1. Trang chủ
  2. » Kỹ Năng Mềm

Giao An Tieng Viet Lop 4 Ca Nam Chuyen Font

235 76 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 235
Dung lượng 746,08 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

KTBC: -Gọi 3 HS lên bảng, yêu cầu HS chọn đọc một - 3 HS lên bảng thực hiện yêu cầu, cả lớp đoạn trong bài Dế Mèn bênh vực kẻ yếu, sau đó theo dõi để nhận xét bài đọc, câu trả lời của yê[r]

Trang 1

CHỦ ĐIỂM THƯƠNG NGƯỜI NHƯ THỂ THƯƠNG THÂN

TẬP ĐỌC

DẾ MÈN BÊNH VỰC KẺ YẾU

I Mục tiêu:

1 Đọc thành tiếng

 Đọc đúng các tiếng, từ khó hoặc dễ lẫn do ảnh hưởng của phương ngữ

- Phía bắc (PB): cánh bướm non, chùn chùn, năm trước, lương ăn,

- Phía nam (PN): cỏ xước, tỉ tê, tảng đá, bé nhỏ, thui thủi, kẻ yếu,…

 Đọc trôi chảy được toàn bài, ngắt, nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, giữa các cụm từ,

nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả, gợi cảm

 Đọc diễn cảm toàn bài, thể hiện giọng đọc phù hợp với nội dung

2 Đọc - Hiểu

 Hiểu các từ ngữ khó trong bài: cỏ xước, Nhà Trò, bự, lương ăn, ăn hiếp, mai phục,

 Hiểu nội dung câu chuyện: Ca ngợi tấm lòng hào hiệp, thương yêu người khác, sẵn sàng bênh vực kẻ yếu của

Dế Mèn

II Đồ dùng dạy học

1 Tranh minh họa bài tập đọc trang 4, SGK.

2 Bảng phụ viết sẵn câu, đoạn hướng dẫn luyện đọc.

3 Tập truyện Dế Mèn Phiêu Lưu Kí - Tô Hoài.

III Hoạt động trên lớp:

1 Mở đầu

-GV giới thiệu khái quát nội dung chương trình

phân môn tập đọc của học kì I lớp 4.

- Yêu cầu HS mở mục lục SGK và đọc tên cácchủ điểm trong sách

-GV : Từ xa xưa ông cha ta đã có câu: Thương người như thể thương thân, đó là truyềng thống

cao đẹp của dân tộc VN Các bài học môn tiếngviệt tuần 1, 2, 3 sẽ giúp các em hiểu thêm và tựhào về truyền thống cao đẹp này

2 Bài mới

a) Giới thiệu bài

- Treo tranh minh họa bài tập đọc và hỏi HS: Em

có biết 2 nhân vật trong bức tranh này là ai, ở tácphẩm nào không ?

- HS cả lớp đọc thầm, 1 HS đọc thành tiếng

tên của các chủ điểm: Thương người như thể thương thân, Măng mọc thẳng, Trên đôi cánh ước mơ, Có chí thì nên, Cánh sáo diều.

- HS trả lời.

Tranh vẽ Dế Mèn và chị Nhà Trò Dế Mèn là nhân vật chính trong tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu

kí của nhà văn Tô Hoài.

-GV đưa ra tập truyện Dế Mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài và giới thiệu: Tác phẩm kể về

những cuộc phiêu lưu của chú Dế Mèn Nhà văn Tô Hoài viết truyện từ năm 1941 được in lạinhiều lần và được đông đảo bạn đọc thiếu nhi trong nước và quốc tế yêu thích Gìơ học hôm nay

chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài Dế Mèn bênh vực kẻ yếu.

Đây là một đoạn trích trong tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí.

b) Hướng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài

* Luyện đọc

- Yêu cầu HS mở SGK trang 4, 5 sau đó gọi 3

HS tiếp nối nhau đọc bài trước lớp ( 3 lượt )

- Gọi 2 HS khác đọc lại toàn bài

- Yêu cầu HS tìm hiểu về nghĩa các từ khó đượcgiới thiệu về nghĩa ở phần chú giải

- Đọc mẫu lần 1 Chú ýgiọng đọc như sau:

- HS đọc theo thứ tự:

+ Một hôm …bay được xa + Tôi đến gần …ăn thịt em + Tôi xoè cả hai tay …của bọn nhện

- 2 HS đọc thành tiếng trước lớp, HS cả lớp theo dõi bài trong SGK

- 1 HS đọc phần Chú giải trước lớp HS cảlớp theo dõi trong SGK

- Theo dõi GV đọc mẫu

Lời kể của Dế Mèn đọc với giọng chậm, thể hiện sự ái ngại, thương xót đối với Nhà Trò Lời Dế Mèn nói với Nhà Trò đọc với giọng mạnh mẽ, dứt khoát, thể hiện sự bất bình, thái độ kiên quyết

Tuần 1

Trang 2

* Tìm hiểu bài và hướng dẫn đọc diễn cảm

- Truyện có những nhân vật chính nào ?

- Kẻ yếu được Dế Mèn bênh vực là ai ?

- Vì sao Dế Mèn lại bênh vực chị Nhà

Trò ? Chúng ta cùng tìm hiểu câu chuyện để biết

điều đó ?

* Đoạn 1:

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1

- Dế Mèn nhìn thấy Nhà Trò trong hoàn cảnh

như thế nào ?

- Đoạn 1 ý nói gì ?

- Vì sao chị Nhà Trò lại gục đầu ngồi khóc tỉ tê

bên tảng đá cuội ? Chúng ta cùng tìm hiểu tiếp

đoạn 2

* Đoạn 2:

- Gọi 1 HS lên đọc đoạn 2

- Hãy đọc thầm lại đoạn trên và tìm những chi

tiết cho thấy chị Nhà Trò rất yếu ớt.

- Sự yếu ớt của chị Nhà Trò được nhìn thấy qua

con mắt của nhân vật nào ?

- Dế Mèn đã thể hiện tình cảm gì khi nhìn Nhà

Trò ?

- Vậy khi đọc những câu văn tả hình dáng, tình

cảnh của chị Nhà Trò, cần đọc với giọng như thế

nào ?

- Gọi 2 HS lên đọc đoạn 2, sau đó nhận xét về

giọng đọc của từng HS

- Đoạn này nói lên điều gì ?

-GV ghi lại ý chính đoạn 2 và nhờ HS nhắc lại

- Yêu cầu HS đọc thầm và tìm những chi tiết cho

thấy chị Nhà Trò bị nhện ức hiếp đe dọa ?

- Đoạn này là lời của ai ?

- Qua lời kể của Nhà Trò, chúng ta thấy được

điều gì ?

- Khi đọc đoạn này thì chúng ta nên đọc như thế

nào để phù hợp với tình cảnh của Nhà Trò ?

- Gọi 1 HS đọc lại đoạn văn trên, chú ý để sữa

lỗi, ngắt giọng cho HS

- HS cả lớp đọc thầm và tìm theo yêu cầu,

có thể dùng bút chì vừa đọc vừa tìm Sau đó,một vài HS nêu ý kiến trước lớp cho đủ các

chi tiết: Chị Nhà Trò có thân hình bé nhỏ, gầy yếu, người bự những cánh như mới lột Cánh mỏng như cánh bướm non, ngắn chùn chùn, lại quá yếu và chưa quen mở Vì ốm yếu nên chị Nhà Trò lâm vào cảnh nghèo túng, kiếm bữa chẳng đủ.

- Của Dế Mèn.

- Thể hiện sự ái ngại, thông cảm

- Đọc chậm thể hiện sự yếu ớt của chị NhàTrò qua con mắt ái ngại, thông cảm của DếMèn

tơ ngang đường dọa vặt chân, vặt cánh ănthịt

- Lời của chị Nhà Trò

- Tình cảnh của Nhà Trò khi bị nhện ứchiếp

- Đọc với giọng kể lể, đáng thương

- 1 HS đọc, cả lớp nhận xét và tìm ra cáchđọc đúng, đọc hay

Trang 3

- Trước tình cảnh đáng thương của Nhà Trò, Dế

Mèn đã làm gì ? Chúng ta cùng tìm hiểu đoạn 3

+ Lời nói và việc làm đó cho em biết Dế Mèn là

người như thế nào ?

+ Đoạn cuối bài ca ngợi ai ? Ca ngợi về điều

gì ?

- GV tóm lại ý chính đoạn 3

- Trong đoạn 3 có lời nói của Dế Mèn, theo em

chúng ta nên đọc với giọng như thế nào thể hiện

được thái độ của Dế Mèn

- Gọi HS đọc trước lớp đoạn 3

- Qua câu chuyện tác giả muốn nói với chúng ta

điều gì ?

- Đó chính là nội dung chính của bài

- Gọi 2 HS nhắc lại và ghi bảng

- Trong truyện có nhiều hình ảnh nhân hóa em

thích hình ảnh nào nhất ? Vì sao ?

* Thi đọc diễn cảm

Tổ chức cho HS thi đọc cá nhân 1 đoạn trong

bài, hoặc cho các nhóm thi đọc theo vai

- HS đọc thầm đoạn 3, sau đó trả lời: Dế +Mèn đã xòe 2 càng và nói với Nhà Trò:

Em đừng sợ Hãy trở về cùng với tôi đây Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.

+ Là người có tấm lòng nghĩa hiệp, dũngcảm, không đồng tình với những kẻ độc áccậy khoẻ ức hiếp kẻ yếu

+ Tấm lòng nghĩa hiệp của Dế Mèn.

- Giọng mạnh mẽ, dứt khoát, thể hiện sự bấtbình

- 2 HS đọc to trước lớp, cả lớp nhận xét vàtìm ra cách đọc hay nhất

- Ca ngợi Dế Mèn có tấm lòng nghĩa hiệp sẵn sàng bênh vực kẻ yếu, xóa bỏ những bất công.

- 2 HS nhắc lại

- Nhiều HS trả lời, ví dụ:

+ Hình ảnh Dế Mèn xòe 2 càng động viênNhà Trò Hình ảnh này cho thấy Dế Mènthật dũng cảm và khỏe mạnh, luôn đứng rabênh vực kẻ yếu

+ Hình ảnh Dế Mèn dắt Nhà Trò đi cho thấy

Dế Mèn thật anh hùng

3 Củng cố, dặn dò:

- Nêu một hình ảnh nhân hoá mà em thích Cho biết vì sao em thích ?

- Em học được gì ở nhân vật Dế Mèn ?

- GV kết luận: Câu chuyện ca ngợi Dế Mèn có tấm lòng nghĩa hiệp, bênh vực kẻ yếu Các em

hãy tìm đọc tập truyện Dế Mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài, tập truyện sẽ cho các em thấy

nhiều điều thú vị về Dế Mèn và cả về thế giới loài vật

- GV nhận xét tiết học, tuyên dương những HS tích cực học tập, nhắc nhở những HS còn chưachú ý

CHÍNH TẢ

DẾ MÈN BÊNH VỰC KẺ YẾU

I Mục tiêu:

1 Nghe – viết chính xác, đẹp đoạn văn từ: “Một hôm vẫn khóc” trong bài Dế Mèn bênh vực kẻ yếu.

2 Viết đúng, đẹp tên riêng: Dế Mèn, Nhà Trò.

3 Làm đúng bài tập chính tả phân biệt l / n hoặc an / ang và tìm đúng tên vật chứa tiếng bắt đầu bằng l / n hoặc có vần an / ang.

II Đồ dùng dạy học:

1 Bảng lớp viết 2 lần bài tập 2 a hoặc 2 b

III Hoạt động trên lớp:

1 Giới thiệu:

Ở lớp 4, một tuần các em sẽ học 1 tiết chính tả

Mỗi bài chính tả có độ dài 80 đến 90 tiếng được

trích từ bài tập đọc hoặc các văn bản khác để các

em vừa luyện đúng chính tả, vừa có thêm hiểu

biết về cuộc sống, con người Việc làm các bài

tập sẽ làm cho các em tư duy, kỹ năng sử dụng

Tiếng Việt

2 Bài mới:

Trang 4

a) Giới thiệu bài:

- Bài tập đọc các em vừa học có tên gọi là gì ?

