Vận dụng tư tưởng hồ chí minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT qua khảo sát ở trường THPT can lộc, hà tĩnh

Với cơng vị là một giáo viên giảng dạy môn GDCDmôn học liên quan trực tiếp đến giáo dục đạo đức cho học sinh ở trờng THPT, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài Vận dụng t“ tởng Hồ Chí Minh về đ

vận dụng t tởng hồ chí minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh Thpt

(Qua khảo sát ở Trờng THPT Can Lộc, Hà Tĩnh)

Chuyên ngành: lý luận và pp dạy học bộ môn chính trị

Mã số 60 14 10

luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục

Ngời hớng dẫn khoa học: PGS –TS Đoàn Minh DuệTS Đoàn Minh Duệ

Ngời thực hiện: Võ Thị Hồng Lý

Vinh - 2010

Lời cam đoan

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu công bố trong luận văn là trung thực và có cơ sở Nếu có gì sai sót tôi xin chịu trách nhiệm.

Tác giả luận văn

Vâ ThÞ Hång Lý

Bảng quy định chữ viết tắt trong luận văn

1 BGH: Ban giám hiệu

2 CNH, HĐH: Công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Mục lục

Trang

Chơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc vận dụng t tởng

Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho

1.1 Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo

đức cho học sinh THPT là yêu cầu khách quan trong giai đoạn hiện nay 111.2 Vai trò, vị trí của môn GDCD trong quá trình giáo dục đạo đức cho học

1.3 Thực trạng vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáodục đạo đức cho học sinh THPT tại Trờng THPT Can Lộc, Hà Tĩnh 39

Chơng 2: Một số giải pháp vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo

đức nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trờng THPT Can lộc, hà tĩnh 57

2.1 Tăng cờng quán triệt quan điểm, đờng lối, chính sách và chủ trơng của

Đảng trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh 572.2 Vai trò, vị trí của môn GDCD trong quá trình giáo dục đạo đức cho học

2.3 Giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua các hoạt động ngoại khoá nhằmtìm hiểu thân thế, sự nghiệp của Ngời cũng nh tấm gơng các anh hùng, liệt sĩ

752.4 Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trờng và xã hội để nâng cao hiệuquả của việc vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáodục đạo đức cho học sinh Trờng THPT Can Lộc, Hà Tĩnh 802.5 Tạo điều kiện thuận lợi để mỗi học sinh có ý thức tự phấn đấu rèn luyện

C PhÇn kÕt luËn 88

A phần Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh tụ kính yêu của dân tộc đã hiến dâng tất cảtrí tuệ, tình cảm, cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta.Ngời đã để lại cho chúng ta di sản tinh thần to lớn, những t tởng vô giá, nhữnggiá trị nhân văn cao cả trong đó đặc biệt là t tởng đạo đức của Ngời Học tập

và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh là niềm vinh dự, tự hào đối vớimỗi cán bộ, đảng viên và công dân Việt Nam Đặc biệt đối với học sinhTHPT, những chủ nhân tơng lai của đất nớc, lứa tuổi đang trởng thành, cónhiều ớc mơ, hoài bão, muốn khẳng định mình trong cuộc sống ở lứa tuổinày các em cha trởng thành về mặt nhận thức, tâm sinh lý, còn thiếu kỹ năngsống Vì vậy, cần đặc biệt chăm lo giáo dục các em về mọi mặt; chú trọnggiáo dục t tởng chính trị, đạo đức lối sống, trang bị cho các em những chuẩnmực đạo đức cơ bản để các em có những chuyển biến tốt trong nhận thức vàhành động đúng trên con đờng hớng tới tơng lai

T tởng đạo đức Hồ Chí Minh là kết tinh những chuẩn mực đạo đức cơbản, có ý nghĩa quan trọng, cần thiết đối với tất cả mọi tầng lớp trong xã hội

đặc biệt đối với học sinh THPT Việc vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo

đức để giáo dục đạo đức cho học sinh THPT là một yêu cầu cấp thiết có ýnghĩa quan trọng trong quá trình đào tạo bồi dỡng hình thành nhân cách, lý t-ởng sống cao đẹp cho học sinh Quá trình này có thể đợc thực hiện thông quanhiều kênh khác nhau: gia đình, nhà trờng, xã hội, do vậy cần có sự phối hợpchặt chẽ giữa ba môi trờng giáo dục nêu trên để đạt hiệu quả cao nhất trongquá trình vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức để giáo dục đạo đức chohọc sinh

Trờng học là nơi bồi dỡng đạo đức, lý tởng, ớc mơ, hoài bão cho họcsinh Nhng đặc biệt đáng lo ngại trong một bộ phận học sinh, sinh viên hiệnnay đang có tình trạng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt lý tởng, chạy theo lốisống thực dụng, thiếu ớc mơ hoài bão, trên con đờng lập thân, lập nghiệp vì t-

ơng lai của bản thân và đất nớc Trên thực tế chơng trình giáo dục đạo đức đợcxuyên suốt ở các cấp học, bậc học: ở bậc mầm non là giáo dục lễ giáo, bậctiểu học là môn đạo đức, bậc trung học là môn GDCD Nhng nhìn chung ch-

ơng trình còn nặng về lý thuyết, thiếu kỹ năng sống, cha tạo đợc dấu ấn rõ nét

để hình thành nhân cách cho học sinh Hiện nay do tác động của cơ chế kinh

tế thị trờng, cùng với xu thế hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo sự chuyển biến rõnét trong thanh niên, học sinh; trong đó có cả sự đan xen giữa yếu tố tích cực

và tiêu cực Những biểu hiện tiêu cực của học sinh THPT nh nói dối, bỏ học,gian lận trong thi cử, có biểu hiện xúc phạm thầy cô giáo, vớng vào các tệ nạnxã hội ngày càng có chiều hớng gia tăng Có nhiều nguyên nhân dẫn đếntình trạng trên, song trớc hết là do thời gian qua chúng ta cha quan tâm đúngmức tới việc giáo dục đạo đức cho học sinh Từ thực trạng đó đòi hỏi phải đổimới nội dung, phơng pháp GDCD để phát huy những chuyển biến tích cực vàhạn chế những biểu hiện tiêu cực nói trên Do vậy, vận dụng t tởng Hồ ChíMinh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT là mộttrong những nhiệm vụ cấp thiết, góp phần tích cực thực hiện cuộc vận động

“Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh’’, thực hiện mục tiêu và

chiến lợc giáo dục THPT Với cơng vị là một giáo viên giảng dạy môn GDCD(môn học liên quan trực tiếp đến giáo dục đạo đức cho học sinh) ở trờng

THPT, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài Vận dụng t“ tởng Hồ Chí Minh về đạo

đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT” làm đề tài luận văn

thạc sỹ của mình với mong muốn góp một phần nhỏ vào quá trình giáo dục vàhình thành nhân cách đạo đức cho học sinh Trờng THPT nơi tôi đang côngtác

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Giáo dục t tởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay đã có nhiều côngtrình khoa học của nhiều tác giả nghiên cứu

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 BCHTW Đảng (khoá VII) “Về công tácthanh niên trong tình hình mới’’; Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 BCHTW(khoá VIII) “Về định hớng phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo trong thời kỳcông nghiệp hoá và nhiệm vụ đến năm 2000’’; Chỉ thị số 06- CT-TW “Về tổ

chức cuộc vận động: Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí

Minh’’-Đảng Cộng sản Việt Nam, Hà Nội ngày 7-11-2007; Chỉ thị số 23-CT/TW củaBan Bí th “Về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền giáo dục t tởng Hồ ChíMinh trong giai đoạn mới”; Chỉ thị 40-CT/TW, “Về việc xây dựng, nâng caochất lợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục’’; Thông báo số 134-TB/TW của Ban Bí th sơ kết thực hiện Chỉ thị 23- CT/TW Đây là những tàiliệu quan trọng nhằm định hớng mục tiêu, nội dung giáo dục t tởng đạo đức

Hồ Chí Minh trong toàn Đảng, toàn dân

Trong những năm gần đây đã có nhiều công trình nghiên cứu về giáodục đạo đức theo t tởng Hồ Chí Minh cho thanh niên, học sinh; tiêu biểu nh

các công trình sau: “Giáo dục t tởng đạo đức cho thanh niên theo t tởng Hồ

Chí Minh ở nớc ta hiện nay’’- Luận án tiến sỹ của Trần Minh Đoàn (năm

2004), Học viện Chính trị Quốc gia; Tiến sỹ Trần Quy Nhơn T “ tởng Hồ Chí

Minh về vai trò của thanh niên trong cách mạng Việt nam , ’’ Nxb Thanh niên,

Hà Nội, 2003; Noi g“ ơng nhà giáo Nguyễn Tất Thành ” của Tiến sỹ Phạm

Văn Thanh, Trờng Cao đẳng Thơng mại Hà Nội; Vân Tùng: “Tìm hiểu t tởng

Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên ” Nxb CTQG, Hà Nội, 2002; Vũ Quang,

2-Ban T tởng -Văn hoá Trung ơng với tác phẩm: Đẩy mạnh học tập và“

làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh’’ Nxb CTQG, Hà Nội, 2007; “Giáo

trình t tởng Hồ Chí Minh” của Hội đồng Trung ơng chỉ đạo biên soạn giáotrình các bộ môn khoa học Mác –TS Đoàn Minh Duệ Lênin, t tởng Hồ Chí Minh; “Giáo trình t t-ởng Hồ Chí Minh” của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2006; Tiến sỹ NguyễnDuy Bắc (năm 2004) với tác phẩm “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về dạy

và học các môn Mác- Lênin, t tởng Hồ Chí Minh trong các trờng đại học” đãnghiên cứu bộ môn t tởng Hồ Chí Minh một cách lô gíc, có hệ thống

Nh vậy, tính đến nay có rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu vềgiáo dục t tởng Hồ Chí Minh ở các khía cạnh khác nhau, nhng cha có côngtrình nào trực tiếp nghiên cứu về quá trình vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về

đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho đối tợng là học sinh THPT Dovậy đây là một công trình khoa học mới, vấn đề đa ra nghiên cứu đang đợc

Đảng, Nhà nớc cũng nh ngành giáo dục đào tạo và các trờng THPT quan tâm,giải quyết Đề tài đợc xây dựng, khai thác dựa trên cơ sở nghiên cứu t tởng

đạo đức Hồ Chí Minh, qua thực tiễn giảng dạy và kết quả khảo sát ở TrờngTHPT Can Lộc, Hà Tĩnh, kết hợp tham khảo tình hình giáo dục trong nớc trêncác báo, tạp chí, diễn đàn, các công trình nghiên cứu của đồng nghiệp liênquan đến đề tài này

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu.

Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáo dục

đạo đức cho học sinh THPT ở Trờng THPT Can Lộc, Hà Tĩnh

3.2 Nhiệm vụ:

- Phân tích cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn của quá trình vận dụng t ởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinhTHPT

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáodục đạo đức cho học sinh THPT nhằm nâng cao chất lợng giáo dục chính trị,

đạo đức lối sống cho thanh niên, học sinh trong giai đoạn hiện nay

4 Phơng pháp nghiên cứu.

Trên cơ sở quan điểm và phơng pháp giáo dục hiện đại, đề tài chủ yếu

sử dụng một số phơng pháp nghiên cứu khoa học sau đây:

- Phơng pháp lô gíc và lịch sử

- Phơng pháp thực nghiệm s phạm

- Phơng pháp điều tra xã hội học

- Phơng pháp phân tích và tổng hợp…

5 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu.

