BÁO CÁO THỰC HÀNH KĨ THUẬT MẠNG MÁY TÍNH

báo cáo kĩ thuật môn mạng máy tính đầy đủ, chính xác, hợp lí ..................................................................................................................................................................................................................................................................

BÀI 1 MẠNG MÁY TÍNH VÀ CÁC THIẾT BỊ MẠNG CƠ BẢN

I MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM

Bài thí nghiệm giúp sinh viên tìm hiểu về:

- Tổng quan về mạng máy tính;

- Các thiết bị mạng cơ bản: Các loại cáp truyền, các thiết bị ghép nối,…

- Hướng dẫn bấm cáp mạng đôi dây xoắn;

- Xây dựng các hệ thống mạng máy tính với phần mềm Cisco Packet Tracer

1.2 Các đặc trưng kĩ thuật của mạng máy tính

- Mạng cục bộ LAN (Local Area Network);

- Mạng đô thị MAN (Metropolitan Area Network);

- Mạng diện rộng WAN (Wide Area Network);

- Mạng Internet

2.Các thiết bị mạng cơ bản

2.1 Các loại cáp truyền

1.2 Mô hình mạng diện rộng (WAN)

Bảng 1.1 Chuẩn bấm cáp mạng đôi dây xoắn T568A và T568B

1 Trắng xanh lá 1 Trăng cam

3 Trắng cam 3 Trắng xanh lá

4 Xanh dương 4 Xanh dương

5 Trăng xanh dương 5 Trắng xanh dương

III CÁC BƯỚC THÍ NGHIỆM

A Các thiết bị thí nghiệm

Yêu cầu thiết bị:

- Dây cáp mạng UTP cat.5 (Hoặc UTP cat.5e);

1.Bấm và test cáp mạng đôi dây xoắn

1 Bấm cáp chéo kết nối giữa 2 máy tính với nhau: Cắt một đoạn cáp(2m) Sử dụng kìm bấm cáp mạng loại bỏ phần vỏ nhựa ở hai đầu Tách riêngtừng sợi cáp Tước bỏ phần vỏ ở đoạn đầu từng sợi cáp;

2.Cho các sợi cáp vào đầu nối RJ-45, một đầu xếp theo chuẩn T568A, đầucòn lại xếp theo chuẩn T568B Cho đầu cắm RJ45 vào vị trí bấm hạt mạng củakìm bấm mạng và tiến hành bấm cáp mạng;

3.Kiểm tra lại hai đầu cáp xem có bị rơi, sụt ra ngoài không;

4 Kiểm tra lại bằng thiết bị kiểm tra mạng: Lắp 2 đầu dây đã bấm vào 2đầu kiểm tra của thiết bị này Bật công tắc ON để tự động kiểm tra Xem hiển thị

8 đèn LED trên thiết bị Nếu các đèn LED ở cả hai đầu cáp đều sáng theo thứ tựtương ứng 1-3, 2-6, 3-1, 4-4, 5-5, 6-2, 7-7, 8-8 thì việc bấm cáp đã thành công.Nếu bị lỗi thì sử dụng công tắc S để kiểm tra từng cặp dây;

5 Sử dụng cáp kết nối giữa 2 máy tính với nhau và thiết lập chế độ kết nối

để có thể chia sẻ dữ liệu giữa 2 máy tính;

6 Bấm cáp thẳng kết nối giữa 2 máy tính với nhau: Cắt một đoạn cáp(1m) Sử dụng kìm bấm cáp mạng loại bỏ phần vỏ nhựa ở hai đầu Tách riêngtừng sợi cáp Tước bỏ phần vỏ

ởđoạn đầu từng sợi cáp;

7 Cho các sợi cáp vào đầu nối RJ-45, cùng sử dụng chuẩn T568A hoặcchuẩn T568B Xem xét lại cẩn thận đầu các sợi cáp đã vào đúng vị trí Kiểm tramặt bụng của đầu cắm RJ45 xem đúng chuẩn chưa Cho đầu cắm RJ45 vào vị tríbấm hạt mạng của kìm bấm mạng và tiến hành bấm cáp mạng;