- Tiết chính tả này các em sẽ nghe cô đọc để viết

lại đoạn 1 và 2 của bài “Dế Mèn bênh vực kẻ yếu

”và làm các bài tập chính tả

b) Hướng dẫn nghe – viết chính tả

* Trao đổi về nội dung đoạn trích

- Gọi 1 HS đọc đoạn từ: một hôm …vẫn khóc

trong bài Dế Mèn bênh vực kẻ yếu.

- Đoạn trích cho em biết về điều gì ?

- Đọc cho HS viết với tốc độ vừa phải

( khoảng 90 chữ / 15 phút ) Mỗi câu hoặc cụm

từ được đọc 2 đến 3 lần: đọc lượt đầu chậm rãi

cho HS nghe, đọc nhắc lại 1 hoặc 2 lần cho HS

kịp viết với tốc độ quy định

* Soát lỗi và chấm bài

- Đọc toàn bài cho HS soát lỗi

a) - Gọi 1 HS đọc yêu cầu.

- Yêu cầu HS tự làm bài trong SGK.

- Gọi HS nhận xét, chữa bài

- Nhận xét, chốt lại lời giải đúng

Bài 3

a) - Gọi 1 HS đọc yêu cầu.

- Yêu cầu HS tự giải câu đố và viết vào vở nháp,

giơ tay báo hiệu khi xong để GV chấm bài

- Gọi 2 HS đọc câu đố và lời giải

- Nhận xét về lời giải đúng

-GV có thể giới thiệu qua về cái la bàn

3 Củng cố – dặn dò

- Nhận xét tiết học

- Dặn HS về nhà viết lại bài tập 2b vào vở HS

nào viết xấu, sai 3 lỗi chính tả trở lên phải viết lại

bài và chuẩn bị bài sau

-Dế Mèn bên vực kẻ yếu

-HS lắng nghe

- 1 HS đọc trước lớp, HS dưới lớp lắngnghe

- Hoàn cảnh Dế Mèn gặp Nhà Trò ; Hìnhdáng đáng thương, yếu ớt của Nhà Trò

- PB: Cỏ xước xanh dài, tỉ tê, chùn chùn,

- PN: Cỏ xước, tỉ tê, chỗ chấm điểm vàng, khỏe,

- 3 HS lên bảng viết, HS dưới lớp viết vào

vở nháp

- Nghe GV đọc và viết bài

- Dùng bút chì, đổi vở cho nhau để soát lỗi, chữa bài

- 1 HS đọc

- 2 HS lên bảng làm

- Nhận xét, chữa bài trên bảng của bạn

- Chữa bài vào SGK

- Lời giải: lẫn – nở nang – béo lẳn, chắc nịch, lông mày, lòa xòa, làm cho.

- 1 HS đọc yêu cầu trong SGK

- Lời giải: cái la bàn

LUYỆN TỪ VÀ CÂUCẤU TẠO CỦA TIẾNG

I Mục tiêu:

-Biết được cấu tạo cơ bản của tiếng gồm 3 bộ phận: âm đầu, vần, thanh

-Biết nhận diện các bộ phận của tiếng Biết tiếng nào cũng phải có vần và thanh

-Biết được bộ phận vần của các tiếng bắt vần với nhau trong thơ

II Đồ dùng dạy học:

1 Bảng phụ vẽ sẵn sơ đồ cấu tạo của tiếng, có ví dụ:

Trang 5

2 Các thẻ có ghi các chữ cái và dấu thanh (GV có thể sử dụng các chữ cái viết nhiều màu sắc cho hấp dẫn:

âm đầu - màu đỏ, vần – màu xanh, thanh – màu vàng )

III Hoạt động trên lớp:

1.Giới thiệu bài:

Những tiết luyện từ và câu sẽ giúp các em mở

rộng vốn từ, biết cách dùng từ nói, viết thành câu

đúng và hay Bài học hôm nay sẽ giúp các em

hiểu về cấu trúc tạo tiếng

2.Bài mới:

a) Tìm hiểu ví dụ

- Yêu cầu HS đọc thầm và đếm xem câu tục ngữ

có bao nhiêu tiếng.GV ghi bảng câu thơ:

Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

- Yêu cầu HS đếm thành tiếng từng dòng

( vừa đọc vừa dùng tay đập nhẹ lên cạnh bàn )

+ Gọi 2 HS nói lại kết quả làm việc

+ Yêu cầu HS đánh vần thầm và ghi lại cách

đánh vần tiếng bầu

+ Yêu cầu 1 HS lên bảng ghi cách đánh vần HS

dưới lớp ghi cách đánh vần thành tiếng

+ Dùng phấn màu ghi vào sơ đồ:

- Yêu cầu HS quan sát và thảo luận cặp đôi câu

hỏi: Tiếng bầu gồm có mấy bộ phận ?

Đó là những bộ phận nào ?

+ Gọi HS trả lời

+ Kết luận: Tiếng bầu gồm có 3 bộ phận: âm

đầu, vần, thanh.

- Yêu cầu HS phân tích các tiếng còn lại của câu

thơ bằng cách kẻ bảng.GV có thể chia mỗi bàn

HS phân tích 2 đến 3 tiếng

+GV kẻ trên bảng lớp, sau đó gọi HS lên chữa

bài

- HS đọc thầm và đếm số tiếng Sau đó 2 HStrả lời: có 14 tiếng

- HS đếm

Câu đầu có: 6 tiếng Câu sau có: 8 tiếng + Cả 2 câu trên có 14 tiếng

+ bờ âu bâu huyền bầu

+ HS lên chữa bài

Trang 6

- Kết luận: Trong mỗi tiếng bắt buộc phải có vần

và dấu thanh Thanh ngang không được đánh

dấu khi viết.

b) Ghi nhớ

- Yêu cầu HS đọc thầm phần ghi nhớ trong SGK.

+ Yêu cầu 1 HS lên bảng chỉ vào sơ đồ và nói lại

phần ghi nhớ.

+ Kết luận: Các dấu thanh của tiếng đều được

đánh dấu ở phía trên hoặc phía dưới âm chính

của vần

c ) Luyện tập

Bài 1

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu

- Yêu cầu mỗi bàn 1 HS phân tích 2 tiếng

- Gọi các bàn lên chữa bài

- Nhận xét bài làm của HS

Bài 2

- Gọi HS đọc yêu cầu

- Yêu cầu HS suy nghĩ và giải câu đố

- Gọi HS trả lời và giải thích

x Tiếng nào cũng phải có vần và thanh

x Có tiếng không có âm đầu

Không có tiếng nào chỉ có vần và thanh

2 Tiếng nào cũng phải có vần và thanh.

Có tiếng không có âm đầu.

- HS lần lượt trả lời đến khi có câu trả lời

đúng: Đó là chữ sao Để nguyên là ông sao trên trời Bỏ âm đầu s thành chữ ao là chỗ

bơi cá hàng ngày

KỂ CHUYỆN

SỰ TÍCH HỒ BA BỂ

I Mục tiêu:

Dựa vào các tranh minh họa và lời kể củaGV kể lại được từng đoạn và toàn bộ câu chuyện

1 Thể hiện lời kể tự nhiên, phối hợp lời kể với điệu bộ, nét mặt, biết thay đổi giọng kể cho phù hợp với nội

dung truyện

2 Biết theo dõi, nhận xét, đánh giá lời của bạn kể.

3 Hiểu được ý nghĩa của câu chuyện: Giải thích sự hình thành của hồ Ba Bể Qua đó ca ngợi những con

người giàu lòng nhân ái và khẳng định những người giàu lòng nhân ái sẽ được đền đáp xứng đáng

II Đồ dùng dạy học:

1 Các tranh minh hoạ câu chuyện trong SGK.

2 Các tranh cảnh về hồ Ba Bể hiện nay

III Hoạt động trên lớp:

Trang 7

1 Giới thiệu bài:

- Trong chương trình TV lớp 4, phân môn kể

chuyện giúp các em có kĩ năng kể lại 1 câu

chuyện đã được đọc, được nghe Những câu

chuyện bổ ích và lý thú sẽ giúp các em thêm hiểu

biết về cuộc sống con người, những sự vật, hiện

tượng quanh mình và thấy mối quan hệ tốt đẹp

giữa người với người, giữa con người với thiên

nhiên

2 Bài mới:

a) Giới thiệu bài

- Trong tiết kể chuyện hôm nay, các em sẽ kể lại

câu chuyên gì ?

- Tên câu chuyện cho em biết điều gì ?

-GV cho HS xem tranh ( ảnh ) về hồ Ba Bể

hiện nay và giới thiệu: Hồ Ba Bể làmột cảnh đẹp

của tỉnh Bắc Cạn hiện nay Khung cảnh ở đây rất

nên thơ và sinh động

Vậy hồ có từ bao giờ ? Do đâu mà có ? Các em

cùng theo dõi câu chuyện “sự tích hồ Ba Bể ”.

b) GV kể chuyện

-GV kể lần 1: giọng kể thong thả rõ ràng, nhanh

hơn ở đoạn kể về tai họa trong đêm hội, trở lại

khoan thai ở đoạn kết Chú ý nhấn giọng ở

những từ gợi cảm, gợi tả về hình dáng khổ sở của

bà lão ăn xin, sự xuất hiện của con Giao Long,

nỗi khiếp sợ của mẹ con bà góa, nỗi kinh hoàng

của mọi người, khi đất dưới chân rung chuyển,

mọi vật đều rung chuyển, nhà cửa, mọi vật đều

chìm nghỉm dưới nước …

-GV kể lần 2: Vừa kể vừa chỉ vào tranh minh họa

trên bảng

-GV yêu cầu HS giải nghĩa các từ: cầu phúc,

giao long, bà góa, làm việc thiện, bâng quơ Nếu

HS không hiểu,GV có thể giải thích

- Dựa vào tranh minh họa, đặt câu hỏi để HS

nắm được cốt truyện

+ Bà cụ ăn xin xuất hiện như thế nào ?

+ Mọi người đối xử với bà ra sao ?

+ Ai đã cho bà cụ ăn và nghỉ ?

+ Chuyện gì đã xảy ra trong đêm ?

+ Khi chia tay, bà cụ dặn mẹ con bà góa điều gì ?

+ Trong đêm lễ hội, chuyện gì đã xảy ra ?

- HS lắng nghe

- HS xem tranh

- Giải nghĩa từ theo ý hiểu của mình

Cầu phúc: Cầu xin được điều tốt cho mình Giao long: loài rắn to còn gọi là thuồng

luồng

Bà góa: người phụ nữ có chồng bị chết Làm việc thiện: làm điều tốt cho người

+ Mọi người đều xua đuổi bà

+ Mẹ con bà góa đưa bà về nhà, lấy cơmcho bà ăn và mời bà nghỉ lại

+ Chỗ bà cụ ăn xin nằm sáng rực lên Đókhông phải là bà cụ mà là một con giao longlớn

+ Bà cụ nói sắp có lụt và đưa cho mẹ con bàgóa một gói tro và hai mảnh vỏ trấu

+ Lụt lội xảy ra, nước phun lên Tất cả mọivật đều chìm nghỉm

+ Mẹ con bà dùng thuyền từ hai vỏ trấu đikhắp nơi cứu người bị nạn

+ Chỗ đất sụt là hồ Ba Bể, nhà hai mẹ conthành một hòn đảo nhỏ giữa hồ

Trang 8

- Chia nhóm HS, yêu cầu HS dựa vào tranh minh

họa và các câu hỏi tìm hiểu, kể lại từng đoạn cho

các bạn nghe

- Kể trước lớp, yêu cầu các nhóm cử đại diện lên

trình bày

+ Yêu cầu HS nhận xét sau mỗi HS kể

d) Hướng dẫn kể toàn bộ câu chuyện

- Yêu cầu HS kể toàn bộ câu chuyện trong nhóm.

- Tổ chức cho HS thi kể trước lớp

- Yêu cầu HS nhận xét và tìm ra bạn kể hay nhất

lớp

- Cho điểm HS kể tốt

3 Củng cố, dặn dò:

- Hỏi:

+ Câu chuyện cho em biết điều gì ?