5.1 Đối tợng nghiên cứu

Tập trung làm rõ t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức và việc vận dụng t

t-ởng đó trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT hiện nay

5.2 Phạm vi nghiên cứu

Trong khuôn khổ của đề tài luận văn tập trung nghiên cứu t tởng HồChí Minh về đạo đức thể hiện trong các bài nói, bài viết của Ngời; tình hìnhcông tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở một số trờng THPT hiện nay, để từ

đó vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đứccho học sinh THPT tại Trờng THPT Can Lộc, Hà Tĩnh

6 Đóng góp của luận văn:

Làm rõ cơ sở khoa học của việc vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo

đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT

Đề xuất một số giải pháp vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đứcnhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức cho học sinh THPT tronggiai đoạn hiện nay

7 Kết cấu của luận văn.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm 2 chơng, 8 tiết.

Chơng 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc vận dụng t tởng Hồ ChíMinh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT Chơng 2 Một số giải pháp vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đứcnhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Trờng THPTCan Lộc, HàTĩnh

B phần nội dung Chơng 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình

giáo dục đạo đức cho học sinh THPT

1.1 Vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT là yêu cầu khách quan của giai đoạn hiện nay

1.1.1 T tởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho chúng ta một di sản vô giá, đó là hệthống t tởng của Ngời trong đó có t tởng về đạo đức Bản thân Hồ Chí Minh đã

là một tấm gơng sáng ngời về đạo đức Ngời để lại rất nhiều tác phẩm, bài nói,bài viết chuyên về đạo đức T tởng Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống

đạo đức của dân tộc Việt Nam đã đợc hình thành, phát triển trong suốt quátrình dựng nớc và giữ nớc; là sự vận dụng phát triển sáng tạo t tởng đạo đứccách mạng của chủ nghĩa Mác- Lênin Đó là sự tiếp thu có chọn lọc và pháttriển những tinh hoa văn hoá, đạo đức của nhân loại ở cả phơng Đông và ph-

ơng Tây, mà Ngời đã tiếp thu đợc trong quá trình hoạt động cách mạng đầygian lao, thử thách vì mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giảiphóng con ngời

Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX (năm 2001) Đảng ta khẳng

định: T “ tởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc

về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam là kết quả của sự vận dụng

và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của nớc ta

kế thừa và phát triển truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại Đó là t tởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con ngời, về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, về sức mạnh của nhân dân, của khối đại

đoàn kết dân tộc, về chính quyền nhân dân, xây dựng nhà nớc của dân do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lợng vũ trang nhân dân, về phát triển kinh tế, văn hoá, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, về đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô

t …T tởng Hồ Chí Minh soi đờng cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta {12; T

83- 84}

T tởng đạo đức Hồ Chí Minh đợc nuôi dỡng bởi những truyền thốngvăn hoá tốt đẹp của dân tộc đợc hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử Do phảichứng kiến các phong trào yêu nớc bi hùng của cha ông chống thực dân Phápxâm lợc và cảnh lầm than cực khổ của nhân dân, Ngời đã quyết chí ra đi tìm

đờng cứu nớc, cứu dân với hành trang là chủ nghĩa yêu nớc nhân văn ViệtNam và khát vọng dành độc lập cho Tổ quốc, tự do cho đồng bào Trải quacuộc sống lao động học tập, nghiên cứu lý luận nhất là thực tiễn đấu tranh

cách mạng phong phú ở nhiều nớc, Ngời đã thấy vấn đề giải phóng dân tộc vàcon ngời là nhu cầu cấp thiết không chỉ của Việt Nam mà của tất cả các dântộc thuộc địa và nhân dân bị áp bức trên toàn thế giới Tiếp thu thế giới quan,phơng pháp luận cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác- Lênin bằngthiên tài trí tuệ, nhận thức đúng xu thế phát triển tất yếu của loài ngời và tínhchất của thời đại mới mở ra từ Cách mạng Tháng 10 Nga, Ngời đã đi tớikhẳng định: “Muốn cứu nớc không có con đờng nào khác là con đờng cáchmạng vô sản’’.

Đặt cách mạng giải phóng dân tộc ở các nớc thuộc địa trong quỹ đạocủa cách mạng vô sản, là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới, Chủtịch Hồ Chí Minh đã tìm ra con đờng cứu nớc cho cách mạng Việt Nam nhằmthực hiện mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng conngời

T tởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần to lớn của chúng ta, vì đó khôngchỉ là t tởng lý luận mà còn là t tởng nhân văn cao cả T tởng xuất phát từ tìnhyêu thơng con ngời với một tình cảm sâu sắc, vừa lớn lao vừa gần gũi với từngcon ngời cụ thể Chính t tởng nhân văn này đã tạo nên sức mạnh to lớn cho

Đảng ta, cho dân tộc ta vợt qua những khó khăn trong cuộc kháng chiến kiếnquốc Đi theo t tởng đạo đức nhân văn của Ngời chúng ta vừa xây dựng vừabảo vệ Tổ quốc, thực hiện công bằng xã hội, mang lại ấm no hạnh phúc chocon ngời T tởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần to lớn của chúng ta, bỡi lẽ ttởng đó là sự kết tinh những giá trị văn hoá dân tộc, t tởng đó còn thể hiện ởtấm gơng đạo đức của Ngời, tấm gơng mẫu mực về lối sống khiêm tốn, giản

dị, trong sáng, cần, kiệm, liêm, chính, thống nhất lời nói với việc làm, tấm

g-ơng tự học suốt đời để vơn lên hoàn thiện nhân cách Chính những phẩm chất

đạo đức đó đã làm cho Ngời trở nên gần gũi với tất cả mọi ngời mà ai cũng cóthể học tập và làm theo đợc Đặc biệt đối với thanh niên, học sinh THPT lứatuổi mới lớn mang trong mình nhiều ớc mơ, hoài bão, khát vọng vơn tới tơnglai Vì vậy chúng ta cần vận dụng t tởng tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh đểnâng cao chất lợng giáo dục đạo đức, chính trị lối sống, giáo dục năng lựccông dân cho học sinh THPT, chỉ cho thanh niên, học sinh đi theo con đờngNgời đã chọn có ý nghĩa hết sức to lớn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổquốc

Hệ thống các quan điểm trong t tởng của một vĩ nhân là sản phẩm củanhận thức trong quá trình hoạt động của chính vĩ nhân đó, với những ảnh h-ởng, tác động khách quan và do yêu cầu của thực tiễn đặt ra.

Ra đi tìm đờng cứu nớc, giải phóng dân tộc, hành trang của ngời thanhniên Nguyễn Tất Thành là truyền thống yêu nớc, chống ngoại xâm của quê h-

ơng và dân tộc qua hàng ngàn năm lịch sử Truyền thống ấy không đơn thuần

là động lực tinh thần, là tình cảm mà đợc đúc kết thành chủ nghĩa yêu nớc

đậm nét đặc trng của dân tộc Việt Nam, đã trở thành yêu cầu hàng đầu trongchuẩn mực đạo đức của mọi ngời Việt Nam yêu nớc

Sự thống trị áp bức của thực dân Pháp và bọn phong kiến tay sai, cảnhdân tộc bị đắm chìm trong vòng nô lệ, mất nớc là nhân tố thúc dục ngời thanhniên Nguyễn Tất Thành trong những thập niên đầu thế kỷ XX Đó cũng là yếu

tố chi phối mọi hoạt động sau này, tạo nên những nhân tố hình thành t tởngnói chung; t tởng về đạo đức và vấn đề giáo dục đạo đức nói riêng trong toàn

bộ hệ thống t tởng Hồ Chí Minh Trong t tởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là t tởng

đạo đức, chúng ta thấy Ngời vừa mang dáng dấp cốt cách của nhà hiền triếtphơng Đông, vừa có cốt cách của văn hoá đạo đức phơng Tây T tởng đạo đứccủa Ngời vừa mang dấu ấn đậm nét truyền thống văn hoá đạo đức của dân tộcViệt Nam, vừa gần gũi với văn hoá, đạo đức của các dân tộc khác Từ truyềnthống văn hoá Việt Nam, trong đó nổi bật là tinh thần yêu nớc, đoàn kết cộng

đồng và lòng nhân ái, vị tha, Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh đã tiếp thunhững tinh hoa văn hoá nhân loại và đến với chủ nghĩa Mác- Lênin từ đầunhững năm 20 của thế kỷ XX Đó là bớc ngoặt trong quá trình phát triển t t-ởng của Ngời, nhất là quá trình bổ sung phát triển t tởng đạo đức

T tởng Hồ Chí Minh về đạo đức là sự phản ánh đời sống xã hội, nếukhông đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với truyền thống đạo đức dân tộc nóiriêng và đạo đức phơng Đông nói chung thì không thể hiểu đợc t tởng đạo đứccủa Ngời Trong những năm tháng hoạt động ở nớc ngoài, Hồ Chí Minh cóhơn chục năm sống ở các nớc t bản lớn nh Anh, Mỹ, Pháp… Ngời không chỉtiếp thu văn hoá phơng Tây mà còn chịu ảnh hởng của những quan điểm t t-ởng về đạo đức, trong đó nổi bật nhất là t tởng khoan dung, nhân ái, thơng ng-

ời của Cơ đốc giáo Những quan điểm nhân văn của thời kỳ phục hng, dân chủcủa thế kỷ ánh sáng; những quan điểm về dân chủ, dân quyền và công dânquyền của cách mạng t sản Anh, cách mạng t sản Pháp những bớc phát triển

của chủ nghĩa nhân văn phơng Tây đã đợc Hồ Chí Minh tiếp thu chắt lọc vànâng lên tầm cao mới khi Ngời đến với chủ nghĩa Mác- Lênin Tình thơng yêucon ngời, quý trọng con ngời đợc Ngời chuyển hoá, nâng lên thành tình yêuthơng đoàn kết của giai cấp công nhân và nhân dân lao động quốc tế, thơngyêu đồng bào, dân tộc mình Từ khát vọng giải phóng đồng bào mình khỏi sự

áp bức bất công đợc nâng lên thành giải phóng dân tộc, tiến tới giải phóng conngời và loài ngời

Rõ ràng là t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức không chỉ là sự kế thừatruyền thống văn hoá đạo đức dân tộc, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoánhân loại, cả phơng Đông và phơng Tây, mà còn vận dụng phép biện chứngduy vật của Chủ nghĩa Mác –TS Đoàn Minh Duệ Lênin để bổ sung phát triển, thực tiễn hoátrong cách mạng Việt Nam Ngời đã nêu lên thành hệ thống các quan điểm

đạo đức mới cho từng đối tợng cụ thể, phù hợp với tâm lý truyền thống, làmthăng hoa truyền thống văn hoá đạo đức, tính nhân văn nhân ái của dân tộcViệt Nam

1.1.2 Hồ Chí Minh, tấm gơng về sự lựa chọn lý tởng cách mạng sáng ngời cho thanh, thiếu niên.

Hồ Chí Minh không có những tác phẩm đồ sộ về đạo đức và vấn đề giáodục đạo đức Những quan điểm, t tởng của Ngời về vấn đề quan trọng này đợcthể hiện súc tích, ngắn gọn và khá phong phú trong các bài nói, bài viết Hơnthế nữa còn đợc thể hiện trong con ngời Hồ Chí Minh, trong phong cách làmviệc, ứng xử của Ngời Tấm gơng sáng ngời của Ngời về đạo đức cách mạng,phẩm chất của ngời chiến sỹ cộng sản là một bộ phận quan trọng trong di sản

t tởng về đạo đức cần đợc nghiên cứu để tuyên truyền giáo dục cho thanhthiếu niên và các tầng lớp nhân dân

Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nớc, tiến bộ, trên quê hơng cótruyền thống hiếu học, chống giặc ngoại xâm Từ lúc thiếu thời Hồ Chí Minh

đã có lòng yêu nớc căm thù giặc sâu sắc

Cùng chung ớc mơ, khát vọng giải phóng dân tộc, Nguyễn ái Quốc- HồChí Minh sớm nhận ra những hạn chế trong đờng lối đấu tranh giải phóng dântộc của các thế hệ đi trớc Vợt qua những lối mòn cứu nớc của các bậc tiềnbối, Hồ Chí Minh quyết định sang phơng Tây tìm đờng cứu nớc Trải quanhiều năm bôn ba nhiều châu lục, gắn bó với phong trào công nhân và phong

trào giải phóng dân tộc, đến với chủ nghĩa Mác- Lênin, Hồ Chí Minh đã tìmthấy con đờng cứu nớc, giải phóng dân tộc duy nhất đúng.