8.Kiểm tra lại hai đầu cáp xem có bị rơi, sụt ra ngoài không;

9 Kiểm tra lại bằng thiết bị kiểm tra cáp: Lắp 2 đầu dây đã bấm vào 2 đầukiểm tra của thiết bị Bật công tắc ON để tự động kiểm tra Xem hiển thị 8 đènLED trên thiết bị Nếu các đèn LED ở cả hai đầu cáp đều sáng theo thứ tự tương

ứng 1-1, 2-2, 3-3, 4-4, 5-5, 6-6, 7-7, 8-8 thì việc bấm cáp đã thành công Nếu bịlỗi thì sử dụng công tắc S để kiểm tra từng cặp dây;

Kết quả:

2.Tìm hiểu chức năng của các thiết bị mạng trên Cisco Packet Tracer

- Khởi động phần mềm Cisco Packet Tracer;

- Tìm hiểu chức năng hoạt động của các bộ định tuyến Cisco thông qua các giao diện vật lý, giao diện cấu hình;

- Tìm hiểu chức năng hoạt động của các bộ chuyển mạch Cisco thông qua các giao diện vật lý, giao diện cấu hình;

- Tìm hiểu chức năng hoạt động của các hub Cisco thông qua các giao diện vật lý, giao diện cấu hình;

- Tìm hiểu chức năng hoạt động của các loại thiết bị đầu cuối Cisco;

- Tìm hiểu chức năng hoạt động của các loại cáp: cáp thẳng, cáp chéo,…

3.Xây dựng các mô hình mạng trên Cisco Packet Tracer

IV KẾT LUẬN

Sau khi hoàn thành bài thực hành giúp sinh viên:

- Hiểu biết về hệ thống mạng máy tính nói chung, các đặc trưng kĩ thuật củamạng máy tính, các mô hình mạng thông dụng; các thiết bị mạng máy tính cơ bản,các loại cáp mạng

- Thực hiện được việc bấm cáp mạng đôi dây xoắn;

- Có thể xây dựng các mô hình mạng máy tính thông dụng trên Cisco Packettracer

BÀI 2 CẤU HÌNH CƠ BẢN CHO SWITCH CISCO

I MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM

Giúp sinh viên nắm được tập lệnh cấu hình cơ bản cho switch Cisco, các

từ đó có thể thực hiện cấu hình cho switch bằng dòng lệnh:

số cổng trên bộ chuyển mạch Switch xử lí thông tin của mạng thông qua các góitin mà nó nhận được từ các máy trong mạng, sử dụng các thông tin này để xâydựng lên bảng chuyển mạch, bảng này cung cấp thông tin giúp các gói thông tinđến đúng địa chỉ

Đa số các switch thông thường được sử dụng trong các doanh nghiệp nhỏkhông yêu cầu cấu hình Các switch này tuân theo chuẩn “plug and play" (cắmvào là chạy) Tuy nhiên, điều quan trọng là “plug and play” không phải lúc nàocũng hoạt động

- bộ nhớ BootROM chứa các thông số ban đầu về phần cứng của nhà sảnxuất;

- Hệ điều hành IOS: Hệ điều hành mạng chuyên dụng của Cisco

Để cấu hình cho switch Cisco, cần phải biết tập lệnh cấu hình của nó

2 VLAN

VLAN (Virtual Local Area Network) là một mạng cục bộ ảo Về mặt kỹ thuật,VLAN là một miền quảng bá được tạo bởi các switch Bình thường thì routerđóng vai trò tạo ra miền quảng bá Đối với VLAN, switch có thể tạo ra miềnquảng bá Việc này được thực hiện khi người quản trị đặt một số cổng switchtrong VLAN ngoại trừ VLAN 1 - VLAN mặc định

