Vận dụng tư tưởng hồ chí minh về đạo đức vào việc giáo dục phẩm chất cần ,kiệm, liêm chính cho thanh niên ở thị xã hồng lĩnh (hà tĩnh) hiện nay

Mục đích, nhiệm vụ của đề tài Khi chọn đề tài "Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức vào việc giáo dục phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên ở Thị xã Hồng Lĩnh Hà Tĩnh hiện na

A Phần mở đầu

1 Lý do nghiên cứu đề tài

Trong hệ thống t tởng Hồ Chí Minh, t tởng đạo đức của Ngời có tầm quantrọng đặc biệt, bởi chính Ngời đề ra và đã thực sự thực hiện một cuộc cách mạngtrên lĩnh vực đạo đức ở nớc ta Những t tởng cũng nh tấm gơng đạo đức của Ngời

là một di sản quí báu góp phần hình thành nền đạo đức mới của dân tộc ViệtNam, từ sau cách mạng tháng Tám (1945) đến nay Lúc sinh thời Chủ tịch HồChí Minh đã đánh giá rất cao vai trò của thanh niên trong sự nghiệp đấu tranhgiành độc lập dân tộc cũng nh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Vì thế, Ngời rấtquan tâm giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên nhằm đào tạo họ thànhnhững ngời chủ tơng lai và là rờng cột của nớc nhà Trớc lúc đi xa, Ngời căn dặn:

Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ trở thànhnhững ngời thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa "hồng" vừa "chuyên" Bồi d-ỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết.Thấm nhuần t tởng đạo đức của Hồ Chí Minh hơn 70 năm qua Đảng và Nhànớc ta đã luôn luôn đặt niềm tin vào thế hệ trẻ đặc biệt là thanh niên Đồng thờiluôn chăm lo giáo dục bồi dỡng đào tạo thế hệ thanh niên phát triển toàn diện,

đóng góp sức mình cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trong công cuộc đổi mới, thực hiện một nền kinh tế hàng hoá nhiều thànhphần ,vận hành theo cơ chế thị trờng, dới sự quản lý của Nhà nớc theo định hớngXHCN Bên cạnh những mặt mạnh của cơ chế thị trờng thì mặt trái, của nó cũngtác động không nhỏ đến thanh niên, làm cho một số thanh niên rơi vào chủnghĩa cá nhân, chủ nghĩa thực dụng, cơ hội, xuống cấp về đạo đức, lời biếng,ngại khó, sống buông thả, sa vào các tệ nạn xã hội biến ngời thanh niên thànhnô lệ của đồng tiền, bất chấp luân thờng, đạo lý Trớc tình hình đó, Đại hội lầnthứ X của Đảng đã nhẫn mạnh: “Đối với thế hệ trẻ, thờng xuyên giáo dục chínhtrị, truyền thống, lý tởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động,giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [15;

119, 120]và Bộ Chính trị khoá X đã ban hành chỉ thị 06-CT/TƯ về tổ chức cuộcvận động “Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh” trong toàn

Đảng, toàn dân

Vì vậy, việc tăng cờng giáo dục đạo đức cách mạng, đặc biệt là các phẩmchất cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên cả nớc nói chung, thị xã Hồng Lĩnhnói riêng là một việc làm vô cùng quan trọng và bức thiết Chính vì thế mà chúng

tôi chọn đề tài: "Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức vào việc giáo dục phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên ở thị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) hiện nay" làm đề tài khoá luận tốt nghiệp đại học

Hy vọng rằng đề tài sẽ góp phần nâng cao chất lợng giáo dục đạo đức cáchmạng cho thanh niên ở Hồng Lĩnh nói riêng và cả nớc nói chung, trở thànhnhững chủ nhân tơng lai của đất nớc có đủ đức, đủ tài kế tục sự nghiệp cáchmạng mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Dựa trên những nền tảng đạo đức mới mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu ra.Trong những năm qua đã có không ít đề tài nghiên cứu về vấn đề này mà tiêubiểu là:

"Bác Hồ với sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ" - NXB Thanh niên - Hà Nội, 1995

“T tởng Hồ Chí Minh với vấn đề giáo dục thanh niên" (Tạp chí thanh niên

Trần Quy Nhơn: "T tởng Hồ Chí Minh về bồi dỡng thế hệ cách mạng cho

đời sau" (NXB Giáo dục, năm 2002)

Trần Quy Nhơn: "T tởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh niên trong cáchmạng Việt Nam" (NXB Thanh niên, năm 2003)

Thái Bình Dơng: "T tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng chothanh niên" (Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trờng, ĐHV, năm 2003)

Các công trình trên đều nghiên cứu những nội dung giáo dục cho thanh niêntheo t tởng Hồ Chí Minh Nhng cha có công trình nào đi sâu đề cập đến việc giáodục bốn phẩm chất đạo đức: Cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên, nhất là ởmột địa phơng nh Thị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh), trong tình hình hiện nay thanhniên đang chịu hiệu ứng hai mặt của cơ chế thị trờng Vì vậy, đề tài chúng tôinghiên cứu là cần thiết, không trùng với các công trình đã công bố Chúng tôi sẽ

tiếp thu có chọn lọc kết quả công trình của những ngời đi trớc để hoàn thành đềtài của mình

3 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài

Khi chọn đề tài "Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức vào việc giáo dục phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên ở Thị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) hiện nay" làm đề tài khoá luận tốt nghiệp đại học với mục đích và

4 Cơ sở lý luận, phơng pháp nghiên cứu

Đề tài đợc thực hiện trên cơ sở vận dụng tổ hợp các bài nói bài viết của HồChí Minh về các phẩm chất đạo đức: Cần, kiệm, liêm, chính và việc giáo dục cácphẩm chất đạo đức cách mạng đó cho thanh niên Các văn kiện của Đảng Cộngsản Việt Nam từ Đại hội VII đến nay; các bài nói, bài viết các công trình khoa học

có liên quan đến đề tài và thực tiễn của việc giáo dục phẩm chất đạo đức cách mạng:Cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên ở Thị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) hiện nay

Phơng pháp mà chúng tôi tiếp cận, nghiên cứu đề tài là:

- Dựa trên cơ sở phép biện chứng duy vật

- Phơng pháp lịch sử và phơng pháp logic là hai phơng pháp chính màchúng tôi sử dụng trong đề tài

- Ngoài ra còn kết hợp với các phơng pháp phân tích, tổng hợp, so sánh…

để nghiên cứu

5 ý nghĩa của đề tài

Hiện nay việc vận dụng t tởng Hồ Chí Minh nói chung và việc vận dụng t ởng Hồ Chí Minh về đạo đức vào cuộc sống là một vần đề cấp bách nhằm thựchiện tốt cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh”.Nhng với khuôn khổ một đề tài khoá luận tốt nghiệp, chúng tôi chỉ tập trung làm

t-rõ nội dung cơ bản những phẩm chất đạo đức cách mạng: Cần, kiệm, liêm, chính

và sự vận dụng những phẩm chất đạo đức đó vào việc giáo dục cho thanh niên ởThị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) hiện nay Qua đó, đề đạt những giải pháp thiết

thực phù hợp để giáo dục các phẩm chất đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm,chính cho thanh niên ở thị xã Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh), xứng đáng là những con ng-