Hồ Chí Minh chính là hiện thân của lý tởng vì con ngời trong thời đạimới Mọi hành động và suy nghĩ, mọi nỗ lực và trăn trở của Hồ Chí Minhtrong sự nghiệp cách mạng, một cách trực tiếp hay gián tiếp đều toát lên một

t tởng bao trùm, có ý nghĩa cách mạng và nhân văn sâu sắc

Với khát vọng giải phóng dân tộc, với cách nhìn sáng suốt và khoa học

về thời cuộc, Hồ Chí Minh là ngời đi tiên phong trong công cuộc giải phóngthuộc địa, đặt cách mạng giải phóng dân tộc ở các nớc thuộc địa trong qũy

đạo của cách mạng vô sản, là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới,Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tìm ra con đờng cứu nớc đúng đắn cho cách mạngViệt Nam nhằm thực hiện mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội vàgiải phóng con ngời Ngời là tấm gơng đạo đức cách mạng sáng ngời chothanh, thiếu niên Việt Nam trong việc lựa chọn mục tiêu, lý tởng, bớc đi để họhọc tập và noi theo

Hồ Chí Minh- tấm gơng về tinh thần tự học và rèn luyện.

Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh đã để lại cho cácthế hệ thanh thiếu niên nhiều bài học qúy giá Với ý chí và quyết tâm giảiphóng dân tộc, Ngời đã bôn ba vợt qua nhiều khó khăn thử thách để tìm ra con

đờng cứu nớc đúng đắn

Từ một thanh niên hiếu học, một thầy giáo, Hồ Chí Minh đã tự nguyệnlàm một ngời “bồi’’ trên tàu với những công việc mà lúc bấy giờ ngời ta coi làthấp kém trong xã hội Cuộc hành trình nhiều năm bôn ba tìm đờng cứu nớc,

Hồ Chí Minh phải làm nhiều nghề nặng nhọc nh: phụ bếp, cào tuyết, đốt lò…

để kiếm sống và tranh thủ thời gian học tập, với tinh thần say mê, bền bỉ,nhằm trau dồi thêm vốn hiểu biết của mình cũng nh có thêm điều kiện hoạt

động cách mạng

Khi ở Thái Lan, Ngời cũng đề ra chơng trình tự học tập cho mình.Những ngời cùng hoạt động với Hồ Chí Minh kể lại: “Thầu Chín (một bí danhcủa Hồ Chí Minh) cổ động cho mọi ngời trong cơ quan hợp tác học chữ Xiêm.Khi đặt chơng trình, Thầu Chín đề ra trong thời gian đầu mỗi ngày học 10chữ, về sau tăng lên Mọi ngời chê ít đòi học nhiều hơn, Thấu Chín chủ trơngchỉ học 10 chữ thôi Mọi ngời cho rằng nhất định mình học đợc Cha đầy 3tháng, Thầu Chín đã xem đợc báo Xiêm, còn những ngời khác chỉ vồ vập lúc

đầu, về sau dần dần “bữa đực bữa cái’’ Kết quả chữ thầy lại theo thầy’’ [33;16-17].

Trong quá trình tự học, Hồ Chí Minh rất kiên trì và luôn tìm phơng pháphọc đạt kết quả cao: “Sau khi hỏi đợc nghĩa từ mới, Ngời viết vào một mảnhgiấy, dán vào chỗ hay để ý nhất, có khi viết cả vào cánh tay để trong lúc làmviệc vẫn học đợc Lại cả khi đi đờng, Ngời cũng nhẩm bài học Ban đêm khicha ngủ, Ngời lấy tay viết mò những chữ khó xuống chăn cho kỳ nhớ mớithôi, và thế là đã học thêm đợc vài từ mới nữa’’ [10; 116]

Hồ Chí Minh học tiếng nớc ngoài không chỉ để giao tiếp mà quan trọnghơn là để làm phơng tiện viết sách báo tuyên truyền thức tỉnh tinh thần yêu n-

ớc, ý thức dân tộc, vạch trần âm mu thâm độc của chế độ thực dân

Nhờ ý chí quyết tâm học tập, nhờ tham gia nhiều hoạt động thực tiễntrong các phong trào cách mạng, Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác-Lênin và trở thành chiến sỹ kiên cờng đấu tranh cho chủ nghĩa yêu nớc chânchính và chủ nghĩa quốc tế vô sản Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạngcủa mình, Hồ Chí Minh luôn nêu cao tinh thần tự học để không ngừng nângcao kiến thức phục vụ tốt nhất cho cách mạng, cho dân tộc Ngời đã bộc bạch:

“Cả đời tôi chỉ có một đích là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnhphúc của nhân dân Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, vào ra chốn tù tội,xông pha sự hiểm nghèo là vì mục đích đó” {21; 240} Tấm gơng học tập, vợtqua khó khăn thử thách để vơn lên trong học tập và cuộc sống của Ngời làmẫu mực để cho các thế hệ thanh niên học tập và rèn luyện, tu dỡng đặc biệt

đối với thanh niên, học sinh THPT những chủ nhân tơng lai của đất nớc Nếutrong quá trình giảng dạy GDCD, ngời giáo viên biết vận dụng tấm gơng tựhọc của Hồ Chí Minh để giáo dục đạo đức cho học sinh THPT thì các em sẽ

có thêm đợc kinh nghiệm học tập rèn luyện, có định hớng đúng đắn về nghềnghiệp trong tơng lai, biết yêu quí sức lao động của chính mình và tôn trọngthành quả lao động của ngời khác, từng bớc rèn luyện kiến thức, kĩ năng sống,hình thành phát triển nhân cách tốt đẹp Từ đó giáo dục các em ý thức tráchnhiệm với chính bản thân mình, trách nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; cóniềm tin sâu sắc vào con đờng xây dựng CNXH mà Đảng và nhân dân ta đãlựa chọn Khi học sinh hiểu rằng “đạo đức là thớc đo của lòng cao thợng’’ thìcác em dễ tránh đợc những cám dỗ về vật chất, những hành vi phi đạo đức…

Vì vậy, trong qúa trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT việc vận dụngtấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh để giáo dục đạo đức cho học sinh là một việclàm hết sức cần thiết và có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Hồ Chí Minh, tấm gơng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô t, khiêm tốn giản dị.

Hồ Chí Minh đã suốt đời phấn đấu cho sự nghiệp cách mạng của dântộc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên phạm vi toàn thế giới.Trong sự nghiệp vĩ đại ấy Ngời đã rèn luyện cho bản thân mình những phẩmchất đạo đức cao đẹp

Trớc hết, Ngời xem đạo đức cách mạng là cái gốc, là nền tảng của ngờicách mạng:

Ngời nhấn mạnh: “ Cũng nh sông có nguồn thì mới có nớc, không cónguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Ngời cáchmạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh

đạo đợc nhân dân Vì muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho loài ngời

là một công việc to tát, mà tự mình khhong có đạo đức, không có căn bản, tựmình dã hủ hoá, xấu xa thì còn làm nổi việc gì?’’ {22; 252- 253} Nhấn mạnh

đạo đức là gốc, Hồ Chí Minh không coi nhẹ tài năng vì phải có tài năng, có trithức mới hoàn thành tốt đẹp mọi nhiệm vụ

Ngay từ năm 1927, trong Tác phẩm Đ “ ờng cách mệnh” Ngời đã dành

trang đầu tiên của cuốn sách này để nhấn mạnh những phẩm chất đạo đức củacán bộ, đảng viên Năm 1946, trong điều kiện vô cùng bận rộn, Ngời đã viếtnhiều th gỉ các đồng chí Nghệ Tĩnh, các đồng chí Bắc Kỳ nhắc nhở phải giữvững t cách, đạo đức ngời cán bộ cách mạng, ngăn ngừa và kiên quyết khắcphục những khuyết điểm, sai lầm trong t cách ngời lãnh đạo, ngời nắm chính

quyền Năm 1947, Ngời viết cuốn Sửa đổi lối làm việc, trong đó Ngời căn dăn

phải rèn luyện đạo đức cách mạng, ra sức chống thói h tật xấu nh hẹp hòi, hủhoá, t túi… Cho đến năm 1969 Ngời viết bài “Nâng cao đạo đức cáh mạng,quét sạch chủ nghĩa cá nhân’’ Trong Di chúc, Ngời căn dặn: “Việc cần làm tr-

ớc tiên là chỉnh đốn lại Đảng’’ Đối với thanh niên, Bác viết “phải chăm lo giáodục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những ngời thừa kế xây dựngchủ nghĩa xã hội vừa “hồng’’ vừa “chuyên’’ {29; 510}

Ngời đã vạch rõ đạo đức chúng ta xây dựng là đạo đức mới, đạo đứccách mạng, nó tiếp thu, kế thừa truyền thống đạo đức cổ truyền nh “lòng th-

ơng nớc, thơng dân’’, tinh thần tơng thân, tơng ái… ng nó khác hẳn về chấtnh

đạo đức cũ, đạo đức phong kiến, t sản đạo đức mới là đạo đức là đạo đức cách

mạng, đạo đức cộng sản chủ nghĩa, trong đó có sự kết hợp giữa đạo đức của

giai cấp công nhân với truyền thống đạo đức của dân tộc với tinh hoa đạo đứcnhân loại

Vấn đề quan trọng để phân biệt các đạo đức khác nhau, có tác dụng

điều chỉnh ý thức và hành vi đạo đức của mỗi ngời và của cộng đồng là nhữngchuẩn mực đạo đức Những chuẩn mực này phản ánh đúng cơ sở kinh tế, chế

độ mới, những yêu cầu, nhiệm vụ, tính chất của đạo đức mới Trong nhữngchuẩn mực đạo đức, trớc hết, Ngời nêu những chuẩn mực chung có ý nghĩa cơbản và có tính phổ cập với mọi ngời, mọi tầng lớp nh: “Trung với đảng’’;