+ Ngoài giải thích sự hình thành hồ Ba Bể, câu

chuyện còn mục đích nào khác ?

- GV kết luận: Bất cứ ở đâu con người cũng

phải có lòng nhân ái, sẵn sàng giúp đỡ những

người gặp khó khăn, hoạn nạn Những người đó

sẽ được đền đáp xứng đáng và gặp nhiều may

+ Nhận xét lời kể của bạn theo các tiêu chí:

Kể có đúng nội dung, đúng trình tự không ?Lời kể đã tự nhiên chưa ?

- Kể trong nhóm

- 2 đến 3 HS kể toàn bộ câu chuyện trướclớp

- Nhận xét

+ Cho biết sự hình thành của hồ Ba Bể

+ Câu chuyện còn ca ngợi những con ngườigiàu lòng nhân ái, biết giúp đỡ người khác

 Đọc đúng các tiếng, từ khó hoặc dễ lẫn do ảnh hưởng của phương ngữ

- Phía bắc ( PB ): lá trầu, khép lỏng, nóng ran, cho trứng,

- Phía nam ( PN ):giữa cơi trầu, trời đổ mưa,kể diễn kịck, khổ đủ điều ,…

 Đọc trôi chảy được toàn bài, ngắt, nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, giữa các cụm từ, nhấn giọng ở các từ ngữ gợi

tả, gợi cảm

 Đọc diễn cảm toàn bài với giọng nhẹ nhàng thể hiện tình cảm yêu thương sâu sắc của người con đối với mẹ

2 Đọc - Hiểu

 Hiểu các từ ngữ khó trong bài: khô giữa cơi trầu, Truyện Kiều, y sĩ, lặn trong đời mẹ, …

 Hiểu nội dung bài thơ: Tình cảm yêu thương sâu sắc, sự hiếu thảo, lòng biết ơn của bạn nhỏ với người mẹ

3 Học thuộc lòng bài thơ

II Đồ dùng dạy học:

-Tranh minh hoạ bài tập đọc trang 9, SGK ( phóng to nếu có điều kiện )

-Bảng phụ viết sẵn khổ 4 – 5

-Tập thơ Góc sân và khoảng trời – Trần Đăng Khoa.

III Hoạt động trên lớp:

1 KTBC:

-Gọi 3 HS lên bảng, yêu cầu HS chọn đọc một

đoạn trong bài Dế Mèn bênh vực kẻ yếu, sau đó

yêu cầu HS trả lời câu hỏi về nội dung đoạn vừa

đọc

HS1: Em hãy nêu ý nghĩa của bài đọc ?

HS2: Tìm những chi tiết cho thấy chị Nhà Trò rất

yếu ớt ?

- 3 HS lên bảng thực hiện yêu cầu, cả lớptheo dõi để nhận xét bài đọc, câu trả lời củacác bạn

Trang 9

HS3: Những lời nói và cử chỉ nào nói lên tấm

lòng nghĩa hiệp của Dế Mèn ?

- Nhận xét và cho điểm HS

2 Bài mới:

a) Giới thiệu bài:

- Treo tranh minh họa bài tập đọc và hỏi HS:

Bức tranh vẽ cảnh gì ?

- Bức tranh vẽ cảnh người mẹ bị ốm và qua đó

cho ta thấy tình cảm sâu sắc của mọi người với

nhau Bài thơ Mẹ ốm của Trần Đăng Khoa giúp

các em hiểu thêm được tình cảm sâu nặng giữa

con và mẹ, giữa những người hàng xóm láng

giềng với nhau

-GV ghi tên bài lên bảng

b) Hướng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài:

* Luyện đọc:

- Yêu cầu HS mở SGK trang 9, sau đó gọi HS

tiếp nối nhau đọc bài trước lớp.GV kết hợp sửa

lỗi và phát âm, ngắt giọng cho HS

- Gọi 2 HS khác đọc lại các câu sau, lưu ý cách

ngắt nhịp:

Lá trầu / khô giữa cơi trầu

Truyện Kiều / gấp lại trên đầu bấy nay.

Cánh màn / khép lỏng cả ngày

Ruộng vườn / vắng mẹ cuốc cày sớm trưa.

Nắng trong trái chín / ngọt ngào bay hương.

- Yêu cầu HS tìm hiểu nghĩa của các từ mới được

giới thiệu ở phần Chú giải

-GV đọc mẫu lần 1: Chú ý toàn bài đọc với giọng

nhẹ nhàng, tình cảm

Khổ 1, 2: giọng trầm buồn

Khổ 3: giọng lo lắng

Khổ 4, 5: giọng vui

Khổ 6, 7: giọng thiết tha

- Nhấn giọng ở các từ ngữ: khô, gấp lại, lặn

trong đời mẹ, ngọt ngào, lần giường, ngâm thơ,

kể chuyện, diễn kịch, múa ca, cả ba, …

* Tìm hiểu bài:

- Bài thơ cho chúng ta biết chuyện gì ?

- Bạn nhỏ trong bài chính là nhà thơ Trần Đăng

Khoa khi còn nhỏ Lúc mẹ ốm, chú Khoa đã làm

gì để thể hiện tình cảm của mình đối với mẹ?

Chúng ta cùng tìm hiểu

- Yêu cầu HS đọc thầm 2 khổ thơ đầu và trả lời

câu hỏi: “ Em hiểu những câu thơ sau muốn nói

điều gì ? ”

Lá trầu khô giữa cơi trầu

Truyện Kiều gấp lại trên đầu bấy nay.

Cánh màn khép lỏng cả ngày

Ruộng vườn vắng mẹ cuốc cày sớm trưa.

+ Em hãy hình dung khi mẹ không bị ốm thì lá

trầu, Truyện Kiều, ruộng vườn sẽ như thế

nào ?

- Giảng bài: Những câu thơ: “ Lá trầu ….sớm

trưa ” gợi lên hình ảnh không bình thường của lá

- Bức tranh vẽ cảnh người mẹ bị ốm, mọingười đến thăm hỏi, em bé bưng bát nướccho mẹ

- Hs nhắc lại

- HS tiếp nối đọc bài, mỗi HS đọc 1 khổ thơ

- 2 HS đọc thành tiếng trước lớp HS cả lớptheo dõi bài trong SGK

- 1 HS đọc thành tiếng trước lớp

- Theo dõiGV đọc mẫu

- Cho chúng ta biết chuyện mẹ bạn nhỏ bị

ốm, mọi người rất quan tâm, lo lắng cho mẹ,nhất là bạn nhỏ

- Lắng nghe

- Đọc thầm và trả lời câu hỏi: Những câuthơ trên muốn nói rằng mẹ Khoa bị ốm: látrầu nằm khô giữa cơi trầu vì mẹ ốm không

ăn được, Truyện Kiều gấp lại vì mẹ khôngđọc, ruộng vườn vắng bóng mẹ, mẹ nằmtrên giường vì rất mệt

+ Khi mẹ không bị ốm thì lá trầu xanh mẹ

ăn hằng ngày, Truyện Kiều sẽ được mẹ lật

mở từng trang để đọc, ruộng vườn sớm trưa

sẽ có bóng mẹ làm lụng

- Lắng nghe

Trang 10

trầu, Truyện Kiều, ruộng vườn, cánh màn khi mẹ

ốm Lá trầu xanh mọi khi giờ để khô vì mẹ ốm

không ăn được Lúc khoẻ mẹ hay đọc Truyện

Kiều nhưng nay những trang sách đã gấp lại, rồi

việc đồng áng cũng chẳng có người chăm nom

Cánh màn khép lỏng cả ngày làm cho mọi vật

thêm buồn hơn khi mẹ ốm

+ Hỏi HS về ý nghĩa của cụm từ: lặn trong đời

mẹ.

"Lặn trong đời mẹ" có nghĩa là những vất vả

ruộng đồng qua ngày tháng đã để lại trong mẹ và

bây giờ đã làm mẹ ốm

- Yêu cầu HS đọc thầm khổ 3 và trả lời câu hỏi: “

Sự quan tâm chăm sóc của xóm làng đối với mẹ

của bạn nhỏ được thể hiện qua những câu thơ

nào ? ”

- Những việc làm đó cho em biết điều gì ?

- Tình cảm của hàng xóm đối với mẹ thật sâu

nặng Vậy còn tình cảm của bạn nhỏ đối với mẹ

thì sao ? Các em hãy đọc thầm các đoạn còn lại

và trả lời câu hỏi:

+ “ Những câu thơ nào trong bài thơ bộc lộ tình

yêu thương sâu sắc của bạn nhỏ đối với mẹ ? Vì

sao em cảm nhận được điều đó ? ”

+ Sau mỗi ý kiến phát biểu của HS,GV có thể

nhận xét ý kiến của các em cho đầy đủ hơn

- Vậy bài thơ muốn nói với các em điều gì ?

- Gv: Bài thơ thể hiện tình cảm sâu nặng: tình

xóm làng, tình máu mủ Vậy thương người trước

hết là phải biết yêu thương những người ruột thịt

trong gia đình

c) Học thuộc lòng bài thơ

- Gọi 6 HS tiếp nối nhau đọc bài thơ ( mỗi em

đọc 3 khổ thơ, em thứ 3 đọc 3 khổ thơ cuối ) ,

yêu cầu HS cả lớp theo dõi để phát hiện ra giọng

đọc hay và vì sao đọc như vậy lại hay ?

; Và anh y sĩ đã mang thuốc vào.

- Cho thấy tình làng nghĩa xóm thật đậm đà,sâu nặng, đầy nhân ái

- HS tiếp nối nhau trả lời, mỗi HS chỉ nói 1ý

+ Nắng mưa từ những ngày xưa Lặn trong đời mẹ đến giờ chưa tan.

+ Bạn nhỏ thương mẹ đã làm lụng vất vả từnhững ngày xưa Những vất vả nơi ruộngđồng vẫn còn hằn in trên khuôn mặt, dángngười mẹ

+ Cả đời đi gió đi sương Hôm nay mẹ lại lần giường tập đi.

Bạn nhỏ xót thương khi nhìn thấy mẹ yếuphải lần giường để đi cho vững

+ Vì con mẹ khổ đủ điều Quanh đôi mắt mẹ đã nhiều nếp nhăn.

Bạn nhỏ thương xót mẹ đã vất vả để nuôimình Điều đó hằn sâu trên khuôn mặt mẹbằng những nếp nhăn

+ Mẹ vui, con có quản gì Ngâm thơ kể chuyện, rồi thì múa ca.

Bạn nhỏ không quản ngại, bạn làm tất cảmọi điều để mẹ vui

+ Con mong mẹ khoẻ dần dần Ngày ăn ngon miệng, đêm nằm ngủ say.

Bạn nhỏ mong mẹ chóng khỏe

+ Mẹ là đất nước, tháng ngày của con …

Bạn nhỏ thấy mẹ là người có ý nghĩa to lớnđối với mình

- Bài thơ thể hiện tình cảm của người conđối với người mẹ, tình cảm của làng xómđối với một người bị ốm, nhưng đậm đà, sâunặng hơn vẫn là tình cảm của người con đốivới mẹ

- Lắng nghe

- 6 HS tiếp nối đọc bài HS cả lớp lắng nghetìm giọng đọc

+ Khổ 1, 2: giọng trầm buồn vì mẹ ốm.+ Khổ 3: giọng lo lắng vì mẹ sốt cao

+ Khổ 4, 5: giọng vui khi mẹ khỏe, diễn tròcho mẹ xem

+ Khổ 6, 7: giọng thiết tha vì thể hiện lòngbiết ơn của bạn nhỏ đối với mẹ

Trang 11

-GV hướng dẫn HS đọc diễn cảm.

+ Yêu cầu HS đọc từng khổ thơ và tìm ra cách

ngắt giọng, nhấn giọng hợp lý

+ Yêu cầu HS đọc diễn cảm theo cặp

+ Yêu cầu HS đọc, nhận xét, uốn nắn, giúp HS

đọc hay hơn

- Tổ chức cho HS thi học thuộc lòng bài thơ

- Nhận xét, cho điểm HS

3 Củng cố, dặn dò:

- Bài thơ viết theo thể thơ nào ?