ời vừa “hồng” vừa “chuyên” nh Bác Hồ mong muốn

6 Bố cục của đề tài

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài

B phần nội dung

Chơng 1

T tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng Cần, kiệm,

liêm, chính cho thanh niên

1 Cơ sở hình thành t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên

và phát triển

Trong các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam truyền thốngyêu nớc nổi lên vị trí hàng đầu, đợc thể hiện rất phong phú và sâu sắc từ tình yêuquê hơng làng xóm đến tinh thần đấu tranh chống giặc ngoại xâm Nó đã đợc kếttinh trong những câu hát, câu ca dao tục ngữ về tình yêu quê hơng đất nớc, đặcbiệt đợc thể hiện rất rõ ràng qua những nhân vật lịch sử hào hùng nh: Hai bà Tr-

ng, Ngô Quyền, Trần Hng Đạo, Nguyễn Trãi

Từ những trang lịch sử hào hùng của dân tộc, Hồ Chí Minh đã thấy đợcnhững đóng góp xuất sắc của thanh niên Việt Nam trong lịch sử dựng nớc và giữnớc Đất nớc Việt Nam thời kỳ nào cũng xuất hiện nhiều nhân tài và anh hùngtrẻ tuổi tiêu biểu cho những phẩm chất đạo đức cần, kiệm, liêm, chính Chínhnhờ giữ đợc những phẩm chất đó thì mới có đợc những nhân vật anh hùng thờiniên thiếu Ngay từ những buổi đầu dựng nớc chúng ta đã đợc biết đến một SơnTinh dời non lấp biển, một Mai An Tiêm chịu khó cần cù, một Lang Liêu với sựtích bánh chng bánh giầy đã tác động vào tâm hồn chúng ta một sức trẻ, sứckhoẻ của những con ngời trẻ tuổi.

Tiếp đó trong suốt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, thanh niên Việt Namluôn là lực lợng đi đầu trong các cuộc khởi nghĩa chống lại ách thống trị và âm

mu đồng hoá của ngoại bang

Song song với truyền thống yêu nớc chống giặc ngoại xâm đó lịch sử ViệtNam cũng ghi nhận rất nhiều tài năng xuất hiện lúc còn trẻ tuổi nh Lê Văn Hu,Nguyễn Trung Ngạn, Lê Trực, Lơng Thế Vinh, Nguyễn Quang Bật, Lê Quý

Đôn Chính những trang sử hào hùng của dân tộc là cơ sở giúp Nguyễn TấtThành ra đi tìm đờng cứu nớc và cũng từ đó mà Ngời có niềm tin tởng mãnh liệtvào con ngời Việt Nam, ở thế hệ thanh niên Việt Nam

Cùng với những truyền thống đạo đức của dân tộc là yêu nớc, ý chí bấtkhuất, nhân nghĩa, cần cù chịu khó, sáng tạo, Hồ Chí Minh còn tiếp thu những ttởng đạo đức của Nho giáo, Phật giáo, Lão giáo đã đợc dân tộc hoá và trờng tồntrong nhân dân Việt Nam Hồ Chí Minh đã từng nói: “Học thuyết Khổng Tử có u

điểm của nó là sự tu dỡng đạo đức cá nhân Tôn giáo Giê-su có u điểm của nó làlòng nhân ái cao cả Chủ nghĩa Mác có u điểm của nó là phơng pháp làm việcbiện chứng Chủ nghĩa Tôn Dật Tiên có u điểm là chính sách của nó thích hợpvới điều kiện của nớc ta Khổng tử, Giê-su, Các Mác, Tôn Dật Tiên chẳng có u

điểm chung đó sao Họ đều muốn mu cầu hạnh phúc cho loài ngời, mu cầu phúclợi cho xã hội Nếu hôm nay họ còn sống trên đời này, nếu họ họp lại một chỗ,tôi tin rằng nhất định sống chung với nhau rất hoàn mỹ nh những ngời bạn thânthiết Tôi cố gắng làm ngời học trò nhỏ của các vị ấy” [28] Đó là câu nói thểhiện thái độ của Hồ Chí Minh đối với các giá trị đạo đức truyền thống và tinhhoa đạo đức nhân loại Đồng thời cũng thể hiện sự tiếp thu có chọn lọc những t t-ởng đạo đức tiến bộ đã đợc Việt hoá vào đất nớc ta

1.1.2 Hồ Chí Minh tiếp thu những quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin

về giáo dục đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên.

Những nội dung cơ bản của t tởng đạo đức của chủ nghĩa Mác - Lênin tuykhông phải là cội nguồn mở đầu cho việc hình thành t tởng đạo đức Hồ ChíMinh nh chủ nghĩa yêu nớc, truyền thống dân tộc Nhng lại có giá trị định hớngcho sự phát triển, t tởng đạo đức Hồ Chí Minh theo mục tiêu XHCN và đợc xem

là hạt nhân của t tởng đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh

Ngay từ những buổi đầu Mác - Ăngghen đã đề cao vai trò của thanh niêntrong sự nghiệp giải phóng nhân loại, dân tộc và giai cấp công nhân khỏi mọi ápbức, bóc lột tiến hành xây dựng xã hội mới Các Mác đã đánh giá rất cao vai tròcủa tầng lớp thanh niên Ông cho rằng, đó là nguồn bổ sung đặc biệt quan trọng

để giai cấp vô sản đợc hình thành với t cách là một giai cấp thực sự, khi thanhniên ý thức đợc địa vị, sứ mệnh lịch sử và tơng lai của nó Các Mác khẳng định:

"Nhng dù sao thì bộ phận giác ngộ nhất trong giai cấp công nhân cũng nhận thức rất

rõ rằng tơng lai của giai cấp họ và do đó tơng lai của cả loài ngời hoàn toàn phụthuộc vào việc giáo dục thế hệ công nhân đang lớn lên [18; 118]

Thanh niên là một lực lợng không thể nằm ngoài vòng quay của xã hộikhông thể thờ ơ với những sự kiện của đất nớc, nh Ăngghen đã từng nói: Thanhniên không thể đứng ngoài chính trị, chính hiện thực của đời sống đã và đang và

sẽ cuốn hút tuổi trẻ vào đời sống chính trị Ông nhấn mạnh rằng, thanh niênkhông bao giờ thoả mãn với lý tởng trớc đây, họ muốn đợc tự do hơn trong hành

động, họ khao khát lập chiến công và vì sự đổi mới, họ sẵn sàng hiến dâng cảmáu và cuộc đời mình, thanh niên sẽ có đủ sức lực và tài năng để giải quyếtnhững mâu thuẫn đang nảy sinh trong đời sống của đất nớc Thanh niên là độiquân xung kích quyết định của đạo quân vô sản quốc tế, là "đội hậu bị của

