùngđồng chiêm trũng Có độ cao trung bình so với mặt nớc biển từ +3 đến +5 Códiên tích rừng chiếm 21% độ che phủ rừng thấp Cố hệ thống núi đá vôi chiếm11.026 ha, có mỏ than với trữ lợng lớn, có đất màu để làm gạch,ve quét tờng, có cátvàng, đá ong làm vật liệu xây dựng Nhìn chung điều khiến tự nhiên của Nho Quanthuận lợi để phát triển một nền kinh tế toàn diện

Theo điều tra dân số năm 2003, Nho Quan có 144.792 ngời Trong đó có haidân tộc chiếm số đông là dân tộc Kinh chiếm 82% dân số, dân tộc Mờng chiếm12.5% dân số toàn huyện còn lại là các dân tộc khác di c từ nơi khác đến Dân tộcKinh sống tâp trung thành quần thể làng xã, nằm ở hai bên các trục đờng giao thôngthuỷ và bộ Dân tộc Mờng sống tụ tâp thành quần thể làng bản ở vùng đồi núi Dân

số Nho Quan có 14.2 % dân số theo công giáo sống rải rác ở 14 xã trong huyện

Nho Quan có 26 đơn vị hành chính: gồm một thị trấn và 25 xã Nhân dânNho Quan chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp với nền sản xuất còn manh mún,lạc hậu

Trải qua lịch sử phát triển lâu dài của đất nớc, Nho Quan có nhiều tên gọikhác nhau: Thời kì Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 xứ quân, vùng này thuộc phủTràng An Đến triều nhà Lý (1054) gọi là Phủ Trờng Yên Đến triều nhà Trần cótên gọi là trấn Thiên Quan Triều Tự Đức năm thứ 15 (1861) đổi thành phủ NhoQuan Sau cách mạng tháng 8 -1945 đổi thành huyện Nho Quan Năm 1977 sápnhập với huyện Gia Viễn thành huyện Hoàng Long Năm 1981 tách thành 2 huyệnHoàng Long và Gia Viễn Ngày 23/11/1993 theo nghị định 88/CP của chính phủ đổitên huyện Hoàng Long thành huyện Nho Quan

Nho Quan cũng là một địa danh có truyền thống đấu tranh chinh phục và cảitạo tự nhiên, chống ách xâm lợc ngọai bang và xây dựng nên một nền văn hiến vớinhững trang sử hào hùng Nhân dân huyện Nho Quan luôn tích cực tham gia cácphong trào kháng chiến chống thực dân Phap và đế quốc Mĩ Vì vậy, năm 2001

nhân dân Nho Quan đã vinh dự đợc nhà nớc phong tặng danh hiệu đơn vị “ Anh

hùng lực lợng vũ trang nhân dân trong thời kì chống Pháp" Bên cạnh đó nhiều xã

đợc nhà nớc tặng danh hiệu đơn vị anh hùng trong thời kì chống Pháp nh xã ThạchBình, Sơn Lai, Yên Quang trong thời kì chống Mĩ nh xã Xích Thổ, Quỳnh Lu,trong thời kì đổi mới nh: Lạng Phong, Vờn Quốc Gia Cúc Phơng, Gia Tờng tronglịch sử kháng chiến chống giặc ngoại xâm đã có 2756 ngời con cua đất Nho Quan

đã ngã xuống hi sinh để bảo vệ nền độc lập của dân tộc, có 49 bà mẹ đ ợc Nhà nớccông nhận là Bà mẹ Việt Nam anh hùng và nhiều tấm gơng tiêu biểu khác

Trong lịch sử kháng chiến Nho Quan là một huyện có nhiều thành tích đángghi nhận, nhng hiện tại Nho Quan cha thật sự giàu mạnh, đó là do nhân dân phảigánh chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, mặt khác do thời tiết khắc nghiệt khôngủng hộ cho làm ăn, điểm xuất phát thấp, nên cha có điều kiện phát triển một nềnkinh tế tơng xứng với tiềm năng của vùng

