- Lê Hữu Xanh, Nâng cao vai trò nhân tố chủ quan trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên ở nông thôn nước ta hiện nay, luận văn thạc - Ngô Kim Ngân, Khắc phục sự thoái hoá, biến c
Trang 1Lời cảm ơn
Trong quá trình làm khóa luận này, ngoài nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của Hội đồng khoa học khoa Giáo dục chính trị, các thầy cô giáo trong Tổ bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh;
Sự khích lệ, động viên, chia sẻ của gia đình, bạn bè và của người thân; Đặc
biệt là sự dẫn dắt chu đáo, nhiệt tình của cô giáo, Ths Bùi Thị Cần - Người
trực tiếp hướng dẫn tôi làm khóa luận này Chính sự hướng dẫn nhiệt tình và những tình cảm quý báu đó đã động viên, thôi thúc, giúp tôi có thể hoàn thành tốt khóa luận của mình.
Chính vì thế, nhân dịp này cho phép tôi được gửi lời cảm ơn chân thành tới Hội đồng khoa học của khoa Giáo dục chính trị, các thầy cô giáo
trong khoa, tới gia đình, bạn bè, người thân và đặc biệt là cô giáo, Ths Bùi Thị Cần
Trong quá trình thực hiện khóa luận, mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn còn có những thiếu sót nhất định Tôi rất mong nhận được sự quan tâm, chỉ bảo và góp ý của các thầy cô giáo, bạn bè để khóa luận được hoàn thiện hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Vinh, tháng 5 năm 2011
Sinh viên
Trang 2MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TƯ TƯỞNG CHÍ MINH VỀ VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ
ĐẢNG VIÊN 8
1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về công tác xây dựng Đảng 81.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ đảng viên 14
Chương 2: XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN Ở HUYỆN TÂN KỲ
(NGHỆ AN) DƯỚI ÁNH SÁNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 35
2.1 Tình hình xây dựng đội ngũ đảng viên ở huyện Tân Kỳ (Nghệ An)
352.2 Định hướng và một số giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng đội ngũ
đảng viên huyện Tân Kỳ (Nghệ An) dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh 50
KẾT LUẬN 69 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 71 PHỤ LỤC
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đội ngũ đảng viên là nhân tố chính, cơ bản, chủ yếu nhất cấu thành tổchức của Đảng Cho nên, một khi đã xây dựng được đội ngũ đảng viên thật sựtrong sạch, vững mạnh sẽ là điều kiện, tiền đề đặc biệt quan trọng, góp phầnquyết định làm cho từng tổ chức đảng vững mạnh, theo đó, cả hệ thống tổchức Đảng và toàn Đảng vững mạnh Khẳng định nội dung tư tưởng này, Chủtịch Hồ Chí Minh đã viết một cách cô đọng: “Đảng mạnh là do chi bộ tốt Chi
bộ tốt là do các đảng viên đều tốt” [19, 92]
Ngày nay, đứng trước thời cơ và vận hội mới cách mạng nước ta cũngđang phải đối mặt với những thách thức khó khăn Trong thời gian qua vớinhững diễn biến nhanh chóng và phức tạp của tình hình thế giới, đặc biệt là sựsụp đổ của Liên Xô và Đông Âu thì các thế lực thù địch đã ráo riết tập trungđánh vào tổ chức Đảng Do đó, để nắm bắt và vận dụng thời cơ vượt qua thửthách với tinh thần tiến công đưa sự nghiệp cách mạng tiến lên theo conđường Chủ nghĩa xã hội đã lựa chọn, để giữ vững ngọn cờ lãnh đạo cáchmạng, củng cố niềm tin từ nơi dân, lái con thuyền dân tộc tới bờ vinh quangthì vấn đề sống còn của Đảng là phải tự đổi mới, xây dựng trong sạch, vữngmạnh toàn diện
Hiện nay, cả nước đã và đang thực hiện nhiệm vụ trọng tâm và thenchốt, là xây dựng đội ngũ đảng viên trong sạch, vựng mạnh, phát triển kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tiếp tục đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước, đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nôngnghiệp, nông thôn, mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế Thời kỳ mới đang đặt rahàng loạt các vấn đề rất mới mẻ, vừa có những thời cơ, thuận lợi lớn, đồngthời, cũng xuất hiện không ít những khó khăn và phức tạp, đòi hỏi đội ngũđảng viên của Đảng phải được chỉnh đốn, nâng cao cả về phẩm chất, năng lựctrí tuệ, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và hoạt động thực tiễn Trong khi đónhững năm qua, công tác xây dựng Đảng bộ ở Tân Kỳ nói chung và xây dựng
Trang 5đội ngũ đảng viên nói riêng, tuy có đạt được những kết quả bước đầu rất quantrọng, song cho đến nay vẫn còn nhiều vấn đề yếu kém, bất cập, chưa đáp ứngkịp những yêu cầu, đòi hỏi của nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ mới
Nhận thức được tầm quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh thì việcvận dụng và học tập tư tưởng Hồ Chí Minh đang được đẩy mạnh trong tất cảcác ngành, các lĩnh vực trong phạm vi cả nước Đặc biệt cuộc vận động họctập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng độingũ Đảng viên ở huyện Tân Kỳ (Nghệ An) đã được Đảng ủy, các ban ngành,
tổ chức đoàn thể trong huyện luôn quan tâm thực hiện và đạt được những kếtquả quan trọng Nghiên cứu hệ thống quan điểm tư tưởng Hồ Chí Minh vềxây dựng đội ngũ Đảng viên chỉ dẫn cho một thế hệ của đất nước trên nhiềuphương diện Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác xây dựng độingũ đảng viên và xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ mới của đất nước, từ chủtrương chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt để khắc phục những hạnchế, thiếu sót từ thực trạng công tác xây dựng đội ngũ Đảng viên ở huyện Tân
Kỳ (Nghệ An) thì việc học tập, quán triệt và vận dụng sâu sắc tư tưởng HồChí Minh về xây dựng đội ngũ Đảng viên đáp ứng được yêu cầu mới của sựnghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước có ý nghĩa lý luận,thực tiễn cấp thiết và lâu dài
Với những lý do cơ bản trên, tôi chọn vấn đề: “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc xây dựng đội ngũ Đảng viên ở huyện Tân Kỳ ( Nghệ An) trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài khóa luận của mình.
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề tư tưởng Hồ Chí Minh xây dựng đội ngũ đảng viên đã đượcnhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu dưới những góc độ khác nhau Cáccông trình đều đã đề cập đến nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh vềxây dựng đội ngũ Đảng viên, đặc biệt là về giáo dục, bồi dưỡng Đảng viên.Làm rõ sự cần thiết của công tác xây dựng đội ngũ Đảng viên, những nộidung cần xây dựng đội ngũ Đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh, phương
Trang 6châm, phương pháp xây dựng đội ngũ Đảng viên Đề ra một số giải pháp hữuhiệu để giải quyết thực trạng cho đội ngũ Đảng viên hiện nay dựa vào căn cứđặc thù của từng địa phương, từng vùng miền trên cơ sở vận dụng tư tưởng
Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ Đảng viên cho sự nghiệp xây dựng Đảng
và công cuộc đổi mới đất nước
Một số tác giả đã dày công nghiên cứu vấn đề này trên nhiều góc độkhác nhau, được trình bày bằng các luận văn, luận án, sách, bài nói, các tàiliệu, tạp chí, công trình nghiên cứu khoa học khác nhau như:
* Nhóm đề tài nghiên cứu về xây dựng Đảng:
Các tác giả nghiên cứu về xây dựng Đảng đã khái quát được nội dungvấn đề xây dựng, phát triển Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh Cụ thể là
về năng lực, sức chiến đấu của Đảng trong từng giai đoạn đổi mới đất nước,công tác lý luận của Đảng, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đảng, đổi mớinhận thức trong lãnh đạo của Đảng Nhóm đề tài bao gồm:
- Đỗ Ngọc Ninh, Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn
đồng bằng sông Hồng, luận án Phó tiến sỹ khoa học lịch sử, Học viện Chính
trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh, 1995
- Phó giáo sư, Tiến sỹ Tô Huy Rứa và Phó giáo sư, Tiến sỹ Trần Khắc
Việt đồng chủ biên, Làm người cộng sản trong giai đoạn hiện nay, 2000.
- Dương Huỳnh Khải, Nâng cao chất lượng lãnh đạo của tổ chức cơ
sở Đảng nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long, luận văn thạc sĩ, 1993.
- Nguyễn Văn Biểu, Nhận thức và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay, luận án tiến sĩ, 1994.
- Nguyễn Dũng Sinh, Công tác lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam trong điều kiện Đảng cầm quyền ở nước ta hiện nay, luận án tiến sĩ, 1996.
- Khổng Minh Trà, Những vấn đề chủ yếu về đổi mới công tác bảo vệ Đảng trong tình hình hiện nay, luận án tiến sĩ, 1997.
Trang 7- Nguyễn Đức Ái, Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ
sở Đảng nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, luận án tiến sĩ, 2001.
- Lê Kim Việt, Công tác vận động nông dân của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, luận án tiến sĩ, 2002.
- Nguyễn Thế Tư, Công tác kiểm tra của Đảng hiện nay, luận văn thạc
sĩ, 1993
- Nguyễn Viết Thụy, Đổi mới phương thức lãnh đạo của tổ chức cơ
sở Đảng phường ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, luận văn thạc sĩ, 1993.