Tất cả các cổng trong một mạng VLAN đơn đều thuộc một miền quảng bá duynhất

3 VTP

VTP (VLAN Trunking Protocol) là giao thức độc quyền của Cisco VTPgiúp cho việc cấu hình VLAN luôn đồng nhất khi thêm, xóa, sửa thông tin vềVLAN trong một hệ thống mạng Giả sử trong một mạng có nhiều switch đượckết nối với nhau, trên đó cấu hình nhiều VLAN Mỗi VLAN được cấu hình bằngtay trên nhiều switch Khi hệ thống mạng phát triển lớn hơn, thêm nhiều switchhơn, mỗi switch thêm vào lại cấu hình bằng tay các thông tin VLAN cho nó.Quá mất thời gian và công sức và tiềm tàng lỗi rất cao Vì thế ta dùng VTP đểgiải quyết vấn đề trên.

VTP cung cấp các lợi ích sau:

- Cấu hình đúng các VLAN khi qua mạng, theo dõi chính xác và kiểm tra VLAN;

- Hệ thống ánh xạ cho phép 1 VLAN được trunk qua các môi trường truyền hỗn hợp;

- Báo cáo về việc thêm vào các VLAN và dễ dàng cấu hình khi thêm mới VLAN;

Biết được VLAN và các thông số cụ thể

III CÁC BƯỚC THÍ NGHIỆM

A Các thiết bị thí nghiệm

Yêu cầu thiết bị:

- Máy tính với cấu hình tối thiểu: CPU PEN 300 MHz, RAM 128 MB, còn trống 200 MB trên ổ cứng, bàn phím và chuột, VGA 800 x 600;

- Hệ điều hành Win XP hoặc cao hơn;

- Phần mềm Cisco Packet Tracer 4.1 hoặc cao hơn

B Các bước thí nghiệm

1 Cấu hình switch Cisco cơ bản

Bước 1: Khởi động phần mềm Cisco Packet Tracer Sử dụng switch1 để cấuhình bằng dòng lệnh

Bước 2: Truy cập vào switch, xem danh sách tất cả các câu lệnh hiện có thể sửdụng tại chế độ cơ bản này, ta gõ dấu hỏi chấm (?):

Bước 3: Vào chế độ đặc quyền (dấu nhắc lệnh #), chế độ cho phép ta toàn quyền kiểm soát thiết bị:

Switch>enable

Bước 4: Tiếp tục, để xem các câu lệnh sẵn dùng trong Privilege mode, nhập lệnh

“?”

Bước 5: Để vào chế độ cấu hình cho switch, gõ tiếp lệnh “config terminal”:Bước 6: Đặt tên cho Switch1 là “vienktcn”:

Bước 8 : Trở về chế độ người dùng (lệnh exit) và thử vào lại chế độ đặc quyền(lệnh enable), sau đó nhập vào mật khẩu là “vinhuni”

Bước 1: Trên Cisco Packet Tracer, sử dụng 2 switch Cisco 2950-24 kết nối vớinhau:

Bước 2: Đặt địa chỉ IP cho interface VLAN1 của switch1:

Bước 3: Đặt địa chỉ IP cho interface VLAN1 của switch2:

Bước 4: Kiểm tra kết nối thành công giữa 2 switch bằng cách “ping” qua lại giữa

chúng:

Switch1 đến Switch2:

Switch2 đến Switch1:

Bước 5: Tại Switch1, tạo vlan 18 và vlan 14 Sau đó gán các port 0/2-0/5 cho vlan

8 và các port 0/6-0/10 cho vlan 14:

Bước 6: Sử dụng lệnh “show vlan” để xác nhận cấu hình vlan vừa tạo

là 802.1q

Bước 9: Xem thông tin về các VLAN mà Switch2 cập nhật từ Switch1.Bước 10: Xem thông tin trạng thái làm việc của VTP.