“Trung với nớc, hiếu với dân’’; “Cần kiệm liêm chính’’; “Biết chiến thắng chủnghĩa cá nhân ích kỷ’’; “Biết đặt lợi ích dân tộc, tập thể lên trên lợi ích cánhân’’; “Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm”; “Đoàn kết, nhân ái’’…

Ngời còn đề ra những chuẩn mực cụ thể đối với từng lớp ngời phù hợpvới yêu cầu, nhiệm vụ, trách nhiệm của lớp ngời đó

Đối với thanh niên, Ngời nêu: “Thanh niên là ngời chủ tơng lai của nớcnhà… ớc nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanhNniên… mỗi thanh niên, nhất là cán bộ kiên quyết phải làm bằng đợc các điềusau đây:

“Các việc đáng làm thì khó mấy cũng cố chịu quyết tâm làm cho kỳ đợc.Ham làm những việc ích quốc lợi dân Không ham địa vị và công danhphú quý

Đem lòng chí công vô t mà đối với ngời, với việc

Quyết tâm làm gơng về mọi mặt: siêng năng, tiết kiệm, trong sạch.Chớ kiêu ngạo, tự mãn, tự túc Nói ít làm nhiều, thân ái đoàn kết’’ {20;185-186}

Và ngời khuyên thanh niên:

“Không có việc gì khó

Chỉ sợ lòng không bền

Đào núi và lấp biển

Quyết chí ắt làm nên” {26; 238}

Nh chúng ta đã biết đạo đức chỉ có thể hình thành và phát triển trên tinhthần tự giác, tự nguyện, dựa vào lơng tâm của mỗi ngời và d luận của quầnchúng Tác dụng nêu gơng giữ một vai trò rất quan trọng trong hình thành đạo

đức xã hội, đặc biệt đối với phơng Đông, Ngời nói: “Nói chung thì các dân tộcphơng Đông đều giàu tình cảm và đối với họ, một tấm gơng sống còn có giátrị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” {20; 263}

Bản thân Ngời thực sự là một tấm gơng sáng, là hiện thân của nền đạo

đức cách mạng Việt Nam, một điển hình sống động về đức cần, kiệm, liêm,chính, chí công vô t, khiêm tốn giản dị mà bất cứ ngời nào, đặc biệt thanh niênphải học tập, làm theo

Ngày nay tình hình mọi mặt so với thời Ngời còn sống đã có nhiều đổithay Tuy nhiên, t tởng và tấm gơng của Ngời về đạo đức cách mạng còn sốngmãi Trong điều kiện mới, cùng với những mặt tích cực của cơ chế thị trờng,của hội nhập kinh tế quốc tế , những tác động tiêu cực đang làm xói mòn đạo

đức đời sống văn hoá của nhân dân ta đặc biệt là thế hệ trẻ- những chủ nhân

t-ơng lai của đất nớc Điều đó đòi hỏi chúng ta phải kịp thời ngăn chặn, lấy ánhsáng cao đẹp của đạo đức cách mạng, vận dụng t tởng, tấm gơng đạo đức HồChí Minh để xua tan những tác động tiêu cực đó; đồng thời hình thành nhâncách đạo đức trong sáng cho thế hệ trẻ

Hồ Chí Minh, tấm gơng về lòng nhân ái.

Tình yêu thơng con ngời của Hồ Chí Minh là một tình cảm rộng lớn.Suốt cả cuộc đời Ngời hi sinh cho sự nghiệp cách mạng, cho độc lập dân tộccho cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân và cho toàn nhân loại Ngờiyêu thơng đồng bào, đồng chí của mình, không phân biệt ngời ở miền xuôihay miền ngợc, trẻ hay già, trai hay gái… không phân biệt một ai hễ là ngờiViệt nam yêu nớc đều có chỗ trong trái tim nhân ái của Ngời

Trong quan hệ nhân sinh Ngời mang đậm phong cách văn hoá phơng

Đông, thuần Việt, gần gũi, tình cảm, chan hoà và chia sẻ Ngời biết vui vớiniềm vui của nhân dân, buồn với nỗi buồn và sự đau khổ của nhân dân Trongtừng mối quan hệ Hồ Chí Minh luôn xác định đúng đối tợng và luôn tôn trọng

họ trong giao tiếp và thể hiện sự gần gũi, hoà đồng, đợc mọi ngời trong nớc vànớc ngoài yêu mến, kính phục

Tình yêu thơng con ngời của Ngời còn dành cho những ngời nô lệ mấtnớc và những ngời cùng khổ trên khắp thế gian, cho đến những ngời da đen

nạn nhân của tệ phân biệt chủng tộc, cho cả những ngời da trắng bần cùng,cho những phụ nữ Pháp và Mỹ có chồng con bị đa sang Việt Nam làm bia đỡ

đạn Và cho chính cả những ngời lính bị đa đi chết uổng trong các cuộc chiến

tranh xâm lợc của chủ nghĩa đế quốc, thực dân Ngời đã thốt lên: Than ôi, tr“

-ớc lòng bác ái, thì máu Pháp hay máu Việt cũng đều là máu, ngời Pháp hay ngời Việt cũng đều là ngời ’’ [21; 457]

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nớc diễn ra quyết liệt, cả haiphía phải chịu những tổn thất về ngời và của, Hồ Chí Minh đã gửi th cho chính

giới Mỹ, Ngời viết: Tôi vô cùng công phẫn tr“ ớc những tổn thất và tàn phá do quân Mỹ gây ra cho nhân dân và đất nớc chúng tôi, tôi cũng rất xúc động thấy rằng ngày càng có nhiều thanh niên Mỹ chết vô ích ở Việt Nam ’’ [29;448]

Tình yêu thơng vĩ đại của Hồ Chí Minh thể hiện ở chỗ suốt đời đấutranh cho sự tự do và hạnh phúc của mọi ngời; chăm lo cho tất cả, chỉ quên cóhạnh phúc của riêng mình Ra đi tìm đờng cứu nớc với thân phận của ngời dânmất nớc, nô lệ và hoạt động hàng chục năm trong cuộc đời của ngời lao độnglàm thuê, lúc bần hàn cũng nh khi làm Chủ tịch nớc hành trang của Ngời đềukhông có một chút của riêng nào khác, ngoài một chiếc máy chữ cũ, một đôidép cao su, vài bộ quần áo bạc màu và mấy thứ đồ dùng cá nhân giản dị HồChí Minh trong t tởng cũng nh trong hành động, từ tuổi trẻ cho đến khi tạ thế-không đứng ở trên cao, không đứng ở bên ngoài mà đứng ngay trong niềm đaunỗi khổ, luôn ở trong lòng của nhân dân Hồ Chí Minh gắn bó với dân tộc vớinhân dân và với con ngời từ trong con tim và khối óc, trọn vẹn trong suốt cảcuộc đời Tất cả những điều đó đợc thể hiện vô cùng sinh động trong đời sốnghiện thực của Ngời

Đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức của một lãnh tụ hết lòng thơng yêu,quý trọng đối với nhân dân, luôn luôn tin tởng vào đạo đức và trí tuệ của nhândân nên mọi chủ trơng đều xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của nhân dân Đạo

đức Hồ Chí Minh là đạo đức nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu hết mực.Ngời là “muôn vàn tình thân yêu’’ đối với đồng chí, đồng bào Trong tình yêuthơng đó có chỗ cho mọi ngời, không quên, không bỏ sót một ai Tình yêu th-

ơng bao la ấy đã trở thành một hình tợng sâu sắc trong lòng mỗi ngời dân ViệtNam

Đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức chí công vô t, đời riêng trong sáng,nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thờng Bao nhiêu đức tính cao cả đó đãlàm cho tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh trở nên siêu việt, vô song không ai cóthể vợt hơn Nhng với sự kết hợp những đức tính và tấm gơng đạo đức đó, Ng-

ời cũng là tấm gơng đạo đức để bao nhiêu ngời khác có thể noi theo đặc biệt làthanh niên, học sinh THPT

Xuất phát từ cuộc đời hoạt động cách mạng của Ngời, Hồ Chí Minh đãkhẳng định vai trò to lớn của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng, họ chính

là một trong những lực lợng quan trọng tạo nên sự thắng lợi của cuộc khángchiến vĩ đại của dân tộc Việt Nam Ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc, các thế hệ thanh niên lại tiếp tục phát huy sứ mệnh lịch sử củamình Vì vậy, trong sự nghiệp giáo dục hiện nay chúng ta cần vận dụng tấmgơng đạo đức Hồ Chí Minh khái quát thành hệ thống, quan điểm về t tởng đạo

đức nói chung để giáo dục đạo đức cho thanh niên Đồng thời, tìm ra phơngpháp giáo dục đạo đức một cách khoa học cho thế hệ thanh thiếu niên, để họthực sự trở thành những ngời đủ đức đủ tài đảm đơng gánh vác trọng trách lớnlao mà bao thế hệ cha ông đã để lại, nhằm đa đất nớc thoát khỏi nghèo nàn lạchậu tiến tới sự phát triển nhanh và bền vững, hội nhập kinh tế quốc tế, sánh vaivới các cờng quốc năm châu nh Bác Hồ kính yêu đã từng mong muốn

1.1.3 Quan điểm của Đảng và Nhà nớc ta về giáo dục đạo đức và giáo dục t tởng đạo đức Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay.

Tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gơng của một vĩ nhân- lãnh tụcách mạng vĩ đại nhng đồng thời cũng là tấm gơng đạo đức của một ngời bìnhthờng, ai cũng có thể làm theo để làm một ngời cách mạng, một công dân tốt

Học tập t tởng- đạo đức Hồ Chí Minh đợc Đảng và nhân dân ta đặt ra từlâu, trong công cuộc đấu tranh dành độc lập dân tộc cũng nh trong sự nghiệpxây dựng Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Bớc vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệphoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế, để phát huy nguồn lực con ngời, yếu tốcơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững, Nghị quyết Hội nghị Ban chấphành Trung ơng Đảng lần thứ 2 (khoá VIII) “Về chiến lợc phát triển giáo dục

và đào tạo” khẳng định: Đ “ a việc giảng dạy t tởng Hồ Chí Minh vào nhà

tr-ờng phù hợp với từng lứa tuổi và từng bậc học là một trong những nội dung’’

giải pháp để thực hiện mục tiêu giáo dục trong thời kỳ mới, nhằm đào tạo

Đảng, toàn dân bắt đầu từ ngày 03- 02- 2007 đến hết nhiệm kỳ khoá X Cuộc

vận động nhằm: Làm cho toàn Đảng, toàn dân nhận thức sâu sắc về những“

nội dung cơ bản và giá trị to lớn của t tởng đạo đức và tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về ý thức tu dỡng, rèn luyện và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh sâu rộng trong toàn xã hội, đặc biệt trong cán bộ, đảng viên, đoàn viên, công chức, thanh niên, học sinh …T nâng cao đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô t; đẩy lùi sự suy thoái về t tởng chính trị, đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội; góp phần thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội X của Đảng” [16; 5] Bộ Giáo dục và Đào tạo

đã có chỉ thị đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động trong toàn ngành, yêu cầu

“Rà soát các chơng trình môn học và các hoạt động đang triển khai để lồngghép nội dung cuộc vận động’’ Chỉ thị về việc thực hiện cuộc vận động “Họctập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh” trong ngành giáo dục, đồngthời nhấn mạnh việc “Đẩy mạnh phơng pháp giáo dục nói chung và phơngpháp dạy học các môn khoa học Mác- Lênin, t tởng Hồ Chí Minh, môn chínhtrị, Giáo dục công dân, Đạo đức nói riêng trong nhà trờng’’