Trong 10 năm đổi mới, Đảng và nhân dân Nho Quan đã tích cực khôi phục vàtiêp tục nêu cao truyền thống đậo đức cách mạng tích cực khôi phục và phát tiển vềmọi mặt từng bớc phá thế độc canh cây lơng thực mở rộng cơ cấu nghành nghềcông nghiệp và dịch vụ Sử dụng nguồn tài nguyên sẵn có nh khai thác than đá,gạnh ngói, đồ mộc Toàn huyện luôn luôn tích cực đẩy lùi nạn đói, giảm hộ nghèo,100% số dân có điện sinh hoạt, mạng lới trờng học bệnh viện thờng xuyên đợc xâydựng sửa chữavà nâng cấp từ huyện đến cơ sở, đáp ứng đợc nhu cầu ngày càng caocủa nhân dân 100% số trẻ em trong huyện đến tuổi đợc tiêm vacxin phòng bệnh,

đợc đến trờng Năm 1996 huyện Nho Quan đã hoàn thành thành song phổ cập giáodục trung học cơ sở Đến năm 2003 có 3 trờng THCS đạt tiêu chuẩn trờng chuẩnquốc gia: Đồng Phong, Thị Trấn, Thạch Bình Hàng năm số học sinh tham gia thituyển chọn học sinh giỏi tỉnh tăng đáng kể và đạt nhiều thành tích

Đời sống văn hoá của nhân dân đợc thay đổi đáng kể Trong toàn huyện , hệthống bu chính viễn thông đã phát triển mạnh, cho đến nay 100 % các xã đều có bu

điện văn hoá đảm bảo đáp ứng thờng xuyên và đầy đủ nhu cầu cập nhập thông tinliên lạc cho nhân dân Hơn nữa trong mấy năm gần đây, số máy thu thanh, thu hình,máy điện thoại đã trở nên phổ biến trong dân c Trung bình cứ 12 hộ gia đình thì cómột máy điện thoại Nhiều làng trong các xã đã đợc công nhận là làng văn hoá cấptỉnh và có nhiều gia đình văn hoá Nhiều phong trào nh :“ đền ơn đáp nghĩa”, “

ông bà mẫu mực, con cháu thảo hiền”, đã thờng xuyên đợc phát động trong dân ctừng bớc làm thay đổi bộ mặt nông thôn Nho Quan

Bên cạnh đó những thành quả đạt đợc, nền kinh tế xã hội ở Nho Quan còntồn tại một số yếu kém cần khắc phục nh: Kinh tế phát triển không đồng đều, chủyếu là nông nghiệp Các ngành công nghiệp phần lớn chỉ dựa vào nguồn tài nguyênsẵn có nên khó có thể đảm bảo cho sự phát triển thờng xuyên và bền vững

Các vấn đề văn hoá, xã hội cũng vẫn còn nhiều bức xúc: Phần lớn học sinh tronghuyện chỉ đi học hết cấp THCS , việc khám chữa bệnh cho nhân dân còn gặp nhiềuphiền hà, nhiều tệ nạn xã hội đang có chiều hớng gia tăng Điều đó đã gây nhiềukhó ăn trở ngại cho việc chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ trong

Nhìn lại những năm đầu thực hiện công cuộc đổi mới nền kinh tế chuyển từtâp trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc theo

định hớng XHCN, đã có nhiều khởi sắc Tuy nhiên, đời sống của nhân dân chậm

đợc cải thiện, nhất là ở nông thôn vùng sâu, vùng xa Hơn nữa các thế lực thù địchtrong và ngoài nớc thờng xuyên tăng cờng chống phá cách mạng nớc ta, nhất làcác hoạt động nhằm vào các tần lớp nhân dân, trong đó đối tợng chính là thanhthiếu niên Điều đó đã làm cho một bộ phận thanh thiếu niên thờ ơ với đời sốngchính trị, coi thờng kỉ cơng phép nớc, sống thực dụng bất chấp mọi luân thờng đạo

lý, thụ động, ỷ lại dễ xa vào các tệ nạn xã hội nh: Ma tuý, cờ bạc,rợu chè,mại dâm Trong lao động sản xuất : Một bộ phận thanh thiếu niên sống thiếu mục

