Vận dụng tư tưởng hồ chí minh trong việc phát huy vai trò của cán bộ nữ ở thành phố vinh hiện nay

Các công trình trên chủ yếu bàn về vai trò của ngời phụ nữ trong đời sốngxã hội, nhất là đề cập đến t tởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ đã làm rõphần nào sự quan tâm giải phóng, tạo

Lời cảm ơn

Để hoàn thành khóa luận này, cùng với sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận đợc rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ của: Hội đồng Khoa học khoa Giáo dục Chính trị, các thầy giáo, cô giáo trong tổ bộ môn t tởng Hồ Chí Minh, đặc biệt

là sự hớng dẫn tận tình của thầy giáo ThS.Thái Bình Dơng, Hội LHPN thành

phố, Phòng tổ chức cán bộ Thành uỷ Vinh cùng bạn bè và gia đình…

Qua đây, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo ThS.Thái Bình

D-ơng cùng các thầy giáo, cô giáo, các cấp ngành đã hết lòng giúp đỡ để tôi hoàn

thành khoá luận này.

Bớc đầu làm công tác nghiên cứu khoa học nên tôi không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận đợc sự đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo, bạn

bè, các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học này để khoá luận đợc hoàn thiện hơn.

Vinh, tháng 5 năm 2010

Sinh viên:

Nguyễn Thị Hạnh

MụC LụC

Trang

Mở ĐầU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 2

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Đối tợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 4

5 Cơ sở lý luận và phơng pháp nghiên cứu 5

6 Đóng góp của khóa luận 5

7 Kết cấu của khóa luận 5

NộI DUNG 6

Chơng 1: T TởNG Hồ CHí MINH Về PHáT HUY VAI TRò CủA Cán bộ nữ TRONG CáCH MạNG VIệT NAM 6

1.1 Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ Việt Nam 6

1.1.1 Phụ nữ là một bộ phận của cơ cấu xã hội 6

1.1.2 Phụ nữ là một lực lợng cách mạng 8

1.1.3 Phụ nữ trong phát triển gia đình 13

1.1.4 Phụ nữ trong việc phát triển kinh tế đất nớc 14

1.2 T tởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của cán bộ nữ 16

1.2.1 Nội dung cơ bản t tởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ 16

1.2.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của cán bộ nữ 18

Chơng 2: PHáT HUY VAI TRò của Cán bộ nữ ở THàNH PHố VINH THEO T TởNG Hồ CHí MINH HIệN NAY 25

2.1 Thực trạng đội ngũ cán bộ nữ ở thành phố Vinh 25

2.1.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội thành phố Vinh 25

2.1.2 Công tác cán bộ nữ ở thành phố Vinh hiện nay 27

2.2 Một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của cán bộ nữ theo t tởng Hồ ChíMinh ở thành phố Vinh hiện nay 372.2.1 Quán triệt đầy đủ và sâu sắc các quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh vềgiải phóng phụ nữ 372.2.2 Nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và đánh giá công tác cán bộ nữ 402.2.3 Thực hiện quy hoạch, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đội ngũ cán bộnữ thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc 412.2.4 Nâng cao công tác đào tạo, bồi dỡng, tạo nguồn và phát triển Đảng trongphụ nữ 432.2.5 Xây dựng, bổ sung, hoàn thiện chính sách nhằm tạo điều kiện vì sự tiến bộcủa đội ngũ cán bộ nữ 452.2.6 Tăng cờng vai trò của Đảng, chính quyền đối với việc phát huy tiềm năngcủa đội ngũ cán bộ nữ 46

KếT LUậN 49

DANH MụC TàI LIệU THAM KHảO 51

BảNG DANH MụC CáC từ VIếT TắT

1 CNH - HĐH Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá

3 LHPN Liên hiệp phụ nữ

4 UBND ủy ban nhân dân

“Muốn có nhiều sức lao động để sản xuất thì phải góp sức lao động của phụ nữ

Nói phụ nữ là nói phần nửa xã hội Nếu không giải phóng đợc phụ nữ thì khôngthể giải phóng đợc một nửa loài ngời Nếu không giải phóng đợc phụ nữ là chỉxây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ một nửa” [13, 523].

Vì vậy, ngay trong Cơng lĩnh Chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản ViệtNam vấn đề giải phóng phụ nữ, thực hiện quyền bình đẳng nam - nữ đã đợc HồChí Minh xác định rõ ràng là “nam nữ bình quyền” Đảng ta luôn coi công tácphụ nữ và cán bộ nữ là bộ phận không tách rời của công tác vận động cách mạngnói chung và công tác cán bộ nói riêng Đảng đã có nhiều chủ trơng, chính sách

để thực hiện giải phóng phụ nữ và tạo điều kiện cho phụ nữ phát triển, vì phụ nữchiếm hơn phần nửa dân c trong xã hội, với sức lao động dồi dào, là nguồn lực tolớn, quan trọng để góp phần thúc đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội.Hiện nay, nớc ta đang trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới, với mụctiêu sớm đa đất nớc ra khỏi tình trạng kém phát triển, cơ bản trở thành một nớccông nghiệp theo hớng hiện đại vào năm 2020 Những thành tựu đã đạt đợc củacông cuộc đổi mới, trớc hết là nhờ Đảng ta chú trọng vận dụng t tởng Hồ ChíMinh, trong đó có t tởng về giải phóng và phát triển toàn diện phụ nữ Đợc sựquan tâm của Đảng Cộng sản Việt Nam, Hội LHPN, ủy ban quốc gia vì sự tiến

bộ phụ nữ Việt Nam, đội ngũ cán bộ nữ trong những năm qua đã vơn lên, vợtqua nhiều khó khăn, thách thức, không ngừng trởng thành, từng bớc đáp ứng yêucầu nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ mới

Thành phố Vinh là trung tâm kinh tế - chính trị - văn hóa xã hội của Nghệ

An - mảnh đất “địa linh nhân kiệt” Hiện nay, thành phố Vinh đã phát triển hơnmời ngày xa, khang trang và hiện đại Trong sự phát triển đó có bàn tay, khối óccủa các bà, các mẹ, các chị - những ngời đã đem hết tài năng trí tuệ và nghị lực

để xây dựng quê hơng ngày càng văn minh và giàu đẹp hơn, đồng thời để giảiphóng chính bản thân mình Với sự cống hiến ấy, nguyện vọng thiết tha của chị

em phụ nữ nói chung và cán bộ nữ thành phố Vinh nói riêng là đợc giải phóngmình, là đợc Đảng và Nhà nớc, xã hội tạo điều kiện để nâng cao trình độ và nănglực nhằm góp phần to lớn vào quá trình phát triển của quê hơng, đất nớc trên con

đờng hội nhập

Với lý do đó, chúng tôi đã chọn vấn đề: Vận dụng t“ tởng Hồ Chí Minh trong việc phát huy vai trò của cán bộ nữ ở thành phố Vinh hiện nay ” làm đềtài khoá luận tốt nghiệp đại học

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Vấn đề phụ nữ và con đờng giải phóng phụ nữ, vai trò của phụ nữ từ lâu đã

đợc các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin quan tâm, nghiên cứu ở nớc

ta, ngay từ buổi đầu cách mạng, những vấn đề này đã đợc đề cập đến trong các

văn kiện của Đảng và chính sách của Nhà nớc Đặc biệt, trong công cuộc đổimới đất nớc, công tác nghiên cứu khoa học về phụ nữ đã có bớc phát triển.