Nh vậy cùng với sự khẳng định t tởng Hồ Chí Minh là tài sản vô giá của

Đảng và nhân dân ta, Đảng ta cũng đồng thời nhận thức rằng đạo đức Hồ ChíMinh “Là tấm gơng sáng để mọi ngời Việt Nam học tập và noi theo’’ Đẩymạnh giáo dục t tởng đạo đức Hồ Chí Minh là vấn đề cấp thiết, đầu tiên đểphát hiện giải quyết những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn, là đòi hỏi kháchquan của mỗi cá nhân, đơn vị, địa phơng, từng ngành, tổ chức và của toàn xãhội; vậ dụng t tởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức

cho học sinh, phải làm cho ngời học thấy lại đợc mình, tự kiểm điểm bản thân,biết cần thiết phải điều chỉnh nhận thức để đáp ứng yêu cầu phát triển của xãhội; học đạo đức Hồ Chí Minh là học cách làm ngời, tác phong làm việc, cách

đối nhân xử thế

Hiện nay vấn đề vận dụng t tởng đạo đức Hồ Chí Minh để giáo dục đạo

đức cho học sinh THPT cha đợc đa vào giảng dạy chính khoá mà chủ yếu đợclồng ghép ở các môn học liên quan nên còn nhiều tồn tại, hạn chế; hiệu quảtuyên truyền giáo dục cha cao Do đó, tiếp tục nghiên cứu để nâng cao chất l-ợng công tác tuyên truyền, giáo dục t tởng đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh

là nhiệm vụ cấp thiết của mỗi giáo viên

Giỏo dục đạo đức là nhằm hướng tới mục đớch đào tạo những con ngườikhụng chỉ cú tài mà cũn cú đức, để cỏc em trưởng thành và trở thành người cúớch cho xó hội Giỏo dục đạo đức, cụng dõn trong nhà trường phổ thụng ViệtNam hiện nay, khụng chỉ thụng qua bộ mụn mà cũn thể hiện một cỏch tớch hợpthụng qua cỏc hoạt động của nhà trường: hoạt động của giỏo viờn chủ nhiệm,của tập thể giỏo viờn dạy lớp, của Đoàn và cỏc hoạt động ngoài giờ lờn lớp…

đó gúp phần nõng cao chất lượng giỏo dục toàn diện theo mục tiờu đào tạo,hỡnh thành nhõn cỏch học sinh, chỳ trọng tốt hơn đến chức năng dạy người

Tuy vậy, trong điều kiện hiện nay, khi khoa học tõm lý và giỏo dục phỏttriển, cụng nghệ thụng tin đó cú tỏc động sõu sắc trong từng lĩnh vực đời sốngcon người, nền giỏo dục nước nhà hội nhập quốc tế; đặc biệt, xó hội đang trờnđường đổi mới, hệ thống giỏ trị được thiết lập thống nhất và bền vững trong 3mụi trường giỏo dục… cần thiết chỳng ta phải đặt giỏo dục đạo đức cụng dõnthành vấn đề, cú sự tập trung giải quyết một cỏch đồng bộ, từ việc hoàn chỉnhnội dung chương trỡnh, sỏch giỏo khoa, đổi mới mạnh mẽ phương phỏp dạyhọc đến việc hiện đại húa hệ thống tổ chức giỏo dục hiện nay

Một trong những t tởng đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay là tăng ờng giáo dục đạo đức cho học sinh, điều này đợc thể hiện trong Nghị quyếtcủa Đảng, Luật giáo dục và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo Luật

c-giáo dục 2005 đã xác định: Mục tiêu của c-giáo dục phổ thông là giúp cho học“

sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con ngời Việt Nam XHCN, xây dựng t cách và trách nhiệm công dân…T’’(Điều 23- Luật Giáo dục) Trớc yêu cầu mới

của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trớc sự phát triển nhanh và mạnh

mẽ của kinh tế, xã hội, của khoa học- công nghệ nói chung và khoa học giáodục nói riêng, nội dung chơng trình và sách giáo khoa hiện hành đã bộc lộnhững hạn chế và bất cập Vì vậy phải đổi mới giáo dục đạo đức cho học sinhTHPT hiện nay là yêu cầu cấp thiết Bởi lẽ “Con ngời là vốn quý nhất’’, lànhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Nguồn lực con ngời chỉ cóthể đợc phát triển trên cơ sở mặt bằng dân trí đợc nâng cao, trên một nền tảngkiến thức nhất định thì mới phát huy đợc những năng lực sẵn có của con ngời

Do vậy phải bắt đầu chiến lợc con ngời từ giáo dục phổ thông, từ việc xác địnhnhững mục tiêu cần đạt của ngời học sau một quá trình giáo dục Công nghiệphoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế yêu cầu con ngời cần hội tụnhững phẩm chất cần thiết để biết làm chủ và hởng thụ những thành tựu mớicho sự phát triển Trong đó t cách công dân, đạo đức nghề nghiệp, ý thứcnghĩa vụ, bổn phận và trách nhiệm, ý chí phấn đấu vơn lên, tri thức và kỹ năng

có liên quan trực tiếp đến cuộc sống hằng ngày; tính tích cực, chủ động sángtạo … là những phẩm chất không thể thiếu của ngời công dân hiện đại Trớctình hình mới, Quốc hội đã ra Nghị quyết về đổi mới giáo dục phổ thông Mụctiêu của đổi mới giáo dục phổ thông là: “Nâng cao chất lợng giáo dục toàndiện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, phù hợp với thực tiễn và truyền thống ViệtNam; tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nớc phát triển trong khu vực

và trên thế giới’’ Thủ tớng Chính phủ ban hành chỉ thị về đổi mới chơng trìnhgiáo dục phổ thông thực hiện Nghị quyết của Quốc hội Chơng trình giáo dụcphổ thông yêu cầu đổi mới phơng pháp dạy học: “Phải phát huy tính tích cực,chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm từng môn học; đặc

điểm đối tợng học sinh; điều kiện của từng lớp học, bồi dỡng cho học sinh

ph-ơng pháp tự học, khả năng hợp tác; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vàothực tiễn; tác động vào tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệmhọc tập của học sinh’’

Nh vậy điểm nhấn trong đổi mới giáo dục phổ thông là đổi mới phơngpháp dạy học nhằm kết hợp nhuần nhuyễn giữa phơng pháp dạy học truyền

thống và phơng pháp dạy học hiện đại để phát huy tính tích cực chủ động sángtạo của ngời học.

Hồ Chớ Minh - một trong những nhà tư tưởng, nhà lónh đạo cỏch mạngquan tõm nhiều đến vấn đề giỏo dục đạo đức và cú nhiều cống hiến vào việcphỏt triển những tư tưởng đạo đức mới Ngay từ những ngày đầu lập nước, dựbộn bề cụng việc, Người vẫn đặc biệt chỳ ý đến mục tiờu của giỏo dục Ngườinhấn mạnh: một dõn tộc dốt là một dõn tộc yếu Người coi dốt cũng là mộtthứ giặc, cựng với giặc đúi và giặc ngoại xõm Cho nờn, để làm cỏch mạng,

mà trước hết là để diệt giặc dốt, thỡ cần phải học Người khẳng định, “học đểsửa chữa tư tưởng, hăng hỏi theo cỏch mạng, học để tu dưỡng đạo đức cỏchmạng; học để tin tưởng vào đoàn thể; học để hành” {30; 316- 317} Trờn cơ

sở đú, Hồ Chớ Minh đó sỏng lập ra một hệ thống giỏo dục xó hội hoàn toànmới về chất Hệ thống đú lấy toàn dõn làm đối tượng, kết hợp giỏo dục giađỡnh với giỏo dục nhà trường và giỏo dục xó hội Tớnh khoa học kết hợp vớitớnh nhõn đạo là nột nổi bật trong tư tưởng Hồ Chớ Minh về một hệ thống giỏodục mới, trong đú cú giỏo dục đạo đức

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chớ Minh luụn tõm niệm “vỡ lợi ớch mười nămthỡ phải trồng cõy, vỡ lợi ớch trăm năm thỡ phải trồng người” Điều đú đó lýgiải vỡ sao trong suốt cuộc đời và sự nghiệp của mỡnh, Hồ Chớ Minh luụnquan tõm đến giỏo dục và đào tạo con người Người đó phõn tớch một cỏchđơn giản và dễ hiểu rằng, “khụng cú giỏo dục, khụng cú cỏn bộ thỡ cũngkhụng núi gỡ đến kinh tế, văn húa” {25; 184} Người đặc biệt nhấn mạnh vaitrũ của đạo đức và luụn quan tõm đến việc giỏo dục đạo đức trong hoạt độnggiỏo dục và đào tạo Người luụn cho rằng, “hiền dữ phải đõu là tớnh sẵn, phầnnhiều do giỏo dục mà nờn” Đối với Người, việc quan tõm đến giỏo dục là vỡmuốn “đào tạo ra những cụng dõn tốt và cỏn bộ tốt cho nước nhà” {31; 3}.Những cụng dõn tốt, những cỏn bộ tốt đú, đương nhiờn phải cú đủ cả đức lẫn tài

Giỏo dục núi chung, giỏo dục đạo đức núi riờng, chớnh là phương thứcchuyển văn húa đạo đức của xó hội thành văn húa đạo đức của cỏ nhõn Núicỏch khỏc, đú là phương thức và quỏ trỡnh chuyển những nguyờn tắc, nhữngchuẩn mực, những quan điểm và lý tưởng đạo đức của xó hội thành nhữngphẩm chất đạo đức cỏ nhõn, thành nhu cầu và tỡnh cảm đạo đức, thành niềmtin và tri thức, thành trỏch nhiệm và nghĩa vụ, thành ý chớ và động cơ cỏ nhõn,thành năng lực sỏng tạo và tự đỏnh giỏ đạo đức của mỗi con người Chủ tịch

Hồ Chớ Minh cho rằng, cụng việc này phải tiến hành thường xuyờn, phải “rốnluyện bền bỉ hàng ngày”, phải coi đõy là cụng việc của tất cả mọi người vàdiễn ra ở mọi lỳc, mọi nơi Đõy cũng là một cụng việc hết sức khú khăn, đũihỏi một sự nỗ lực, tớnh tự kiềm chế và cả đức tớnh kiờn trỡ, nhẫn nại Cho nờn,mỗi con người, trong suốt cuộc đời của mỡnh, cần phải nỗ lực rốn luyện liờntục để khẳng định và vươn tới cỏi thiện, chống lại cỏi ỏc trong cuộc sống vàngay cả trong chớnh bản thõn mỡnh

Trong điều kiện hiện nay, nền kinh tế thị trờng cùng với quá trình toàncầu hoá đã ảnh hởng mạnh mẽ đến quá trình hình thành nhân cách đạo đứccủa thanh, thiếu niên Trên thực tế hầu hết các nhà trờng vẫn giữ vững kỷ cơng

nề nếp, chú trọng giáo dục đạo đức trong học đờng để tồn tại và phát triển.Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn có những biểu hiện sút kém về đạo đức nh cờ bạc,rợu chè, trộm cắp… mà chúng ta cha kiểm soát và ngăn chặn đợc