+ Trong bài thơ, em thích nhất khổ thơ nào ? Vì

sao ?

- Nhận xét tiết học, tuyên dương những HS học

tốt, động viên những HS còn yếu cố gắng hơn

- Dặn dò HS về nhà học thuộc lòng bài thơ và

soạn bài Dế Mèn bênh vực kẻ yếu.

- GDTT: luôn biết thể hiện tình cảm yêu thương

của mình đối với người thân trong gia đình và

mọi người sống xung quanh

+ Thi đọc từng bài cá nhân

- Bài thơ viết theo thể thơ lục bát

+ Em thích khổ 3 vì khổ thơ thể hiện tìnhcảm hàng xóm, láng giềng với nhau

+ Em thích khổ 5 vì khổ thơ thể hiện tìnhcảm của chú Khoa đối với mẹ bằng nhữngviệc làm mẹ vui

Tập làm văn THẾ NÀO LÀ KỂ CHUYỆN

I Mục tiêu:

1 Hiểu được đặc điểm cơ bản của văn kể chuyện

2 Phân biệt được văn kể chuyện với những loại văn khác

3 Biết xây dựng một bài văn kể chuyện theo tình huống cho sẵn

II Đồ dùng dạy học:

1 Giấy khổ to và bút dạ.

2 Bài văn về hồ Ba Bể ( viết vào bảng phụ ).

III Hoạt động trên lớp:

1 Mở đầu

Trong các giờ tập đọc, kể chuyện các em đã thấy

được vẻ đẹp của con người, thiên nhiên qua các

bài văn, câu chuyện Trong giờ Tập làm văn các

em sẽ được thực hành viết đoạn văn, bài văn để

thể hiện các mối quan hệ với con người, thiên

nhiên xung quanh mình

2 Bài mới:

a) Giới thiệu bài:

- Tuần này các em đã kể lại câu chuyện nào ?

-Vậy thế nào là văn kể chuyện ? Bài học hôm

nay sẽ giúp các em trả lời câu chuyện đó

b) Tìm hiểu ví dụ

Bài 1

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu.

- Gọi 1 đến 2 HS kể tóm tắt câu chuyện Sự tích

Trang 12

- Chia HS thành các nhóm nhỏ, phát giấy và bút

dạ cho HS

- Yêu cầu các nhóm thảo luận và thực hiện các

yêu cầu ở bài 1

- Gọi các nhóm dán kết quả thảo luận lên bảng

- Yêu cầu các nhóm nhận xét, bổ sung kết quả

làm việc để có câu trả lời đúng

-GV ghi các câu trả lời đã thống nhất vào một

bên bảng

SỰ TÍCH HỒ BA BỂ

* Các nhân vật

- Bà cụ ăn xin

-Mẹ con bà nông dân

- Bà con dự lễ hội ( nhân vật phụ )

* Các sự việc xảy ra và kết quả của các sự

việc ấy.

-Sự việc 1: Bà cụ đến lễ hội xin ăn, không ai cho

- Sự việc 2: Bà cụ gặp mẹ con bà nông dân Hai

mẹ con cho bà và ngủ trong nhà mình

- Sự việc 3: Đêm khuya Bà hiện hình một con

giao long lớn

- Sự việc 4: Sáng sớm bà lão ra đi, cho hai mẹ

con gói tro và hai mảnh vỏ trấu rồi ra đi

- Sự việc 5: Trong đêm lễ hội, dòng nước phun

lên tất cả đều chìm nghỉm

- Sự việc 6: Nước lụt dâng lên, mẹ con bà nông

dân chèo thuyền cứu người

* Ý nghĩa của câu chuyện

Giải thích sự hình thành hồ Ba Bể Truyện còn

ca ngợi những con người có lòng nhân ái, sẵn

lòng giúp đỡ mọi người Những người có lòng

nhân ái sẽ được đền đáp xứng đáng

Bài 2

-GV lấy ra bảng phụ đã chép bài Hồ Ba Bể

- Yêu cầu 2 HS đọc thành tiếng

-GV ghi nhanh câu trả lời của HS

+ Bài văn có những nhân vật nào ?

+ Bài văn có những sự kiện nào xảy ra với các

nhân vật ?

+ Bài văn giới thiệu những gì về hồ Ba Bể ?

+ Bài hồ Ba Bể với bài Sự tích hồ Ba Bể, Bài nào

là văn kể chuyện ? vì sao ? ( có thể đưa ra kết

quả bài 1 và các câu )

+ Theo em, thế nào là văn kể chuyện ?

- Kết luận: Bài văn Hồ Ba Bể không phải là văn

kể chuyện , mà là bài văn giới thiệu về hồ Ba Bể

như một danh lam thắng cảnh, địa điểm du lịch.

Kể chuyện là kể lại một chuỗi sự việc, có đầu có

cuối, liên quan đến một số nhân vật Mỗi câu

chuyện phải nói lên được một điều có ý nghĩa.

- 2 HS đọc thành tiếng, cả lớp theo dõi

- Trả lời tiếp nối đến khi có câu trả lời đúng.+ Bài văn không có nhân vật

+ Bài văn không có sự kiện nào xảy ra.+ Bài văn giới thiệu về độ cao, vị trí, chiềudài, địa hình, cảnh đẹp của hồ Ba Bể

+ Bài Sự tích hồ Ba Bể là văn kể chuyện, vì

có nhân vật, có cốt truyện, có ý nghĩa câu

chuyện Bài Hồ Ba Bể không phải là văn kể

chuyện , mà là bài văn giới thiệu về hồ BaBể

+ Kể chuyện là kể lại một sự việc có nhânvật, có cốt truyện, có các sự kiện liên quanđến nhân vật Câu chuyện đó phải có ýnghĩa

- Lắng nghe

- 3 đến 4 HS đọc thành tiếng phần Ghi nhớ.

- 3 đến 5 HS lấy ví dụ:

+Truyện Sự tích hồ Ba Bể có nhân vật,

Trang 13

minh họa cho nội dung này.

d) Luyện tập

Bài 1

- Gọi HS đọc yêu cầu.

- Yêu cầu HS suy nghĩ và tự làm bài

- Gọi 2 đến 3 HS đọc câu chuyện của mình Các

HS khác vàGV có thể đặt câu hỏi để tìm hiểu rõ

nội dung

- Cho điểm HS

Bài 2

- Gọi HS đọc yêu cầu

- Gọi HS trả lời câu hỏi

- Kết luận: Trong cuộc sống cần quan tâm giúp

đỡ lẫn nhau Đó là ý nghĩa của câu chuyện các

em vừa kể.

3 Củng cố, dặn dò

- Nhận xét tiết học.

- Dặn HS về nhà học thuộc phần Ghi nhớ.

- Dặn HS về nhà kể lại phần câu chuyện mình

xây dựng cho người thân nghe và làm bài tập vào

vở

có các sự kiện và có ý nghĩa câu chuyện

+Truyện Dế Mèn bênh vực kẻ yếu: có nhân

vật Dế Mèn, Nhà Trò, câu chuyện về NhàTrò làm Dế Mèn bất bình Ý nghĩa câuchuyện ca ngợi tấm lòng nghĩa hiệp của DếMèn

+Truyện Cây Khế: có nhân vật người anh,người em, con chim, câu chuyện về lòngtham và tính ích kỉ của người anh Ý nghĩacâu chuyện là khuyên ta nên sống ngaythẳng, thật thà

- 1 HS đọc thành tiếng yêu cầu trong SGK

- HS làm bài

- Trình bày và nhận xét

- 1 HS đọc thành tiếng yêu cầu trong SGK

- 3 đến 5 HS trả lời: Câu chuyện em vừa kể

có những nhân vật: em và người phụ nữ cócon nhỏ Câu chuyện nói về sự giúp đỡ của

em đối với người phụ nữ Sự giúp đỡ ấy tuynhỏ bé nhưng rất đúng lúc, thiết thực vì côđang mang nặng

- Lắng nghe

LUYỆN TỪ VÀ CÂU LUYỆN TẬP VỀ CẤU TẠO CỦA TIẾNG

I Mục tiêu:

-Củng cố kiến thức về cấu tạo của tiếng 3 bộ phận: âm đầu, vần thanh

-Phân tích đúng cấu tạo của tiếng trong câu

-Hiểu thế nào là 2 tiếng bắt vần với nhau trong thơ

II Đồ dùng dạy học:

-Bảng phụ vẽ sẵn sơ đồ cấu tạo của tiếng

-Bộ xếp chữ HVTH

-Hoặc bảng cấu tạo của tiếng viết ra giấy khổ lớn để HS làm bài tập

III Hoạt động trên lớp:

1 KTBC:

- Yêu cầu 2 HS lên bảng phân tích cấu tạo của

tiếng trong các câu:

Ở hiền gặp lành

Uống nước nhớ nguồn.

-GV kiểm tra và chấm bài tập về nhà của một số

HS

- Nhận xét, cho điểm HS làm bài trên bảng

- HS 1: Em hãy vẽ sơ đồ cấu tạo của tiếng ? Tìm

ví dụ về tiếng có đủ 3 bộ phận, 2 ví dụ về tiếng

- 2 HS lên bảng làm

Tiếng Ở hiền gặp lành

Âm đầu h g l Vần ơ iên ăp anh Thanh hỏi huyền nặng huyền

- Tương tự làm câu 2

Trang 14

không có đủ 3 bộ phận ?

- HS 2: Tiếng Việt có mấy dấu thanh ? Đó là

những dấu thanh nào ?

2 Bài mới:

a) Giới thiệu bài:

- Tiếng gồm mấy bộ phận ? Gồm những bộ phận

nào ?

- Giới thiệu: Bài học hôm nay sẽ giúp các em

luyện tập, củng cố lại cấu tạo của tiếng

- Yêu cầu HS thi đua phân tích trong

nhóm.GV đi giúp đỡ, kiểm tra để đảm bảo HS

nào cũng được tham gia

- Nhóm làm xong trước sẽ dán bài lên bảng Các

nhóm khác nhận xét, bổ sung để có lời giải đúng

- Nhận xét bài làm của HS

Lời giải

Tiếng Khôn ngoan đối đáp người

Âm đầu kh ng đ đ ng

Vần ôn oan ôi ap ươi

Thanh ngang ngang sắc sắc huyềên2

Bài 2

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu

- Hỏi:

+ Câu tục ngữ được viết theo thể thơ nào ?

+ Trong câu tục ngữ, hai tiếng nào bắt vần với

nhau ?

Bài 3

- Gọi HS đọc yêu cầu

- Yêu cầu HS tự làm bài

- Gọi HS nhận xét và chốt lời giải đúng

Bài 4

- Qua 2 bài tập trên, em hiểu thế nào là 2 tiếng

bắt vần với nhau ?

- Nhận xét câu trả lời của HS và kết luận: 2 tiếng

bắt vần với nhau là 2 tiếng có phần vần giống

nhau – giống nhau hoàn toàn hoặc không hoàn

toàn.

- Gọi HS tìm các câu tục ngữ, ca dao, thơ đã học

có các tiếng bắt vần với nhau

- Tiếng gồm 3 bộ phận: âm đầu, vần, thanh,tiếng nào cũng phải có vần và thanh Cótiếng không có âm đầu

- 1 HS đọc trước lớp

+ Câu tục ngữ được viết theo thể thơ lục bát

+ Hai tiếng ngoài – hoài bắt vần với nhau, giống nhau cùng có vần oai.

- 2 HS đọc to trước lớp

- Tự làm bài vào vở, gọi 2 HS lên bảng làmbài

- Nhận xét và lời giải đúng là:

+ Các cặp tiếng bắt vần với nhau là:

loắt choắt – thoăn thoắt, xinh xinh, nghênh nghênh.

+ Các cặp có vần giống nhau hoàn toàn là:

choắt – thoắt.

+ Các cặp có vần giống nhau không hoàn

toàn là: xinh xinh –nghênh nghênh.