IV KẾT LUẬN

Sau khi hoàn thành bài thực hành này, sinh viên có thể:

- Nắm được tập lệnh cấu hình cơ bản cho switch Cisco;

- Cấu hình cơ bản cho switch Cisco;

-Cấu hình VLAN và VTP cho switch Cisco

BÀI 3 CẤU HÌNH CƠ BẢN CHO ROUTER CISCO

I MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM

Giúp sinh viên nắm được các tập lệnh cơ bản cấu hình router Cisco, từ đó

có thể thực hiện cấu hình cơ bản cho router bằng dòng lệnh

II TÓM TẮT LÝ THUYẾT

Router (Bộ định tuyến) là thiết bị được sử dụng trên mạng để thực thi cáchoạt động xử lý truyền tải thông tin trên mạng Trên cơ sở các thuật toán địnhtuyến, thông tin cấu hình và chuyển giao, các bộ định tuyến sẽ quyết định hướng

đi tốt nhất cho các gói tin được truyền tải qua nó

Router Cisco là thiết bị định tuyến chuyên dụng của hãng Cisco RouerCisco có cấu tạo gồm phần cứng, bộ nhớ và hệ điều hành IOS Router hoạt độngnhư một máy tính quản lý và điều khiển trên mạng, có chức năng định tuyến góitin để mạng có thể hoạt động tối ưu

- RAM: Lưu giữ file Running-Config, chứa cấu hình đang hoạt động củaRouter Khi ngừng cấp nguồn cho bộ định tuyến, bộ nhớ này sẽ tự động giảiphóng Tất cả các thông tin trong file Running-Config sẽ bị mất hoàn toàn;

- NVRAM: non-volatile RAM, là nơi giữ startup/backup configure,không bị mất thông tin khi mất nguồn vào File Startup-Config được lưu trongnày để đảm bảo khi khởi động lại, cấu hình của bộ định tuyến sẽ được tự độngđưa về trạng thái đã lưu giữ trong file;

- ROM: Chứa các chương trình tự động kiểm tra;

- Flash: Là ROM có khả năng xoá, và ghi được, chứa hệ điều hành IOScủa bộ định tuyến Khi khởi động, bộ định tuyến sẽ tự đọc ROM để nạp IOStrước khi nạp file Startup-Config trong NVRAM;

- Cổng Console: Được sử dụng để cấu hình trực tiếp bộ định tuyến Tốc

độ dữ liệu dùng cho cấu hình bằng máy tính qua cổng COM là 9600b/s Giaodiện ra của cổng này là RJ45 female;

- Cổng AUX: Được sử dụng để quản lý và cấu hình cho bộ định tuyến thông qua modem dự phòng cho cổng Console Giao diện ra của cổng này cũng

là RJ45 female;

- Các giao diện: Cổng Ethernet/Fast Ethernet, Cổng Serial…

Để cấu hình cho router Cisco, ta cần phải biết tập lệnh cấu hình của nó

III CÁC BƯỚC THÍ NGHIỆM

A Các thiết bị thí nghiệm

- Máy tính với cấu hình tối thiểu: CPU PEN 300 MHz, RAM 128 MB, còn trống 200 MB trên ổ cứng, bàn phím và chuột, VGA 800 x 600;

- Hệ điều hành Win XP hoặc cao hơn;

- Phần mềm Cisco Packet Tracer 4.1 hoặc cao hơn

B Các bước thí nghiệm

1 Kết nối và đăng nhập vào router Cisco

Bước 1: khởi động Router1 và truy cập vào giao diện cấu hình CLI

Bước 2: Nhấn “Enter” để làm xuất hiện dấu nhắc lệnh (command prompt):