Chủ tịch Hồ Chớ Minh coi việc học khụng chỉ là để “tu dưỡng đạo đứccỏch mạng’’ mà phải gắn học với hành, gắn lý luận với thực tiễn Thực tiễnbao giờ cũng là mụi trường rốn luyện, thể hiện và thử thỏch những phẩm chấtđạo đức của con người Vỡ vậy, “Chỳng ta khụng tin vào việc rốn luyện, giỏodục và học tập nếu những việc đú chỉ đúng khung trong cỏc nhà trường và bịtỏch rời cuộc sống sụi nổi” {36; 372} Để đảm bảo cú hiệu quả cao, giỏo dụcđạo đức khụng chỉ là làm cho mọi người học thuộc lũng những nguyờn tắc,chuẩn mực đạo đức mà phải làm cho người học nhận thức sõu sắc nội dung, ý

nghĩa của nó và lấy đó làm cơ sở định hướng cho hành vi của mình Trướcđây, V.I.Lênin cũng đã từng nhấn mạnh rằng: giáo dục đạo đức cho con ngườikhông phải chỉ đơn giản là “nói cho họ nghe những bài diễn văn êm dịu haynhững phép tắc đạo đức” Bởi vì, nếu học nhiều và đọc nhiều nhưng không cókhả năng kết hợp những kiến thức đã học vào hoạt động và những hành độngcủa mình thì cũng chỉ là “những tên mọt sách hay những kẻ khoác lác” màthôi Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nhấn mạnh, “học phải đi đôi với hành”,

“lý luận đi đôi với thực tiễn”, lời nói phải đi đôi với việc làm; lý luận không

có thực tiễn là lý luận suông, thực tiễn không có lý luận là thực tiễn mùquáng Chính bản thân Người là bằng chứng sinh động và đầy thuyết phụccủa sự kết hợp tuyệt vời đó

Ai cũng biết thế hệ trẻ chuẩn bị hành trang vào đời cần phải tích luỹ cáckiến thức khoa học, công nghệ, ngoại ngữ, tin học… nhưng nếu chỉ chừng đóthôi mà không lưu tâm hoặc bỏ qua việc trau dồi phẩm chất chính trị, đạo đức,lối sống, văn hóa ứng xử, văn hóa giao tiếp, ý thức pháp luật thì rất dễ dẫnđến sự phát triển lệch lạc, phiến diện Đã đến lúc chúng ta cần phải ý thứcđược rằng, giáo dục đạo đức, thực chất là giáo dục nhân cách, hình thành vàphát triển hài hòa, toàn diện nhân cách của con người nhằm đáp ứng cho yêucầu của sự nghiệp đổi mới Giáo dục đạo đức là quá trình hình thành, pháttriển và hoàn thiện ý thức đạo đức cũng như năng lực thực hiện hành vi đạođức của mỗi cá nhân Đây cũng là quá trình giúp cho cá nhân không chỉ hìnhthành mà còn góp phần củng cố những nhu cầu đạo đức, đặc biệt là hìnhthành và nuôi dưỡng những tình cảm, niềm tin và lý tưởng đạo đức Trên cơ

sở đó, giúp cho mỗi cá nhân có thể nhận diện được các mặt tích cực và tiêucực trong hoạt động của con người và xã hội Từ đó con người sẽ có ý thứctrách nhiệm hơn, dám vì mình, vì mọi người và vì những giá trị đạo đức đíchthực Tất cả sẽ tạo thành động lực thúc đẩy cá nhân thực hiện hành vi đạo

đức, đồng thời sáng tạo ra những giá trị đạo đức mới, phù hợp với giai đoạnlịch sử mới.

Hiện thực xã hội những năm vừa qua, đôi lúc làm chúng ta thực sự lúngtúng Tuy nhiên, không phải vì thực trạng đó mà đổ lỗi cho khách quan, chonền kinh tế thị trường Mỗi chúng ta cần phải nhận diện các hiện tượng đó vớinhững mặt tích cực và tiêu cực để kiểm soát và điều chỉnh hành vi của chínhmình Nghĩa là phải có cái nhìn khách quan, phải có sự đánh giá nghiêm túctrước những diễn biến của đời sống đạo đức xã hội những năm vừa qua Đảng

ta cũng đã thừa nhận là “thiếu sự chuẩn bị đầy đủ”, “chưa chú ý đúng mứcvấn đề giáo dục, rèn luyện phẩm chất chính trị và đạo đức” Chính vì xem nhẹhay chưa chú ý đúng mức việc giáo dục đạo đức nên cả xã hội đã phải chứngkiến quá nhiều những hành vi vô đạo đức, phản luân lý Vì vậy, hơn lúc nàohết, cùng với việc đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, việc chú trọng côngtác giáo dục đạo đức với nhiều nội dung, bằng nhiều hình thức phù hợp, thiếtthực, sẽ giúp mỗi người Việt Nam, đặc biệt là giúp cho thế hệ trẻ biết vươnlên với tinh thần, tình cảm và trách nhiệm của mình, làm chủ được một cáchđúng đắn tri thức hiện đại, trở thành những con người có đầy tâm, đủ tài, biết

“đau với nỗi đau của đất nước, biết lo với nỗi lo chung của đất nước” Nóicách khác, trong giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi mỗi cá nhân phải biết tự

“xoá đói về thông tin, về trí tuệ”, phải biết tự “xoá nghèo về nhân cách và đạođức làm người” để thực sự trở thành những công dân vừa “hồng” vừa

“chuyên” nhằm xây dựng đất nước “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như Bác Hồ

đã từng mong đợi Để làm được điều đó chúng ta cần nghiên cứu, vận dụngsáng tạo, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức để giáo dục đạo đức cho học sinhTHPT đáp ứng yêu cầu của một người công dân trong xã hội mới Việc vậndụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức để giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻhọc đường cũng như các từng lớp nhân dân là yêu cầu quan trọng cấp thiết

trong giai đoạn hiện nay Điều này cần được tiến hành với nhiều hình thứcsinh động, phong phú trên cơ sử nội dung khoa học và phương pháp truyềnthụ có hiệu quả nhằm phát huy tính độc lập tự giác trong mỗi học sinh, từ đóhình thành cho học sinh phổ thông thói quen, kỹ năng vận dụng những trithức đã học vào cuộc sống học tập, lao động và sinh hoạt.

1.2 Vai trò, vị trí của môn GDCD và vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh THPT

Giáo dục công dân được hiểu theo nghĩa rộng là đào tạo thế hệ trẻ trởthành những người lao động mới với những phẩm chất và năng lực nhất định

về sức khỏe, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, đáp ứng được yêu cầu sự nghiệp đổimới trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh

tế quốc tế

Mục tiêu của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa là đào tạo những người tích

cực xây dựng và bảo vệ Tổ quốc có văn hoá cao, phát triển toàn diện MônGDCD ở trường THPT cùng với các môn học khác đều có nhiệm vụ giáo dục

tư tưởng, đạo đức cho học sinh Song môn GDCD là môn trực tiếp nhất vềmặt này “Môn GDCD có mục tiêu giáo dục học sinh THPT trở thành nhữngcông dân của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đáp ứng yêu cầu xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Nói cụ thể hơn môn GDCD góp phần đàotạo thế hệ trẻ trở thành những người lao động mới, hình thành ở họ nhữngphẩm chất, năng lực, nhân cách của người công dân mới’’ {33; 8} Nhữngkiến thức về môn học này bao gồm các tri thức thuộc về xây dựng nhân sinhquan, hình thành những quan niệm, tư tưởng tình cảm, hành vi của con người.Tại hội nghị tập huấn giáo viên về GDĐĐ do Viện Khoa học Giáo dục ViệtNam tổ chức, Giám đốc Sở GD- ĐT TP.HCM TS, Huỳnh Công Minh khẳngđịnh: “Những kiến thức từ môn GDCD đã vượt ra khỏi SGK để đến với từngđối tượng học sinh, kích thích tính tích cực, phù hợp với tâm lý của các em”

Nếu như các môn học khác của khoa học tự nhiên và của khoa học xã hội cónhiệm vụ là cung cấp tri thức về tự nhiên và về xã hội thì môn GDCD cungcấp những tri thức về nhân sinh quan, tri thức làm người Những tri thức củaGDCD trực tiếp xây dựng tư tưởng, tình cảm đạo đức và hành vi đạo đức,trách nhiệm và nghĩa vụ công dân đối với gia đình, học đường và cộng đồng

xã hội Trên cơ sở tri thức của môn học học sinh sẽ hình thành những quanđiểm mới, những khuynh hướng tư tưởng mới, động cơ, hoài bão, lòng tin vàhành vi tốt đẹp của con người

Nội dung chương trình môn GDCD ở trường THPT: “Được xây dựng

và phát triển dựa trên cơ sở tri thức của các môn khoa học cơ bản: Triết học,đạo đức học, kinh tế chính trị, chủ nghĩa xã hội khoa học, luật học và cácđường lối chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước hiệnnay’’ Môn GDCD hướng vào ba mục tiêu cơ bản:

Một là: Trang bị tri thức công dân trên các lĩnh vực, chính trị, tư tưởng,

kinh tế, đạo đức, pháp luật

Hai là: Hình thành ý thức công dân, ý thức quyền và nghĩa vụ; giáo dục

tinh thần trách nhiệm, tình cảm lành mạnh của người công dân

Ba là: Rèn luyện hành vi, thói quen, ý thức, tình cảm đạo đức, phù hợp

với chuẩn mực xã hội, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thứcđã tích luỹ giảiquyết những vấn đề trong cuộc sống

Quá trình dạy học môn GDCD là quá trình khai thác tiềm năng và pháttriển tâm lực học sinh, phát triển tính tích cực hoạt động nhận thức và nănglực tự hoàn thiện nhân cách của học sinh Coi trọng nguyên tắc hoạt động,gắn việc học tập với các hoạt động xã hội, hoạt động lao động sản xuất vàhoạt động thực tiễn Môn GDCD hướng học sinh đến những giá trị cơ bản củangười công dân Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH; những giá trịvăn hoá tốt đẹp của dân tộc và tiếp thu những tinh hoa văn hoá của nhân loại;

giúp học sinh có sự thống nhất cao giữa ý chí và hành động, giữa lời nói vàviệc làm.