đích chây lời, chậm đổi mới t duy kinh tế, thiếu mạnh dạn và táo bạo trong tiếpcận và ứng dụng KHKT vào sản xuất Một bộ phận thanh thiếu niên còn ham chơicha chịu khó học tập nâng cao tay nghề, cha biết tạo ra thế đột phá trong làm ănkinh tế Theo số liệu thống kê trong những năm đầu thời kì đổi mới, ở Nho Quanthanh thiếu niên ( lứa tuổi từ 16-30) vi phạm pháp luật là :

( Nguồn Công an huyện Nho Quan, Năm2005)

* Về đạo đức: Mặc dù là lực lợng có trình độ học vấn tơng đối cao trong

dân c, nhng thế hệ trẻ còn một bộ phận đạo đức đang dần bị suy thoái không chịu khó học tập để lập thân, lập nghiệp, sống đua đòi, xa hoa lãng phí, sa vào các tệ nạn xã hội ngày càng nhiều

Trên đây là những u điểm và hạn chế cơ bản của thế hệ trẻ Nho Quan trong những năm đầu thời kì đổi mới

Nguyên nhân của những tồn tại đó một mặt là do nhân tố khách quan tác

động vào nh : Đất nớc ta bớc vào thời kỳ đổi mới với nền kinh tế hàng hóa nhiềuthành phần vận động theo cơ chế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc XHCN đãgóp phần nâng cao đời sống cho nhân dân, từng bớc đa đất nớc thoát ra khỏi tìnhtrạng nớc nghèo chậm phát triển Nhng mặt trái của cơ chế thị trờng đã lám suythoái đạo đức truyền thống của dân tộc Do mục đích theo đuổi lợi nhuận, vì đồngtiền mà bất chấp mọi luân thờng đạo lý Mặt khác, các tổ chức Đoàn, Đội cha làmtốt công tác giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ theo t tởng Hồ Chí Minh

Đồng thời kết hợp giữa gia đình, nhà trờng và xã hội cha chặt chẽ Nền kinh tếchuyển từ cơ chế tâp trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trờng cùng với việckhoán sản phẩm, thúc đẩy ngời lao động lo làm ăn kinh tế nên cha chú ý đến đạo

đức và giáo dục đạo đức cho con em mình Một số gia đình không nhận thức đợcvai trò của gia đình trong việc giáo dục con cái, hình thành nhân cách cho thế hệtrẻ Đó là những gia đình có bố và mẹ chỉ mải mê công viêc làm ăn nên khônggiành thời gian thoả đáng cho giáo dục con cái, hớng dẫn, kiểm tra việc học tâp vàgiao lu kết bạn của chúng Phần lớn trong tầm nhận thức của mình họ đều phómặc việc giáo dục con cái cho nhà trờng và các tổ chức xã hội Trong họ với quanniệm đơn giản là làm sao cung cấp thật nhiều tiền của cho con cái là đợc Họkhông biết đợc rằng lứa tuổi thanh thiếu niên đang rất đến sự quan tâm dạy bảocủa cha mẹ hơn là lo cho các em cuộc sống đủ đầy

Trong nhà trờng, phần lớn thầy cô giáo cha quan tâm đến vấn đề giáo giục

đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ đúng mức

Đối với các tổ chức xã hội, nội dung hình thức tổ chức giáo dục cha phùhợp nên không làm tốt công tác giáo dục Sinh hoạt đoàn TNCS Hồ Chí Minh cònchiếu lệ ,sinh hoạt đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh chỉ thực hiện trong nhàtrờng, còn ở đơn vị làng, xã thì cha đợc quan tâm thoả đáng Trớc đây trong thời

kỳ kháng chiến, mỗi thanh niên để đợc kết nạp vào Đoàn, phải qua một quá trìnhphấn đấu rèn luyện thử thách rất khó khăn Hiện nay trong thời kỳ đổi mới lại quá

dễ dãi, mọi ngời đến tuổi phải vào sinh hoạt Đoàn Trớc đây, tinh thần phấn đấucủa thanh niên lập nhiều thành tích trong chiến đấu, sang thời kỳ này phong tràothanh niên cha đủ mạnh, kích thích đợc tính năng động ,sáng tạo ,nhiệt tình trong