Press RETURN to get

Bước 4: Trở về chế độ người dùng, nhập lệnh “disable” Nhập tiếp “logout” hoặc

“exit” để thoát khỏi router

Router>enable

Router#

2 Cơ bản về giao diện người dùng

Bước 1: Đăng nhập lại vào router1, vào chế độ đặc quyền:

mmt(config)#enable password network

Bước 4: Thoát khỏi router và thử vào lại chế độ đặc quyền với mật khẩu

“network” vừa thiết lập

Bước 5: Tạo mật khẩu “cisco” được lưu trữ ở dạng mã hóa “enable secret”:

mmt(config)#enable secret cisco

Bước 6: Thoát khỏi router và sau đó đăng nhập lại

5.Cấu hình cổng giao tiếp

Bước 1: Trên Cisco Packet Tracer, sử dụng Router2 và Router3 cho phần thực hành này, kết nối với nhau qua cổng FastEthernet 0/0 trên mỗi router:

Bước 2: Khởi động Router2 lên và truy cập vào giao diện cấu hình CLI của nó Sau đó, vào chế độ cấu hình, đặt tên cho router là R1:

Bước 3: Vào chế độ “config-if” dành cho Fa0/0:

R1(config)#interface Fa0/0

Bước 4:Xem tất cả các câu lệnh hiện có thể sử dụng trong “config- if”

Bước 5 : Vô hiệu hóa Fa0/0 trên Router2:

R1(config-if)#shutdown

Bước 6 : Kích hoạt lại Fa0/0 trên Router2:

Bước 9: Kết nối tới Router2, đặt tên là R2 và truy cập chế độ “config-if” củaFa0/0

Bước 10: Kích hoạt giao diện:

R2(config-if)#no shutdown

Bước 11: Hiện tại cổng Fa0/0 trên R1 được nối với cổng Fa0/0 trên R2 và cả 2cổng Fa0/0 ở 2 đầu của kết nối này đều đã được khởi động Nhập lệnh sau trên R2

để xem tất cả các router Cisco đang được kết nối trực tiếp với nó:

R2(config-if)#endR2#show cdp

Neighbors

6.Cấu hình địa chỉ IP

Bước 1: Trên Cisco Packet tracer, xây dựng mô hình mạng như sau:

Bước 2: Kết nối tới Router1 và đặt hostname là R1:

Bước 3 : Vào chế độ Interface configuration để đặt địa chỉ IP cho cổng fa0/0 trên Router1:

R1(config)#interface fa0/0Bước 4 : Đặt địa chỉ IP cho cho cổng fa0/0 :

Bước 5 : Kích hoạt interface fa0/0:

R1(config-if)#no shutdownBước 6: Đặt địa chỉ IP cho interface Serial2/0 trên R1:

Bước 7: Mở CLI của Router2 lên, gán hostname cho nó là R2:

Bước 8 : Đặt địa chỉ IP cho cổng fa0/0 trên R2 :

Sau khi hoàn thành bài thí nghiệm này, sinh viên có thể:

- Hiểu được tập lệnh cơ bản cấu hình cho router Cisco;

- Từ đó, có thể thực hiện cấu hình cho router Cisco:

+ Kết nối, đăng nhập vào một thiết bị router Cisco;

+ Thiết cấu hình cơ bản cho router Cisco;

+ Cấu hình địa chỉ IP cho các cổng giao tiếp cho router Cisco

BÀI 4 ĐỊNH TUYẾN TĨNH VÀ ĐỊNH TUYẾN ĐỘNG

I MỤC ĐÍCH THÍ NGHIỆM

Giúp sinh viên hiểu được mục đích, vai trò và sự khác nhau của địnhtuyến tĩnh và định tuyến động trong mạng máy tính Từ đó, có thể lựa chọnphương án tốt nhất để thực hiện quá trình cấu hình định tuyến trên mạng

II TÓM TẮT LÝ THUYẾT

1 Định tuyến tĩnh

Đối với định tuyến tĩnh, các thông tin về đường đi phải do người quản trịmạng nhập cho router Khi cấu trúc mạng có bất kỳ thay đổi nào thì chính ngườiquản trị mạng phải xoá hoặc thêm các thông tin về đường đi cho router Nhữngloại đường đi như vậy gọi là đường đi cố định