- HS tiếp nối nhau trả lời cho đến khi có lờigiải đúng: 2 tiếng bắt vần với nhau là 2 tiếng

có phần vần giống nhau – giống nhau hoàntoàn hoặc không hoàn toàn

- Lắng nghe

- Ví dụ:

+ Lá trầu khô giữa cơi trầu Truyện Kiều gấp lại trên đầu bấy nay + Cánh màn khép lỏng cả ngày Ruộng vườn vắng mẹ cuốc cày sớm trưa Nắng mưa từ những ngày xưa

Lặn trong đời mẹ đến giờ chưa tan

Trang 15

Bài 5

- Gọi HS đọc yêu cầu.

- Yêu cầu HS tự làm bài HS nào xong giơ

tay,GV chấm bài

- Nếu HS gặp khó khăn trong việc tìm chữGV có

thể gợi ý

+ Đây là câu đố tìm chữ ghi tiếng

+ Bớt đầu có nghĩa là bỏ âm đầu, bỏ đuôi có

nghĩa là bỏ âm cuối

-GV nhận xét

3 Củng cố, dặn dò

- Tiếng có cấu tạo như thế nào ? Lấy ví dụ về

tiếng có đủ 3 bộ phận và tiếng không có đủ 3 bộ

phận

-Gọi 2 HS lên bảng thi nhau phân tích nhanh cấu

tạo của tiếng “ nghiêng và uống”

- Nhận xét tiết học.

- Dặn dò HS về nhà làm bài tập và tập tra từ điển

để biết nghĩa của các từ ở bài tập 2 trang 17

+ Hỡi cô tát nước bên đàng Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi.

- 1 HS đọc to trước lớp

- Tự làm bài

Dòng 1: chữ bút bớt đầu thành chữ út Dòng 2: Đầu đuôi bỏ hết thì chữ bút thành chữ ú.

Dòng 3, 4: Để nguyên thì là chữ bút.

TẬP LÀM VĂNNHÂN VẬT TRONG TRUYỆN

I Mục tiêu:

1 Biết nhân vật là một đặc điểm quan trọng của văn kể chuyện.

2 Nhân vật trong truyện là con người hay con vật, đồ vật được nhân hoá Tính cách

của nhân vật được bộc lộ qua hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân vật

3 Biết xây dựng nhân vật trong bài kể chuyện đơn giản

II Đồ dùng dạy học:

1 Giấy khổ to kẻ sẵn bảng ( đủ dùng theo nhóm 4 HS ), bút dạ.

Tên truyện Nhân vật là người Nhân vật là vật

( con người, đồ vật, cây cối,…)

2 Tranh minh hoạ câu chuyện trang 14, SGK.

III Hoạt động trên lớp:

1 KTBC:

- Gọi 2 HS lên bảng trả lời câu hỏi: Bài văn kể

chuyện khác bài văn không phải là văn kể

chuyện ở những điểm nào ?

- Gọi 2 HS kể lại câu chuyện đã giao ở tiết trước

- Nhận xét và cho điểm từng HS

2 Bài mới:

a) Giới thiệu bài:

- Đặc điểm cơ bản nhất của văn kể chuyện là gì ?

- Giới thiệu: Vậy nhân vật trong truyện chỉ đối

tượng nào ? Nhân vật trong truyện có đặc điểm

gì ? Cách xây dựng nhân vật trong truyện như

thế nào ? Bài học hôm nay sẽ giúp các em điều

đó

b) Tìm hiểu ví dụ

Bài 1

- Gọi HS đọc yêu cầu.

- Các em vừa học những câu chuyện nào ?

Chia nhóm, phát giấy và yêu cầu HS hoàn thành.

- Gọi 2 nhóm dán phiếu lên bảng, các nhóm khác

nhận xét, bổ sung để có lời giải đúng

- 1 HS đọc yêu cầu trong SGK

- Truyện: Dế Mèn bênh vực kẻ yếu, Sự tích

hồ Ba Bể.

- Làm việc trong nhóm.

Trang 16

- Nhân vật trong truyện có thể là ai ?

- Giảng bài: Các nhân vật trong truyện có thể là

người hay các con vật, đồ vật, cây cối đã được

nhân hóa Để biết tính cách nhân vật đã được thể

hiện như thế nào, các em cùng làm bài 2

Bài 2

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu

- Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi

- Gọi HS trả lời câu hỏi

- Nhận xét đến khi có câu trả lời đúng

- Nhờ đâu mà em biết tính cách của nhân vật ấy ?

- Giảng bài: Tính cách của nhân vật bộc lộ qua

hành động, lời nói, suy nghĩ, … của nhân vật.

c) Ghi nhớ

- Gọi HS đọc phần Ghi nhớ.

- Hãy lấy ví dụ về tính cách của nhân vật trong

những câu chuyện mà em đã được đọc hoặc

- 1 HS đọc yêu cầu trong SGK

- 2 HS ngồi cùng bàn thảo luận

- HS tiếp nối nhau trả lời đến khi có câu trảlời đúng là:

+ Dế Mèn có tính cách: khảng khái, thương người, ghét áp bức bất công, sẵn sàng làm việc nghĩa bênh vực kẻ yếu Căn cứ vào hành động: “ xòe cả hai càng ra ”, “ dắt Nhà Trò đi ” ; lời nói: “ em đừng sợ, hãy trở

về cùng với tôi đây Đứa độc ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ

yếu ”.

+ Mẹ con bà nông dân có lòng nhân hậu, sẵnsàng giúp đỡ mọi người khi gặp hoạn nạn.Căn cứ vào việc làm: cho bà lão ăn xin ăn,ngủ trong nhà, hỏi bà cách giúp người bịnạn, chèo thuyền cứu giúp dân làng

- Nhờ hành động, lời nói của nhân vật nóilên tính cách của nhân vật ấy

· Rùa là con vật khiêm tốn, kiên trì, bền bỉkhi trả lời và chạy thi với Thỏ

· Ngựa con trong truyện Cuộc chạy đua trong rừng có tính chủ quan khi không nghe

lời ngựa cha

- 2 HS đọc thành tiếng trước lớp Cả lớp theodõi

Trang 17

- Yêu cầu HS đọc thầm câu chuyện và trả lời câu

hỏi

+ Bà nhận xét tính cách của từng cháu như thế

nào ? Dựa vào căn cứ nào mà bà nhận xét như

Ni-ki-ta: ích kỉ, chỉ nghĩ đến ham thích của

mình, ăn xong là chạy tót đi chơi.

Gô-ra: láu cá, lén hắt những mẫu bánh vụn

xuống đất để không phải dọn.

Chi-ôm-ca: thì chăm chỉ và nhân hậu Em biết

giúp bà lau bàn và nhặt mẩu bánh vụn cho chim

bồ câu.

Bài 2

- Gọi HS đọc yêu cầu

- Yêu cầu HS thảo luận về tình huống để trả lời

-GV kết luận về hai hướng kể chuyện Chia lớp

thành hai nhóm và yêu cầu mỗi nhóm kể chuyện

- Dặn dò HS về nhà viết lại câu chuyện mình vừa

xây dựng vào vở và kể lại cho người thân nghe

- Nhắc nhở HS luôn quan tâm đến người khác

+ Câu chuyện có các nhân vật: Ni-ki-ta,

Gô-ra, Chi-ôm-ca, bà ngoại

+ Ba anh em tuy giống nhau nhưng hànhđộng sau bữa ăn lại rất khác nhau

- 2 HS ngồi cùng bàn trao đổi, thảo luận

- HS tiếp nối nhau trả lời Mỗi HS chỉ nói về

+ Nhờ quan sát hành động của ba anh em

mà bà đưa ra nhận xét như vậy

+ Em có đồng ý với những nhận xét của bà

về tính cách của từng cháu Vì qua việc làmcủa từng cháu đã bộc lộ tính cách của mình

- Lắng nghe

- 2 HS đọc yêu cầu trong SGK

- HS thảo luận trong nhóm nhỏ và tiếp nốinhau phát biểu

+ Nếu là người biết quan tâm đến ngườikhác, bạn nhỏ sẽ: chạy lại, nâng em bé dậy,phủi bụi và bẩn trên quần áo của em, xin lỗi

em, dỗ em bé nín khóc, đưa em bé về lớp( hoặc về nhà ), rủ em cùng chơi những tròchơi khác,…

+ Nếu là người biết quan tâm đến ngườikhác, bạn nhỏ sẽ bỏ chạy để tiếp tục nô đùa,

cứ vui chơi mà chẳng để ý gì đến em bé cả

- Suy nghĩ và làm bài độc lập

- 7 HS tham gia thi kể

CHỦ ĐIỂM THƯƠNG NGƯỜI NHƯ THỂ THƯƠNG THÂN

TẬP ĐỌC

DẾ MÈN BÊNH VỰC KẺ YẾU ( tiếp theo )

I Mục tiêu:

1 Đọc thành tiếng:

 Đọc đúng các tiếng, từ khó hoặc dễ lẫn do ảnh hưởng của phương ngữ

- Phía bắc ( PB ): sừng sững, nặc nô, co rúm lại, béo múp béo míp,

Tuần

2

Trang 18

quang hẳn,

- Phía nam ( PN ): sừng sững giữa lối, lủng củng, phóng càng,

béo múp béo míp, quang hẳn,

 Đọc trôi chảy được toàn bài, ngắt, nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, giữa các cụm từ, nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả, gợi cảm, đọc đúng các câu hỏi, câu cảm

 Đọc diễn cảm toàn bài, thể hiện giọng đọc phù hợp với nội dung, nhân vật

2 Đọc - Hiểu

 Hiểu các từ ngữ khó trong bài: sừng sững, lủng củng, chóp bu, nặc nô, kéo bè kéo cánh, cuống cuồng, …

 Hiểu nội dung câu chuyện: Ca ngợi tấm lòng nghĩa hiệp, ghét áp bức bất công, bêng vực chị Nhà Trò yếu đuối, bất hạnh

II Đồ dùng dạy học:

 Tranh minh hoạ bài tập đọc trang 15, SGK ( phóng to nếu có điều kiện )

 Bảng phụ viết sẵn câu, đoạn hướng dẫn luyện đọc

III Hoạt động trên lớp:

1 KTBC:

- Gọi 3 HS lên bảng, đọc thuộc lòng bài thơ Mẹ

ốm và trả lời về nội dung bài.

HS1: Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của bài “

Mẹ ốm ”

HS2: Sự quan tâm chăm sóc của xóm làng đối

với mẹ của bạn nhỏ được thể hiện qua những câu

thơ nào ?

HS3: Em hiểu những câu thơ sau muốn nói điều

gì ?

Lá trầu khô giữa cơi trầu

Truyện Kiều gấp lại trên đầu bấy nay

Cánh màn khép lỏng cả ngày

Ruộng vườn vắng mẹ cuốc ngày sớm trưa

- Gọi 2 HS đọc lại truyện Dế Mèn bênh vực kẻ

yếu ( phần 1 ) và nêu ý chính của phần 1.

2.Bài mới:

a) Giới thiệu bài:

- Treo tranh minh họa bài tập đọc và hỏi HS:

Nhìn vào bức tranh, em hình dung ra cảnh gì ?

- Giới thiệu: ở phần 1 của đoạn trích, các em đã

biết cuộc gặp gỡ giữa Dế Mèn và Nhà Trò Dế

Mèn đã biết được tình cảnh đáng thương, khốn

khó của Nhà Trò và dắt Nhà Trò đi gặp bọn

nhện Dế Mèn đã làm gì để giúp đỡ Nhà Trò, các

em cùng học bài hôm nay

b) Hướng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài:

* Luyện đọc:

- Yêu cầu HS mở SGK trang 15 sau đó gọi 3 HS

tiếp nối nhau đọc bài trước lớp ( 3 lượt )

- Gọi 2 HS khác đọc lại toàn bài

- Yêu cầu HS tìm hiểu về nghĩa các từ khó được

giới thiệu về nghĩa ở phần Chú giải

- Đọc mẫu lần 1 Chú ýgiọng đọc như sau:

Đoạn 1: Giọng căng thẳng, hồi hộp.