Trên thực tế, công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức cho học sinh thườngthoát ly khỏi bộ môn GDCD Mọi người thường quan niệm việc giáo dục tưtưởng đạo đức cho học sinh chỉ tập trung ở một số người như: Ban giám hiệu,giáo viên chủ nhiệm, Đoàn thanh niên Vì vậy không gắn giáo dục tư tưởngvới tri thức của môn GDCD Chưa nhận thức đầy đủ rằng tri thức của mônGDCD, bản thân nó đã chứa đựng tri thức về nhân sinh Do quan niệm trêndẫn đến coi nhẹ môn GDCD: coi đây là môn học phụ, thậm chí có thể cắt bớtgiờ dạy, hoặc điều chuyển giáo viên khác sang dạy Làm như vậy, nhữngngười này không hiểu rằng tri thức về GDCD và việc vận dụng tư tưởng HồChí Minh về đạo đức góp phần hình thành cho học sinh thế giới quan, nhânsinh quan, phương pháp nhận thức khoa học và hoạt động thực tiễn đa dạng,phong phú

Công tác giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh là rất quan trọng trongnhà trường hiện nay Việc giáo dục tư tưởng phải được thực hiện thông quakiến thức bài giảng, không thể hô hào chung chung, nêu khẩu hiệu và lời kêugọi thoát khỏi tri thức của bài giảng Phải gắn việc giáo dục tư tưởng đạo đức

ở môn học với ngoài thực tiễn xã hội, phải gắn bài giảng với các chủ đề lớncủa xã hội Hầu hết học sinh THPT chưa trưởng thành về nhận thức và tâmsinh lý cho nên mức độ giáo dục đạo đức cho học sinh THPT là phải phù hợpvới trình độ, lứa tuổi không thể đòi hỏi quá cao Giáo dục tư tưởng đạo đứccho học sinh thông qua môn GDCD, đó là việc làm bắt buộc và khó Ở đây,phải xuất phát từ các khái niệm của đạo đức học, triết học, của pháp luật đểhình thành ở các em những tình cảm đạo đức và hành vi đạo đức, hành vipháp luật Trong quá trình giáo dục tư tưởng, đạo đức cho học sinh phải gắnvới thực tiễn, xuất phát và liên hệ với thực tiễn cuộc sống để giáo dục Mỗi

giờ học phải mang lại cho người học những hiểu biết mới, kích thích học sinhsuy nghĩ, xem xét lại những nhận thức của bản thân, từ đó bồi dưỡng ý thứcđạo đức và hình thành những hành vi đạo đức tốt đẹp, trong sáng, trung thựctrong cuộc sống hằng ngày Dựa trên khung chương trình và quan điểm chỉđạo của Bộ Giáo dục Đào tạo, giáo viên giảng dạy có thể chủ động sáng tạo raphương pháp giảng dạy phù hợp, thiết kế các đồ dùng dạy học hợp lý để sửdụng trong quá trình giảng dạy nhằm, thực hiện các mục tiêu của giáo dục đặt

ra, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh, bồi dưỡng khả năng

tự học, lòng say mê học tập, khát vọng vươn lên để làm chủ bản thân và cuộcsống sau này

GDĐĐ là một trong những vấn đề nổi bật trong tư tưởng đạo đức HồChí Minh Người đặc biệt chú ý đến vấn đề đạo đức và luôn quan tâm đếnviệc giáo dục đạo đức trong sự nghiệp trồng người Công cuộc đổi mới ởnước ta hiện nay đang cần những công dân tốt và đội ngũ cán bộ có đủ đức,

đủ tài Việc tăng cường công tác GDĐĐ là một trong những yêu cầu cấp thiếtcủa sự nghiệp phát triển con người trong giai đoạn mới ở nước ta hiện nay.Song để thực hiện quá trình này thành công cần gắn việc dạy và học với thực

tế cuộc sống, với đời sống hằng ngày của các em Theo Hồ Chí Minh, việchọc tập phải được diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi, không chỉ học trong nhà trường,trong sách vở, mà còn học lẫn nhau, học nhân dân; không học nhân dân làmột thiếu sót lớn; học tập trong việc làm hằng ngày việc lớn cũng như việcnhỏ, học kinh nghiệm thành công cũng như kinh nghiệm thất bại

Những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử của 20 năm đổi mới làđiều kiện kinh tế xã hội làm thay đổi sự phát triển con người, đặc biệt là sựphát triển của các thế hệ thanh, thiếu niên Sự quan tâm đặc biệt giáo dục phổthông đã hình thành môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn để học sinh họctập, rèn luyện, phấn đấu, nuôi dưỡng khát vọng trở thành người đoàn viên

thanh niên- công dân có ích cho xã hội Tổ chức Đoàn thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh ở các trường THPT có vai trò to lớn trong rèn luyện đạo đức,xây dựng niềm tin, kế thừa truyền thống dân tộc, quê hương, giáo dục lýtưởng cho thanh niên- học sinh theo con đường Đảng và nhân dân ta đã chọn

Tuy nhiên quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế

đã phát sinh nhiều vấn đề ảnh hưởng đến tâm lý, nhân cách của học sinh Mặttrái Internet là một ví dụ, bên cạnh những tiện ích như cung cấp thông tinnhanh chóng, kịp thời, rút ngắn khoảng cách giữa mọi người thì Intenet cũngđang là nguyên nhân dẫn tới sự suy giảm đạo đức học sinh nếu học sinh thiếu

kĩ năng chọn lọc thông tin Quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT làmột quá trình lâu dài có nhiều khó khăn phức tạp, chịu tác động của nhiều yếu

tố như tâm lý lứa tuổi, ước mơ hoài bão, môi trường giáo dục gia đình, nhàtrường, xã hội Do đó, trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh giáoviên phải vận dụnc những quan điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạođức cho thanh niên phân tích kỹ để đưa ra phương pháp giáo dục thích hợpvới từng đối tượng học sinh

Thứ nhất, phải hiểu tâm lý lứa tuổi, tính cách của thanh niên.

Là lãnh tụ của Đảng và của dân tộc nhưng Hồ Chí Minh luôn sống giản

dị, gần gũi và chan hoà với tất cả mọi người Với mỗi lứa tuổi Người luôn cóhiểu biết sâu sắc Đối với nhi đồng Hồ Chí Minh viết:

Trẻ em như búp trên cành

Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan {25; 203}

Cũng như vậy đối với thanh niên, Hồ Chí Minh thấy rõ: “Thanh niên tarất hăng hái’’ {25; 162}, họ là thế hệ đang đứng trước ngưỡng cửa bước vàođời, tràn đầy khát khao lý tưởng, mang trong mình nhiều ước mơ và giàu tính

sáng tạo Hơn nữa, họ còn là lớp người ham hiểu biết, nhanh nhạy với cáimới, muốn thể hiện sự khám phá, thể nghiệm Không chỉ có vậy, Hồ ChíMinh còn nhận thấy, thanh niên là lớp người sung sức, giàu lòng nhiệt thành,ham hành động để thử sức, sẵn sàng đón nhận khó khăn, thử thách Tuynhiên, thanh niên là lứa tuổi mới lớn nên có nhiều tình cảm bồng bột, dễ xúccảm, dễ chịu những tác động khách quan, cả tác động tốt và xấu Đặc biệt họchưa có kinh nghiệm nên dễ nản chí, dễ giao động và vấp ngã Vì vậy trongquá trình giáo dục đạo đức cho thanh niên chúng ta cần hết sức lưu ý về điềunày

Thứ hai: về lý tưởng sống của thanh niên.

Hồ Chí Minh nhận thấy rằng, thanh niên là lực lượng to lớn, là một bộphận quan trọng của dân tộc Thanh niên là lứa tuổi tràn đầy những ước mơ,hoài bão, mang trong mình tâm lý hướng tới cái cao đẹp, họ luôn cần đếnnhững vũ khí tinh thần để vượt qua khó khăn, thử thách Việc bồi dưỡng giáodục, giúp thanh niên hiểu được giá trị của độc lập dân tộc, bản chất tốt đẹpcủa chủ nghĩa xã hội chính là trang bị cho họ vũ khí tinh thần, từ đó họ sẽ xácđịnh được ý thức trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc Hồ Chí Minh đã từng nói tuổi trẻ đồng nghĩa với sáng tạo, năngđộng, linh hoạt, đây là lứa tuổi đẹp nhất cuộc đời là mùa xuân của xã hội.Trong điều kiện hiện nay chúng ta cần bồi dưỡng lý tưởng, lòng yêu nước, ýchí tự lực, tự cường, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu, không chịu thua kémcác nước trong khu vực và trên thế giới để tạo nên giá trị vững bền cho thanhniên, giúp cho họ tự tin vượt qua khó khăn thử thách, giúp cho thanh niên biếtnhận ra cái đúng, cái sai, biết tiếp thu những tinh hoa, cũng như có bản lĩnhchính trị vững vàng để vượt qua những cám dỗ trong cuộc đời

Lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đã trở thành niềm tin, lẽsống của nhiều thế hệ khác nhau Do vậy, Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở cần

phải giỏo dục cho thanh niờn nhận thức đỳng và hiểu được lý tưởng cao đẹp

ấy mà biết bao chiến sỹ cộng sản, người con yờu nước của dõn tộc đó hi sinh,biết bao thế hệ thanh niờn đó xếp bỳt nghiờn lờn đường ra trận chiến đấu khituổi đời cũn rất trẻ Cần thiết phải giỏo dục lý tưởng sống cho thanh niờn giỳp

họ ý thức được rằng con đường đi đến lý tưởng cao đẹp là con đường phải đổ

mồ hụi, xương mỏu nhưng là con đường vinh quang và rất đỏng tự hào.Những tấm gương đạo đức cỏch mạng tiờu biểu như Lý Tự Trọng, Trần Phỳ,

Hà Huy Tập cần phải được nờu gương để học sinh học tập, noi theo và từ đúxỏc định lý tưởng sống cho mỡnh

Tuy nhiờn trờn thực tế đa số thanh niờn cú những biểu hiện rất tớch cựctrong quỏ trỡnh học tập và rốn luyện như tự giỏc học tập, cú nhiều ước mơ,hoài bóo, ham học hỏi, khỏm phỏ, cú lý tưởng sống cao đẹp…cũng cũn tồn tạimột bộ phận khụng nhỏ số thanh niờn cú biểu hiện tiờu cực như sống buụngthả, chỏn nản, mất phương hướng trong cuộc sống Từ thực trạng đú, đũi hỏitrong quỏ trỡnh giỏo dục đạo đức cho thanh niờn, học sinh THPT chỳng taphải nghiờn cứu kỹ đặc điểm về tõm lý lứa tuổi, giỏo dục hỡnh thành lý tưởngsống cho học sinh giỳp cỏc em cú những định hướng đỳng đắn cho bản thõnmỡnh Vận dụng tư tưởng Hồ Chớ Minh về đạo đức trong quỏ trỡnh giỏo dụcđạo đức cho học sinh; kết hợp việc đổi mới cụng tỏc giỏo dục cụng dõn là mộttrong những con đường cơ bản nhất để tạo nờn những chuyển biến tớch cực vềđạo đức lối sống cho thanh niờn đặc biệt là học sinh THPT

Thứ ba, yếu tố tác động của gia đình.