Đảng" và là nguồn bổ sung dồi dào nhất cho Đảng khi mà Đảng của các nớc

đang đã khẳng định vị tri của mình trên vũ đài lịch sử

V.I.Lênin đã tiếp thu những quan điểm của học thuyết Mác - Ăngghen nóichung cũng nh những quan điểm về vài trò của thanh niên nói riêng Lênin đãcoi thanh niên là: "Nguồn sinh lực chiến đấu của cách mạng" [18; 113], trongthanh niên luôn chứa đựng một khát vọng nồng cháy luôn hớng tới một lý tởngdân chủ và CNXH Công việc xây dựng và phát triển xã hội mới văn minh vàhiện đại phải thuộc về thế hệ trẻ Theo Ngời, nhiệm vụ thực sự xây dựng xã hộiCộng sản chủ nghĩa chính là của thanh niên Nh vậy, thanh niên là lực lợngchính, quyết định để hoàn thành những sứ mệnh cao cả Muốn vậy cần phải giáodục cho thanh niên những t tởng đạo đức tốt đẹp, hớng tới một lý tởng cao cả,qua đó thanh niên có điều kiện, cơ hội để thực hiện vai trò to lớn của mình

Muốn vậy, các Đảng phải biết tổ chức và đoàn kết toàn thể thế hệ thanh niên,

"phải làm gơng mẫu về giáo dục và lý luận trong cuộc đấu tranh này Lúc đó các

đồng chí mới có thể bắt đầu và hoàn thành công việc xây dựng lâu đài của xã hộiCộng sản chủ nghĩa" [18; 224] Ngời chỉ rõ, cần phải tập hợp thanh niên lạithành các tổ chức độc lập và tự quản, các tổ chức đó sẽ hoạt động dới sự lãnh đạo

t tởng của Đảng Cộng sản, phải cuốn hút thanh niên vào phong trào cách mạng

và sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản với phong trào thanh niên, việc định hớngchính trị cho tuổi trẻ là điều kiện cần thiết để biến những năng lực tiềm tàng củathế hệ trẻ thành hiện thực Muốn vậy cần làm cho toàn bộ sự nghiệp giáo dục,rèn luyện, dạy dỗ thanh niên ngày nay trở thành sự nghiệp giáo dục đạo đứccộng sản trong thanh niên

Lênin luôn khẳng định vai trò to lớn của việc giáo dục, coi đó là một điềukiện đảm bảo sự thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng CNXH Ngời nói: "Ngời mùchữ là ngời đứng ngoài chính trị" [18; 224] Câu khẩu hiệu nổi tiếng của Lênin

"Học, học nữa, học mãi" đã thành châm ngôn của hàng triệu, hàng triệu ngời,các thế hệ, là lời động viên khích lệ lớn lao đối với thế hệ trẻ Quan điểm củaCác Mác, Ăngghen, Lênin về vai trò của thanh niên, về giáo dục thanh niên làyếu tố cực kỳ quan trọng trong việc hình thành những quan điểm của Hồ ChíMinh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên nói chung và đặc biệt làcác đức tính cần, kiệm, liêm, chính nói riêng

Tuy nhiên, sự hình thành t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cáchmạng cho thanh niên không chỉ kế thừa, phát huy truyền thống tốt đẹp của dântộc, tinh hoa đạo đức nhân loại, quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin mà nó làkết quả hội tụ của rất nhiều nguồn, nhiều học thuyết đạo đức cổ, kim, đông, tâycủa Việt Nam và thế giới Nhng với phơng pháp làm việc biện chứng mà Ngờitiếp thu đợc ở chủ nghĩa Mác- Lênin đã giúp Hồ Chí Minh tránh đợc những giáo

điều trong nhận thức và hành vi đạo đức, đồng thời biết cải tạo các phạm trù đạo

đức cần, kiệm, liêm, chính trong hệ thống đạo đức truyền thống cho phù hợp vớinền đạo đức mới, đạo đức XHCN

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX

Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nớc, tiến bộ trên quêhơng có truyền thống hiếu học, chống giặc ngoại xâm Từ lúc thiếu thời, Hồ ChíMinh đã hấp thụ những tinh hoa văn hoá của dân tộc, Ngời sớm có lòng căm thùgiặc, yêu nớc, thơng dân sâu sắc Ngay từ lúc còn ở quê hơng Nam Đàn (Nghệ

An) và những năm học ở trờng tiểu học Pháp - Việt Đông Ba rồi trờng Quốc họcHuế, những cuộc đấu tranh của nhân dân chống cớp đất, su cao thuế nặng, chốngbắt phu, bắt lính đã nhen nhóm lên ở Ngời lòng căm thù bọn cớp nớc và bán n-

ớc Ngời đau xót trớc cảnh thống khổ của đồng bào và cho rằng chừng nào cha

đuổi đợc bọn thực dân ra khỏi bờ cõi, chứng ấy dân mình còn khổ

Thực tiễn phong trào cách mạng Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XX

đang bớc vào giai đoạn khó khăn, khủng hoảng về con đờng cứu nớc, giải phóngdân tộc Những cuộc đấu tranh chống Pháp theo con đờng phong kiến củaNguyễn Tri Phơng, Nguyễn Trung Trực lần lợt thất bại, sự đớn hèn, bạc nhợccủa triều đình nhà Nguyễn đã làm cho Hồ Chí Minh có một cách nhìn thực tếhơn về những tầng lớp, những con ngời có thể gánh vác sứ mệnh lịch sử của dântộc mình

Tiếp đó là phong trào đấu tranh theo khuynh hớng dân chủ t sản mà tiêubiểu là phong trào Đông Du, Duy Tân, Đông kinh nghĩa thục thủ lĩnh của cácphong trào này đã thấy đợc vai trò quan trọng của tầng lớp thanh niên Phan BộiChâu đã tuyển chọn những thanh niên u tú sang Nhật học với mong muốn dựavào sự giúp đỡ của Nhật, các thanh niên u tú này khi quay trở về sẽ giải phóng đ-

ợc nớc nhà Nhng con đờng cứu nớc đó cũng thất bại, bởi nó chẳng khác gì:

“đuổi hổ cửa trớc, rớc beo cửa sau” Phong trào Duy Tân của cụ Phan Chu Trinhmuốn dựa vào Pháp để cải cách Việt Nam cũng chẳng khác gì “xin giặc rủ lòngthơng” Các cuộc biểu tình của nhân dân ta bị thực dân Pháp đàn áp dã man,cuộc khởi nghĩa của nông dân Yên Thế kéo dài hàng mấy chục năm, cuối cùngcũng bị thất bại Tất cả những cuộc đấu tranh, những con đờng cứu nớc theocác khuynh hớng khác nhau, đại diện cho các giai cấp, tầng lớp phong kiến,nông dân, t sản, tiểu t sản cũng không giải phóng đợc dân tộc khỏi ách áp bức,thuộc địa của chủ nghĩa thực dân Điều đó đã hun đúc ở con ngời trẻ tuổiNguyễn Tất Thành một lòng quyết tâm ra đi để tìm đờng cứu nớc, cứu dân