* Nhóm đề tài nghiên cứu về xây dựng đội ngũ đảng viên:
Các tác giả đã đề cập, nghiên cứu đến vấn đề cấp thiết của mỗi giaiđoạn phát triển đất nước là xây dựng đội ngũ đảng viên ngày càng vữngmạnh Các tác giả đã nêu lên được thực trạng vấn đề xây dựng đội ngũ đảngviên Từ đó, đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ đảngviên về đạo đức cách mạng, tư cách, lối sống, năng lưc, trí tuệ để ra sức xâydựng Tổ quốc Nhóm đề tài bao gồm:
- Đặng Đình Phú, Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở các tổ chức cơ sở Đảng phường, xã ven đô trong công cuộc đổi mới hiện nay, luận
- Lê Thị Minh Loan, Công tác phát triển Đảng trong thanh niên của Đảng bộ Thành phố Hà Nội hiện nay, luận văn thạc sĩ, 1996.
- Lê Quốc Sen, Đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên trong giáo viên Phổ thông ở tỉnh Tiền Giang hiện nay, luận văn thạc sĩ, 1998.
Trang 8- Bùi Văn Khoa, Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên nông thôn ngoại thành thuộc thành phố Hồ Chí Minh, luận văn thạc sĩ, 1998.
- Bùi Thị Bích, Công tác giáo dục đảng viên của Đảng ở nông thôn Đồng bằng Bắc Bộ, luận văn thạc sĩ, 1993.
- Lê Hữu Xanh, Nâng cao vai trò nhân tố chủ quan trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên ở nông thôn nước ta hiện nay, luận văn thạc
- Ngô Kim Ngân, Khắc phục sự thoái hoá, biến chất của đảng viên
trong công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay, luận án Phó tiến sỹ khoa học lịch
sử, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ chí Minh, 1996
- Đặng Đình Phú, Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở các tổ
chức cơ sở đảng phường và xã ven đô trong công cuộc đổi mới hiện nay, luận
án Phó tiến sỹ khoa học lịch sử, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh,1996
- Nguyễn Văn Giang, Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên vùng có đồng bào công giáo ở các tỉnh ven biển đồng bằng Bắc bộ trong giai đoạn hiện nay, luận án Tiến sỹ chuyên ngành tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện
Chính trị Quốc gia, Hồ Chí Minh, 2003
Như vậy, đã có nhiều công trình nghiên cứu dưới những góc độ khácnhau tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ đảng viên Kết quả củanhững công trình nghiên cứu là nguồn tư liệu hết sức quan trọng giúp chúngtôi tiếp thu, tham khảo, làm định hướng cho đề tài nghiên cứu của mình Chođến nay, vấn đề vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ đảng
Trang 9viên ở huyện Tân Kỳ (Nghệ An) hiện nay, thì chưa có một công trình nào đềcập tới.
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
3.1 Mục đích:
Nghiên cứu những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về xâydựng đội ngũ Đảng viên, làm cơ sở lý luận để tìm hiểu thực trạng công tácxây dựng đội ngũ Đảng viên ở huyện Tân Kỳ (Nghệ An) và đề xuất một sốgiải pháp chủ yếu góp phần nâng cao chất lượng công tác xây dựng đội ngũĐảng viên ở huyện Tân Kỳ (Nghệ An) hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ Đảng viên
- Thực trạng của công tác xây dựng đội ngũ đảng viên ở huyện Tân
Trang 105 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận:
Đề tài được triển khai trên cơ sở các quan điểm của chủ nghĩa Mác –Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về xây dựng đội ngũĐảng viên
5.2 Phương pháp nghiên cứu:
Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp của chủ nghĩa duy vật biệnchứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp lịch sử với logic, phương pháp phântích – tổng hợp, so sánh, nghiên cứu điều tra thực tế để thực hiện đề tài này
6 Đóng góp khoa học của khóa luận
- Khóa luận góp phần nghiên cứu một cách có hệ thống những nộidung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ đảng viên;Nhận định đúng đắn, khách quan về công tác xây dựng đội ngũ đảng viên ởhuyện Tân Kỳ, đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tácxây dựng đội ngũ đảng viên ở huyện Tân Kỳ (Nghệ An) theo tư tưởng Hồ ChíMinh
- Khóa luận cung cấp thêm những luận cứ khoa học giúp Đảng bộhuyện Tân Kỳ trong việc xây dựng và tổ chức các chương trình đào tạo vàchương trình hành động cho đội ngũ đảng viên huyện Tân Kỳ Ngoài ra, đề tàicòn được dùng làm tài liệu tham khảo nghiên cứu cho đội ngũ đảng viên cáccấp
7 Kết cấu của khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
đề tài gồm 2 chương 4 tiết
Trang 11Sự lựa chọn đúng đắn con đường cách mạng Việt Nam hơn 80 nămqua gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của lãnh tụ Nguyễn
Ái Quốc – Hồ Chí Minh Từ một người yêu nước đến với chủ nghĩa Mác –Lênin và Cách mạng Tháng Mười Nga, Người đã sớm nhận ra rằng, "Đóchính là chủ nghĩa Mác – Lênin, một học thuyết cách mạng và khoa học nhất
về con đường giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người"[9, 314] Ngay từ những năm đầu thập niên 20, thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã
có sự lựa chọn đúng đắn khẳng định con đường đi đến thắng lợi của cáchmạng Việt Nam Trải qua thực tiễn cuộc sống, hoạt động cách mạng phongphú và tiếp thu chân lý khoa học, Người đã đi đến kết luận chỉ có chủ nghĩacộng sản mới cứu được nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệtchủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên tráiđất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hòa bình, hạnh phúc
Từ khi có Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam đã trải qua nhữngchặng đường đấu tranh oanh liệt và thắng lợi vẻ vang, từng bước mang lại độc
Trang 12lập, tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân Cách mạng Tháng Tám thànhcông, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (2/9/1945) mở ra kỷ nguyênmới của dân tộc Việt Nam – độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.Vận mệnh của Đảng gắn liền với vận mệnh của giai cấp công nhân, nhân dânlao động và của toàn dân tộc Mối liên hệ mật thiết giữa Đảng và quần chúngnhân dân là nguồn gốc sức mạnh và thắng lợi của cách mạng Việt Nam.Trong bài viết nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngày thành lập Đảng, Hồ Chí Minh
đã chỉ rõ: “Đảng đã đoàn kết được những lực lượng cách mạng to lớn chungquanh giai cấp mình Còn các đảng phái của các giai cấp khác thì hoặc bị phásản, hoặc bị cô lập Do đó, quyền lãnh đạo của Đảng ta – Đảng của giai cấpcông nhân – không ngừng củng cố và tăng cường” [9, 9]
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng là sự vận dụng và phát triểnsáng tạo học thuyết về chính Đảng vô sản vào hoàn cảnh cụ thể của nước ta
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: Muốn cứu nước và giảiphóng dân tộc không còn con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vôsản Cách mạng muốn thành công trước hết phải có Đảng cộng sản lãnh đạo.Thực tiễn ở nước ta cho thấy Đảng Cộng sản là nhân tố quyết định, là ngườichèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua mọi khó khăn, thử thách
để đến với con đường thắng lợi Như vậy, cách mạng muốn đi đến thắng lợicuối cùng thì phải có một chính Đảng, chính Đảng đó phải lấy chủ nghĩa Mác– Lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành động
Từ rất sớm, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh luận điểm then chốt này,Người viết: "Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng aicũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩacũng như người mà không có trí khôn, tàu không có la bàn chỉ hướng Bâygiờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắcchắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Mác – Lênin" [9, 268]
Trong điều kiện hiện nay, hơn bao giờ hết cần phải khẳng định vai tròlãnh đạo tiên phong của Đảng, cần phải đấu tranh chống lại những luận điểm
Trang 13phủ nhận vai trò của chủ nghĩa Mác – Lênin, thái độ thờ ơ, bàng quang vềtình hình chính trị của đất nước ở một bộ phận đảng viên hiện nay.