Gia đỡnh là nơi con người sinh ra và lớn lờn, là mụi trường đầu tiờn vàcũng là tiểu mụi trường trọn đời của mỗi con người Trước đõy, Chủ tịch HồChớ Minh đó từng nhấn mạnh: “Nhiều gia đỡnh cộng lại mới thành xó hội, xóhội tốt thỡ gia đỡnh càng tốt, gia đỡnh tốt thỡ xó hội mới tốt Hạt nhõn của xó

hội là gia đỡnh’’ {26; 523} Gia đỡnh khụng những là mụi trường đầu tiờn mà

cũn là mụi trường quan trọng trong việc giỏo dục nếp sống và hỡnh thành nhõn

cỏch cho mỗi con người Núi cỏch khỏc, gia đỡnh là mụi trường khụng thểthiếu và cũng khụng thể thay thế được đối với sự phỏt triển của mỗi conngười Bởi, “gia đỡnh là trường học đầu tiờn” trước khi con người đến vớitrường đời Một nhà nghiờn cứu đó rất cú lý khi cho rằng: “Tỡnh cảm nhõnhậu, phong độ xỳc cảm là trung tõm của nhõn tớnh Nếu tỡnh cảm nhõn hậukhụng được giỏo dục từ thời ấu thơ thỡ bạn sẽ khụng bao giờ giỏo dục đượcnữa, bởi vỡ chất người chõn chớnh đú chỉ được định hỡnh trong tõm hồn conngười đồng thời với việc nhận thức những chõn lý đầu tiờn và quan trọngnhất…” {37; 523} Thi hào Gớt đó núi rằng, ai tỡm được sự bỡnh an trong tổ

ấm gia đỡnh, thỡ đú là người hạnh phỳc nhất Cho nờn “gia đình là môi trờng

quan trọng bậc nhất trong giáo dục đạo đức” Bởi giỏo dục gia đỡnh là nền

tảng cú tỏc động vụ cựng to lớn đến sự phỏt triển của cỏ nhõn và cả cộngđồng Điều đú đó lý giải vỡ sao Đảng và Nhà nước ta luụn coi việc xõy dựnggia đỡnh văn húa mới là một trong những nội dung quan trọng của chiến lượcphỏt triển đất nước, phỏt triển con người Trong Bỏo cỏo chớnh trị tại Đại hộiVIII, Đảng ta đó khẳng định: “Xõy dựng gia đỡnh no ấm, bỡnh đẳng, tiến bộ vàhạnh phỳc, làm cho gia đỡnh thực sự là tế bào lành mạnh của xó hội, là tổ ấmcủa mỗi người’’ Vỡ vậy, trong giai đoạn hiện nay, việc xõy dựng gia đỡnh vănhoỏ luụn gắn liền với tăng cường vai trũ của gia đỡnh trong giỏo dục đạo đứctheo những chuẩn mực đạo đức tốt đẹp của dõn tộc, để mỗi con người lớn lờntrong tỡnh cảm, trong sự chăm súc, giỏo dục lẫn nhau Gia đỡnh phải là chỗdựa tinh thần, trở thành nơi cú đủ sức mạnh để chống lại mọi tỏc động xấu từbờn ngoài, ngăn chặn mọi tiờu cực từ phớa xó hội, giỳp mỗi cỏ nhõn cú điềukiện phỏt triển tốt hơn nhằm phỏt triển toàn diện con người

Giỏo dục đạo đức là quỏ trỡnh hỡnh thành, phỏt triển và hoàn thiện ýthức đạo đức cũng như năng lực thực hiện hành vi đạo đức của mỗi cỏ nhõn.Đõy cũng là quỏ trỡnh giỳp cho cỏ nhõn khụng chỉ hỡnh thành mà cũn gúpphần củng cố những nhu cầu đạo đức, đặc biệt là hỡnh thành và nuụi dưỡng

những tình cảm, niềm tin và lý tưởng đạo đức Trên cơ sở đó, giúp cho mỗi cánhân có thể nhận diện được các mặt tích cực và tiêu cực trong hoạt động củacon người và xã hội Từ đó con người sẽ có ý thức trách nhiệm hơn, dám vìmình, vì mọi người và vì những giá trị đạo đức đích thực Tất cả sẽ tạo thànhđộng lực thúc đẩy cá nhân thực hiện hành vi đạo đức, đồng thời sáng tạo ranhững giá trị đạo đức mới, phù hợp với giai đoạn lịch sử mới.

Do đó, chỉ bằng cách tăng cường giáo dục lý tưởng, đạo đức cáchmạng, lối sống văn hoá, ý thức công dân đi đôi với đổi mới toàn diện giáo dục

và đào tạo, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh… thì mới khắc phụcđược mặt trái của CNH, HĐH; kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế.Vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh để giáo dục đạo đức cho học sinh làmột trong những con đường để thực hiện mục tiêu đó

1.3 Thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh Trường THPT Can Lộc, Hà Tĩnh

1.3.1 Một số nét về Trường THPT Can Lộc

Trường THPT Can Lộc là ngôi trường THPT đầu tiên của huyện CanLộc có lịch sử hình thành và phát triển từ những năm kháng chiến chống Mỹcứu nước, trường đóng tại địa bàn xã Trường Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh HàTĩnh Can Lộc là một địa danh giàu truyền thống yêu nước đấu tranh cáchmạng kiên cường Từ xưa đến nay quê hương Can Lộc đã có nhiều người đỗđại khoa, có nhiều danh nhân, nhiều vị tướng giỏi, có công lao lớn với quêhương đất nước, những nhà khoa học đầu ngành, nhà chính trị nổi tiếng như

La sơn phu tử Nguyễn Thiếp, Thám hoa Phan Kính, Nguyễn Huy Oánh,Nguyễn Huy Hổ, Nguyễn Huy Tự, Võ Liêm Sơn… Trải qua chặng đường 50năm hình thành và phát triển, tình hình giáo dục của Trường trong những nămqua có nhiều chuyển biến tích cực, nề nếp dạy và học luôn được duy trì, pháttriển Năm học 2009-2010 trường có đội ngũ cán bộ giáo viên là 90 người,đáp ứng đủ cho việc phân công giảng dạy, có 33 lớp với tổng số 1655 học

sinh Nhưng đây là địa phương thuần tuý sản xuất nông nghiệp nên trong quátrình phát triển kinh tế xã hội nói chung và quá trình giáo dục đạo đức chohọc sinh có những thuận lợi và khó khăn nhất định.

Trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Huyện uỷ,UBND huyện Can Lộc, sự hỗ trợ nhiệt tình của các ban ngành đoàn thể địaphương, sự quan tâm chỉ đạo kịp thời của Sở GD và ĐT tỉnh Hà Tĩnh; đặcbiệt sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với các chiến sỹ công an HuyệnCan Lộc trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh Đội ngũ cán bộ giáoviên của Trường được đào tạo bài bản qua hệ thống đào tạo chính quy từchuẩn trở lên về chuyên môn nghiệp vụ nên thuận lợi cho các hoạt động giảngdạy của nhà trường ngày càng có chất lượng Trường có 3 giáo viên trực tiếpgiảng dạy môn GDCD, số tiết giảng dạy trên tuần ít nên có điều kiện để đầu

tư chuyên môn, đẩy mạnh các hoạt động ngoại khoá, xây dựng các chuyên đề

để áp dụng trong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh

Trong những năm gần đây, vấn đề dạy và học môn GDCD đã và đangđược đổi mới và là một trong những môn học được xác định trực tiếp thực

hiện nhiệm vụ quan trọng: giáo dục đạo đức cho học sinh- đòi hỏi cấp bách

của xã hội đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông Chương trìnhSGK có nhiều đổi mới cả về nội dung lẫn hình thức, sự đổi mới này rất thíchhợp cho việc dạy và học của giáo viên và học sinh

Bên cạnh thuận lợi cũng không ít những khó khăn, học sinh của Trườngthuộc 10 xã vùng thượng Can Lộc nên có địa bàn rất rộng, phức tạp, khó quản

lý, điều kiện phát triển kinh tế còn chậm, nhận thức của một bộ phận phụhuynh và học sinh về vấn đề giáo dục đạo đức chưa cao Một số thanh niênlêu lỏng ở bên ngoài thường xuyên vào lôi kéo học sinh trong trường bỏ giờ,

bỏ tiết, tham gia vào các tệ nạn xã hội…đã ảnh hưởng không ít đến đạo đức

học sinh Sự phối hợp giáo dục giữa gia đình, nhà trường, xã hội chưa thật sựchặt chẽ

1.3.2 Thực trạng đạo đức của học sinh Trường THPT Can Lộc

1.3.2.1 Một số thành tựu nổi bật

Thực hiện Chỉ thị 34/CT-TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết Hội nghịBCH Trung ương 6 lần 2 khoá 8, các cấp lãnh đạo Đảng, đoàn thể, chínhquyền ở Hà Tĩnh đã thường xuyên quan tâm chỉ đạo kịp thời công tác giáodục chính trị, tư tưởng, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ giáo viên,học sinh trong nhà trường Tại Trường THPT Can Lộc công tác giáo dục đạođức cho học sinh luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo kịp thời của các cấplãnh đạo, đã có sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức trong nhà trường khitriển khai thực hiện nhiệm vụ này Hàng năm Nhà trường đã kết hợp vớiĐoàn thanh niên, Hội cha mẹ học sinh, chi đoàn giáo viên tổ chức tốt cáccuộc thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, quyên góp ủng hộbạn nghèo trong dịp tết nguyên đán, phong trào thu gom giấy loại gây quỹtrong các chi đoàn, tổ chức trao thưởng và tôn vinh những học sinh có thànhtích cao trong học tập và rèn luyện, tổ chức các đợt giao lưu văn nghệ với đềtài ca ngợi Đảng, Bác Hồ, ca ngợi vẻ đẹp của quê hương đất nước…nhằmkhơi dậy tình yêu quê hương đất nước lòng tự hào dân tộc từ đó từng bướcvận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong quá trình giáo dục đạo đứccho học sinh THPT Đặc biệt, Nhà trường đã thực hiện chủ trương giao khoándiện tích đất vườn trường và các tài sản cụ thể cho các lớp với phương châm

“mỗi vùng đất đều có chủ’’ để giao khoán trách nhiệm cho mỗi lớp và từng cánhân học sinh; sau mỗi tháng BGH nhà trường kết hợp với Đoàn trường kiểmtra đánh giá và trao thưởng cho những chi đoàn có thành tích xuất sắc, đồngthời nhắc nhở phê bình, trừ điểm thi đua của tháng đối với những chi đoàn viphạm khuyết điểm Hằng năm Nhà trường giao cho các giáo viên môn GDCD

phối hợp với công an Huyện Can Lộc tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về Luật

an toàn giao thông, Luật phòng chống ma tuý,…xây dựng cho học sinh ý thức

tự giác chấp hành pháp luật, chủ động, cảnh giác hơn với tệ nạn ma tuý

Theo lời dạy của Bác Hồ “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích

trăm năm trồng người’’ {26; 222} phong trào dạy tốt học tốt, xây dựng nếp

sống văn hoá trong nhà trường đã diễn ra sôi nổi, phong trào học tập rèn luyện

vì ngày mai lập nghiệp được dấy lên sôi nổi ở các chi đoàn trong toàn trường

Do vậy đa số học sinh của trường đã thể hiện được tính tích cực chủ độngtrong học tập và rèn luyện, có thái độ tích cực và trách nhiệm cao đối với laođộng, có thái độ thân thiện khi giao tiếp với người khác, biết qúi trọng giá trịsức lao động, chủ động tìm hiểu để hướng nghiệp trong tương lai… đây lànhững phẩm chất đạo đức mới, tốt đẹp của thanh niên được xây dựng và pháttriển theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

Thực hiện Chỉ thị số 23-CT/TW của Ban Bí thư, Chỉ thị số 06-CT/TWcủa Bộ Chính trị về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng HồChí Minh trong giai đoạn mới, thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Banchấp hành Trung ương (khoá VIII) về định hướng phát triển giáo dục đào tạotrong thời kỳ CNH-HĐH… “Đưa việc giảng dạy tư tưởng Hồ Chí Minh vàonhà trường phù hợp với từng lứa tuổi và từng bậc học”… trong thời gian quatại Trường THPT Can Lộc đã có nhiều hoạt động nhằm từng bước triển khaicuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, kết quảbước đầu cho thấy cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh đã có những tác động tích cực đối với việc giáo dục đạo đức chohọc sinh

Trong thời gian qua, phong trào học tập và rèn luyện của học sinhTrường THPT Can Lộc có bước trưởng thành và phát triển gắn với những

thành tựu nổi bật của nhà trường Năm học 2009-2010 về mặt đạo đức: trường