1.2.2 Thực tiễn lịch sử thế giới

Thực tiễn lịch sử thế giới những năm đầu của thế kỷ XX đã tác động hết sức

to lớn đến t tởng Hồ Chí Minh khi Ngời quyết định ra đi tìm đờng cứu nớc.Trong giai đoạn này CNTB đang chuyển từ tự do cạnh tranh sang t bản độcquyền (đế quốc chủ nghĩa) Với những thủ đoạn tinh vi xảo quyệt hơn Chủnghĩa t bản độc quyền đã thực hành những chính sách tàn bạo nhằm đàn áp cácnớc thuộc địa và nhân dân lao động ở chính quốc Lúc này, mặc dù ngời thanhniên Nguyễn Tất Thành cha nhận thức đợc đặc điểm của thời đại và bản chất của

CNTB Nhng với t tởng cứu nớc, cứu dân và thấy rõ con đờng cứu nớc của chaanh không mang lại kết quả, Ngời đã quyết tâm làm một cuộc khảo sát ở các nớc

t bản châu Âu, châu Mỹ, châu Phi Ngời đã vợt qua muôn vàn khó khăn, giankhổ để học hỏi và suy ngẫm những điều mà mình trông thấy Qua những cuộckhảo sát thực tế phong phú tại các nớc chính quốc và thuộc địa, đã giúp NguyễnTất Thành nhìn rõ bộ mặt những tên thực dân đi "khai hoá văn minh" Ngời đã đi

đến kết luận: Tất cả bọn đế quốc và phản động bất cứ ở đâu cũng đều tàn ác vànhân dân ở các nớc t bản, đế quốc, thuộc địa, phụ thuộc đều mong muốn độc lập,

tự do, có nguyện vọng đoàn kết với nhau để chống kẻ thù chung

Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) nổ ra đã giết hại biết baosinh mạng, phá huỷ vô vàn của cải càng giúp cho Nguyễn ái Quốc có cái nhìn rõthêm bản chất của CNTB Quá trình nghiên cứu, xem xét cách mạng t sản Mỹ(1774) và cách mạng t sản Pháp (1789) đã giúp Nguyễn ái Quốc học hỏi đợcnhiều điều Tuy vậy, Ngời vẫn đánh giá những cuộc cách mạng t sản là nhữngcuộc cách mạng không đến nơi Năm 1917 cách mạng XHCN tháng Mời Ngathành công, đây là sự kiện chính trị lớn nhất của thế kỷ XX, mở ra thời đại mớitrong lịch sử loài ngời Thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toànthế giới Khi biết đợc thắng lợi của cuộc cách mạng tháng Mời Nga, Nguyễn áiQuốc đã rất ngỡng mộ cuộc cách mạng đó, kính phục Lênin Ngời đã tham gianhiều cuộc vận động ủng hộ nhân dân Nga bảo vệ thành quả cách mạng Tháng3/1919, Quốc tế cộng sản ra đời đã có ảnh hởng đến phong trào cách mạng thếgiới Năm 1920, cuộc đấu tranh giữa hai con đờng diễn ra quyết liệt trong nhiều

đảng công nhân và ngay trong đảng xã hội Pháp Tiếp tục theo quốc tế thứ haitức là tiếp tục con đờng cải lơng hay đi theo quốc tế thứ ba con đờng cách mạng.Những sự kiện lịch sử thế giới đã có ảnh hởng rất lớn đến t tởng củaNguyễn ái Quốc Giúp Ngời có điều kiện nghiên cứu học hỏi và rút ra cho mìnhnhững kinh nghiệm quý báu Sự bắt gặp của Ngời với bản sơ thảo lần thứ nhấtLuận cơng của Lênin về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa đã đánh dấu sựchuyển biến lớn trong t tởng của Ngời đối với phong trào cách mạng thế giới vàphong trào cách mạng Việt Nam Ngời đã sử dụng ngòi bút để vạch trần tội áccủa chủ nghĩa thực dân và bè lũ tay sai, ra sức truyền bá chủ nghĩa Mác – Lêninvào các nớc thuộc địa, phụ thuộc và xây dựng khối đoàn kết quốc tế

Trong những năm (1924-1927) Nguyễn ái Quốc đã tích cực hoạt độngnhằm truyền bá t tởng cứu nớc, cứu dân về Việt Nam Ngời đã tham gia tổ chứccủa những ngời Việt Nam yêu nớc, ở Trung Quốc và đã cải tổ sáng lập ra Hội

Việt Nam cách mạng thanh niên Ngời đã trực tiếp mở nhiều lớp huấn luyện, đàotạo hơn 200 thanh niên Việt Nam yêu nớc thành những cán bộ cách mạng rồi đa

họ về nớc hoạt động Nh vậy, Ngời đã thấy đợc vai trò to lớn của thanh niêntrong cuộc cách mạng này Những bài giảng của Ngời đợc tập trung lại và xuấtbản thành sách “Đờng kách mệnh” và Ngời đã viết những bài báo, những tài liệukhác đợc hội Việt Nam cách mạng thanh niên chuyển về nớc, tạo ra một phongtrào cách mạng mạnh mẽ, sôi nổi trong cả nớc, dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộngsản Việt Nam vào đầu năm 1930 Đảng ra đời đã tạo ra một bớc ngoặt vĩ đạitrong lịch sử cách mạng nớc ta, chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về đờng lối cứunớc, mở ra thời kỳ mới, thời kỳ giai cấp công nhân nắm quyền lãnh đạo cáchmạng

Tuổi trẻ Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh là một quảng đời hoạt động sôinổi và đấu tranh không mệt mỏi vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giaicấp Những cống hiến của Ngời thời tuổi trẻ không những có ý nghĩa to lớn đốivới cách mạng Việt Nam, với cách mạng thế giới mà còn là một minh chứnghùng hồn rằng con ngời thời tuổi trẻ có thể làm nên những điều vĩ đại nếu họ có

lý tởng, có hoài bảo, có nghị lực và tinh thần quyết tâm cao độ Những cống hiếncủa Hồ Chí Minh thời tuổi trẻ là một trong những cơ sở quan trọng để Ngời hiểu

rõ và sớm đặt tin tởng sâu sắc vào thanh niên Việt Nam trong cuộc đấu tranhgiành độc lập dân tộc, xây dựng CNXH và góp phần vào thắng lợi của cáchmạng thế giới

2 Nội dung cơ bản t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên

2.1 Hồ Chí Minh đánh giá về vai trò, vị trí và tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cách mạng: Cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên

Ngay từ thời niên thiếu, Hồ Chí Minh thấy rõ sự đóng góp to lớn của tuổitrẻ Việt Nam trong sự trờng tồn và phát triển của dân tộc Họ là lực lợng đông

đảo nhất, hùng hậu nhất, dũng cảm nhất trong các cuộc chống xâm lăng; là lực ợng gánh vác những công việc nặng nề, khó khăn vất vả trong lao động sản xuất

l-và chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt

Những năm tháng của quảng đời tuổi trẻ đợc trực tiếp chứng kiến các phongtrào yêu nớc của nhân dân ta đầu thế kỷ XX: phong trào Đông Du, Đông Kinhnghĩa thục, Duy Tân với sự tham gia đông đảo, nhiệt tình của tầng lớp thanhniên, Hồ Chí Minh cảm nhận sâu sắc lòng yêu nớc thiết tha và khát vọng giải

phóng dân tộc của tuổi trẻ Việt Nam Ra đi tìm đờng cứu nớc đợc hoà mìnhsống, lao động đấu tranh với nhân dân nhiều nớc trên thế giới, Hồ Chí Minh có