+ Nhiều công trình, đề tài đã đề cập đến vai trò của ngời phụ nữ trong gia

đình và ngoài xã hội, có thể phân thành các nhóm:

Nhóm thứ nhất, các công trình viết về quyền bình đẳng của phụ nữ gồm:

Đỗ Thị Bình, Lê Ngọc Văn, Nguyễn Linh Khiếu (2002), Gia đình Việt Nam

và ngời phụ nữ trong gia đình thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc,

NXB Khoa học Xã hội Hà Nội, bàn về gia đình Việt Nam và vai trò của phụ nữ

trong gia đình ThS Trần Thị Hòe (2004), Đảm bảo quyền bình đẳng của phụ nữ trong thời kì đổi mới (Tạp chí T tởng văn hóa số 3), bàn về quyền bình đẳng nam

nữ trên các lĩnh vực chính trị - kinh tế - văn hóa - giáo dục T.S Lê Ngọc Thắng

(2001), Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự nghiệp giải phóng phụ nữ, NXB Phụ nữ

D-ơng Thoa (1982), Bác Hồ với phong trào phụ nữ Việt Nam, NXB Phụ Nữ, bàn về

t tởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ và sự nghiệp giải phóng phụ nữ ViệtNam

Các công trình trên chủ yếu bàn về vai trò của ngời phụ nữ trong đời sốngxã hội, nhất là đề cập đến t tởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ đã làm rõphần nào sự quan tâm giải phóng, tạo điều kiện cho phụ nữ Việt Nam có quyềnbình đẳng trớc pháp luật, tham gia vào công việc của gia đình, xã hội, góp phầnmình cho sự nghiệp giải phóng và xây dựng đất nớc

Nhóm thứ hai, đề cập đến công tác cán bộ nữ, tham gia quản lý, các côngtrình đã làm rõ vai trò, khả năng làm cán bộ và công tác quản lý của phụ nữtrong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc gồm:

PTS Lê Thị Quý, Nguyễn Thị Tuyết Nga (2008), Phụ nữ nớc ta tham gia lãnh đạo và quản lý (Tạp chí Cộng sản số 20) Nguyễn Thị Ninh (2008), Công tác cán bộ nữ trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc (Tạp chí

Cộng sản số 6 ) Chỉ thị 37- CT/TW ngày 16/05/1994 của Ban Bí th về công táccán bộ nữ Nghị Quyết số 11/NQ- TW của Bộ chính trị về công tác phụ nữ trongthời kỳ đẩy mạnh CNH- HĐH đất nớc ngày 27/04/2007, bàn về thực trạng, giảipháp để phát huy vai trò của cán bộ nữ trong tình hình mới

Nhóm thứ ba, các bài viết về phụ nữ trong phạm vi thành phố Vinh gồm :

Hội LHPN thành phố Vinh(2006), Lịch sử phong trào và tổ chức Hội phụ nữ thành phố Vinh (1930- 2001), NXB Nghệ An Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ Nghệ An(2009), Phụ nữ và phát triển, NXB Sở thông tin và truyền thông Nghệ

An Dơng Thị Thanh Huyền - Chủ tịch Hội LHPN thành phố Vinh, Hội liên hiệp phụ nữ thành phố, nhìn lại nửa nhiệm kì hoạt động (Bản tin thành phố Vinh

tháng 10/2009), bàn về lịch sử phong trào và vai trò của phụ nữ thành phố Vinh

trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Bùi Nguyễn Lân - Giám đốc sở

LĐTBXH, Tiếp tục quan tâm, chăm lo nâng cao chất lợng cán bộ nữ (Tạp chí phụ nữ và phát triển Nghệ An, tháng 10/2009) Nguyễn Quang Vinh, Nâng cao chất lợng đội ngũ cán bộ công chức thành phố (Bản tin thành phố Vinh tháng

9/2009) UBND thành phố Vinh, Đề án nâng cao chất lợng đội ngũ cán bộ công

chức thànhphố Vinh giai đoạn 2006 - 2010 bàn về công tác cán bộ ở thành phố

Vinh giai đoạn hiện nay

Các công trình này chủ yếu bàn về lịch sử phát triển của phụ nữ thành phốVinh; về chăm lo chất lợng đội ngũ cán bộ nữ chứ cha đi sâu làm rõ sự vận dụng

t tởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ nữ và sự vận dụng t tởng của Ngời trongviệc cơ cấu, nâng cao chất lợng của đội ngũ cán bộ nữ

T tởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phụ nữ là vô cùng rộng lớn và mang ýnghĩa nhân văn sâu sắc Các công trình, bài viết trên đã đề cập đến các khía cạnhhoặc các góc độ khác nhau về phụ nữ hoặc là đề cập chung về vấn đề phụ nữ Cócông trình đã đề cập đến đội ngũ cán bộ nữ song cha đi sâu đề cập việc vận dụng

t tởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của cán bộ nữ Vì vậy, đề tài Vận dụng“

t tởng Hồ Chí Minh trong việc phát huy vai trò của cán bộ nữ ở thành phố Vinh hiện nay” mà chúng tôi lựa chọn không trùng với một đề tài nào cả Chúng

tôi kế thừa có chọn lọc các công trình có liên quan đến đề tài để hoàn thành khoáluận

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của đề tài là làm rõ sự vận dụng t tởng Hồ Chí Minh về phát huyvai trò của cán bộ nữ ở thành phố Vinh hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài tập trung làm rõ 2 nhiệm vụ:

- Làm rõ: T tởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của cán bộ nữ trong cáchmạng Việt Nam

- Phân tích thực trạng và đề xuất một số giải pháp để vận dụng t tởng HồChí Minh vào việc phát huy vai trò của cán bộ nữ thành phố Vinh hiện nay

4 Đối tợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tợng nghiên cứu

Đối tợng nghiên cứu của đề tài là đội ngũ cán bộ nữ ở thành phố Vinh hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu việc vận dụng t tởng Hồ Chí Minh để pháthuy vai trò của cán bộ nữ thành phố Vinh giai đoạn hiện nay

5 Cơ sở lý luận và phơng pháp nghiên cứu

6 Đóng góp của khóa luận

- Khoá luận góp phần khẳng định và phát huy hơn nữa vai trò của cán bộ nữtrong giai đoạn hiện nay, đề xuất cho Hội LHPN thành phố nói riêng cũng nh

Đảng bộ và nhân dân thành phố Vinh nói chung những giải pháp thiết thực đểphát huy hơn nữa vai trò của cán bộ nữ theo t tởng Hồ Chí Minh

- Ngoài ra, khoá luận có thể dùng làm t liệu tham khảo cho sinh viênchuyên ngành Giáo dục Chính trị, cho cán bộ phụ nữ ở cơ sở trong việc tìm hiểu,nghiên cứu về lĩnh vực này

7 Kết cấu của khóa luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận kếtcấu thành hai chơng:

Chơng 1: T tởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của cán bộ nữ trong cáchmạng Việt Nam

Chơng 2: Phát huy vai trò của cán bộ nữ ở thành phố Vinh theo t tởng HồChí Minh hiện nay

NộI DUNG Chơng 1

T TởNG Hồ CHí MINH Về PHáT HUY VAI TRò CủA CáN Bộ

nữ TRONG CáCH MạNG VIệT NAM 1.1 Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ Việt Nam

T tởng Hồ Chí Minh về vai trò của phụ nữ trong sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc là kết quả của sự hình thành một nhãn quan chính trị, một tầm nhìnnhân văn sâu sắc, là nhận thức và hành động của Ngời đối với phụ nữ Việt Nam

và quốc tế trong bối cảnh lịch sử của nhân loại những năm đầu thế kỷ XX Lúcchủ nghĩa thực dân đang thống trị toàn thế giới, nhân loại nói chung và phụ nữnói riêng đang chịu áp bức, bất công, bất bình đẳng từ trong gia đình ra ngoài xãhội T tởng Hồ Chí Minh về phụ nữ là kết quả của những xuất phát điểm vànhững hội tụ của những vấn đề truyền thống văn hoá gia đình, quê hơng, đất nớc;của các giá trị văn hoá nhân loại; của học thuyết Mác - Lênin đợc chắt lọc thôngqua t chất của một con ngời kiệt xuất

Cả cuộc đời Hồ Chí Minh đã hiến dâng cho độc lập tự do của dân tộc, chohạnh phúc của nhân dân, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Ngờiluôn quan tâm đến sự nghiệp giải phóng phụ nữ với t tởng cơ bản là: Giải phóngphụ nữ phải gắn liền với giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng conngời