Đoạn 2: Giọng đọc nhanh, lời kể của Dế Mèn

dứt khoát, kiên quYết

Đoạn 3: Giọng hả hê, lời của Dế Mèn rành rọt,

mạch lạc

Nhấn giọng ở các từ ngữ: sừng sững, lủng củng,

im như đá, hung dữ, cong chân, nặc nô, quay

quắt, phóng càng, co rúm, thét, béo múp béo

míp, kéo bè kéo cánh, yếu ớt, đáng xấu hổ, phá

- HS lên bảng thực hiện yêu cầu, cả lớp theodõi để nhận xét bài đọc, câu trả lời của cácbạn

- Em hình dung cảnh Dế Mèn trừng trị bọnnhện độc ác, bênh vực Nhà Trò

- HS đọc theo thứ tự:

+ Bọn Nhện …hung dữ + Tôi cất tiếng ….giã gạo

+ Tôi thét ….quang hẳn

- 2 HS đọc thành tiếng trước lớp, HS cả lớptheo dõi bài trong SGK

- 1 HS đọc phần Chú giải trước lớp HS cảlớp theo dõi trong SGK

- Theo dõi GV đọc mẫu

Trang 19

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1 và trả lời câu hỏi:

Trận địa mai phục của bọn nhện đáng sợ như thế

- Gọi 1 HS lên đọc đoạn 2

- Yêu cầu HS đọc thầm lại đoạn 2 và trả lời câu

hỏi:

+ Dế Mèn đã làm cách nào để bọn nhện phải sợ ?

+ Dế Mèn đã dùng những lời lẽ nào để ra oai ?

+ Thái độ của bọn nhện ra sao khi gặp Dế

Mèn ?

- Giảng: Khi gặp trận địa mai phục của bọn

nhện, đầu tiên Dế Mèn đã chủ động hỏi, lời lẽ

rất oai, giọng thách thức của một kẻ mạnh:

Muốn nói chuyện với tên nhện chóp bu, dùng các

từ xưng hô: ai, bọn này, ta Khi thấy nhện cái

xuất hiện vẻ đanh đá, nặc nô Dế Mèn liền ra oai

- Giảng: Dế Mèn đã phân tích theo lối so sánh

bọn nhện giàu có, béo múp với món nợ bé tẹo đã

mấy đời của Nhà Trò Rồi chúng kéo bè kéo

cánh để đánh đập một cô gái yếu ớt Những hình

chúa trùm nhà nhện, Dế Mèn quay phắt lưng,phóng càng đạp phanh phách

+ Dế Mèn dùng lời lẽ thách thức “ chóp bubọn này, ta ” để ra oai

+ Lúc đầu mụ nhện cái nhảy ra cũng ngangtàng, đanh đá, nặc nô Sau đó co rúm lại rồi

cứ rập đầu xuống đất như cái chày giã gạo

có, béo múp béo míp mà cứ đòi món nợ bé

tí tẹo, kéo bè kéo cánh để đánh đập Nhà Tròyếu ớt Thật đáng xấu hổ và còn đe dọachúng

- Lắng nghe

Trang 20

ảnh tương phản đó để bọn nhện nhận thấy chúng

hành động hèn hạ, không quân tử Dế Mèn còn

đe doạ: “ Thật đáng xấu hổ ! Có phá hết các

vòng vây đi không ? ”

+ Sau lời lẽ đanh thép của Dế Mèn, bọn nhện đã

hành động như thế nào ?

+ Từ ngữ “ cuống cuồng ” gợi cho em cảnh gì ?

+ Ý chính của đoạn 3 là gì ?

- Tóm ý chính đoạn 3

- Gọi HS đọc câu hỏi 4 trong SGK

+ Yêu cầu HS thảo luận và trả lời

+GV có thể cho HS giải nghĩa từng danh hiệu

hoặc viết lên bảng phụ cho HS đọc

Võ sĩ: Người sống bằng nghề võ.

Tráng sĩ: Người có sức mạnh và chí khí mạnh

mẽ, đi chiến đấu cho một sự nghiệp cao cả

Chiến sĩ: Người lính, người chiến đấu trong một

đội ngũ

Hiệp sĩ: Người có sức mạnh và lòng hào hiệp,

sẵn sàng làm việc nghĩa

Dũng sĩ: Người có sức mạnh, dũng cảm đương

đầu với khó khăn nguy hiểm

Anh hùng: Người lập công trạng lớn đối với

nhân dân và đất nước

- Cùng HS trao đổi và kết luận

- GV kết luận: Tất cả các danh hiệu trên đều có

thể đặt cho Dế Mèn song thíich hợp nhất đối với

hành động mạnh mẽ, kiên quyết , thái độ căm

ghét áp bức bất công, sẵn lòng che chở, bênh

vực, giúp đỡ người yếu trong đoạn trích là danh

hiệu hiệp sĩ.

- Đại ý của đoạn trích này là gì ?

- Ghi đại ý lên bảng

* Thi đọc diễn cảm

- Gọi 1 đến 2 HS khá đọc lại toàn bài

- Để đọc 2 đoạn trích này em cần đọc như thế

nào ?

-GV đưa ra đoạn văn cần luyện đọc Yêu cầu HS

lên bảng đánh dấu cách đọc và luyện đọc theo

cách hướng dẫn đúng

+ Chúng sợ hãi, cùng dạ ran, cả bọn cuốngcuồng chạy dọc, chạy ngang phá hết các dây

tơ chăng lối

+ Từ ngữ “ cuống cuồng ” gợi cảnh cả bọn

nhện rất vội vàng, rối rít vì quá lo lắng + Dế Mèn giảng giải để bọn nhện nhận ra lẽphải

- HS nhắc lại

- 1 HS đọc thành tiếng trước lớp

+ HS tự do phát biểu theo ý hiểu

- Giải nghĩa hoặc đọc

- Kết luận: Dế Mèn xứng đáng nhận danh

hiệu hiệp sĩ vì Dế Mèn hành động mạnh mẽ, kiên quyết và hào hiệp để chống lại áp bức, bất công, bênh vực Nhà Trò yếu đuối

- Lắng nghe

- Ca ngợi Dế Mèn có tấm lòng nghĩa hiệp ghét áp bức bất công, bênh vực chị Nhà Trò yếu đuối, bất hạnh

- HS nhắc lại đại ý

- 2 HS đọc thành tiếng trước lớp

- Đoạn 1: Giọng chậm, căng thẳng, hồi hộp.Lời của Dế Mèn giọng mạnh mẽ, đanh thép,dứt khoát như ra lệnh

Đoạn tả hành động của bọn nhện giọng hảhê

- Đánh dấu cách đọc và luyện đọc

Ví dụ đoạn văn sau:

Từ trong hốc đá, một mụ nhện cái cong chân nhảy ra, hai bên có hai nhện vách nhảy kèm Dángđây là vị chúa trùm nhà nhện Nom cũng đanh đá, nặc nô lắm.Tôi quay phắt lưng, phóng càng,đạp phanh phách ra oai Mụ nhện co rúm lại / rồi cứ rập đầu xuống đất như cái chày giã gạo Tôithét

- Các ngươi có của ăn của để, béo múp béo míp mà cứ đòi mãi một tí teo nợ đã mấy đời rồi Lạicòn kéo bè kéo cánh / đánh đập một cô gái yếu ớt thế này Thật đáng xấu hổ ! Có phá hết vòngvây đi không

- Yêu cầu HS thi đọc diễn cảm.GV uốn nắn, sữa

chữa cách đọc

- Cho điểm HS

3 Củng cố, dặn dò

- 5 HS luyện đọc

Trang 21

- Gọi 1 HS đọc lại toàn bài.

- Qua đoạn trích em học tập được Dế Mèn đức

tính gì đáng quý ?

- Nhận xét tiết học

- Nhắc nhở HS luôn sẵn lòng bênh vực, giúp đỡ

những người yếu, ghét áp bức bất công

I Mục tiêu:

-Nghe – viết chính xác, đẹp đoạn văn Mười năm cõng bạn đi học.

-Viết đúng, đẹp tên riêng: Vinh Quang, Chiêm Hóa, Tuyên Quang, Đoàn Trường Sinh, Hanh

-Làm đúng bài tập chính tả phân biệt s / x hoặc ăn / ăng và tìm đúng các chữ có vần

ăn / ăng hoặc âm đầu s /x.

II Đồ dùng dạy học:

-Bảng lớp viết 2 lần bài tập 2 a

III Hoạt động trên lớp:

a) Giới thiệu bài:

- Tiết chính tả này các em sẽ nghe cô đọc để viết

lại đoạn văn “Mười năm cõng bạn đi

học ”.

b) Hướng dẫn nghe – viết chính tả

* Tìm hiểu về nội dung đoạn văn

- Yêu cầu HS đọc đoạn văn

+ Bạn Sinh đã làm điều gì để giúp đỡ

-GV đọc cho HS viết đúng yêu cầu

* Soát lỗi và chấm bài

c) Hướng dẫn làm bài tập chính tả

Bài 2

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu.

- Yêu cầu HS tự làm bài trong SGK.

- Gọi HS nhận xét, chữa bài

- Nhận xét, chốt lại lời giải đúng

- PB: Nở nang, béo lắm, chắc nịch, lòa xòa,

nóng nực, lộn xộn …

- PN: Ngan con, dàn hàng ngang, giang, mang lạnh, bàn bạc,…

- 2 HS đọc thành tiếng, cả lớp theo dõi.

+ Sinh cõng bạn đi học suốt mười năm

+ Tuy còn nhỏ nhưng Sinh đã chẳng quảnngại khó khăn, ngày ngày cõng Hanh tớitrường với đoạn đường dài hơn 4 ki-lô-mét,qua đèo, vượt suối, khúc khuỷu, gập ghềnh

- PB: Tuyên Quang, ki-lô-mét,khúc khuỷu, gập ghềnh, liệt,

- PN: ki-lô-mét, khúc khuỷu, gập ghềnh, quản, …

- 3 HS lên bảng viết, HS dưới lớp viết vào

vở nháp

- 1 HS đọc thành tiếng yêu cầu trong SGK

- 2 HS lên bảng, HS dưới lớp làm vào SGK

(Lưu ý cho HS dùng bút chì gạch các từkhông thích hợp vào vở Bài Tập nếu có )

Trang 22

- Yêu cầu HS đọc truyện vui Tìm chỗ ngồi.

- Truyện đáng cười ở chi tiết nào ?

Bài 3

a) - Gọi 1 HS đọc yêu cầu.

- Yêu cầu HS tự làm bài.

- Yêu cầu HS giải thích câu đố

3 Củng cố, dặn dò:

- Nhận xét tiết học

- Dặn HS về nhà viết lại truyện vui Tìm chỗ ngồi

và chuẩn bị bài sau

giẫm phải chân ông đi xin lỗi ông, nhưngthực chất là bà ta chỉ đi tìm lại chỗ ngồi

- 1 HS đọc yêu cầu trong SGK

- HS tự làm bài

Lời giải: chữ sáo và sao.

Dòng 1: Sáo là tên một loài chim.

Dòng 2: bỏ sắc thành chữ sao.

LUYỆN TỪ VÀ CÂU

MỞ RỘNG VỐN TỪ: NHÂN HẬU, ĐOÀN KẾT

I Mục tiêu:

-Mở rộng và hệ thống hóa vốn từ ngữ theo chủ điểm: Thương người như thể thương thân.

-Hiểu nghĩa và biết cách dùng các từ ngữ theo chủ điểm

-Hiểu nghĩa một số từ và đơn vị cấu tạo từ Hán Việt có trong bài và biết cách dùng các từ đó

II Đồ dùng dạy học:

1 Giấy khổ to kẽ sẵn bảng + bút dạ ( đủ dùng theo nhóm ).

III Hoạt động trên lớp:

a) Giới thiệu bài

- Tuần này, các em học chủ điểm gì ?

- Tên của chủ điểm gợi cho các em điều

gì ?

- Trong tiết luyện từ và câu hôm nay, các em sẽ

mở rộng vốn từ theo chủ điểm của tuần với nội

dung: Nhân hậu – đoàn kết và hiểu nghĩa cách

dùng một số từ Hán Việt

b) Hướng dẫn làm bài tập

Bài 1

- Gọi HS đọc yêu cầu.