điều kiện hiểu biết thêm về vai trò của thanh niên trong sự phát triển của lịch sửnhân loại Tiếp thu, nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin đã đem đến cho Hồ ChíMinh sự thay đổi về chất trong nhận thức t tởng, tầm nhìn chiến lợc và phơngpháp khoa học Ngời đã đánh giá một cách đúng đắn, khách quan, toàn diện vềthanh niên

Ngời nhận thấy rằng thanh niên là lớp ngời trẻ tuổi có ớc mơ, hoài bão có ýchí và nghị lực, khát khao với lý tởng cao đẹp và sẵn sàng xả thân vì nghĩa lớn.Thanh niên là một lứa tuổi đang ở thời kỳ sung sức, lứa tuổi ham hiểu biết, khámphá, tự thể nghiệm mình có khả năng để thể hiện mục tiêu lý tởng cao quí của xãhội Thanh niên là lứa tuổi có tính nhạy cảm với cái mới, cái đẹp và cái tiến bộ,

mà ít chịu ảnh hởng của những tiêu cực và thành kiến của quá khứ Chính vì vậy,nếu đợc giáo dục tốt, phù hợp với tính cách tâm lý, tạo ra sự say mê với lý tởngsống cao đẹp, phát huy tính năng động sáng tạo thì thanh niên có khả năng dờinon lấp bể trong sự nghiệp bảo vệ nền độc lập và xây dựng đất nớc

Chính vì nhận thức đợc vai trò to lớn của thanh niên nh vậy nên ngay từ

đầu thế kỷ XX, khi đất nớc còn chìm đắm trong đêm trờng nô lệ, Ngời đã nhậnthấy tính cấp thiết của việc khơi dậy phong trào cách mạng của thanh niên ViệtNam Ngời đã viết: "Hỡi đông dơng đáng thơng hại, Ngời sẽ chết mất nếu đámthanh niên già cỗi của Ngời không sớm hồi sinh" [20; 113] Đoạn viết trên đãchứa đựng nội dung t tởng của Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của thanh niên ViệtNam đối với vận mệnh của dân tộc Ngời cho rằng thanh niên là lớp ngời tiêubiểu cho sức sống của dân tộc, thực dân Pháp đã dùng rợu cồn, thuốc phiện vàchính sách ngu dân để ru ngủ thanh niên, hòng làm cho họ quên đi nỗi nhục mấtnớc Bởi vậy, Ngời kêu gọi muốn hồi sinh dân tộc trớc hết phải hồi sinh thanhniên

Từ nhìn nhận đó, Hồ Chí Minh đã quyết tâm hồi sinh cho thế hệ trẻ Năm

1923, khi từ giã những Ngời bạn trong Hội liên hiệp thuộc địa Ngời đã nói:"Đốivới tôi câu trả lời rõ ràng, trở về nớc đi vào quần chúng, thức tỉnh họ, tổ chức họ,

đoàn kết họ, huấn luyện họ và đa họ ra đấu tranh giành tự do, độc lập" [19; 192].Vì thế, khi từ Liên Xô về Quảng Châu - Trung Quốc (1924), Ngời đã tìm hiểu,tiếp xúc với tổ chức Tâm tâm xã của những Thanh niên Việt Nam yêu nớc, Ngời

đã giúp đỡ họ, cải tổ Tâm tâm xã và thành lập Việt Nam cách mạng thanh niên(1925) Quy tụ những thanh niên Việt Nam yêu nớc đầy nhiệt huyết vào trong

một tổ chức, nhằm giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin cho họ Những ngời thanhniên yêu nớc sau khi đợc huấn luyện, giác ngộ cách mạng đã trở về nớc hoạt

động, làm nhiệm vụ tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin gây dựng tổ chức cáchmạng Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đã trở thành trờng học đầu tiên đểrèn luyện, thử thách lựa chọn ra những chiến sĩ u tú nhất để thành lập ĐảngCộng sản Việt Nam vào đầu năm 1930 Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời,

đoàn Thanh niên Cộng sản Việt Nam cũng đợc thành lập (26/3/1931) điều đóchứng tỏ Hồ Chí Minh rất chú trọng phát huy sức mạnh của thanh niên và vai trò

tổ chức của tuổi trẻ Kể từ đây, thanh niên Việt Nam có lý tởng cách mạng soi ờng đã hăng hái tham gia các phong trào đấu tranh, sẵn sàng chấp nhận mọi sự

đ-hy sinh gian khổ cùng với Đảng, với dân tộc làm nên thắng lợi cách mạng thángTám 1945, mở ra một kỷ nguyên mới của dân tộc - độc lập dân tộc gắn liền chủnghĩa xã hội

Hồ Chí Minh không những chỉ ra khả năng cách mạng to lớn của tuổi trẻtrong cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ mà Ngời còn chỉ ra tiềm năng to lớn củatuổi trẻ trong công cuộc kiến thiết xây dựng nớc nhà Ngời đã từng khẳng định:

"Thanh niên là ngời chủ tơng lai của nớc nhà Thật vậy, nớc nhà thịnh hay suy,mạnh hay yếu, một phần lớn là do các thanh niên, thanh niên muốn làm ngời chủtơng lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lợng củamình, phải làm việc chuẩn bị cái tơng lai đó" [21; 185]

Khi miền Bắc bớc vào thời kỳ xây dựng CNXH, Hồ Chí Minh xác địnhthanh niên là lực lợng nòng cốt trong xây dựng xã hội mới, xã hội XHCN tơi

đẹp Ngời nói: "Bác rất yêu mến thanh niên vì: Thanh niên là ngời tiếp sức chothế hệ thanh niên già Đồng thời là ngời phụ trách dìu dắt thế hệ thanh niên tơnglai - tức là các cháu nhi đồng Vì thanh niên là ngời xung phong trong công cuộcphát triển kinh tế, văn hoá, trong sự nghiệp xây dựng CNXH Vì thanh niên làlực lợng cơ bản trong bộ đội, công an, dân quân tự vệ, đang giữ gìn trật tự trị an,bảo vệ Tổ quốc; vì trong mọi việc, thanh niên thi đua thực hiện khẩu hiệu "đâucần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm" [25; 448] Nh vậy, Hồ Chí Minh

đã nhìn thấy vai trò xung kích của thanh niên trong hoạt động cách mạng vàtrong mọi thời đại thanh niên cũng luôn luôn phải thực hiện vai trò đó Ngời nói:

"Thời đại này là thời đại vẻ vang của thanh niên Mà thanh niên phải là đội xungphong trên các mặt trận chính trị, kinh tế, khoa học kỹ thuật" [25; 512]