Đảng cộng sản Việt Nam là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩaMác – Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Vì vậy, ĐảngCộng sản Việt Nam – Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là Đảng củadân tộc Việt Nam Để thực hiện vai trò tiên phong của mình, Đảng phải luônluôn tự hoàn thiện mình, phải được xây dựng thực sự trong sạch vững mạnh
để xứng đáng: "là người lãnh đạo và là người đầy tớ trung thành của nhândân"
Để làm tốt điều ấy thì mỗi cán bộ, Đảng viên của Đảng phải "thật sựthấm nhuần đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí, công, vô tư" Đốivới Đảng đạo đức là nền tảng bởi: "Cũng như sông có nguồn mới có nước,không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo.Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấycũng không lãnh đạo được nhân dân" [11, 252 – 253]
Theo Hồ Chí Minh, Đảng ta là đạo đức, là văn minh, do vậy xây dựngĐảng là một yêu cầu quan trọng trong công tác xây dựng Đảng nói chung.Vấn đề này đang trở nên cần thiết bởi thực tế một số cán bộ, đảng viên khôngcòn là người "đầy tớ" của nhân dân mà đã trở thành những "ông quan phụmẫu", "ông chủ của nhân dân" Những cán bộ, đảng viên thái hóa biến chất đónhư "con sâu làm rầu nồi canh" làm tổn hại đến danh dự, uy tín của Đảng
Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay khi mà kẻ thù đang ra sức tấn côngvào đội ngũ cán bộ, đảng viên nhằm làm suy yếu cán bộ Đảng ta thì việc chútrọng xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa "hồng" vừa "chuyên" là điều vôcùng quan trọng Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: "Đảng không cần con số nhiều,tuy nhiều là tốt nhưng phải cần cái chất của người Đảng viên" [20, 233]
Về xây dựng chỉnh đốn Đảng, Người không coi đó là biện pháp tình thế
mà là nhiệm vụ tất yếu, thường xuyên để thực hiện vai trò lãnh đạo của Đảng,
là sự vận động trong quá trình phát triển Khi cách mạng khó khăn, chỉnh đốn
Trang 14Đảng để xây dựng thái độ bình tĩnh, sáng suốt, kiên định lập trường, không đểrơi vào tình trạng dao động, bi quan; khi cách mạng trên đà thắng lợi, chỉnhđốn Đảng để ngăn ngừa bệnh kiêu ngạo, chủ quan, tự mãn, lạc quan tếu; khiĐảng cầm quyền, đảng viên rất dễ đánh mất mình, ngày hôm qua vĩ đại,không nhất định hôm nay vẫn được mọi người yêu mến nếu họ không trongsáng, sa vào chủ nghĩa cá nhân Vì vậy lại càng cần coi trọng chỉnh đốn Đảng.Đặc biệt, trước yêu cầu xây dựng Đảng ngang tầm với nhiệm vụ lịch sử mới
và trước thực trạng của Đảng ta hiện nay thì nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốnĐảng vừa là cơ bản, thường xuyên lại vừa rất cấp bách
1.1.2 Nội dung công tác xây dựng Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng rất phong phú,sâu sắc và thiết thực Đó là những chỉ dẫn quý báu mà Người đã chắt lọc đượcnhững tinh hoa lý luận về xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác – Lênin, từnhững thực tiễn kinh nghiệm xây dựng Đảng của Đảng ta và của các Đảngcủa anh em Những chỉ dẫn của Người đã góp phần to lớn trong việc giáo dục,rèn luyện và xây dựng đội ngũ đảng viên từng bước trưởng thành hơn, để có
đủ sức đưa cách mạng Việt Nam vượt qua nhiều thử thách
Hồ Chủ tịch luôn chăm lo xây dựng đoàn kết, thống nhất trong Đảng.Người coi việc giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng như giữ gìn conngươi của mắt mình Với Người, sự đoàn kết, thống nhất của phải Đảng đượcthể hiện trên tất cả các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức Tình hình càng pháttriển, nhiệm vụ càng nặng nề, sự đoàn kết, thống nhất trong tư tưởng và hànhđộng của Đảng càng quan trọng, nhất là đối với cán bộ lãnh đạo
Đoàn kết, thống nhất trong Đảng là hạt nhân của khối đại đoàn kết, nêntrong quá trình cách mạng, từ khi sáng lập Đảng Người rất coi trọng xây dựngkhối đoàn kết, thống nhất, luôn đề cao vai trò lãnh đạo của Đảng, thườngxuyên quan tâm đặc biệt đến vấn đề xây dựng Đảng, chăm lo giáo dục, rènluyện đội ngũ Đảng viên về phẩm chất đạo đức cách mạng nhằm xây dựngĐảng ta thành một Đảng cách mạng, trong sạch, đoàn kết, một lòng một dạ
Trang 15phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc Với ý nghĩa như vậynên khi nói về Đảng, Người viết: “Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quýbáu của Đảng và của dân ta Các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cầnphải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắtmình” Chính “Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ giai cấp,phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, Đảng
ta đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hǎng hái đấu tranh tiến từthắng lợi này đến thắng lợi khác”
Là người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh thườngxuyên quan tâm đặc biệt tới việc xây dựng đội ngũ đảng viên, Mỗi khi cáchmạng chuyển giai đoạn chiến lược, Người đều nhắc nhở phải xây dựng đôingũ đảng viên, làm cho đội ngũ đảng viên xứng đáng với yêu cầu nhiệm vụmới Người đã nhạy bén thấy trước những hiện tượng cần phải xây dựng độingũ đảng viên ngay sau khi kháng chiến chống Mỹ thắng lợi
Theo Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam phải được xây dựngtheo những nguyên tắc của Đảng kiểu mới, của giai cấp vô sản Đó là tậptrung dân chủ, là nguyên tắc tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách, kỷ luậtnghiêm minh và tự giác: "Sức mạnh vô định của Đảng là tinh thần kỷ luật tựgiác, ý thức nghiêm minh của cán bộ đảng viên" [20, 235]
Người coi phê bình và tự phê bình "là phương thuốc hay nhất để Đảngnhận thức sửa chữa và khắc phục sai lầm, khuyết điểm" Chủ tịch Hồ ChíMinh luôn nhắc nhở: "Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình rồi tìm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm đó Như thế là một Đảng tiến bộ,mạnh dạn, chắc chắn, chân chính" [16, 261]
Và theo Người "Thật thà tự phê bình và thành khẩn phê bình là thứ vũkhí sắc bén nhất để sửa chữa khuyết điểm và phát triển ưu điểm Như vậychẳng những chúng ta phải thực hiện mở rộng phê bình và tự phê bình trongĐảng và trong cơ quan chính quyền mà chúng ta còn phải hoan nghênh nhữnglời phê bình thành thật của nhân dân" [17, 262]
Trang 16Như vậy, theo Hồ Chí Minh phê bình và tự phê bình là một nguyên tắc,yêu cầu rất quan trọng trong công tác xây dựng Đảng.
Hồ Chí Minh là người kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân,tham ô, lãng phí Người coi đó là kẻ thù của chủ nghĩa xã hội Người yêu cầu
“phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, làngười đầy tớ thật trung thành của nhân dân” Để thực hiện tốt điều đó, trướchết đội ngũ cán bộ, đảng viên phải thật sự trong sạch, vững mạnh, có đủ trítuệ và năng lực lãnh đạo, được nhân dân tin yêu, xứng đáng là tấm gương, làngọn cờ lãnh đạo cách mạng Đồng thời Đảng phải không ngừng đổi mới vàchỉnh đốn đội ngũ Chính vì vậy, điều dặn dò trước lúc đi xa của Người là
“Trước hết nói về Đảng” Người yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải đoàn kết,
“phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”, phải thật sự thấm nhuần đạo đứccách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, để xứng đáng là độiquân tiên phong và người lãnh đạo xuất sắc trong mọi hoàn cảnh
Trong công tác xây dựng Đảng Hồ Chí Minh luôn coi "cán bộ là cáigốc của mọi công việc" nên Đảng phải đặc biệt coi trọng việc nâng cao trình
độ lý luận, đạo đức cách mạng và năng lực công tác cho người cán bộ vì thựctiễn cách mạng nước ta đã chứng minh rằng cán bộ là một trong những nhân
tố quyết định sự thành công của sự nghiệp cách mạng
Người nói: “Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng mộtnước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, và gópphần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”.Theo Người, Đảng ta phảixây dựngvà củng cố được đội ngũ đảng viên đông đảo vững vàng, từng bướcnâng cao năng lực, nhanh chóng đáp ứng yêu cầu cách mạng, hoàn thànhnhững trọng trách được giao phó, được nhân dân tin cậy và ủng hộ
Đảng ta luôn quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh vềxây dựng đội ngũ đảng viên Đây là yếu tố quan trọng quyết định thắng lợicủa cách mạng nước ta Cùng với cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảngthì cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là
Trang 17thể hiện trách nhiệm và tình cảm của Đảng đối với Bác Đó là những cuộc vậnđộng liên quan đến vận mệnh của Đảng, của chế độ, của dân tộc Vì vậy, xâydựng đội ngũ đảng viên là nhiệm vụ của toàn Đảng và cũng là nguyện vọng,trách nhiệm của toàn dân.
1.2 QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ ĐẢNG VIÊN
1.2.1 Vai trò của đội ngũ đảng viên
Hồ Chí Minh quan niệm đội ngũ đảng viên có một vai trò hết sứcquan trọng, là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền vớivận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ; là khâu then chốt trong công tácxây dựng Đảng Vai trò của đội ngũ đảng viên thể hiện ở ba mối quan hệ sau:
Thứ nhất, đảng viên với mục đích, lý tưởng, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng.
Đảng viên là người tham gia xác định mục đích, lý tưởng; tham giaxây dựng lên đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, đồng thời là người
đi đầu thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng Chủ tịch Hồ ChíMinh khẳng định: “Mọi công việc của Đảng đều do đảng viên làm Mọi Nghịquyết của Đảng đều do đảng viên chấp hành… Mọi khẩu hiệu, mọi kế hoạchcủa Đảng đều do đảng viên cố gắng thực hiện” [14, 235-236] Mục đích củaĐảng là xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,dân chủ, văn minh, thực hiện thành công Chủ nghĩa xã hội và cuối cùng làChủ nghĩa cộng sản Mục đích, lý tưởng của Đảng được cụ thể hóa ở đườnglối, chủ trương của Đảng Đảng viên là chiến sĩ cách mạng trong đội tiênphong của giai cấp công nhân, là người tiên phong trong nhận thức, tiênphong trong hành động, trong sinh hoạt, làm tấm gương tốt cho quần chúngnoi theo Đảng viên là người kiên định bảo vệ Đảng, đấu tranh có hiệu quảvới các biểu hiện của tư tưởng cơ hội, hữu khuynh, xét lại hoặc giáo điều, bảothủ, làm cho Đảng luôn luôn vững vàng, kiên định, có sức chiến đấu cao Vìvậy, chất lượng đội ngũ đảng viên là nhân tố quyết định thành công hay thất
Trang 18bại của việc thực hiện mục đích, lý tưởng, đường lối, chủ trương, chính sáchcủa Đảng Đảng viên là người giác ngộ lý tưởng cộng sản và nguyện suốt đờiphấn đấu vì mục đích, lý tưởng của Đảng.