Thấu hiểu và đánh giá đúng sứ mạng cao cả và vai trò to lớn của ngời phụnữ, trong tiến trình lịch sử, Hồ Chí Minh đã đề cao vai trò phụ nữ trong tiến trìnhcách mạng Việt Nam dới sự lãnh đạo của Đảng Quan điểm của Chủ tịch Hồ ChíMinh về vai trò của phụ nữ Việt Nam thể hiện ở những nội dung cơ bản

1.1.1 Phụ nữ là một bộ phận của cơ cấu xã hội

Trong mọi thời đại lịch sử, phụ nữ là một thành tố tất yếu tự nhiên cấu thànhnên chỉnh thể gia đình, xã hội Hơn thế nữa, họ có vai trò to lớn trong việc tái sảnxuất sức lao động cho xã hội Phụ nữ là một giới trong đời sống của mỗi quốcgia, nhng trong mỗi chế độ xã hội, mỗi giai đoạn lịch sử không phải lúc nào và ở

đâu những ngời lãnh đạo và quản lý đất nớc cũng nhìn nhận đúng vị thế, vai tròcủa họ trong đời sống xã hội

Từ rất sớm, Hồ Chí Minh đã có quan điểm rất đúng đắn đối với vấn đề phụnữ Xuất thân từ một ngời dân mất nớc, nô lệ, Hồ Chí Minh đi tìm đờng cứu nớc,giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con ngời, trong đó có phụ nữ

Từ chủ nghĩa yêu nớc đến với chủ nghĩa Mác- Lênin đã giúp Ngời thấy rõ vànhận thức đợc cách mạng là sự nghiệp của quần chúng; là sự nghiệp chung của

dân chúng chứ không phải của một hay hai ngời; thấy đợc lực lợng giải phóngdân tộc bao gồm toàn thể dân tộc, không phân biệt già - trẻ, trai - gái phải đoànkết, tập hợp họ lại tạo thành sức mạnh to lớn cho cách mạng chiến thắng kẻ thùxâm lợc Đồng thời, làm cách mạng cũng nhằm giải phóng cho phụ nữ, quan

điểm của Ngời khác xa với các quan điểm của xã hội phong kiến coi khinh phụnữ trong đời sống xã hội Ngời nói: “Nói phụ nữ là nói phần nửa xã hội Nếukhông giải phóng phụ nữ thì không giải phóng một nửa loài ngời” [13, 523].Quan điểm đó của Ngời khác xa so với các quan niệm trớc đây của chế độphong kiến đã tồn tại hàng nghìn năm ở nớc ta Với quan điểm khách quan, tiến

bộ và nhân văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phụ nữ - một bộ phận của cơ cấuxã hội, đợc khẳng định rõ ràng, Ngời còn nhấn mạnh, giải phóng phụ nữ phải đ-

ợc đề lên thành luật: “Luật lấy vợ lấy chồng nhằm giải phóng phụ nữ, tức là giảiphóng phần nửa xã hội Giải phóng đàn bà, đồng thời phải tiêu diệt t tởng phongkiến, t tởng t sản trong ngời đàn ông” [16, 523]

Quan điểm coi phụ nữ là một bộ phận của cơ cấu xã hội đã đợc Hồ ChíMinh mới đề cập trớc khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, năm 1927 trong tácphẩm “Đờng cách mệnh”, Ngời đã khẳng định tính tất yếu vai trò xã hội của phụnữ để tuyên truyền, đào tạo lớp cán bộ đầu tiên Ngời đã dành riêng một chủ

điểm về phụ nữ quốc tế và đã trích câu nói nổi tiếng của Các Mác và Lênin vềthành phần xã hội của phụ nữ Ngời viết: “Ông Các Mác nói rằng: Ai biết lịch sửthì biết rằng muốn sửa sang xã hội mà không có phụ nữ giúp vào thì chắc chắnkhông làm nổi Xem t tởng và việc làm của đàn bà con gái, thì biết xã hội tiến bộ

ra thế nào? Ông Lênin nói: Đảng cách mệnh phải làm sao dạy cho đàn bà nấu ăncũng biết làm việc nớc, nh thế cách mạng mới gọi là thành công Xem tronglịch sử cách mệnh chẳng có lần nào là không có đàn bà con gái tham gia Naycách mạng Nga thành công mau nh thế, đứng vững nh thế, cũng vì đàn bà congái hết sức giùm vào” [7, 288]

Quan điểm nhìn nhận phụ nữ là một bộ phận của cơ cấu xã hội của Chủ tịch

Hồ Chí Minh đợc xuyên suốt và hình thành rất sớm ở Ngời Đó là một quan

điểm toàn diện không chỉ đối với các vấn đề của cách mạng thế giới và cáchmạng Việt Nam mà còn là vấn đề đối với con ngời, nó càng có ý nghĩa sâu sắc

đối với phụ nữ Việt Nam trớc và sau khi cách mạng thành công

1.1.2 Phụ nữ là một lực lợng cách mạng

Hồ Chí Minh đã thấu hiểu và đánh giá đúng sứ mệnh lịch sử cao cả và vaitrò to lớn của phụ nữ trong tiến trình lịch sử - văn hóa của phụ nữ Việt Nam Có

thể nói từ thời đại Hồ Chí Minh, phụ nữ mới thực sự đợc xem là một lực lợng,một tổ chức có vai trò quan trọng trong sự nghiệp cách mạng nớc nhà.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từ rất sớm đã đấu tranh cho quyền sống, quyền hạnhphúc của ngời phụ nữ các nớc thuộc địa Những năm hai mơi của thế kỷ XX,trong “Th gửi Quốc tế Cộng sản” và “Bản án chế độ thực dân Pháp”, Ngời luôn

đề cập về “Nỗi khổ nhục của ngời đàn bà bản xứ” Trên tờ báo “Ngời cùng khổ”với bài “Phụ nữ Việt Nam và chế độ đô hộ của Pháp”, Ngời đã viết: “Chế độ thựcdân tự bản thân nó đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu rồi.Bạo lực đó đem ra đối xử với trẻ em và phụ nữ lại càng bỉ ổi hơn nữa” [6, 76] Từcảm nhận sâu sắc nổi khổ nhục của ngời phụ nữ dới chế độ thực dân phong kiến,

Hồ Chí Minh càng ý thức hơn phụ nữ chính là một lực lợng, “một nửa” thànhcông của cách mạng Trớc khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, trên tờ báoThanh niên - cơ quan tuyên truyền của “Việt Nam cách mạng thanh niên” doNgời phụ trách đã mở mục diễn đàn phụ nữ Trong báo cáo gửi Quốc tế Cộngsản (ngày 3/6/1926) nói rõ Ngời đã tổ chức đợc “Một tổ phụ nữ cách mạng” bắt

đầu hoạt động từ tháng 4/1926 gồm 12 hội viên

Trong “Đờng kách mệnh”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phân tích và khẳng

định vai trò tất yếu khách quan của phụ nữ với t cách là một lực lợng quan trọngcủa cách mạng Với t cách là ủy viên của Quốc tế cộng sản phụ trách bộ Phơng

Đông và cục Phơng Nam, từ việc nhận thức sâu sắc vai trò của phụ nữ trong cáchmạng vô sản là một lực lợng cách mạng quan trọng, Ngời đề cập: “Mỗi ĐảngCộng sản phải có một bộ phận phụ nữ trực tiếp thuộc về phụ nữ quốc tế Những

đảng viên đàn bà trong các đảng phải theo lệnh quốc tế, khi phái để làm việc gìdẫu khó nhọc nguy hiểm mấy cũng phải làm” [7, 289] Từ tình hình phụ nữ quốc

tế, Ngời cũng rút ra cho những ngời cách mệnh Việt Nam là: “An Nam cáchmệnh cũng phải nữ giới tham gia mới thành công, mà nữ giới An Nam muốncách mệnh thì phải theo phụ nữ quốc tế chỉ bảo” [7, 289]

Nhìn nhận sâu sắc và đánh giá đúng vai trò quan trọng của phụ nữ trong lịch

sử dân tộc luôn thờng trực và xuyên suốt ở Ngời Thực tiễn sinh động của cáchmạng nớc ta dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đứng đầu là Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã làm cho phụ nữ thực sự là một lực lợng cách mạng quan trọngtrong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, đã “đánh thắng hai đếquốc to là Pháp và Mỹ” và bớc đầu đạt đợc những thành tựu to lớn trên con đờngxây dựng đất nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa Trong th gửi phụ nữ nhân dịp

kỷ niệm ngày Quốc tế phụ nữ (8/3/1952), một lần nữa Chủ tịch Hồ Chí Minhkhẳng định: “Hai Bà Trng đã để lại cho phụ nữ Việt Nam một truyền thống vẻ

vang, là dũng cảm kháng chiến Liên đoàn phụ nữ dân chủ quốc tế giúp phụ nữViệt Nam bồi dỡng truyền thống ấy, hăng hái đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốcxâm lợc Phụ nữ Việt Nam đã xứng đáng là con cháu Hai Bà và là một lực lợngtrong quốc tế phụ nữ” [11, 431].