Hồ Chí Minh rất hiểu về vai trò, vị trí của thanh niên nhng hơn ai hết Ngờicũng nhận thức rằng để làm tròn sứ mệnh lịch sử, thanh niên cần phải đợc giáo

dục đạo đức, lý tởng cách mạng Đây là nhiệm vụ của nhân dân, các cơ quangiáo dục của Đảng đến các đoàn thể quần chúng, trớc hết là Đoàn thanh niên.Các thế hệ cha anh đi trớc đã đấu tranh và lao động, mang lại cuộc sống ấm no,

tự do, hạnh phúc cho các thế hệ sau, tre già măng mọc, thế hệ sau kế tục sựnghiệp của thế hệ trớc, tiếp tục đa đất nớc phát triển đi lên theo con đờng cáchmạng đã lựa chọn Vì vậy, phải giáo dục đạo đức cho các thế hệ sau đợc tốt đểthực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng trong mỗi chặng đờnglịch sử Vì vậy: "Bồi dỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quantrọng và rất cần thiết” Nó là một qui luật của sự vận động lịch sử, do vậy quantâm giáo dục đào tạo thế hệ trẻ chính là thực hiện theo quy luật khách quannhằm đa sự nghiệp cách mạng của đất nớc không ngừng phát triển mà Hồ ChíMinh đã sớm ý thức rõ và luôn chăm lo thực hiện

Giáo dục nói chung, giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên nói riêng

là một công việc hết sức công phu và lâu dài Ngời coi giáo dục, đào tạo, rènluyện thế hệ trẻ là sự nghiệp "trồng ngời" Hồ Chí Minh nêu t tởng chiến lợc "Vìlợi ích mời năm phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng ngời" [24; 222]nhằm đào tạo lớp thanh niên có đủ phẩm chất đạo đức tốt vơn tới đỉnh cao củacái chân - thiện - mỹ Đây chính là chìa khoá để mở cửa thành công của tiến bộxã hội và hạnh phúc cho toàn dân tộc

2.2 Nội dung cơ bản và phơng pháp của t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục

đạo đức: Cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên

2.2.1 Nội dung cơ bản của t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạn cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên

Đạo đức là một vấn đề rất quen thuộc và gần gũi với mỗi chúng ta Nó gắnliền với bản chất con ngời và đời sống xã hội, đồng thời nó đợc xem nh một biểuhiện đặc trng về nhân cách văn hoá Cho nên ngời ta thờng nói đến văn hoá đạo

đức

Tuy nhiên, nền đạo đức mới, đạo đức cách mạng do Hồ Chí Minh sáng lập

ra không phải cao siêu, thần bí mà là sự vận dụng khéo léo sáng tạo của Ngời từnhững quan điểm, những khái niệm, phạm trù đạo đức truyền thống vào hoàncảnh thực tiễn mới của đất nớc, của con ngời cách mạng mới Ngời nói "Đạo đứccách mạng không phải trên trời sa xuống Nó do đấu tranh rèn luyện bền bỉ hàngngày mà phát triển, củng cố, cũng nh ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyệncàng trong"[24; 293]

Khi nhắc tới vấn đề giáo dục thanh niên Hồ Chí Minh luôn luôn chủ trơngbồi dỡng giáo dục thanh niên một cách toàn diện trên tất cả các mặt: Đức, trí,thể, mỹ Ngời yêu cầu: "Trong việc giáo dục và học tập phải chú trọng đủ cácmặt đạo đức cách mạng, giác ngộ XHCN, văn hoá, kỷ thuật, lao động và sảnxuất" [25; 190] Trong công tác giáo dục, Ngời coi trọng cả đức và tài, đặt giáodục đạo đức lên hàng đầu Ngời chỉ rõ vai trò sức mạnh to lớn của đạo đức trong

đời sống của xã hội Vì vậy, trong giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niênNgời đã nêu ra những vấn đề cụ thế nh: phải làm cho thanh niên hiểu đợc rằng

đạo đức cách mạng là trung với nớc, hiếu với dân, cần, kiệm, liêm, chính, chícông vô t; phải làm cho thanh niên tin tởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sống hoàmình vào quần chúng nhân dân, phải lắng nghe quần chúng phê bình và phải học

ở quần chúng nhân dân những đức tính tốt Đặc biệt, ngời thanh niên phải hìnhthành cho mình một phẩm chất tự giáo dục, tự rèn luyện và chống chủ nghĩa cánhân, có tinh thần quốc tế trong sáng Đó là những nội dung cơ bản của t tởng

Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên Tuy nhiên, trongphạm vi nghiên cứu của đề tài, chúng tôi chỉ đi sâu tìm hiểu nội dung quan điểmcủa Ngời về các phẩm chất: Cần, kiệm, liêm, chính

Thực ra, các phạm trù đạo đức cần, kiệm, liêm, chính không phải đến thời

Hồ Chí Minh mới xuất hiện mà nó đã có từ rất lâu trong đạo đức truyền thốngcủa dân tộc và trong các học thuyết của Nho giáo Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Đạo

đức cũ nh ngời đầu ngợc xuống đất chân chổng lên trời Bọn phong kiến ngày xanêu ra: Cần, kiệm, liêm, chính nhng không bao giờ làm mà lại bắt nhân dân phảituân theo để phụng sự quyền lợi của chúng Ngày nay ta đề ra cần, kiệm, liêm,chính cho cán bộ thực hiện làm gơng cho nhân dân để có lợi cho nớc, cho dân"[22; 320, 321] Các phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính là những phẩm chất đạo

đức gắn liền với hoạt động hàng ngày của mọi ngời, trong mỗi con ngời phẩmchất này luôn đợc thể hiện qua hoạt động thực tiễn

Nói về cần Ngời đã viết: Cần tức là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻo dai

"Chữ cần chẳng những có nghĩa hẹp nh: "Tay siêng làm thì hàm siêng nhai" Nólại có nghĩa rộng là mọi ngời đều phải cần, cả nớc đều phải cần

Ngời siêng năng thì mau tiến bộ Cả nhà siêng năng thì chắc âm no Cả làng siêng năng thì làng phần thịnh Cả nớc siêng năng thì nớc mạnh giàu" [21,632]

Tóm lại, cần là luôn cố gắng, luôn chăm chỉ cả năm, cả đời Nhng khôngphải quá trớn, phải làm việc có kế hoạch, biết nuôi dỡng tinh thần và lực lợngcủa mình để làm cho lâu dài:

L

“ ời biếng là kẻ địch của chữ cần

Vì vậy lời biếng cũng là kẻ địch của dân tộc” [21; 634]

Khi nói về đức tính kiệm Ngời đã giải thích: "Kiệm là tiết kiệm, không xa

xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, cần với kiệm phải đi đôi với nhau nh haichân của con ngời" [21; 636] phải biết tiết kiệm thì giờ, của cải, sức lao độngcủa mình và của ngời khác Hơn nữa Hồ Chí Minh còn nhấn mạnh rằng "Muốntiết kiệm có kết quả thì phải khéo tổ chức" [21; 638]

Vì vậy, trong giáo dục thanh niên đức tính: Cần, kiệm cần phải khéo tổchức thanh niên vào một tập thể, một tổ chức chính trị xã hội nh đoàn thanhniên để thông qua tập thể nhằm giúp giáo dục thanh niên một cách tốt nhất