Thứ hai, đảng viên với tổ chức Đảng: Đảng là do các đảng viên mà tổ
chức nên, vì vậy chất lượng đội ngũ đảng viên có quan hệ quyết định đến chấtlượng của tổ chức Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đảng là gồm cácđảng viên mà tổ chức nên” [14, 235], “đảng viên phải tốt thì Đảng mới mạnh”[16, 235] Người nhấn mạnh: “Để lãnh đạo cách mạng Đảng phải mạnh Đảngmạnh là do chi bộ tốt Chi bộ tốt là do các đảng viên đều tốt” [19, 92] Nhìntổng quát, chất lượng đội ngũ đảng viên có quan hệ quyết định đến nhiều mặtcủa tổ chức Đảng như: chất lượng xây dựng và tổ chức thực hiện quyết định;chất lượng công tác xây dựng nội bộ Đảng, thực hiện các nguyên tắc tổ chứcsinh hoạt; chất lượng đội ngũ cán bộ, công tác cán bộ, phương thức lãnh đạo,
…
Thứ ba, đảng viên với quần chúng: Đảng viên dù ở cương vị nào,
cũng vừa là người lãnh đạo, vừa là người phục vụ quần chúng Hai yêu cầunày không mâu thuẫn với nhau mà còn thống nhất với nhau một cách hài hòa.Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Mỗi đảng viên phải xứng đáng là ngườilãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân Mỗi đảng viên là mộtngười thay mặt cho Đảng để giải thích chính sách của Đảng, của Chính phủcho quần chúng hiểu rõ và vui lòng thi hành Muốn cho quần chúng thi hành,thì đảng viên phải xung phong làm gương để quần chúng làm theo Đảng viênphải là người đầy tớ của nhân dân, người phục vụ nhân dân, bởi vì họ không
có mục đích nào khác là suốt đời phấn đấu quên mình vì mục đích, lý tưởngcủa Đảng, vì hạnh phúc của nhân dân Là người lãnh đạo quần chúng, đảngviên không phải đứng trên quần chúng, xa rời quần chúng, mưu cầu nhữngđặc quyền, đặc lợi, mà phải liên hệ chặt chẽ với quần chúng, đặt lợi ích quầnchúng lên lợi ích cá nhân Là người đầy tớ trung thành, tận tụy phục vụ nhândân, đảng viên không tự hạ thấp trình độ nhận thức, phẩm chất chính trị của
Trang 19mình, không theo đuôi quần chúng mà phải là chiến sĩ tiên phong, đại biểuchính trị tiên tiến của giai cấp công nhân, luôn luôn đứng vững trên lậptrường, quan điểm của Đảng để lãnh đạo, giáo dục quần chúng, nâng cao trình
độ quần chúng, tổ chức cho quần chúng hành động cách mạng theo đường lối,chủ trương, chính sách của Đảng
Bởi vậy, đảng viên là nhân tố cơ bản nhất, năng động nhất của tổ chứcĐảng Chất lượng của đội ngũ đảng viên có quan hệ quyết định đến chấtlượng tổ chức Đảng, quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng
Do đó, xây dựng đội ngũ đảng viên là một nhiệm vụ cơ bản trong công tácxây dựng Đảng
1.2.2 Xây dựng đội ngũ đảng viên thành đội ngũ vững mạnh – lực lượng xây dựng sự nghiệp cách mạng
Trong suốt cuộc đời hoạt động và lãnh đạo sự nghiệp cách mạng củaĐảng, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm chăm lo xây dựng đội ngũ đảng viên
Trước khi từ biệt chúng ta, trong Di chúc, Người đã căn dặn: "Đảng ta
là một đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạođức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìnĐảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớthật trung thành của nhân dân" [19, 498] Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có nhữngluận điểm rất quan trọng về đạo đức cách mạng; tính tiên phong gương mẫucủa người đảng viên; công tác tự phê bình và phê bình; công tác kiểm tra đốivới cán bộ, đảng viên mà đến nay vẫn còn nguyên giá trị, vẫn còn nóng hổitính thời sự trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa hồng vừachuyên, xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,văn minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã suốt đời không ngừng chăm lo xây dựngĐảng ta cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức, kiểm tra, nhưng vẫn chú trọng hơnđến tư cách, đạo đức cách mạnh của người đảng viên, Người nói: "Cũng nhưsông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có
Trang 20gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không cóđạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân" [12, 252-253] Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ đề ra một hệ thống chuẩn mực đạođức cách mạng cho đảng viên học tập mà bản thân Người đã suốt đời gươngmẫu thực hiện Nhờ tấm gương cao đẹp của Người và của các lãnh tụ tiền bốixung quanh Người, đa số đảng viên các thế hệ đã hình thành được một nếpsống trọng đạo đức, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Vì vậy, trong diễnvăn kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng, Người đã khẳng định: Đảng ta là đạođức, là văn minh.
Thời kỳ chuẩn bị thành lập Đảng và đấu tranh giành chính quyền, đầunăm 1927, trong trang đầu cuốn Đường cách mệnh, Người đã nêu những yêucầu về "Tư cách một người cách mệnh", trong đó xác định về đạo đức màngười cách mạng phải có: vị công vong tư; không hiếu danh, không kiêungạo; nói thì phải làm; giữ chủ nghĩa cho vững; hy sinh; ít lòng tham muốn vềvật chất; trực mà không táo bạo; quyết đoán; dũng cảm; phục tùng đoàn thể Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, khi Đảng ta trở thành Đảngcầm quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhìn thấy trước hoàn cảnh mới, ngườiđảng viên có chức, có quyền dễ bị quan liêu, hách dịch, tha hóa, biến chất,Người nói: "Có những người trong lúc đấu tranh thì hăng hái, trung thành,không sợ nguy hiểm, không sợ cực khổ, không sợ quân địch, nghĩa là có côngvới cách mạng Song đến khi có ít nhiều quyền hạn trong tay thì đâm ra kiêungạo, xa xỉ, phạm vào tham ô, lãng phí, quan liêu, không tự giác, mà biếnthành người có tội với cách mạng" [13, 494] Người luôn nhấn mạnh phảinâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân, xem tham ô, lãngphí, quan liêu, là "thứ giặc nội xâm", chung quy tất cả những thói hư tật xấuđều do từ chủ nghĩa cá nhân mà ra và cần kiên quyết chống Người nhắc nhở,cảnh báo: "Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại,
có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi
Trang 21người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủnghĩa cá nhân".
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh về đạo đức là gốc của người cáchmạng nhưng không coi nhẹ tài năng Người nói: "người có đức mà không cótài thì dùng vào việc gì cũng khó, nhưng người có tài mà không có đức thìkhông dùng vào việc gì được cả" Với mọi đảng viên, Người yêu cầu: "vững
về chính trị, giỏi về chuyên môn; nghề nào cũng phải học, phải thông thạo".Người nhắc nhở: "không thể lãnh đạo chung chung được nữa, chỉ có nhiệttình không thôi thì chưa đủ, phải có tri thức nữa"
Ngoài phẩm chất, năng lực, Người còn yêu cầu đảng viên cách mạngphải có phong cách công tác khoa học, chống chủ quan, khoe khoang, kiêungạo, quan liêu đại khái, phô trương, ham chuộng hình thức; chống lối làmviệc gặp đâu hay đấy, thiếu kế hoạch, thiếu kiểm tra
Người căn dặn: "Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống
Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố Cũngnhư ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong" [16, 293] Vì vậy,đảng viên phải thường xuyên rèn luyện, tu dưỡng đạo đức cách mạng ở mọilúc, mọi nơi, mọi lĩnh vực và môi trường công tác
Hiểu rõ và đánh giá đúng đảng viên mới phát hiện được người có tài
để sử dụng, đề bạt và mới có cơ sở để bồi dưỡng đảng viên đó Trước khi cấtnhắc phải nhận xét rõ ràng, phải xem xét cả công tác và cách sinh hoạt; cáchnói, cách viết và việc làm; cách đối xử với mọi người, biết cả ưu điểm vàkhuyết điểm của người đảng viên Đồng thời tránh rụt rè hoặc quá khắt khe,cũng như tránh vội vàng, thiếu nghiên cứu, cân nhắc khi bố trí, sắp xếp, đề bạtđảng viên Sử dụng đảng viên và đặt người phải đúng việc, vì việc mà đặtngười chứ không vì người mà định việc Người nói: "người đời ai cũng có chỗhay chỗ dở Ta phải dùng chỗ hay của người và giúp người chữa chỗ dở" [12,72], và phê phán: "không biết tùy tài mà dùng người thợ rèn thì bảo đi đóng
tủ, thợ mộc thì bảo đi rèn dao Thành thử hai người đều lúng túng Nếu biết
Trang 22tùy tài mà dùng người, thì hai người đều thành công" [12, 274-275] Phảicông tâm, có lòng yêu thương đảng viên và nắm vững yêu cầu của tổ chức.