Từ đó giúp Ngời khẳng định khả năng của phụ nữ nớc nhà: “Non sông gấmvóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng nh già ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp rựcrỡ” [11, 432]

Sự đánh giá của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phụ nữ ngắn gọn hình ảnh, rấtkhái quát và đầy đủ đã thể hiện quan điểm t tởng của Ngời đối với khả năng tiềmtàng to lớn của phụ nữ trong sự nghiệp cách mạng dới sự lãnh đạo của Đảng Saukhi về nớc (1941), Ngời đã chỉ đạo và làm tổng biên tập tờ báo Việt Nam độclập Trong mục Vờn văn, số 104 năm 1941 dới bút danh Kim Oanh, Hồ ChíMinh đã viết bài thơ “Phụ nữ” đánh giá khả năng truyền thống yêu n ớc của phụnữ trong quá khứ và hiện tại, tin tởng vào khả năng của phụ nữ trong sự nghiệpcách mạng của dân tộc:

Việt Nam phụ nữ đời đời

“

Nhiều ngời vì nớc vì nòi hy sinh Ngàn thu vang tiếng Bà Trng

Ra tay cứu nớc, cứu dân đến cùng

Bà Triệu ẩu thật anh hùng Cỡi voi đánh giặc, vẫy vùng bốn phơng Mấy năm cách mệnh khẩn trơng Chị em phụ nữ thờng thờng tham gia Mấy phen tranh đấu xông pha Lòng vàng gan sắt nào đà kém ai Kìa nh chị Nguyễn Minh Khai

Bị làm án tử đến hai ba lần Bây giờ cơ hội đã gần

Đánh Tây, đánh Nhật, cứu dân, cứu nhà Chị em cả trẻ đến già

Cùng nhau đoàn kết để mà đấu tranh

Đua nhau vào hội Việt Minh Trớc giúp nớc, sau giúp mình mới nên Làm cho thiên hạ biết tên

Làm cho rõ mặt cháu Tiên, con Rồng” [22, 152 - 153]

Cách mạng Tháng Tám thành công, dới sự lãnh đạo của Hồ Chí Minh, phụnữ nớc ta đã có nhiều cơ hội thể hiện khả năng của mình và thực sự đã có những

đóng góp quan trọng: thành công của cuộc kháng chiến chống Pháp với chiếnthắng Điện Biên phủ “Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”; vào sự thắng lợicủa miền Bắc xã hội chủ nghĩa, “Hậu phơng lớn của tiền tuyến lớn” trong nhữngnăm kháng chiến chống Mỹ cứu nớc; vào sự thắng lợi của chiến dịch Hồ ChíMinh mùa xuân 1975, thống nhất nớc nhà, ghi một mốc son lịch sử nh một Bạch

Đằng, một Đống Đa, Chi Lăng của thế kỷ XX

Trong cuộc kháng chiến trờng kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ củadân tộc ta, phụ nữ đã có mặt trên khắp các mặt trận ở tiền tuyến cũng nh hậu ph-

ơng, phục vụ chiến đấu và trực tiếp chiến đấu Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thờngxuyên quan tâm, theo dõi hành động cách mạng của chị em Ngời vô cùng cảm

động trớc những việc làm cao đẹp của các bà, các mẹ, ngời vợ, ngời chị đối vớicác chiến sỹ Ngời nói: “Các bà mẹ chiến sỹ và các chị em giúp thơng binh đãhòa lẫn lòng yêu nớc, yêu con, yêu chiến sỹ thành một mối yêu thơng không bờbến mà giúp đỡ chiến sỹ và săn sóc thơng binh nh con em ruột của mình” [16,194] Ngời khen ngợi hàng vạn phụ nữ vợt đèo lội suối đi dân công, khen phụ nữ

ở xí nghiệp, nông thôn, cơ quan đã lập thành tích không kém đàn ông, khen sốchị em phụ nữ dạy và học trong phong trào bình dân học vụ, khen chị em tiểu tsản trớc kia quen sống phong lu nay cũng chịu khó làm lụng, sản xuất Đó làmột lực lợng cách mạng hùng hậu của chị em phụ nữ mà chỉ trong thời đại HồChí Minh, với t tởng đúng đắn của Ngời về phụ nữ, đánh giá vai trò, vị thế của

họ với t cách là một lực lợng cách mạng thì mới có thể tập hợp, huy động khôngchỉ những phụ nữ công - nông mà cả phụ nữ tiểu t sản đi theo cách mạng

Ngời đã khẳng định: “Dân tộc Việt Nam là một dân tộc anh hùng, thanhniên Việt Nam là thanh niên anh hùng, phụ nữ Việt Nam là phụ nữ anh hùng.Hai nghìn năm trớc đây, ta có các nữ anh hùng là Hai Bà Trng, Bà Triệu Trongcách mạng giải phóng dân tộc, trong kháng chiến chống giặc Pháp trớc kia vàtrong kháng chiến chống giặc Mỹ ngày nay ta cũng có nhiều anh hùng là phụ nữ.Trên thế giới cha có nơi nào phụ nữ làm phó tổng t lệnh nh ở Việt Nam nớc ta”[15, 621]

Đợc sự quan tâm của Hồ Chí Minh, phong trào phụ nữ nớc ta ngày càngphát triển mạnh mẽ dẫn tới sự ra đời của một tổ chức riêng của chị em phụ nữ cảnớc đó chính là “Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam” (20/10/1946) Đó là một tổchức chính trị - xã hội độc lập của nữ giới cha từng có trong lịch sử dân tộc, một

lực lợng hùng hậu trong chiến tranh nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Sự

ra đời của Hội LHPN Việt Nam là một cái mốc có ý nghĩa quan trọng đối vớilịch sử của phụ nữ nớc nhà Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, phụ nữ nớc ta cómột tổ chức riêng cho giới mình để đoàn kết giải phóng và phát triển Hội LHPNViệt Nam có điều lệ, có bộ máy từ Trung ơng đến cơ sở, có chơng trình hành

động đợc đề ra theo các nhiệm kỳ đại hội

Từ khi ra đời cho đến nay, Hội LHPN Việt Nam không ngừng lớn mạnhtrong kháng chiến và trong thời kỳ hòa bình xây dựng đất nớc Hội LHPN ViệtNam thực sự là trọng tâm tập hợp đoàn kết các chị em phụ nữ dới ngọn cờ của