Về liêm, Hồ Chí Minh lý giải: "Liêm là trong sạch, không tham lam ngày

xa dới chế độ phong kiến, những ngời làm quan không đục khoét dân thì gọi làliêm, chữ liêm ấy chỉ có nghĩa hẹp Ngày nay nớc ta là dân chủ Cộng hoà chữliêm có nghĩa rộng hơn, là mọi ngời đều phải liêm Cũng nh trung là trung với

Tổ quốc, hiếu là hiếu với nhân dân, ta thơng cha mẹ ta, mà còn phải cho mọi

ng-ời đều biết thơng cha mẹ" [21; 640]

Khi nói về chính Ngời viết: "Chính nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn,

đứng đắn Điều gì không đứng đắn, thẳng thắn tức là tà Cần, kiệm, liêm là gốc

rễ của chính Một ngời phải cần, kiệm, liêm nhng còn phải chính mới là ngờihoàn toàn Siêng năng (cần), tần tiện (kiệm), trong sạch (liêm), chính là thiện.Lời biếng, xa xỉ, tham lam, là tà, là ác Bất kỳ ở từng lớp nào, giữ địa vị nào, làmnghề nghiệp gì, sự hoạt động của một ngời trong xã hội có thể chia làm ba mặt:

"Trời có bốn mùa: Xuân, hạ, thu, đông

Đất có bốn phơng: Đông, tây, nam, bắc Ngời có bốn đức: Cần, kiệm, liêm, chính Thiếu một mùa thì không thành trời

Thiếu một phơng thì không thành đất Thiếu một đức thì không thành ngời" [21; 631]

Đối với thanh niên, Ngời nhấn mạnh: "Thanh niên cần phải chống tâm lý t

t, t lợi, chỉ lo lợi ích riêng và sinh hoạt riêng của mình, chống tâm lý ham sung ớng và tránh khó nhọc, chống thói xem khinh lao động, nhất là lao động chântay, chống lời biếng, xa xỉ, chống cách sinh hoạt uỷ mị, chống kiêu ngạo, giảdối, khoe khoang" [23; 689]

s-Theo Hồ Chí Minh, giáo dục những phẩm chất đạo đức cách mạng trên chothanh niên không phải chỉ là nói những điều chung chung, thuyết giáo về đạo

đức, không phải chỉ dừng lại ở tu thân dỡng tính vì lợi ích cá nhân mà đạo đứcphải đợc thể hiện trong hành động, việc làm cụ thể của thanh niên Chỉ có thôngqua những việc làm, những hoạt động thực tiễn đó thì thanh niên mới có điềukiện để tự thể nghiệm mình và dần hình thành đợc các phẩm chất đạo đức cầnthiết

2.2.2 Phơng pháp giáo dục đạo đức cách mạng: Cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên

Một là, phải chú trọng giáo dục cho thanh niên, vì theo Hồ Chí Minh "ócnhững ngời trẻ tuổi trong sạch nh một tấm lụa trắng Nhuộm xanh thì nó sẽ xanh.Nhuộm đỏ thì nó sẽ đỏ" [21; 102] Vì vậy, nội dung giáo dục, phơng pháp giáodục cho thanh niên cần phải đảm bảo sự chính xác và khoa học, cần căn cứ vào

đặc điểm lứa tuổi, trình độ của tầng lớp thanh niên để định ra đợc những phơngpháp giáo dục đạo đức hiệu quả nhất

Hai là: Trong việc giáo dục phẩm chất: Cần, kiệm, liêm, chính cho thanhniên cần phải biết kết hợp học tập với việc chơi, giáo dục gắn liền với thi đua.Ngời nói: "Vui chơi lành mạnh là một bộ phận trong sự sinh hoạt của thanh niên.Trong vui chơi, cũng cần có giáo dục nên cần có những thứ vui chơi văn hoá, thểdục có tính chất tập thể và quần chúng" [23; 456]

Cần tạo ra một phong trào chơi lành mạnh để thanh niên có điều kiện giao

lu học tập và thi đua nhau, cùng nhau làm việc tốt để xứng đáng là ngời đầu tàu,ngời gơng mẫu trong phong trào thi đua yêu nớc

Ba là: Hồ Chí Minh rất coi trọng phơng pháp nêu gơng ngời tốt việc tốttrong việc giáo dục thanh niên Việc giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niênkhông chỉ dừng lại ở những giáo lý sách vở, ở những lý luận suông mà còn phải

đợc chứng minh bằng ngời thực, việc thực Ngời nói: "Một tấm gơng sáng cònhơn 100 bài diễn văn tuyên truyền Thế hệ trẻ luôn có tinh thần vơn lên cái đẹp,

tâm hồn họ trong sáng nên dễ tiếp cận tới cái chân, thiện, mỹ Vì vậy cần phảilấy gơng ngời tốt, việc tốt hàng ngày để giáo dục lẫn nhau" [22; 712]

Có thể nói phơng pháp nêu gơng là một phơng pháp rất có hiệu quả trongcuộc sống hàng ngày bởi qua những con ngời tốt, việc tốt ngời thanh niên có

điều kiện để so sánh, để soi lại mình qua những tấm gơng và từ đó họ có ý thức

tự cải tạo, tự thay đổi mình

Theo Hồ Chí Minh, mỗi ngời cần phải là một tấm gơng sáng để cho ngờikhác noi theo, thế hệ già phải luôn làm gơng luôn là ngời khuơ gậy đi trớc đểkhuyến khích thanh niên và san sẽ những kinh nghiệm cho thanh niên Ngời giáoviên phải gơng mẫu trớc học sinh, cha mẹ phải là tấm gơng trong gia đình Đó

là một truyền thống tốt đẹp của đạo đức phơng Đông, của đạo đức dân tộc ta và

nó luôn phù hợp với qui luật "tre già măng mọc” mà cha ông ta đã đúc kết từngàn xa để lại

Bốn là, phải phát huy ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện trong bản thân mỗingời thanh niên Việt Nam Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở thanh niên phải tu dỡngtrên mọi phơng diện: Đạo đức, lý tởng cách mạng, trau dồi và nâng cao trình độvăn hoá, nghiệp vụ chuyên môn, rèn luyện ý chí và lòng dũng cảm, rèn luyệnthân thể và để làm đợc điều đó ngời thanh niên phải không ngừng học tập, phải

có ý thức tự học tập và phải biết tự động học tập, việc học tập là một công việcsuốt đời cần phải kiên trì, bền bỉ, có kế hoạch sắp xếp thời gian một cách khoahọc và thanh niên cần phải tạo ra một phong trào học tập rộng lớn để cho cáctầng lớp khác noi theo

Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi "thanh niên cần phải có chí tự động, tự cờng, tựlập phải có khí khái ham làm việc chứ không ham địa vị

Phải có quyết tâm, đã làm việc gì thì làm cho đến nơi đến chốn, làm cho kỳ

đợc Phải có lòng ham tiến bộ, ham học hỏi, học luôn, học mãi Học văn hoá,học chính trị, học nghề nghiệp phải có lòng kiên quyết tham gia kháng chiến đểtranh cho kỳ đợc thống nhất và độc lập, dân chủ và tự do Nh thế mới xứng đángthanh niên là chủ tơng lai của nhà nớc" [21; 375]

Những nội dung, phơng pháp về giáo dục cần, kiệm, liêm, chính của HồChí Minh rất cụ thể, thiết thực đã soi sáng cho các thế hệ thanh niên Việt Nam tudỡng, rèn luyện, phấn đấu, hoàn thành mọi nhiệm vụ mà Đảng, nhân dân giaophó Ngày nay, t tởng đó của Ngời tiếp tục soi sáng cho thanh niên Việt Nam

“Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh”, góp phần đa sự nghiệp

đổi mới đến thắng lợi hoàn toàn

Chơng 2 Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức: Cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên ở Thị xã Hồng Lĩnh hiện nay.