Chính vì định tuyến tĩnh đòi hỏi người quản trị mạng phải cấu hình mọithông tin về đường đi cho router nên nó không có được tính linh hoạt như địnhtuyến động Trong những hệ thống mạng lớn, định tuyến tĩnh thường được sửdụng kết hợp với giao thức định tuyến động cho một số mục đích đặc biệt

Hoạt động của định tuyến tĩnh có thể chia ra làm 3 bước như sau:

-Đầu tiên, người quản trị mạng cấu hình các đường cố định cho router.-Router cài đặt các đường đi này vào bảng định tuyến

- Gói dữ liệu được định tuyến theo các đường cố định này

2.Định tuyến động

a Giao thức định tuyến và giao thức được định tuyến

Giao thức định tuyến khác với giao thức được định tuyến cả về chức năng

và nhiệm vụ

Giao thức định tuyến được sử dụng để giao tiếp giữa các router với nhau.Giao thức định tuyến cho phép router này chia sẻ các thông tin định tuyến mà nóbiết cho các router khác Từ đó, các router có thể xây dựng và bảo trì bảng địnhtuyến của nó Ví dụ: RIP, OSPF, EIGRP,…

Còn giao thức được định tuyến thì được sử dụng để định hướng cho dữliệu của người dùng Một giao thức được định tuyến sẽ cung cấp đầy đủ thôngtin về địa chỉ lớp mạng để gói dữ liệu có thể truyền đi từ host này đến host khácdựa trên cấu trúc địa chỉ đó Ví dụ: IP, IPX,…

b Phân loại các giao thức định tuyến

1) Giao thức định tuyến theo vecto khoảng cách

Định tuyến theo vectơ khoảng cách thực hiện truyền bản sao của bảng định tuyến từ router này sang router khác theo định kỳ Việc cập nhật định kỳ giữa các router giúp trao đổi thông tin khi cấu trúc mạng thay đổi Thuật toán định tuyến theo véctơ khoảng cách còn được gọi là thuật toán Bellman-Ford Mỗi router nhận được bảng định tuyến của những router láng giềng kết nối trực tiếp với nó

2) Giao thức định tuyến theo trạng thái đường liên kết

Thuật toán định tuyến theo trạng thái đường liên kết là thuật toánDijkstras hay còn gọi là thuật toán SPF (Shortest Path First).Thuật toán địnhtuyến theo trạng thái đường liên kết thực hiện việc xây dựng và bảo trì một cơ sở

dữ liệu đầy đủ về cấu trúc của toàn bộ hệ thống mạng Định tuyến theo trạng tháiđường liên kết sử dụng những công cụ sau:

- Thông điệp thông báo trạng thái đường liên kết (LSA-Link-stateAdvertisement): LSA là một gói dữ liệu nhỏ mang thông tin định tuyến đượctruyền đi giữa các router

- Cơ sở dữ liệu về cấu trúc mạng: Được xây dựng từ thông tin thu thậpđược từ các LSA

- Thuật toán SPF: Dựa trên cơ sở dữ liệu về cấu trúc mạng, thuật toán SPF

sẽ tính toán để tìm đường ngắn nhất

- Bảng định tuyến: Chứa danh sách các đường đi đã được chọn lựa

c Một số giao thức định tuyến phổ biến

-RIP;

- EIGRP;

- OSPF

III CÁC BƯỚC THÍ NGHIỆM

A.Các thiệt bị thí nghiệm

Máy tính:

- Cấu hình tối thiểu: CPU PEN 300 MHz, RAM 128 MB, còn trống 200

MB trên ổ cứng, bàn phím và chuột, VGA 800 x 600;

- Hệ điều hành Win XP hoặc cao hơn;

- Phần mềm Cisco Packet Tracer 4.1 hoặc cao hơn