Đảng và Hồ Chủ tịch, góp phần quan trọng vào thành công của sự nghiệp cáchmạng giải phóng dân tộc và xây dựng đất nớc Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giácao tổ chức và thành tựu mà Hội LHPN Việt Nam đạt đợc Nhân dịp kỷ niệm 20năm ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam (1966), Ngời đến chúc mừng: “Bácthay mặt Trung ơng Đảng và Chính phủ thân ái chúc mừng Hội Liên hiệp phụ nữViệt Nam 20 tuổi Hội phụ nữ mới 20 tuổi nhng truyền thống anh hùng của phụnữ Việt Nam ta đã có gần 2000 năm và ngày càng phát triển” [16, 148] SongChủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở tổ chức phụ nữ, cán bộ phụ nữ phải có biệnpháp, kế hoạch đi sâu, đi sát để bảo vệ quyền lợi cho giới mình, tức là góp phầnvào sự phát triển chung của cách mạng Thông qua việc hoàn thiện không ngừng

về tổ chức và qua các phong trào, Hội LHPN không ngừng vận động các cấpngành thực hiện nghiêm chỉnh các điều khoản hợp pháp, các luật và bộ luật vềphụ nữ Từ đó, tạo điều kiện cho phụ nữ ta thực sự bình đẳng trớc pháp luật vàphát huy vai trò, khả năng của mình vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt Nam

Nh vậy, Hồ Chí Minh không chỉ đề cao vai trò của phụ nữ trong lý luận

mà cả về thực tiễn Phụ nữ là một lực lợng cách mạng - đó cũng là quan điểm t ởng của Các Mác và Lênin mà Ngời nhìn nhận về phụ nữ quốc tế cũng nh trongnớc, nhìn nhận mối quan hệ của phụ nữ trong nớc với cách mạng thế giới Quanniệm đúng đắn đó của Ngời đã trở thành động lực to lớn trong hai cuộc khángchiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ cũng nh trong công cuộc xây dựngchế độ mới

t-1.1.3 Phụ nữ trong phát triển gia đình

Gia đình là một tế bào của xã hội, gia đình tốt, hạnh phúc sẽ xây dựng mộtxã hội phát triển cao, bền vững Vì vậy, vai trò của phụ nữ trong việc phát triểngia đình là thể hiện vai trò của phái nữ trong việc xây dựng một xã hội tốt đẹp

Lịch sử xã hội đã chứng minh rằng, gia đình chiếm một vị trí hết sức quantrọng trong đời sống của mỗi ngời và sự phát triển phồn vinh của của xã hội Khinói đến gia đình, chúng ta không thể không nói đến phụ nữ - ngời giữ vai tròquan trọng trong gia đình Trong kho tàng văn hóa nhân loại, có một câu châmngôn đợc nhiều ngời truyền tụng: phụ nữ là ngời nhen lên và canh giữ bếp lửagia đình Đối với Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh là ngời khơi dậy bản chất tốt

đẹp của ngời phụ nữ vừa là để góp phần giải phóng đất nớc vừa là để giải phóngchính bản thân họ Hồ Chí Minh đã đặt phụ nữ vào một vị thế từ trong gia đình

ra ngoài xã hội, tạo điều kiện cho phụ nữ phát triển Đó là một điều mà ít vị lãnh

tụ nào có thể làm đợc Ngời cho rằng, giải phóng phụ nữ là phải giải phóng từtrong gia đình Bớc ra từ một xã hội phong kiến - thực dân, gia đình mới ViệtNam không phải là đã hoàn toàn “cắt đứt” với những t tởng phong kiến, nhữngquan niệm của Nho giáo về thân phận của ngời phụ nữ trong gia đình Đây là vấn

đề phải đấu tranh lâu dài trong nhận thức của nam giới cũng nh của cả xã hội.Nếu nh t tởng của Nho giáo không thấy đợc khả năng to lớn của ngờiphụ nữ đối với gia đình, không coi trọng hạt nhân của gia đình là quan hệ

vợ chồng đối với sự phát triển của xã hội thì Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thức rõ

và coi trọng vấn đề gia đình đối với sự bình đẳng của các thành viên nam và nữ

đối với sự phát triển của toàn xã hội Ngời viết: “Có ngời nghĩ rằng Bác không cógia đình, chắc không hiểu mấy vấn đề này Bác tuy không có gia đình riêng nhngBác có một đại gia đình rất lớn, đó là giai cấp công nhân toàn thế giới, là nhândân Việt Nam Từ gia đình lớn đó Bác có thể suy đoán đợc gia đình nhỏ Gia

đình là tế bào của xã hội, nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt gia

đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt Chính vì muốn xã hội tốt thì gia

đình phải tốt đẹp Tục ngữ có câu: thuận vợ thuận chồng tát bể đông cũng cạn”[13, 532]

Vai trò của phụ nữ trong gia đình là sự bình đẳng với nam giới để cùng đợcphát triển, đóng góp sức lực, tài năng vào sự phát triển của quốc gia và tạo lậpmột gia đình hạnh phúc Chủ tịch Hồ Chí Minh trên cơ sở chủ nghĩa Mác -Lênin, truyền thống dân tộc đã nhận thức rõ và sâu sắc vị trí, vai trò của phụ nữtrong gia đình Chính vai trò đó của họ đã góp phần vào việc xây dựng đất nớc

1.1 4 Phụ nữ trong việc phát triển kinh tế đất nớc

Hồ Chí Minh xem phụ nữ là một lực lợng lao động quan trọng tạo nênnguồn lực chung của đất nớc Sau khi hòa bình lập lại năm 1954, đất nớc vừa xâydựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc vừa đấu tranh thống nhất nớc nhà ở miền

Nam T tởng phụ nữ là là lực lợng lao động quan trọng đợc Ngời đề cập và quántriệt trong nhận thức của từng thành viên trong gia đình ra ngoài xã hội Ngờinói: “Bây giờ toàn dân ta ai cũng muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội Muốn xâydựng chủ nghĩa xã hội phải làm gì? Nhất định phải tăng gia sản xuất sản xuấtcho nhiều Muốn sản xuất phải có nhiều sức lao động Muốn có nhiều sức lao

động thì phải giải phóng sức lao động của phụ nữ” [13, 523]

Giải phóng sức lao động của phụ nữ là một vấn đề quan trọng trong t tởng

Hồ Chí Minh, phụ nữ Việt Nam luôn có truyền thống cần cù, chịu thơng chịukhó, thông minh sáng tạo Họ là những ngời tham gia đông đảo, tích cực vào tấtcả những hoạt động sản xuất Nhng dới chế độ phong kiến thực dân, sức lao

động tiềm tàng của phụ nữ, tài năng sáng tạo của họ bị kìm hãm theo tập tục lạchậu Sau khi cách mạng tháng Tám thành công và sau khi hòa bình lập lại ở miềnBắc (1954), phụ nữ Việt Nam với t cách là công dân một đất nớc độc lập thamgia vào mọi hoạt động kinh tế, trên mọi lĩnh vực và phát huy tài năng sức lực vàocông cuộc kháng chiến, kiến quốc

Theo Ngời, để phát huy đợc sức lao động của phụ nữ thì phải cụ thể hóabằng nhiều phơng thức hoạt động kinh tế mà phụ nữ tham gia vào nhiều ngànhnh: thơng nghiệp, y tế, văn hóa, giáo dục, khoa học, thủ công nghiệp Bên cạnhnhững vấn đề có tính nguyên tắc và đờng lối để phụ nữ phát huy vai trò kinh tếcủa mình đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Để phát huy đợcsức lao động của phụ nữ, Hồ Chí Minh rất quan tâm đến chăm sóc, bảo vệ sứckhoẻ của phụ nữ Trong dịp về thăm tỉnh Thái Bình - tỉnh đạt 5 tấn/1 hecta, ngày1/1/1967, Hồ Chủ tịch căn dặn: “Sức ngời có nhiều loại: có thanh niên, có phụnữ, có ngời trẻ, có ngời già Phải phân công cho hợp lý, ngời khỏe thì làm việcnặng, ngời yếu thì làm việc nhẹ Phải đặc biệt chú ý đến sức lao động nữ Phụ nữ

là đội quân lao động rất đông Phải giữ gìn sức khỏe cho phụ nữ để chị em thamgia sản xuất tốt” [15, 258]