1 Thực trạng của việc giáo dục đạo đức cách mạng: Cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên Thị xã Hồng Lĩnh trớc 2001

1.1 Đặc điểm tình hình kinh tế xã hội của Thị xã Hồng Lĩnh

Thị xã Hồng Lĩnh đợc chính thức thành lập ngày 2/3/1992 đến nay vừa tròn

15 năm tuổi Thị xã nằm dọc theo tuyến quốc lộ 1A có tổng diện tích 5.849ha,gồm có 6 phờng, xã Tổng dân số 36.730 ngời [Xem 31] Phía Bắc giáp huyệnNghi Xuân, Nam giáp huyện Can Lộc, Tây giáp Đức Thọ, Đông giáp huyệnNghi Xuân, là địa bàn có nhiều điều kiện thuận lợi nên kinh tế - xã hội tơng đốiphát triển Nhân dân thị xã Hồng Lĩnh chủ yếu là sản xuất nông nghiệp và kinhdoanh buôn bán, phát triển dịch vụ nên quá trình đô thị hoá phát triển tơng đốinhanh Nhìn chung, thu nhập của nhân dân khá ổn định và trình trạng hộ đói, hộnghèo rất ít

Về mặt xã hội, là một trong hai thị xã của tỉnh Hà Tĩnh nên ở Hồng Lĩnh

đời sống xã hội của nhân dân cũng đợc các cấp, các ngành quan tâm chú trọnghơn các huyện nên có nhiều thuận lợi Nhân dân nhất là thanh niên có điều kiện

đợc tiếp xúc với trình độ khoa học công nghệ, dịch vụ Internet,… khá lớn hơn sovới các huyện khác trong vùng, vì đây là vùng có giao thông hết sức thuận tiệnnên dễ dàng tiếp thu những ảnh hởng, văn minh của các vùng khác đặc biệt làhai trung tâm: Thành phố Vinh và Thị xã Hà Tĩnh

Hiện nay, trên địa bàn Thị xã Hồng Lĩnh số Đoàn viên - Thanh niên trong

độ tuổi là 8285 ngời, chủ yếu họ đợc tập hợp trong 25 đơn vị [29,6] đoàn cơ sở làmột trong những điều kiện thuận lợi cho việc giáo dục đạo đức cách mạng cần,kiệm, liêm, chính cho thanh niên theo t tởng Hồ Chí Minh

Tuy nhiên, thanh niên Hồng Lĩnh cũng còn có rất nhiều hạn chế, bất cập do

ảnh hởng của quá trình đô thị hoá Để Hồng Lĩnh ngày một phát triển vữngmạnh về mọi mặt thì cần phải quan tâm, chú trọng vào tầng lớp thanh niên thế hệ

đang lớn lên và đang kế tục sự nghiệp của toàn thị xã

1.2 Về giáo dục đạo đức cách mạng: Cần, kiệm, liêm, chính cho thanh niên Thị xã Hồng Lĩnh trớc 2001

Cùng với việc thành lập Thị xã Hồng Lĩnh năm 1992, BCH Đoàn thị xãcũng đợc thành lập Trong thời kỳ từ 1992 - 2001 Thị đoàn Hồng Lĩnh đã có rấtnhiều hoạt động cố gắng trong việc xây dựng phong trào đoàn ngày một tốt hơn.BCH Đoàn đã đạt đợc một số kết quả tốt trong việc giáo dục chính trị, t tởng cho

đoàn viên thanh niên nh: tổ chức cho đoàn viên thanh niên (ĐVTN) học tập nghịquyết Đại hội Đảng, Đoàn các cấp, học tập 5 bài học chính trị dành cho ĐVTN,phát động ĐVTN hởng ứng các ngày lễ lớn của đất nớc, của Thị xã Hồng Lĩnhnhằm tạo cho thanh niên những đức tính tốt đặc biệt là hai phong trào lớn: Thanhniên lập nghiệp, tuổi trẻ giữ nớc do Trung ơng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phát

động đã đợc ĐVTN hởng ứng hết sức sôi động nh: đoàn viên đã tích cực học tập,nâng cao tay nghề, chuyên môn nghiệp vụ, tham gia các loại hình phát triển kinh

tế, đi đầu các ứng dụng khoa học, kỷ thuật nâng cao năng suất lao động và thunhập Qua các chơng trình hành động, ĐVTN Thị xã Hồng Lĩnh luôn luôn hănghái tham gia các đợt khám nghĩa vụ quân sự, sẵn sàng lên đờng nhập ngũ…Mặc dù công tác đoàn trong 10 năm 1992 - 2001 của BCH Đoàn Thị xãHồng Lĩnh đã đạt đợc một số thành tựu đáng kể nhng do là đơn vị cha có bề dày

về truyền thống, thiếu kinh nghiệm trong hoạt động các phong trào, đặc biệt là

do ảnh hởng của mặt trái cơ chế thị trờng đã làm ảnh hởng không nhỏ đến t tởng,tình cảm lối sống của một bộ phận thanh niên Trong những năm qua đã có một

bộ phận thanh niên thờ ơ với đời sống chính trị, coi thờng kỷ cơng, phép nớc,sống thực dụng và mắc vào các tệ nạn xã hội nh ma tuý, cờ bạc, rợu chè ngàymột nhiều Việc thực hiện phong trào "Thanh niên lập nghiệp" đã phát triển nhngcha đồng đều, cha nhân rộng mô hình và cha có những biện pháp thiết thực đểchăm lo quyền lợi chính đáng, đáp ứng nhu cầu việc làm cho thanh niên, nhất làviệc tạo nguồn vốn, hỗ trợ vế kiến thức khoa học kỹ thuật cho phát triển kinh tế;công tác thông tin cha đợc coi trọng, ĐVTN cha có điều kiện để tiếp cận vớinhững thông tin cập nhật, thậm chí có những đoàn xã đến năm 2002 vẫn cha cóbáo đoàn để đọc

Nguyên nhân của những thành công và hạn chế của ĐVTN Thị xã HồngLĩnh, một mặt là do ảnh hởng của những nhân tố khách quan và chủ quan nh: đấtnớc đang bớc vào thời kỳ mở cửa, đẩy nhanh tiến độ CNH - HĐH đất nớc vớinền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần

Thị xã Hồng Lĩnh có những điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý, về kinh tế xãhội cho nên đời sống của nhân dân nói chung và của ĐVTN ngày đợc nâng cao.Nhng cùng với đó là sự tác động của mặt trái cơ chế thị trờng đã làm suy thoái