Trong công tác xây dựng đội ngũ đảng viên, Người còn lưu ý giảiquyết mối quan hệ giữa đảng viên trẻ và đảng viên già, đảng viên cũ và đảngviên mới, phải biết "tôn trọng nhau, giúp đỡ nhau, học lẫn nhau, đoàn kết chặtchẽ với nhau" [12, 237] Phải bố trí sao để đảng viên trẻ và đảng viên già,đảng viên mới và đảng viên cũ có thể đoàn kết, bổ sung, giúp nhau cùng hoànthành nhiệm vụ
Đảng lãnh đạo không phải chỉ bằng chủ trương, đường lối mà cònbằng sự nêu gương, phát huy tính tiền phong gương mẫu của đảng viên Chủtịch Hồ Chí Minh viết: "Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên tránchữ "cộng sản" mà ta được họ yêu mến Muốn hướng dẫn nhân dân mìnhphải làm mực thước cho người ta bắt chước" [12, 552], Người nói: "đối vớidân tộc phương Đông thì một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bàidiễn văn tuyên truyền Trong lịch sử đấu tranh của Đảng ta qua mỗi thời kỳcách mạng, rất nhiều tấm gương cán bộ, đảng viên trong chiến đấu, lao động
và học tập đã gương mẫu trước quần chúng và làm lên những thành tích vẻvang" [12, 557]
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra phương pháp công tác của đảng viên,Người viết: "đảng viên đi trước, làng nước theo sau" [19, 438] Sự gương mẫu
đi đầu, lời nói đi đôi với việc làm mẫu mực là sự thuyết phục, cảm hóa để lôicuốn nhân dân vào các phong trào cách mạng Theo Người, đảng viên phảilàm gương cho nhân dân cả về lời nói và việc làm, để cho dân tin, dân phục,dân yêu, từ đó làm cho dân tin Đảng, phục Đảng, yêu Đảng và làm theo chínhsách của Đảng và Chính phủ Đảng lãnh đạo, Đảng cầm quyền thì người lãnhđạo cấp cao, người có chức vụ càng cao phải thể hiện là tấm gương càngsáng, để cấp dưới và quần chúng noi theo, Người nói: "Nhất là những ngườicán bộ và lãnh tụ, càng phải làm cho xứng đáng lòng tin cậy của Đảng, củadân tộc Càng phải làm gương cho cả đảng viên, tất cả quần chúng noi theo"
Trang 23[12, 253] Mỗi đảng viên phải không ngừng rèn luyện, phấn đấu: "Đặt lợi íchcủa cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết" [19, 439].
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quán triệt và vận dụng sáng tạo học thuyếtMác - Lênin về tự phê bình và phê bình vào hoàn cảnh cụ thể và truyền thốngcủa dân tộc Việt Nam, Người chỉ rõ: Tự phê bình và phê bình là quy luật pháttriển tất yếu của một đảng, là vũ khí sắc bén nhất để sửa chữa khuyết điểm vàphát triển ưu điểm
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ mục đích của tự phê bình và phê bình
là nhằm xây dựng, thúc đẩy sự tiến bộ của mỗi đảng viên, mang tính văn hóa,nhân văn Người viết: Mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúpnhau tiến bộ Cốt để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn Cốt đoànkết và thống nhất nội bộ Đồng thời, Người cũng phê phán “Sợ mất oai tín vàthể diện mình, không dám tự phê bình”
Lại nói: nếu phê bình khuyết điểm của mình, của đồng chí mình, củaĐảng và Chính phủ, thì địch sẽ lợi dụng mà công kích ta Nói như vậy là lầm
to Khuyết điểm cũng như chứng bệnh Phê bình cũng như uống thuốc Sợphê bình cũng như có bệnh mà giấu bệnh Không dám uống thuốc Để đến nỗibệnh ngày càng nặng, không chết "cũng la lết quả dưa" [12, 260]
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh tự phê bình và phê bình phải
đi đôi với nhau Tự phê bình phải thật thà, có khuyết điểm gì nói hết, khônggiấu giếm và kiên quyết sửa chữa khuyết điểm Phê bình phải trung thực,ngay thẳng, thành thật, không giấu giếm, không thổi phồng Người cũng yêucầu mỗi cán bộ, đảng viên phải tự phê bình và phê bình thường xuyên, phải tựsửa chữa khuyết điểm như rửa mặt, hít thở không khí hàng ngày Nhưng hiệnnay tình trạng tự phê bình và phê bình còn rất yếu, tại sao chúng ta không sợmất lòng dân, không sợ mất lòng Đảng, lại sợ mất lòng nhau, dẫn đến nểnang, né tránh, ngại va chạm còn khá phổ ở biến trong Đảng
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ mục đích và ý nghĩa tác dụng củacông tác kiểm tra: "Nếu tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũng như có
Trang 24ngọn đèn "pha" Bao nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm và khuyết điểm, baonhiêu cán bộ chúng ta đều thấy rõ Có thể nói rằng: chín phần mười khuyếtđiểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra" [12, 521] Kiểm trakhông chỉ giúp cho lãnh đạo nắm chắc được chất lượng đội ngũ đảng viên,ngăn ngừa khuyết điểm, sai lầm, chống được bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy,
xa rời thực tiễn, mà còn giúp đảng viên phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyếtđiểm, thúc đẩy và giáo dục cán bộ, đảng viên hoàn thành nhiệm vụ được giao,nêu cao tính tiền phong gương mẫu trước quần chúng Trong các hình thức vàphương pháp kiểm tra, Người đặc biệt đề cao kiểm tra thường xuyên đối vớicán bộ, đảng viên: Giao công việc mà không kiểm tra, đến lúc thất bại mớichú ý đến Thế là không biết yêu dấu cán bộ
Qua thực tiễn, Người đã phê phán hai loại đảng viên: một là, cậy mình
là công thần cách mạng rồi đâm ra ngang tàng, không giữ gìn kỷ luật, khôngthực hiện nghị quyết của Đảng và Chính phủ Họ kiêu ngạo, bất chấp kỷ luật,
kỷ cương Với những người này cần phải khép vào kỷ luật của Đảng và Chínhphủ; hai là, những người nói suông Hạng người này tuy thật thà, trung thànhnhưng không có năng lực làm việc, chỉ biết nói suông
Các thế lực thù địch luyện, trưởng thành trong kháng chiến dần dần sẽkhông tham gia lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị; đội ngũ cán bộlãnh đạo, quản lý mới được đào tạo cơ bản, có kiến thức chuyên môn cao,nhiều người được đào tạo ở nước ngoài, thích ứng với kinh tế thị trường vàhội nhập quốc tế, song cần chú ý nâng cao bản lĩnh chính trị, rèn luyện phẩmchất, đạo đức lối sống để bảo đảm sự kế thừa và phát triển Đó là những tháchthức lớn đối với công tác xây dựng Đảng nói chung và công tác giáo dục cán
bộ, đảng viên nói riêng trong giai đoạn cách mạng hiện nay
Thấm nhuần và thực hiện tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về côngtác xây dựng Đảng, cần đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên
có đủ phẩm chất và năng lực, xứng đáng là người lãnh đạo và là người đầy tớ
Trang 25thật trung thành của nhân dân, theo đúng lời căn dặn của Chủ tịch Hồ ChíMinh.
1.2.3 Xây dựng đội ngũ đảng viên về chính trị
Vấn đề cơ bản hàng đầu trong xây dựng đội ngũ Đảng viên là giữvững, tăng cường bản chất giai cấp công nhân, nâng cao bản lĩnh chính trị,năng lực trí tuệ
Hồ Chí Minh chủ rõ: Bản chất giai cấp công nhân là thuộc tính cơ bảnnhất, bao trùm nhất của Đảng, có ý nghĩa quyết định nhất đối với vai trò, vịtrí, chức năng, nhiệm vụ và các mối quan hệ của Đảng Không ngừng củng
cố, tăng cường bản chất giai cấp công nhân trong quá trình xây dựng và pháttriển Đảng là vấn đề có tính nguyên tắc của Đảng Cộng sản
Người nói: "Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời cũng là của dântộc, không thiên tư, thiên vị" [25, 467] Luận điểm đó đã định hướng cho việcxây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam thành một Đảng có sự gắn bó máu thịtvới giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể dân tộc trong mọi giaiđoạn, mọi thời kỳ phát triển của cách mạng Việt Nam Vì vậy, việc giữ vững
và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng càng quan trọng Ngàynay, chúng ta tiến hành công cuộc đổi mới đất nước và xây dựng chỉnh đốnĐảng trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủnghĩa và mở của hội nhập quốc tế trong một tình hình hết sức phức tạp Tađang đứng trước những thời cơ, vận hội lớn nhưng cũng phải đối mặt vớinhững thách thức, nguy cơ
Với vai trò, vị trí của Đảng cầm quyền, lực lượng tiên phong lãnh đạotoàn thể xã hội, bản chất giai cấp công nhân của Đảng có ý nghĩa quyết địnhđối với bản chất truyền thống và sự tồn tại của Đảng cùng với hệ thống chínhtrị nước ta Vì vậy, giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân vừa
có ý nghĩa lý luận vừa có ý nghĩa thực tiễn
Theo quan điểm của Hồ Chí Minh thì bản chất giai cấp công nhânđược biểu hiện tập trung ở mục tiêu, lý tưởng, đường lối, chiến lược, sách
Trang 26lược cách mạng của Đảng; ở nền tảng tư tưởng, nguyên tắc tổ chức và sinhhoạt của Đảng Bản chất đó còn được biểu hiện ở phẩm chất, năng lực của độingũ cán bộ, đảng viên và ở mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân, Đảng vớivấn đề quốc tế.