- 2 HS lên bảng, mỗi HS tìm một loại, HS dưới lớp làm vào giấy nháp

+ Có 1 âm: cô, chú, bố, mẹ, dì, cụ,

+ Có 2 âm: bác, thím, anh, em, ông,

- Thương người như thể thương thân

- Phải biết yêu thương, giúp đỡ người khác như chính bản thân mình vậy

- Lắng nghe

- 2 HS đọc thành tiếng yêu cầu trong SGK

- Chia HS thành nhóm nhỏ, phát giấy và bút dạ

cho trưởng nhóm Yêu cầu HS suy nghĩ, tìm từ

và viết vào giấy

- Yêu cầu 4 nhóm HS dán phiếu lên bảng.GV và

M: cưu mang, cứugiúp, cứu trợ, ủng hộ,

hổ trợ, bênh vực, bảo

vệ, chở che, chechắn, che đỡ, nâng

đỡ, nâng niu, …

M: ức hiếp, ăn hiếp,

hà hiếp, bắt nạt,hành hạ, đánh đập,

áp bức, bóclột, chèn ép,…

Trang 23

lượng, bao dung, xót

xa, thương cảm …

lạnh,

Bài 2

- Gọi HS đọc yêu cầu.

- Kẻ sẵn một phần bảng thành 2 cột với nội dung

- Chốt lại lời giải đúng

+ Hỏi HS về nghĩa của các từ ngữ vừa sắp xếp

Nếu HS không giải nghĩa được GV có thể cung

cấp cho HS

Công nhân: người lao động chân tay, làm việc

ăn lương

Nhân dân: đông đảo những người dân, thuộc

mọi tầng lớp, đang sống trong một khu vực địa

Nhân loại: nói chung những người sống trên trái

đất, loài người

Nhân ái: yêu thương con người.

Nhân hậu: có lòng yêu thương người và ăn ở có

tình nghĩa

Nhân đức: có lòng thương người.

Nhân từ: có lòng thương người và hiền lành.

- Nếu có thời gian GV có thể yêu cầu HS tìm các

từ ngữ có tiếng “ nhân ” cùng nghĩa.

- Nhận xét, tuyên dương những HS tìm được

nhiều từ và đúng

Bài 3

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu

- Yêu cầu HS tự làm bài

- Gọi HS viết các câu mình đã đặt lên bảng

- Gọi HS khác nhận xét

Bài 4

- Gọi HS đọc yêu cầu.

- Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi về ý nghĩa của

từng câu tục ngữ

- Gọi HS trình bày.GV nhận xét câu trả lời của

từng HS

- Chốt lại lời giải đúng

- 2 HS đọc thành tiếng yêu cầu trong SGK

- Trao đổi, làm bài

Nhân dân công nhân nhân loại nhân tài

Nhân hậunhân đức nhân ái nhân từ+ Phát biểu theo ý hiểu của mình

+ “ nhân ” có nghĩa là “ người ”: nhânchứng, nhân công, nhân danh, nhân khẩu,nhân kiệt, nhân quyền, nhân vật, thươngnhân, bệnh nhân, …

+ “nhân” có nghĩa là “lòng thương người”:nhân nghĩa …

· Toàn nhân loại đều căm ghét chiến tranh.

+ Câu có chứa tiếng “ nhân ” có nghĩa là “ lòng thương người ”:

· Bà em rất nhân hậu.

· Người Việt Nam ta giàu lòng nhân ái.

· Mẹ con bà nông dân rất nhân đức.

- 2 HS đọc yêu cầu trong SGK

- Thảo luận

- HS tiếp nối nhau trình bày ý kiến củamình

Trang 24

· Ở hiền gặp lành: khuyên người ta sống hiền

lành, nhân hậu, vì sống như vậy sẽ gặp những

điều tốt lành, may mắn

· Trâu buộc ghét trâu ăn: chê người có tính

xấu, ghen tị khi thấy người khác được hạnh phúc,

may mắn

· Một cây làm chẳng ….núi cao: khuyên

người ta đoàn kết với nhau, đoàn kết tạo nên sức

mạnh

3 Củng cố, dặn dò:

- Trò chơi đối đáp: Học sinh 2 dãy bàn thi nhau

đặt câu có nội dung nhân hậu –đoàn kết

- Nhận xét tiết học

- Dặn HS về nhà học thuộc các từ ngữ, câu tục

ngữ, thành ngữ vừa tìm được và chuẩn bị bài sau

- HS tìm thêm các câu tục ngữ, thành ngữkhác thích hợp với chủ điểm và nêu ý nghĩacủa những câu vừa tìm được

+ Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ

+ Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

+ Tham thì thâm

+ Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhaucùng

-Kể lại được bằng ngôn ngữ và cách diễn đạt của mình truyện thơ Nàng tiên Ốc.

-Thể hiện lời kể tự nhiên, phối hợp lời kể với điệu bộ, nét mặt, biết thay đổi giọng kể cho phù hợp với nội dungtruyện

-Hiểu được ý nghĩa của câu chuyện: Con người cần yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau

II Đồ dùng dạy học:

-Các tranh minh hoạ câu chuyện trong SGK trang 18

III Hoạt động trên lớp:

1 KTBC:

- Gọi 3 HS kể lại câu chuyện: Sự tích hồ Ba Bể

- Nhận xét cho điểm từng HS

2 Bài mới:

a) Giới thiệu bài

- Treo tranh minh hoạ và hỏi: Bức tranh vẽ cảnh

gì ?

- Trong tiết kể chuyện hôm nay các em sẽ tập kể

lại câu chuyện cổ tích bằng thơ Nàng tiên Ốc

bằng lời của mình

b) Tìm hiểu câu chuyện

-GV đọc diễn cảm toàn bài thơ

- Gọi HS đọc bài thơ

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1 và trả lời câu hỏi

+ Bà lão nghèo làm gì để sống ?

+Con Ốc bà bắt có gì lạ ?

+ Bà lão làm gì khi bắt được Ốc ?

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 2 và trả lời câu hỏi:

Từ khi có Ốc, bà lão thấy trong nhà có gì lạ?

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn cuối và trả lời câu

hỏi

+ Khi rình xem, bà lão thấy điều gì kì la?

+ Khi đó, bà lão đã làm gì ?

- 2 HS tiếp nối nhau kể lại truyện

- 1 HS kể lại toàn bộ truyện và nêu ý nghĩacủa truyện

- bà lão đang ôm một nàng tiên cạnh cáichum nước

đã nấu sẵn, vườn rau đã nhặt cỏ sạch

+ Bà thấy một nàng tiên từ trong chum

Trang 25

+ Câu chuyện kết thúc như thế nào ?

c) Hướng dẫn kể chuyện

- Thế nào là kể lại câu chuyện bằng lời của

em ?

- Gọi 1 HS khá kể mẫu đoạn 1

- Chia nhóm HS, yêu cầu HS dựa vào tranh minh

họa và các câu hỏi tìm hiểu, kể lại từng đoạn cho

các bạn nghe

- Kể trước lớp: Yêu cầu các nhóm cử đại diện lên

trình bày

+ Yêu cầu HS nhận xét sau mỗi HS kể

d) Hướng dẫn kể toàn bộ câu chuyện

- Yêu cầu HS kể toàn bộ câu chuyện trong nhóm.

- Tổ chức cho HS thi kể trước lớp

- Yêu cầu HS nhận xét và tìm ra bạn kể hay nhất

lớp

- Cho điểm HS kể tốt

e) Tìm hiểu ý nghĩa câu chuyện

-Yêu câu HS thảo luận cặp đôi ý nghĩa câu

- Dặn HS về nhà kể lại câu chuyện cho người

thân nghe và tìm đọc những câu chuyện nói về

lòng nhân hậu

nước bước ra + Bà bí mật đập vỡ vỏ ốc, rồi ôm lấy nàngtiên

+ Bà lão và nàng tiên sống hạnh phúc bênnhau Họ yêu thương nhau như hai mẹ con

- Là em đóng vai người kể kể lại câuchuyện, với câu chuyện cổ tích bằng thơnày, em dựa vào nội dung truyện thơ kể lạichứ không phải là đọc lại từng câu thơ

-1 HS khá kể lại, cả lớp theo dõi

- Con người phải thương yêu nhau.Ai sốngnhân hậu, thương yêu mọi người sẽ có cuộcsống hạnh phúc

- Nhiều HS trình bày ý nghĩa theo suy nghĩcủa mình

TẬP ĐỌCTRUYỆN CỔ NƯỚC MÌNH

I Mục tiêu:

1 Đọc thành tiếng:

* Đọc đúng các tiếng, từ khó, dễ lẫn do ảnh hưởng của phương ngữ

- Phía bắc ( PB ):sâu xa,rặng dừa nghiêng soi,độ lượng

- Phía nam ( PN ):Truyện cổ, vàng cơm nắng, đa mang, đẽo cày, khúc gỗ

* Đọc trôi chảy được toàn bài, ngắt nghỉ hơi đúng nhịp thơ , nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả, gợi cảm

* Đọc diễn cảm toàn bài với giọng nhẹ nhàng, tha thiết, tự hào, trầm lắng

2 Đọc - Hiểu

-Hiểu các từ ngữ khó trong bài: Độ trì, độ lượng, đa tình,đa mang, vàng cơn nắng, trắng cơn mưa, nhận mặt

-Hiểu nội dung câu chuyện: Ca ngợi kho tàng truyện cổ của nước ta Đó là những câu chuyện đề cao những phẩmchất tốt đẹp của ông cha ta

3 Học thuộc lòng bài thơ

II Đồ dùng dạy học:

-Tranh minh hoạ bài tập đọc trang 19, SGK

-Bảng phụ viết sẵn 10 dòng thơ đầu

trăm đốt ….

III Hoạt động trên lớp:

Trang 26

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

1 KTBC:

- Gọi 3 HS lên bảng tiếp nối đọc đoạn trích Dế

mèn bên vực kẻ yếu và trả lời câu hỏi

HS1: Qua đoạn trích em thích nhất hình ảnh nào

về Dế Mèn ? Vì sao ?

HS2: Em hiểu như thế nào về nội dung ý nghĩa

của câu chuyện ?

HS3: Dế Mèn đi nói như thế nào dể bọn nhện

nhận ra lẽ phải ?

- Gọi 1 HS đọc toàn bài và hỏi: Theo em Dế Mèn

là người như thế nào ?

- Nhận xét và cho điểm HS

2 Bài mới:

a) Giới thiệu bài:

- Treo tranh minh họa bài tập đọc và hỏi HS:

Bức tranh có những nhân vật nào ? Những nhân

vật đó em thường gặp ở đâu ?

- Em đã được đọc hoặc nghe những câu chuyện

cổ tích nào ?

- Giới thiệu: Những câu chuyện cổ được lưu

truyền từ bao đời nay có ý nghĩa như thế nào ?

Vì sao mỗi chúng ta đều thích đọc truyện cổ ?

Các em cùng học bài hôm nay

-GV ghi tên bài lên bảng

b) Hướng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài:

* Luyện đọc:

- Yêu cầu HS mở SGK trang19, sau đó gọi HS

tiếp nối nhau đọc bài trước lớp.GV kết hợp sửa

lỗi và phát âm, ngắt giọng cho HS.Lưu ý cho HS

đọc 2 lượt

- Gọi 2 HS khác đọc lại các câu sau, lưu ý cách

ngắt nhịp các câu thơ:

Vừa nhân hậu / lại tuyệt vời sâu xa

Thương người / rồi mới thương ta

Yêu nhau dù mấy cách xa cũng tìm.

………

Rất công bằng / rất thông minh

Vừa đô lương / lại đa tình / đa mang.

-GV đọc mẫu lần 1: Chú ý toàn bài đọc với giọng

nhẹ nhàng, tình cảm, trầm

lắng, pha lẫn niềm tự hào

Nhấn giọng ở các từ ngữ: nhân hậu, sâu xa,

thương người, mấy cách xa, gặp hiền, vàng,

trắng, nhận mặt, công bằng, thông minh, độ

lượng, đa tình, đa mang, thầm kín, đời sau, …

* Tìm hiểu bài:

- Gọi 2 HS đọc từ đầu đến … đa mang.