Khi sức lao động của phụ nữ đợc giải phóng thì nó biến thành sức mạnh vậtchất to lớn cho cả hai miền Nam, Bắc trong sự nghiệp bảo vệ và giải phóngthống nhất đất nớc Nhân kỷ niệm lần thứ 20 ngày thành lập Hội LHPN ViệtNam (20/10/1946) Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi phong trào “Năm tốt” củaphụ nữ miền Nam, phong trào “Ba đảm đang” của phụ nữ miền Bắc: “Là phongtrào yêu nớc nồng nàn và rộng khắp, lôi cuốn đông đảo phụ nữ hai miền thi đuasản xuất, phục vụ chiến đấu, trực tiếp chiến đấu, góp phần to lớn vào sự nghiệpchống Mỹ, cứu nớc của toàn dân” [16, 149]

Nh vậy, phụ nữ đã góp công sức của mình phục vụ kháng chiến, sản xuất,

đấp ứng yêu cầu “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một ngời” Chínhchị em là những ngời trực tiếp sản xuất và gánh vác gia đình để chồng con yêntâm công tác Chính quan điểm đó của Ngời đã khắc một dấu ấn thời đại, thực sựtạo ra cơ hội cho ngời phụ nữ mà các chế độ xã hội trớc đó cha hề có, là sứcmạnh để ngời phụ nữ phát huy đợc khả năng kinh tế tiềm tàng và to lớn vào sựphát triển của lịch sử dân tộc

1.2 T tởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của cán bộ nữ

1.2.1 Nội dung cơ bản t tởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng một khi có đờng lối cách mạng đúngthì cán bộ là khâu quyết định Ngời viết “Muốn việc thành công hay thất bại đều

do cán bộ tốt hay kém, cán bộ là gốc của mọi công việc, cán bộ là cái dâychuyền của bộ máy, nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt,

dù chạy thì toàn bộ máy cũng tê liệt Cán bộ là ngời đem chính sách của Chínhphủ, của đoàn thể để thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính sách haycũng không thể thực hiện đợc” [10, 54]

Theo Ngời, ngời cán bộ phải có đức tính:

“Đối với mình phải: Đừng tự mãn, tự túc, nếu tự mãn, tự túc thì không tiến

bộ, phải tìm học hỏi cầu tiến bộ Đừng kiêu ngạo, học lấy điều hay của ngời ta,phải siêng năng, tiết kiệm

Đối với đồng chí mình phải: Thân ái với nhau nhng không che đậy những

điều dở, không nên tranh giành ảnh hởng của nhau, không nên ghen ghét, đố kỵ

và không nên ghen ghét kẻ không bằng mình, bỏ lối hiếu danh, hiếu vị

Đối với công việc phải: Nghĩ cho kỹ, có việc làm trớc mắt thành công nhngthất bại sau, có việc địa phơng làm có lợi nhng có hại cho địa phơng khác.Những cái nh thế là phải tránh, cần có kế hoạch bớc đầu làm thế nào? Bớc thứhai làm thế nào? Bớc thứ ba làm thế nào? Mỗi ngày lúc sáng dậy tự hỏi ngàyhôm nay phải làm gì? Tối đi ngủ tự hỏi mình ngày hôm nay đã làm gì? Phải cẩnthận, cẩn thận không phải là nhút nhát do dự

Đối với nhân dân phải: Nhớ là đoàn thể làm việc cho dân, đoàn thể mìnhmạnh hay yếu là ở dân, dân nghe theo mình thì mình mạnh, hiểu nguyện vọngcủa dân, sự cực khổ của dân, hiểu tâm lý của dân, học sáng kiến của dân Nhng

có những việc dân không muốn làm mà phải làm nh tản c, nộp thuế, những việc

ấy phải giải thích cho dân rõ Phải tôn kính nhân dân, phải làm cho dân tin phải

làm gơng cho dân Muốn cho dân phục phải đợc dân tin, muốn cho dân tin phảithanh khiết.

Đối với đoàn thể: Trớc lúc mình vào đoàn phải hiểu rõ đoàn thể ấy là gì?Vào để làm gì? Mỗi đoàn thể phải vì dân, vì nớc, khi vào đoàn thể tự do cá nhânphải bỏ Phải tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh của đoàn thể, khi bình thời phải hếtsức làm việc, khi nguy hiểm phải hy sinh vì đoàn thể Hy sinh tính mạng, lợiquyền, giữ danh giá của đoàn thể Muốn giữ danh giá của đoàn thể phải giữ giữdanh giá của mình Không đợc báo cáo láo nh: làm một việc thì phóng đại, thấtbại thì dấu đi Một đoàn thể mạnh cái tốt ngày càng phát triển, cái dở ngày càngbớt đi Một điều tốt phải đa ra tất cả mọi ngời cùng học, một điều xấu phải đa ra

để mọi ngời cùng biết để mà tránh” [10, 55- 56]

Từ nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò của cán bộ trong giải quyết mọi côngviệc, mọi nhiệm vụ cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Mình thấy cần phải có đội ngũcán bộ tốt và để có đội ngũ cán bộ tốt Đảng cần phải đào tạo, bồi dỡng cán bộ,phải coi: “Cán bộ từ Trung ơng đến xã phải là ngời đầy tớ trung thành của nhândân”, phải coi “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”, “Mỗi cán bộ,

đảng viên, đoàn viên cần phải xung phong gơng mẫu trong mọi công việc, hếtlòng hết sức phục vụ nhân dân Đồng bào cần phải luôn luôn giúp đỡ và phê bìnhcán bộ để họ làm tròn nhiệm vụ” [15, 91] Để làm đợc điều đó thì: “Mỗi cán bộ,

đảng viên phải nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật, nghiêm chỉnh chấp hành đờng lối

và chính sách của Đảng, tôn trọng nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng” [15,23]

Quan điểm và phơng pháp sử dụng cán bộ của Chủ tịch Hồ Chí Minh mangtính nhân văn cao cả, Ngời vừa tin yêu, vừa nghiêm khắc, vừa độ lợng đối vớicán bộ T tởng đó là sự kết tinh truyền thống dùng ngời của ông cha ta trong lịch

sử, là đỉnh cao của “nghệ thuật” hay “phơng sách” dùng ngời, bí quyết thànhcông của sự nghiệp cách mạng Đó là t tởng vĩ đại và khoa học Ngày nay, những

t tởng đó đã trở thành những bài học, những kinh nghiệm, nguyên tắc trong côngtác cán bộ của Đảng, nhờ đó mà Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tập hợp đợchiền tài, đã thu hút tất cả các lực lợng đoàn kết xung quanh Đảng, đa đến thànhcông của cách mạng tháng Tám vĩ đại, thắng lợi Điện Biên phủ chấn động địacầu, đại thắng mùa xuân 1975 hào hùng và cả nớc vững bớc đi lên chủ nghĩa xãhội

1.2.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của cán bộ nữ

Xuất phát từ vai trò, vị trí của phụ nữ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc; từ vai trò của ngời cán bộ trong tiến trình cách mạng, Chủ tịch Hồ ChíMinh đặc biệt quan tâm tới công tác cán bộ nữ.