Để giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân theo quanđiểm của Hồ Chí Minh cần quán triệt và thực hiện tốt những vấn đề cơ bảnsau:
- Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội, trong bất kỳtình huống nào cũng không dao động, xa rời mục tiêu đó
Đây là một đòi hỏi quan trọng bởi độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
là quy luật tất yếu của lịch sử, là sự lựa chọn đúng đắn của Đảng và Bác Hồ
và của chính lịch sử dân tộc ta Độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội là conđường duy nhất đưa nhân dân ta ra khỏi áp bức, bóc lột, bất công, tiến lên vănminh, hạnh phúc Nhờ kiên định mục tiêu đó mà cách mạng Việt Nam đãdành được nhiều thắng lợi vẻ vang
Ngày nay, mục tiêu độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội đang bị cácthế lực thù địch chống phá quyết liệt Do đó kiên định mục tiêu độc lập dântộc và Chủ nghĩa xã hội là lập trường nguyên tắc của Đảng ta và là kinhnghiệm của công cuộc đổi mới đất nước
- Ngoài kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội thìtăng cường bản chất giai cấp công nhân còn có nghĩa là kiên định và vận dụngsáng tạo Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Đồng thời phải xuấtphát từ thực tiễn cách mạng Việt Nam để xây dựng đường lối, chủ trương,chính sách đúng đắn
Chúng ta biết rằng cách mạng muốn thành công thì phải có lý luận soiđường chỉ lối Đối với nước ta, trước sau như một Đảng luôn nhất quán lấyChủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kimchỉ nam cho mọi hành động Tuy nhiên, cách mạng là một sự sáng tạo, do đóchúng ta không chỉ trung thành mà còn vận dụng sáng tạo, bổ sung làm phong
Trang 27phú lý luận cho chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh chống giáođiều, rập khuôn, máy móc, chống cơ hội xét lại hoặc xa rời từ bỏ những họcthuyết lý luận đó Vận dụng một cách sáng tạo và thành công những luậnđiểm của học thuyết Mác-Lênin về Đảng Cộng sản vào điều kiện cụ thể củaViệt Nam, Hồ Chí Minh nhận thức sâu sắc rằng: Mục đích trước mắt củanhững người cộng sản là tổ chức những người vô sản thành giai cấp, và “giaicấp vô sản mỗi nước trước hết phải giành lấy chính quyền, phải tự xây dựngthành một giai cấp dân tộc” [2, 235] Vì vậy, trong quá trình chuẩn bị vềchính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của một chính đảng vô sản kiểumới ở Việt Nam, từ năm 1927, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Cách mệnh Nga dạycho chúng ta rằng muốn cách mệnh thành công thì phải dân chúng (côngnông) làm gốc, phải có Đảng vững bền” [19, 223].
- Để giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân còn phải giữvững nguyên tắc tập trung dân chủ; thực hiện tập thể lãnh đạo, cá nhân phụtrách; tự phê bình và phê bình, giữ gìn sự đoàn kết thống nhất trong Đảng,khắc phục mọi biểu hiện chia rẽ bè phái, buông lỏng kỷ luật, ngại đấu tranhphê bình và tự phê bình…
Phải thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng lập trường, quan điểm, ý thức
tổ chức kỷ luật của giai cấp công nhân cho đội ngũ cán bộ, đảng viên; xâydựng đội ngũ đảng viên theo quan điểm của giai cấp công nhân
- Giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân còn đòi hỏiphải củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng và nhân dân, mở rộng khối đạiđoàn kết toàn dân trên nền tảng liên minh giữa giai cấp công nhân, nông dân
và trí thức Mặt khác, Đảng phải kết hợp nhuần nhuyễn giữa Chủ nghĩa yêunước chân chính với Chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, kết hợp sứcmạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
Cùng với việc giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhâncòn phải nâng cao bản lĩnh, năng lực trí tuệ và năng lực tổ chức thực tiễn củađội ngũ đảng viên Đây cũng là nội dung cấp bách trong xây dựng đội ngũ
Trang 28đảng viên về chính trị Điều này xuất phát từ vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm
vụ của đội ngũ đảng viên; từ yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước; từ tìnhhình của đất nước và thế giới trong giai đoạn hiện nay
Theo Hồ Chí Minh, bản lĩnh chính trị ở đây được thể hiện ở sự kiênđịnh vững vàng trước những khó khăn, thử thách, ở tinh thần độc lập tự chủ,sáng tạo trong đường lối hoạch định chủ trương, chính sách đối nội, đốingoại Còn năng lực trí tuệ của đội ngũ đảng viên được thể hiện tập trung ởnăng lực hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, đường lối
đó phản ánh đúng lý luận Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đúng với thựctiễn Việt Nam và có khả năng thực hiện hóa mang lại kết quả trong thực tiễn.Mặt khác, năng lực trí tuệ của đội ngũ đảng viên còn được thể hiện ở việc đúckết kinh nghiệm thực tiễn, khái quát thành quan điểm lý luận
Xây dựng đội ngũ đảng viên về chính trị theo Hồ Chí Minh có vai trò,
vị trí rất quan trọng Để đội ngũ đảng viên nhận thức đúng đắn hơn về bảnchất giai cấp công nhân, nâng cao bản lĩnh chính trị
1.2.4 Xây dựng đội ngũ đảng viên về tư tưởng
Công tác tư tưởng cho đội ngũ đảng viên luôn có vai trò, vị trí hết sứcquan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng Ở đâu làm tốt công tác tưtưởng, ở đó tạo ra được sức mạnh to lớn để hoàn thành nhiệm vụ Lúc bìnhthường công tác tư tưởng đã quan trọng, lúc khó khăn ác liệt, công tác tưtưởng lại càng quan trọng hơn Mặc dù nó không trực tiếp làm ra sản phẩmhàng hóa, nhưng nó lại góp phần đảm bảo sự ổn định chính trị - xã hội, điềukiện đầu tiên để phát triển kinh tế, giải quyết đời sống, xây dựng đội ngũ đảngviên vững vàng về chính trị tư tưởng, đạo đức lối sống, xứng đáng với lời dạycủa Bác: "Không có vinh dự nào to bằng cái vinh hạnh được làm đảng viêncủa Đảng Cộng sản Vì vậy, bất kỳ ở hoàn cảnh nào, làm công việc gì, chúng
ta cũng phải kiên quyết làm cho xứng đáng với vinh hạnh ấy" [12, 354]
Người từng căn dặn: "Đảng ta là một đảng cầm quyền Mỗi đảng viên
và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm
Trang 29chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng làngười lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của nhân dân" [19, 498] Chủtịch Hồ Chí Minh đã có những luận điểm rất quan trọng đạo đức cách mạng;tính tiên phong gương mẫu của người đảng viên; công tác tự phê bình và phêbình; công tác kiểm tra đối với đảng viên mà đến nay vẫn còn nguyên giá trị,vẫn còn nóng hổi tính thời sự trong việc xây dựng đọi ngũ đảng viên vừahồng vừa chuyên, xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, xã hội côngbằng, dân chủ, văn minh.
Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng ngày quan tâm giáo dục cán bộ, đảng viênphải nắm chắc và khéo sử dụng vũ khí tự phê bình – phê bình và sửa chữa đểxây dựng và chỉnh đốn Đảng, xây dựng, củng cố chính quyền trong sạch vữngmạnh
Người vạch rõ: “Mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúpnhau tiến bộ Cốt để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn Cốt đoànkết và thống nhất nội bộ Vì vậy, phê bình mình cũng như phê bình ngườiphải ráo riết, triệt để, thật thà, không nể nang, không thêm bớt Phải vạch rõ
cả ưu điểm và khuyết điểm Đồng thời, chớ dùng những lời mỉa mai, chuacay, đâm thọc Phê bình việc làm chứ không phải phê bình người Nhữngngười bị phê bình thì phải vui lòng nhận xét để sửa đổi, không nên vì bị phêbình mà nản chí, hoặc oán ghét’’ [11, 442] Theo Bác Hồ: “Nếu mỗi cán bộ,mỗi đảng viên làm việc đúng hơn, khéo hơn, thì thành tích của Đảng còn totát hơn nữa Cán bộ và đảng viên làm việc không đúng, không khéo thì cònnhiều khuyết điểm Khuyết điểm nhiều thì thành tích ít Khuyết điểm ít thìthành tích nhiều Đó là lẽ tất nhiên Vì vậy, ngay từ bây giờ, các cơ quan, cáccán bộ, các đảng viên, mỗi người mỗi ngày, phải thiết thực tự kiểm điểm vàkiểm điểm đồng chí mình Hễ thấy khuyết điểm phải kiên quyết tự sửa chữa
và giúp đồng chí mình sửa chữa Phải như thế, Đảng mới chóng phát triển,công việc mới chóng thành công” [11, 443]
Trang 30Theo Bác Hồ: “Sợ mất uy tín và thể diện mình, không dám tự phêbình Lại nói: nếu phê bình khuyết điểm của mình, của đồng chí mình, củaĐảng và Chính phủ, thì địch sẽ lợi dụng mà công kích ta Nói như vậy là lầm
to Khuyết điểm cũng như chứng bệnh Phê bình cũng như uống thuốc Sợphê bình, cũng như có bệnh mà giấu bệnh, không dám uống thuốc Để đến nỗibệnh ngày càng nặng, không chết cũng la lết quả dưa” [11, 477] Bác dặn:
“Nói nể từng người, nể nang không phê bình, để cho đồng chí mình cứ sa vàolầm lỗi, đến nỗi hỏng việc Thế thì khác nào thấy đồng chí mình ốm màkhông chữa cho họ Nể nang mình, không dám tự phê bình, để cho khuyếtđiểm của mình chất chứa lại Thế thì khác nào tự mình bỏ thuốc độc chomình! Nói về Đảng, một đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là mộtđảng hỏng Một đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ nhữngcái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó, xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó,rồi tìm kiếm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm đó Như thế mới là một đảngtiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính” [11, 477]
Người còn luôn luôn chú ý đến việc không ngừng chăm lo bồi dưỡngthế hệ cách mạng cho đời sau Ngay từ năm 1925, khi trực tiếp tuyên truyền,
tổ chức lực lượng nòng cốt cho cách mạng Việt Nam, Người đã phát hiện vàtập trung trước hết vào thanh niên Sau khi nước nhà giành được độc lập,trước nhiệm vụ kháng chiến, kiến quốc, trong Thư gửi thanh niên, Người viết:
"Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà nước nhà thịnh hay suy,yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên" [12, 185] Người nói: "Vìlợi ích 10 năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người.Chúng ta phải đào tạo ra những công dân tốt và cán bộ tốt cho nước nhà" [16,222]
Đảng lãnh đạo không phải chỉ bằng chủ trương, đường lối mà cònbằng sự nêu gương, phát huy tính tiền phong gương mẫu của đảng viên Chủtịch Hồ Chí Minh viết: "Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán
Trang 31chữ "cộng sản" mà ta được họ yêu mến Muốn hướng dẫn nhân dân mìnhphải làm mực thước cho người ta bắt chước" [12, 552].
Như vậy, xây dựng đội ngũ đảng viên về tư tưởng là một nội dungquan trọng trong công tác xây dựng đội ngũ đảng viên theo tư tưởng Hồ ChíMinh Làm tốt nội dung này sẽ góp phần nâng cao sức chiến đấu cho Đảng tanên trong bất kỳ hoàn cảnh nào Đảng ta vẫn xem đây là một việc làm quantrọng và luôn đặt ra yêu cầu: "Trước hết phải tăng cường công tác giáo dục tưtưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân" [11,141] Phải luôn đề cao tư tưởng cho đội ngũ đảng viên nhằm bảo vệ đườnglối, cương lĩnh của Đảng, đấu tranh làm thất bại những âm mưu và thủ đoạncác thế lực thù địch trên mặt trận tư tưởng
1.2.5 Xây dựng đội ngũ đảng viên về tổ chức
Xây dựng đội ngũ đảng viên về tổ chức là một bộ phận, nội dung quantrọng trong công tác xây dựng đội ngũ đảng viên
Đảng viên là cầu nối giữa Đảng với quần chúng, là lực lượng tiênphong trong việc tổ chức, hướng dẫn, tập hợp quần chúng thực hiện chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Đội ngũđảng viên còn là những tấm gương sáng về đạo đức, lối sống để quần chúngnoi theo "Đảng viên đi trước, làng nước theo sau" Vì vậy, chăm lo xây dựngđội ngũ đảng viên trong sạch vững mạnh là yêu cầu cấp bách và có ý nghĩahết sức quan trọng bởi như chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: "Để lãnh đạocách mạng, Đảng phải mạnh, Đảng mạnh là do chi bộ tốt Chi bộ tốt là dođảng viên đều tốt" [5, 48]
Chủ tịch Hồ Chí Minh - người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, luôn đặcbiệt chú ý giáo dục đội ngũ cán bộ, đảng viên ý thức bảo vệ, giữ gìn sự đoànkết thống nhất trong Đảng Người khẳng định: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoànkết Thành công, thành công, đại thành công Tư tưởng của Người về đoàn kếtthống nhất của Đảng là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính nguyên tắc tổ chức
kỷ luật trong Đảng với tình thương yêu đồng chí mang đậm nét văn hoá
Trang 32phương Đông, giữa truyền thống dân tộc và phẩm chất tiên tiến của giai cấpcông nhân.
Tư tưởng Hồ Chí Minh không phải chỉ là “đoàn kết một chiều”, “bằngmặt mà không bằng lòng”, “liên minh”, lúc cần thì hợp lực, không cần thì tìmcách lật đổ nhau… mà phải là đoàn kết có lý, có tình - tình cảm cách mạngtrong sáng, tình thương yêu đồng chí, đồng bào Bác từng nói: “Toàn Đảng,toàn dân đồng sức đồng lòng thì khó khăn gì cũng nhất định khắc phục được”[17, 545]
Với Hồ Chí Minh, đoàn kết thống nhất trong Đảng phải là một chiếnlược lâu dài, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt đường lối cách mạng Việt Nam: “Nội bộĐảng phải đoàn kết nhất trí, đoàn kết không phải ngoài miệng mà phải đoànkết trong công tác, trong tự phê bình và phê bình giúp nhau tiến bộ” [9, 400].Bác luôn tâm niệm, Đảng ta tuy đông người nhưng khi tiến đánh chỉ như mộtngười và nhờ vậy “Cách mạng nhất định thành công Ta thành công chính vì
ta đoàn kết, quyết tâm, tin tưởng” [18, 467]
Bác khuyên các đồng chí trong Đảng phải thương yêu đoàn kết, nuôidưỡng và phát triển tình đồng chí, nghĩa đồng bào, giữ gìn đạo đức cáchmạng, chống các căn bệnh công thần, địa vị, hẹp hòi, cục bộ, kèn cựa “Từnay, mỗi cán bộ, mỗi đảng viên, phải kiên quyết chữa cái bệnh hẹp hòi đó đểthực hành chính sách đại đoàn kết Chính sách thành công thì kháng chiếnmới dễ thắng lợi” [12, 238]
Có thể nói, xây dựng, củng cố và tăng cường khối đoàn kết thống nhấttrong Đảng là nhiệm vụ thường xuyên, là trách nhiệm lớn lao của toàn thể cán
bộ, đảng viên, trước hết là của những cán bộ chủ chốt
Đảng phải thật sự trong sạch, vững mạnh, thật sự đoàn kết thống nhấtthì mới đảm bảo sự lãnh đạo, đủ sức chèo lái con thuyền cách mạng đến bến
bờ thắng lợi Do đó, mỗi đảng viên phải nhận thức sâu sắc vai trò, vị trí, tầmquan trọng của sự đoàn kết thống nhất, tự giác rèn luyện đạo đức cách mạng,năng lực hoạt động để góp sức xây dựng và phát huy sức mạnh của khối đồng
Trang 33tâm nhất trí, đoàn kết thống nhất trong Đảng, để bảo vệ và giữ gìn đoàn kếtthống nhất trong Đảng “như giữ gìn con ngươi của mắt mình” cần thực hiệnnhiều giải pháp, trong đó:
- Thực hiện tốt chế độ tự phê bình và phê bình, kiên quyết đấu tranhchống chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa cá nhân
Tự phê bình và phê bình không những là vũ khí sắc bén mà còn làđộng lực bên trong giúp cho mỗi cán bộ, đảng viên phát huy ưu điểm, khắcphục khuyết điểm Tự phê bình và phê bình phải khách quan, trung thực,thẳng thắn, công khai, chân thành Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Một Đảng mà giấugiếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng Một Đảng có gan thừa nhậnkhuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó,xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm mọi cách để sửa chữa khuyếtđiểm Như thế là một Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính” [12,261] Do đó, tự phê bình và phê bình cần tiến hành từ trên xuống, từ dưới lên,phê bình việc chứ không phê bình người và phê bình phải thường xuyên như
“rửa mặt hằng ngày” “Mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúpnhau tiến bộ Cốt để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn Cốt đoànkết và thống nhất nội bộ” [12, 232]
- Giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, thực hiện tập thể lãnh đạo,
cá nhân phụ trách; đề cao tính tổ chức và kỷ luật trong sinh hoạt và hoạt độngcủa Đảng
Dân chủ trong Đảng là phải làm cho tất cả đảng viên đóng góp ý kiếncủa mình cho Đảng với ý thức trách nhiệm xây dựng trong nguyên tắc sinhhoạt đảng Các cấp uỷ đảng phải bảo đảm dân chủ từ cơ sở Mặt khác, từngcán bộ, đảng viên phải có trách nhiệm đóng góp ý kiến vào những vấn đềchung, nhất là những vấn đề thuộc về đường lối, chính sách và giải pháp thựchiện Thực hiện tập trung dân chủ thực sự trong sinh hoạt đảng nhằm tạo cơ
sở bảo đảm sự đoàn kết thống nhất trong Đảng
Trang 34- Tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lýkịp thời hiện tượng mất đoàn kết và nguyên nhân dẫn đến mất đoàn kết, thựchiện tốt chế độ thi đua khen thưởng và kỷ luật của Đảng.