Vai trò của cán bộ nữ trong tổ chức đời sống xã hội: Trong Hồ Chí Minh

toàn tập (gồm 12 tập) với tổng số 1914 bài nói và viết đã có gần 100 bài Bácnhắc đến phụ nữ Ngời không chỉ đánh giá cao vai trò của phụ nữ mà còn hiểu rõkhả năng làm việc to lớn của phụ nữ Việt Nam trong các lĩnh vực của đời sốngxã hội Cách mạng tháng Tám thành công đã lật đổ chính quyền thực dân, phongkiến, lập nên nhà nớc kiểu mới ở Đông Nam á Thắng lợi ấy đã đa vị trí của ngờidân Việt Nam nói chung và phụ nữ nói riêng từ thân phận nô lệ lên địa vị làmchủ đất nớc Đó là một sự chuyển biến sâu sắc và có ý nghĩa nhất đối với phụ nữViệt Nam Tuy nhiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng thấu hiểu thực trạng của phụnữ nớc nhà với những hạn chế trong địa vị làm chủ mới và đòi hỏi phụ nữ phảikhông ngừng cố gắng vơn lên để xứng đáng với vị trí đó

Nhân dịp tham dự Đại hội phụ nữ toàn quốc lần thứ III (1961), Chủ tịch HồChí Minh căn dặn: “Trách nhiệm làm chủ, mỗi ngời và phụ nữ phải hăng háinhận lấy trách nhiệm của ngời làm chủ đất nớc tức là phải ra sức thi đua tăng giasản xuất và thực hành tiết kiệm để xây dựng nhà nớc, xây dựng chủ nghĩa xã hội.Muốn làm tròn nhiệm vụ vẻ vang đó, phụ nữ ta phải xóa bỏ tâm lý tự ty và ỷ lại,phải có ý chí tự cờng, tự lập, phải nâng cao lên mãi trình độ chính trị, văn hóa,

kỹ thuật phụ nữ ta sẵn có truyền thống cần cù và anh dũng, quyết tâm học thìnhất định thành công ” [ 14, 294]

Khả năng của phụ nữ trong các lĩnh vực của đời sống xã hội là vô cùng tolớn, phong phú Khả năng đó chỉ có đợc khi phụ nữ đợc tạo điều kiện tham giavào các lĩnh vực của đời sống xã hội để thực hiện bình đẳng với nam giới trongviệc phát huy quyền và khả năng công dân của mình vào sự nghiệp phát triển đấtnớc Ngời từng nói: “Dới chế độ xã hội chủ nghĩa, hàng vạn phụ nữ đã trở thànhchuyên gia các ngành và cán bộ lãnh đạo, làm giám đốc và phó giám đốc các xínghiệp, chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp, chủ tịch các ủy ban hành chính, bí

th chi bộ” [16, 149] Ngời vui mừng trớc việc ngày càng nhiều phụ nữ tham giaquản lý: “Từ ngày nớc ta đợc giải phóng cho đến nay, phụ nữ đều tiến bộ rõ rệt

về mọi mặt: chính trị, văn hóa, kinh tế, xã hội, Nhng rõ rệt nhất là phụ nữ thamgia chính quyền ngày càng nhiều” [14, 184]

Hiểu biết một cách sâu sắc vai trò, vị trí của phụ nữ Việt Nam trong sựnghiệp cách mạng nói chung và trong tham gia chính quyền nói riêng, Hồ Chí

Minh không chỉ dừng lại ở việc đánh giá, mà điều quan trọng hơn là đã đặt tráchnhiệm của Đảng ta là muốn thực sự giải phóng phụ nữ thì phải bằng pháp luật,chính sách, giải pháp cụ thể: “Hiện nay, phụ nữ đã có ngời gánh vác những tráchnhiệm nặng nề nh thẩm phán, chánh án, giám đốc, các cấp đảng, chính quyền

địa phơng khi giao công tác cho phụ nữ phải căn cứ vào trình độ của từng ngời

và cần phải tích cực giúp đỡ phụ nữ nhiều hơn nữa” [14, 184]

Có thể nói tổ chức đời sống xã hội là hoạt động có ý nghĩa vô cùng to lớn

đối với phụ nữ nói chung và và công tác cán bộ nói riêng, bởi tham gia đời sốngxã hội là yếu tố góp phần khẳng định vị thế, vai trò của phụ nữ

Công tác cán bộ nữ: Xuất phát từ sự đánh giá, nhận xét đúng đắn về khả

năng của phụ nữ trong tổ chức quản lý đời sống xã hội, Hồ Chí Minh đặc biệtchú trọng đến công tác đào tạo, bồi dỡng cán bộ nữ: “Ngay từ đầu, Đảng và Nhànớc ta đã thi hành chính sách đối với phụ nữ cũng đợc bình quyền, bình đẳng với

đàn ông Ví dụ: ở Quốc hội khoá II, trong 362 đại biểu miền Bắc thì có 49 đạibiểu phụ nữ, trong cuộc tổng tuyển cử Quốc hội khoá III, có 447 ngời giới thiệu

ra ứng cử thì có 85 ngời là phụ nữ Kết quả đầu tiên ở Hà Nội có 37 vị đợc bầuvào Quốc hội thì có 5 đại biểu là phụ nữ Trong hàng ngũ vẻ vang những anhhùng quân đội, anh hùng lao động, chiến sỹ thi đua và lao động tiên tiến đều cóphụ nữ Phụ nữ ta tham gia ngày càng đông và ngày càng đắc lực trong cácngành kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội” [16, 18]

Từ đó, Ngời nói: “Phải làm cho đảng và đoàn lớn mạnh để hoàn thành mọimặt công tác, đặc biệt phải chú ý cất nhắc cán bộ nữ vào các cơ quan lãnh đạo,nhất là các ngành hoạt động phù hợp với phụ nữ” [16, 21]

Rất quan tâm tới đội ngũ cán bộ nữ nên khi bàn đến công tác cán bộ nữ haykhi tham dự các Hội nghị các cấp, các ngành, đi thăm các đơn vị sản xuất, baogiờ Ngời cũng hỏi số lợng chị em tham gia hội nghị Ngời nghiêm khắc phê bìnhmột số cán bộ lãnh đạo các cấp còn đánh giá không đúng khả năng của phụ nữ,hay thành kiến hay hẹp hòi với phụ nữ là rất sai Bài nói của Ngời tại lớp bồi d-ỡng cán bộ lãnh đạo cấp huyện: “Cán bộ nữ ít nh vậy là một thiếu sót Các đồngchí phụ trách lớp học còn cha quan tâm đến việc bồi dỡng cán bộ nữ Đây là mộtthiếu sót chung trong Đảng Nhiều ngời còn đánh giá không đúng khả năng củaphụ nữ, hay thành kiến, hẹp hòi Nh vậy là rất sai Hiện nay, có nhiều phụ nữtham gia công tác lãnh đạo cơ sở Nhiều ngời công tác rất giỏi Có cháu gái làmchủ nhiệm hợp tác xã toàn thôn, không những hăng hái mà còn làm tốt Các cháugái ở hợp tác xã thờng có nhiều u điểm, ít mắc tệ tham ô, lãng phí, không hay

chè chén, ít hống hách mệnh lệnh nh ở cán bộ nam Bác mong rằng các đồng chíhãy thật sự sửa chữa bệnh thành kiến, hẹp hòi đối với phụ nữ Các cô, nhất là cáccô ở huyện, phải đấu tranh mạnh Vì các cô mà không đấu tranh thì những đồngchí nam có thành kiến với phụ nữ sẽ không tích cực sửa chữa” [16, 208] Nóichuyện với đoàn cán bộ tỉnh Thanh Hóa, Ngời chỉ rõ: “Trong tỉnh ủy có baonhiêu ủy viên gái? Tại sao không có đồng chí gái nào đi đây cả? Gái làm việcnhiều mà đi gặp Trung ơng lại không có ai là gái? Điều đó chứng tỏ các đồng chítrọng trai khinh gái, cần phải tích cực sửa chữa” [16, 419].