Công tác kiểm tra có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tăng cườngkhối đoàn kết thống nhất trong Đảng Công tác kiểm tra giúp cho các cấp uỷkịp thời phát hiện và ngăn chặn nguyên nhân, hiện tượng mất đoàn kết Bêncạnh đó, tổ chức thực hiện tốt công tác thi đua khen thưởng có tác dụng kịpthời động viên, khích lệ những tập thể, cá nhân, cán bộ, đảng viên có thànhtích trong xây dựng khối đoàn kết thống nhất, nhắc nhở giáo dục cán bộ, đảngviên không ngừng xây dựng, vun đắp cho khối đoàn kết thống nhất
- Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt tiêu biểu chophẩm chất, năng lực của đội ngũ đảng viên, đủ uy tín và khả năng quy tụ độingũ, xây dựng khối đoàn kết, thống nhất trong tổ chức đảng
Cán bộ quyết định sức mạnh và hiệu quả lãnh đạo của Đảng Ngườicán bộ lãnh đạo chủ chốt phải có năng lực, trình độ, uy tín mới có thể tập hợp,
tổ chức, quy tụ được sức mạnh đội ngũ đảng viên và quần chúng Cùng vớiviệc quy hoạch, bố trí, sử dụng cán bộ, công tác đánh giá, quản lý cán bộ cầnphải được chú trọng hơn, phải quan tâm bồi dưỡng thường xuyên kiến thức vềcông tác tổ chức, cán bộ
Xây dựng đội ngũ đảng viên về tổ chức theo tư tưởng Hồ Chí Minh làkim chỉ nam cho hành động, là ngọn đèn soi đường để mỗi chúng ta phấn đấu,bồi dưỡng, rèn luyện, nâng cao ý thức đoàn kết góp phần xây dựng Đảng tangày càng trong sạch, vững mạnh
1.2.6 Xây dựng đội ngũ đảng viên về năng lực, trí tuệ
Theo quan điểm Hồ Chí Minh cho rằng: đội ngũ đảng viên ở cơ sở làlực lượng cơ bản, nòng cốt trong tuyên truyền, hướng dẫn, giáo dục và giúp
đỡ quần chúng nhận thức và thực hiện tốt đường lối chính sách của Đảng vàpháp luật của Nhà nước
Trang 35Đội ngũ đảng viên cần phát huy tốt vai trò tiền phong gương mẫutrong học tập, công tác, lao động sản xuất, nghiên cứu khoa học, có bản lĩnhchính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn; tích cực chủ động sáng tạo,hăng hái cùng toàn dân thực hiện tốt mọi nhiệm vụ chính trị ở cơ sở Số đôngđảng viên giữ vững được phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng; có lốisống trung thực, khiêm tốn, giản dị, lành mạnh và gắn bó mật thiết với nhândân lao động trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước,góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay
Một bộ phận đảng viên còn mắc căn bệnh hành chính, giấy tờ, sách vở
xa rời thực tiễn; thiếu sâu sát trong chỉ đạo, bám nắm cơ sở… Hồ Chí Minhcho rằng: “Tình trạng nói nhiều, làm ít, làm không đến nơi đến chốn hoặckhông làm còn diễn ra ở nhiều nơi,…Một bộ phận cán bộ, đảng viên, kể cả một
số cán bộ chủ chốt, yếu kém về phẩm chất và năng lực, vừa thiếu tính tiềnphong gương mẫu, vừa không đủ trình độ hoàn thành nhiệm vụ” [23, 145]
Hồ Chí Minh nói: “Óc suy nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi miệngnói tay làm Chứ không phải chỉ nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh, họ phảithật thà nhúng tay vào việc” [5, 168]
Theo Hồ Chí Minh thì việc nâng cao năng lực trí tuệ và năng lực tổchức hoạt động thực tiễn cho đội ngũ đảng viên ở cơ sở theo hướng toàn diện,đồng bộ là rất quan trọng Cần tập trung bồi dưỡng, nâng cao sự nhạy bén,nắm chắc tình hình, khả năng tư duy nhanh và khoa học, phân tích đúng vàkịp thời những vấn đề mới nảy sinh, nhanh chóng đề ra các giải pháp, giảiquyết có chất lượng và hiệu quả mọi vấn đề đặt ra trong thực tiễn cuộc sống.Thước đo cơ bản và chủ yếu là chất lượng, hiệu quả hoàn thành công việcđược giao Đồng thời, cần nâng cao năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn chođội ngũ đảng viên Bởi vì, chỉ có thông qua hoạt động thực tiễn một cách tíchcực sáng tạo mới có cơ sở, điều kiện để hình thành, phát triển năng lực, trí tuệcủa người đảng viên
Trang 36Tăng cường bồi dưỡng, rèn luyện đảng viên theo tư tưởng của Chủtịch Hồ Chí Minh: “Thực hành sinh hiểu biết, hiểu biết tiến lên lý luận, lýluận cũng lãnh đạo thực hành” [5, 200] Qua đó kiểm tra trình độ, kiến thức,năng lực hoạt động thực tiễn của người đảng viên, phát huy ưu điểm, khắcphục nhược điểm, đề ra biện pháp cụ thể nhằm nâng cao phẩm chất, năng lực,hiệu quả công tác Quá trình bồi dưỡng rèn luyện đảng viên cần phải thựchiện theo phương châm yếu cái gì, thiếu cái gì thì rèn luyện cái đó Đồng thời,coi trọng tất cả các khâu, các bước của quá trình bồi dưỡng, rèn luyện theocương vị, chức trách của người đảng viên ở cơ sở; động viên, khích lệ từngđảng viên ra sức học tập, tu dưỡng, rèn luyện, không ngừng phấn đấu vươnlên, luôn có chí tiến thủ, cầu thị, cầu tiến bộ, nêu cao tinh thần cách mạng tiếncông, chủ động, tích cực, sáng tạo trong mọi hoàn cảnh; bám sát thực tiễncuộc sống, quan hệ mật thiết với quần chúng lao động để thấu hiểu tâm tưnguyện vọng của quần chúng và tổ chức họ thực hiện tốt đường lối, quanđiểm của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Theo Hồ Chí Minh việc nâng cao nhận thức về vai trò năng lực hoạtđộng thực tiễn của đội ngũ đảng viên ở cơ sở là một vấn đề cần được chú ý quantâm Đối với hệ thống cấp ủy đảng phải coi đây là thước đo căn bản nhất củangười cán bộ ở cơ sở; là phương hướng chủ đạo trong đào tạo, sử dụng và đánhgiá cán bộ Do vậy, để nâng cao năng lực hoạt động của đội ngũ đảng viên ở cơ
sở, trước hết phải nâng cao nhận thức về vai trò năng lực thực tiễn của đội ngũđảng viên trong quán triệt, tổ chức thực hiện có hiệu quả đường lối, quan điểmcủa Đảng Họ thực sự phải là “linh hồn”, là “đại biểu của Đảng” ở cơ sở, nếukhông thấu suốt vấn đề này đội ngũ đảng viên sẽ không tránh khỏi giáo điều,duy ý chí, lý thuyết suông
Vấn đề nâng cao năng lực, trí tuệ theo quan niệm của Hồ Chí Minh cómột vai trò quan trọng trong công tác xây dựng đội ngũ đảng viên Giúp chocông tác xây dựng đội ngũ đảng viên phát triển mạnh toàn diện về mọi mặt,đáp ứng được nhu cầu thời đại
Trang 37Kết luận chương 1
Nghiên cứu những quan điểm, tư tưởng của Hồ Chí Minh về xây dựngđội ngũ đảng viên cho chúng ta thấy được sự toàn diện, sâu sắc và những giátrị to lớn trong tư tưởng của Người đối với sự nghiệp xây dựng Đảng Qua đó,chúng ta càng hiểu thêm về tình cảm yêu thương vô hạn và sự quan tâm chămsóc, giáo dục, bồi dưỡng đặc biệt của Hồ Chí Minh dành cho đội ngũ đảngviên Đây là những bài học về xây dựng đội ngũ đảng viên có ý nghĩa vô cùng
to lớn cho Đảng, Nhà nước, những người làm công tác phát triển Đảng.Những chỉ dẫn của Người về xây dựng Đảng là vấn đề có tính quy luật kháchquan, tất yếu, cấp bách, lâu dài; Vai trò của đội ngũ đảng viên; Xây dựng độingũ đảng viên thành đội ngũ vững mạnh - lực lượng xây dựng sự nghiệp cáchmạng; Xây dựng đội ngũ đảng viên về chính trị; Xây dựng đội ngũ đảng viên
về tư tưởng; Xây dựng đội ngũ đảng viên về tổ chức định hướng cho chúng taxây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựngđội ngũ đảng viên vừa mang tính cụ thể, toàn diện, khái quát, dễ hiểu, vừa chitiết, gần gũi với cuộc sống hằng ngày trong công tác xây dựng Đảng có địnhhướng giá trị sâu sắc Những cán bộ làm công tác xây dựng đội ngũ đảng viênhuyện Tân Kỳ cần vận dụng những tư tưởng này của Người một cách sángtạo, linh hoạt vào việc xây dựng đội ngũ đảng viên trên địa bàn của mình