Từ đó, Ngời đã nhắc nhở: “Các cấp lãnh đạo phải quan tâm hơn nữa về côngtác phụ nữ và chú ý đào tạo cán bộ, phát triển đảng viên và đoàn viên phụ nữ”[15, 194] Đồng thời, Ngời cũng đã nhấn mạnh: “Các cấp các ngành phải đặcbiệt chú ý cất nhắc cán bộ nữ vào các cơ quan lãnh đạo, nhất là các ngành phùhợp với phụ nữ” [16, 208]

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ quan tâm đến việc phát triển cán bộ nữ ởvùng đô thị mà Ngời còn đặc biệt quan tâm đến công tác cán bộ ở miền núi Tạihội nghị Tuyên giáo miền núi, Ngời nói: “Cả Hội nghị có 200 đại biểu, thế màchỉ có 5 phụ nữ, trong 5 phụ nữ lại không có phụ nữ thiểu số nào Trong lúc còncông tác bí mật, trớc cách mạng tháng Tám, trong kháng chiến, các chị em phụnữ miền núi rất anh dũng bảo vệ cán bộ, giúp đỡ cách mạng Trong mọi mặthoạt động cách mạng, phụ nữ các dân tộc thiểu số đều có đóng góp lớn lao Mộtcuộc họp nh thế này mà thiếu vai trò của phụ nữ thì chắc ở các địa phơng khác,các chú cũng quên mất vai trò của phụ nữ” [15, 127]

Đánh giá đúng đắn vai trò của công tác cán bộ nữ, Ngời chỉ ra những nộidung và phơng pháp để giúp chị em cán bộ nâng cao trình độ văn hóa, chuyênmôn, nghiệp vụ và năng lực công tác Bên cạnh việc tuyên dơng các chị em cóthành tích tốt, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nghiêm khắc phê bình các đồng chícán bộ nữ còn mắc khuyết điểm Ngời nói: “Đến nay có độ năm vạn chị em đợcbầu là phụ nữ “Năm tốt”, năm vạn ngời trong cả miền Bắc, nh thế là cha nhiều,cần phải cố gắng đẩy mạnh phong trào hơn nữa Muốn phong trào lớn mạnh thìcán bộ nữ phải làm gơng mẫu Nhng nghe nói cán bộ phụ nữ và phụ nữ cán bộcòn ít tham gia phong trào Hiện tợng ấy cần phải sửa đổi” [15, 258]

Xuất phát từ nhận thức “cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, tại Hộinghị cán bộ LHPN toàn quốc về phát động phong trào quần chúng, Ngời đã tậntình khuyên bảo các chị em cán bộ nữ: “Cán bộ nữ đi vận động có cô vận độngkhéo, đến đâu dân làm gì, mình làm nấy, thân thiết nh ngời nhà, thì có thành

tích, cô nào không hòa lẫn đợc với nhân dân, vẫn giữ thói quen thành phố, thìvận động không thành công Các cô cần học tập, rèn luyện trong công tác phát

động quần chúng, kết hợp với phong trào phụ nữ và chỉnh đốn tổ chức phụ nữ ởnông thôn” [14, 57]

Có thể nhận thấy rằng ít có vị lãnh tụ nào lại quan tâm sâu sát tới phụ nữ vàcông tác cán bộ nữ nh Chủ tịch Hồ Chí Minh Đánh giá đúng vai trò của phụ nữtrong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Ngời nói: “Từ trớc đến nay phụ nữ

đã có nhiều đóng góp cho cách mạng Phụ nữ ta rất đáng kính, phụ nữ ta có rấtnhiều tiến bộ Nhng Đảng và Chính phủ và Bác còn mong phụ nữ tiến bộ nhiềuhơn nữa Hiện nay trong các ngành số phụ nữ tham gia còn ít Đảng và Chínhphủ rất hoan nghênh sẵn sàng cất nhắc và giao cho phụ nữ những chức tráchquan trọng” [14, 89]

Thực tiễn cho thấy, trong công tác đào và tạo bồi dỡng cán bộ nữ, một mặt

Đảng, Nhà nớc, các cấp, các ngành phải quan tâm và có chính sách phù hợp vớicán bộ nữ, song mặt khác chị em phụ nữ phải tự phấn đấu vơn lên để khẳng định

vị thế của mình từ trong gia đình ra ngoài xã hội

Hơn hai mơi năm đổi mới vừa qua, dới sự lãnh đạo của Đảng, công tác cán

bộ nữ đã đợc Hội LHPN và ban nữ công các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm,trở thành chủ trơng chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp và các

đoàn thể Công tác quy hoạch và nguồn cán bộ nữ đợc quan tâm nhiều hơn ởnhiều ngành, nhiều lĩnh vực Nhờ vậy, đội ngũ cán bộ nữ đã liên tục phát triển vàkhông ngừng trởng thành cả về số lợng và chất lợng, từng bớc đáp ứng những đòihỏi của nhiệm vụ cách mạng:

“Tỷ lệ đại biểu Quốc hội là nữ tiếp tục tăng Nếu khoá 1987 - 1992 là 17%;khoá 1992- 1997 là 18,48%; khoá 1997- 2002 là 26,22%; khoá 2002 - 2007 là27,31%; tỷ lệ cán bộ nữ tham gia Ban chấp hành Trung ơng Đảng khóa IX đạt8,6%; khoá X là 18,12%; Ban chấp hành các cấp bộ Đảng nhiệm kỳ 2002 - 2005tăng hơn so với nhiệm kỳ trớc: ở cấp tỉnh, thành đạt 11,32%; cấp huyện, thị xã

đạt 12,98%; cấp xã, phờng, thị trấn đạt 11,8%; trong đó 01 chị trong Ban Bí thTrung ơng Đảng; 03 chị giữ chức vụ bí th tỉnh ủy và 8,66% số ủy viên Ban thờng

vụ là nữ Trong các cơ quan dân cử, đại biểu Quốc hội khóa X nữ chiếm 26,22%,khóa XI là 27,31% Thành tích này đã đa Việt Nam lên vị trí thứ nhất châu á

và thứ 2 trong khu vực châu á Thái Bình Dơng về tỷ lệ nữ tham gia Quốc hội

Đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là nữ cũng tăng dần So sánh giữanhiệm kỳ 1999 - 2004 với nhiệm kỳ 2004 - 2009 ở cấp tỉnh, thành tăng từ

21,33% lên 23,33%; cấp quận, huyện tăng từ 20,12% lên 22,94%; cấp xã, phờng,thị trấn tăng từ 16,50% lên 20,10%.

Trong các cơ quan quản lý Nhà nớc, tính đến tháng 12 - 2007 có 01 phó chủtịch nớc là nữ, số cán bộ nữ giữ chức vụ bộ trởng là 4,55% và tơng đơng bộ trởngchiếm 11,43%; thứ trởng là 2,75% và tơng đơng thứ trởng là 9,21%; vụ trởng vàtơng đơng chiếm 9,87%; vụ phó và tơng đơng chiếm 20,74%

Đặc biệt, đại biểu nữ trong Quốc hội không chỉ tăng về số lợng mà còn có

sự chuyển biến đáng kể về chất lợng Nếu nh trong Quốc hội khoá VII, tỷ lệ nữ

đại biểu có học vấn từ đại học trở lên chỉ chiếm tỷ lệ 11,1% tổng số đại biểu thìkhoá VIII tỷ lệ này lên tới 58,95 và đến khoá X là 87,28%” [28, 66 - 67]

Với những thành tích đã đạt đợc ở trên, chứng tỏ những chủ trơng, chínhsách của Đảng và Nhà nớc ta trong việc bảo đảm quyền bình đẳng nam -nữ là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với lòng dân, vừa đảm bảo những quyền lợichung của phụ nữ, vừa đảm bảo đợc những quyền lợi mang tính đặc thù riêngcủa lao động nữ Điều đó cũng thể hiện truyền thống tốt đẹp vốn có trong lịch sửViệt Nam là coi trọng và tạo mọi điều kiện cho lao động nữ thực hiện tốt haichức năng làm vợ, làm mẹ và tham gia công tác xã hội Đồng thời điều đó càngkhẳng định sự thấm nhuần t tởng Hồ Chí Minh của Đảng và Nhà nớc ta về côngtác cán bộ nữ

Kết luận chơng 1

Vai trò của phụ nữ mà đặc biệt là của cán bộ nữ Việt Nam luôn là vấn đềdành đợc nhiều sự quan tâm của Chủ tịch Hồ Chí Minh Hơn tám mơi năm qua,dới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, t tởng về giải phóng phụ nữ vànam nữ bình đẳng của Ngời ngày càng trở thành hiện thực trên đất nớc ta Trongbối cảnh CNH - HĐH và xu hớng toàn cầu hóa, phụ nữ Việt Nam nói chung vàcán bộ nữ nói riêng ngày càng khẳng định vai trò và vị thế của mình trong sựphát triển của xã hội để xứng đáng với danh hiệu “giỏi việc nớc, đảm việc nhà”.Cán bộ nữ thành phố Vinh đã và đang có những hành động và việc làm thiết thực

để hòa chung vào phong trào thi đua của cán bộ nữ cả nớc