- Yêu cầu HS đọc thầm và trả lời câu hỏi:

+ Vì sao tác giả yêu truyện cổ nước nhà ?

+ Em hiểu câu thơ: Vàng cơn nắng, trắng cơn

- 3 HS lên bảng thực hiện yêu cầu, cả lớptheo dõi để nhận xét bài đọc, câu trả lời củacác bạn

- Bức tranh vẽ cảnh ông tiên, em nhỏ và một

cô gái đứng trên đài sen Những nhân vật ấy

em thường thấy trong truyện cổ tích

-Thạch sanh, Tấm Cám, Cây tre trăm đốt, Trầu cau, Sự tích chim cuốc

- Lắng nghe

- Hs nhắc lại

- HS tiếp nối nhau đọc bài:

+ HS 1: Từ đầu đến người tiên độ trì.

+ HS 2: Mang theo … rặng dừa nghiêng soi.

+ HS 3: Đời cha … ông cha của mình + HS 4: Rất công bằng ….chẳng ra việc gì.

+ HS 5: Phần còn lại

- 2 HS đọc thành tiếng, cả lớp đọc thầm

- 2 HS đọc thành tiếng trước lớp

- Tiếp nối nhau trả lời câu hỏi

+ Tác giả yêu truyện cổ nước nhà vì:

* Vì truyện cổ nước mình rất nhân hậu và có

ý nghĩa rất sâu xa

· Vì truyện cổ đề cao những phẩm chất tốtđẹp của ông cha ta: công bằng, thông minh,

độ lượng, đa tình, đa mang

· Vì truyện cổ là những lời khuyên dạy củaông cha ta: nhân hậu, ở hiền, chăm làm, tựtin, …

+ Ông cha ta đã trải qua bao mưa nắng, qua

Trang 27

mưa như thế nào ?

+ Từ “ nhận mặt ” ở đây có nghĩa như thế

nào ?

+ Đoạn thơ này nói lên điều gì ?

- Tóm tắt ý chính

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn còn lại và trả lời

câu hỏi: Bài thơ gợi cho em nhớ đến những

truyện cổ nào ? Chi tiết nào cho em biết điều

đó ?

- Nêu ý nghĩa của 2 truyện: Tấm Cám, Đẽo cày

giữa đường ?

+ Em biết truyện cổ nào thể hiện lòng nhân hậu

của người Việt Nam ta ? Nêu ý nghĩa của câu

chuyện đó

- Gọi HS đọc 2 câu thơ cuối bài và trả lời câu

hỏi: Em hiểu ý 2 dòng thơ cuối bài như thế

nào ?

- Đoạn thơ cuối bài nói lên điều gì ?

- Tóm ý chính đoạn 2

- Bài thơ truyện cổ nước mình nói lên điều gì ?

- Ghi nội dung bài thơ lên bảng

* Đọc diễn cảm, và học thuộc lòng bài thơ:

- Gọi 2 HS đọc toàn bài, yêu cầu HS cả lớp theo

dõi để phát hiện ra giọng đọc

- Nêu đoạn thơ cần luyện đọc Yêu cầu HS luyện

đọc diễn cảm

- Yêu cầu HS đọc thầm để thuộc từng khổ thơ

- Gọi HS đọc thuộc lòng từng đoạn thơ

- Tổ chức cho HS thi đọc thuộc lòng cả bài

thời gian để rút ra những bài học kinhnghiệm cho con cháu

+ Là giúp con cháu nhận ra những truyềnthống tốt đẹp, bản sắc của dân tộc, của ôngcha ta từ bao đời nay

+ Ca ngợi truyện cổ, đề cao lòng nhân hậu,

ăn ở hiền lành.

- HS nhắc lại

- Bài thơ gợi cho em nhớ đến truyện cổ Tấm Cám, Đẽo cày giữa đường qua chi tiết: Thị thơm thị giấu người thơm / Đẽo cày theo ý người ta.

· Tấm Cám: thể hiện sự công bằng trong

cuộc sống: người chăm chỉ, hiền lành sẽđược phù hộ, giúp đỡ như cô Tấm, còn mẹcon Cám tham lam độc ác sẽ bị trừng trị

* Đẽo cày giữa đường: Khuyên người ta phải

tự tin, không nên thấy ai nói thế nào cũnglàm theo

+ Mỗi HS nói về một truyện

· Thạch Sanh: ca ngợi Thạch Sanh hiền

lành, chăm chỉ, biết giúp đỡ người khác sẽđược hưởng hạnh phúc, còn Lý Thông giantham, độc ác bị trừng trị thích đáng

· Sự tích hồ Ba Bể: ca ngợi mẹ con bà góa

giàu lòng nhân ái, sẽ đuợc đền đáp xứngđáng

· Nàng tiên Ốc: ca ngợi nàng tiên Ốc biết

yêu thương, giúp đỡ người yếu

· Trầu cau, Sự tích dưa hấu, ….

- 1 HS đọc thành tiếng, cả lớp đọc thầm.+ Hai câu thơ cuối bài là lời ông cha răn dạycon cháu đời sau: Hãy sống nhân hậu, độlượng, công bằng, chăm chỉ, tự tin

- Đoạn thơ cuối bài là những bài học quý của ông cha ta muốn răn dạy con cháu đời sau.

- HS nhắc lại

- Bài thơ ca ngợi kho tàng truyện cổ đất nước vì những câu truyện cổ đề cao những phẩm chất tốt đẹp của ông cha ta: nhân hậu, công bằng, độ lượng.

- HS nhắc lại

- 2 HS đọc thành tiếng, cả lớp theo dõi:Giọng đọc toàn bài nhẹ nhàng, tha thiết,trầm lắng pha lẫn niềm tự hào

Nghe trong cuộc sống thầm thì tiếng xưa Vàng cơn nắng / trắng cơn mưa

Con sông chảy / có rặng dừa nghiêng soi

- Đọc thầm, học thuộc

- HS thi đọc

Trang 28

- Nhận xét, cho điểm HS

3 Củng cố, dặn dò:

- Qua những câu chuyện cổ ông cha ta khuyên

con cháu điều gì ?

- Em thích những truyện cổ nào thể hiện lòng

nhân hậu của người Việt Nam ta ? Em hãy nêu ý

nghĩa của câu truyện đó ?

-Hiểu được hành động của nhân vật thể hiện tính cách nhân vật

-Biết xây dựng nhân vật với các hành động tiêu biểu

-Biết cách sắp xếp các hành động của nhân vật theo trình tự thời gian

III Hoạt động trên lớp:

a) Giới thiệu bài:

- Bài học trước các em đã biết Vậy khi kể về

hành động của nhân vật cần chú ý điều gì ? Bài

học hôm nay giúp các em trả lời câu hỏi đó

b) Nhận xét

Yêu cầu 1:

- Gọi HS đọc truyện

-GV đọc diễn cảm.Chú ý phân biệt lời kể của các

nhân vật Xúc độbg, giọng buồn khi đọc lời nói:

Thưa cô, con không có ba

Yêu cầu 2:

- Chia HS thành các nhóm nhỏ, phát giấy và bút

dạ cho nhóm trưởng.Yêu cầu HS thảo luận nhóm

và hoàn thành phiếu

(Lưu ý HS: Trong truyện có bốn nhân vật:người

kể chuyện (tôi), cha người kể chuyện,cậu bé bị

điểm không và cô giáo Các em tập trung tìm

hiểu hành động của em bé bị điểm không )

- 2 HS trả lời câu hỏi

- 2 HS đọc câu chuyện của mình

- HS lắng nghe

-2 HS đọc khátiếp nối nhau đọc truyện

- Lắng nghe

- Chia nhóm, nhận đồ dùng học tập, thảoluận và hoàn thành phiếu

Trang 29

- Thế nào là ghi lại vắt tắt ?

- Gọi 2 nhóm dán phiếu và đọc kết quả làm việc

trong nhóm

- Các nhóm HS khác nhận xét bổ sung

- Nhận xét, chốt lại lời giải đúng

-Là ghi những nội dung chính, quan trọng

- 2 HS đại diện lên trìng bày

- Nhận xét, bổ sung

Giờ làm bài: không tả, không viết, nộp giấy

trắng cho cô ( hoặc nộp giấy trắng )

Cậu bé rất trung thực, rất thương cha

Giờ trả bài: Làm thinh khi cô hỏi, mãi sau mới

trả lời: “ Thưa cô con không có ba” ( hoặc: im

lặng mãi sau mới nói )

Cậu rất buồn vì hoàn cảnh của mình

Lúc ra về: Khóc khi bạn hỏi: “ Sao mày không

tả ba của đứa khác ? ( hoặc: Khóc khi bạn hỏi )

Tâm trạng buồn tủi của cậu vì cậu rất yêu cha mình dù chưa biết mặt

- Qua mỗi hành động của cậu bé bạn nào có thể

kể lại câu chuyện ?

-Giảng: Tình cha con là một tình cảm tự nhiên,

rất thiêng liêng Hình ảnh cậu bé khóc khi bạn

hỏi sao không tả ba của người khác đã gây xúc

động trong lòng người đọc bởi tình yêu cha, lòng

trung thực tâm trạng buồn tủi ví mất cha của cậu

Yêu cầu 3:

- Các hành động của cậu bé được kể theo thứ tự

nào ? Lấy dẫn chứng cụ thể để minh hoạ ?

- Em có nhận xét gì về thứ tự kể các hành động

nói trên ?

- Khi kể lại hành động của nhân vật cần chú ý

điều gì ?

-GV nhắc lại ý đúng và giảng thêm: Hành động

tiểu biểu là hành động quan trọng nhất trong

một chuỗi hành động của nhân vật Ví dụ: Khi

nộp giấy trắng cho cô, cậu bé có thể có hành

động cầm tờ giấy, đứng lên và ra khỏi bàn, đi về

phía cô giáo … Nếu kể tất cả các hành động như

vậy, lời kể sẽ dài dòng không cần thiết

c) Ghi nhớ

- Gọi HS đọc phần ghi nhớ

- Em hãy lấy VD chứng tỏ khi kể chuyện chỉ kể

lại những hành động tiêu biểu và các hành động

nào xảy ra trước thì kể trước, xảy ra sau thì kể

sau

d) Luyện tập

- Gọi HS đọc bài tập

- Bài tập yêu cầu gì ?

-Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi để làm bài tập

- Yêu cầu 2 HS lên bảng thi gắn tên nhân vật phù

- 2 HS kể:

* Trong bài làm văn cậu bé nộp giấytrắngcho cô giáo vì ba cậu đã mất, cậu không thểbịa ra cảnh ba ngồi đọc báo để tả

* Khi trả bài cậu bé lặng thinh, mãi sau mớitrả lời cô giáo vì cậu xúc động cậu bé rấtyêu cha, cậu tủi thân vì không có cha, cậu

mà không thể trả lời ngay là ba cậu đã mất

* Lúc ra về, cậu bé khóc khi bạn cậu hỏi saokhông tả ba của đứa khác.Cậu không thểmượn ba của bạn làm ba của mìnhvì cậu rấtyêu ba cho dù cậu chưa biết mặt

- HS nối tiếp nhau trả lời đến khi có kết luậnchính xác

- Hành động nào xảy ra trước thì kể trước,xảy ra sau thì kể sau

- Khi kể lại hành động của nhân vật cần chú

ý kể lại các hành động của nhân vật

- 3 đến 4 HS đọc thành tiếng phần ghi nhớ

- 2 HS kể vắn tắt truyện các em đã từng đọchay nghe kể

- 2 HS nối tiếp nhau đọc bài tập - điền đúng tên nhân vật: Chích hoặc Sẻvào trước hành động thích hợp và sắp xếpcác hành động ấy thành một câu chuyện

- Thảo luận cặp đôi

Trang 30

hợp với hành động

- Có thể gợi ý cho HS hỏi lại bạn: Tại sao bạn lại

ghép tên Sẻ vào câu 1 ?

- Nhận xét, tuyên dương HS ghép đúng tên và trả

lời đúng, rõ ràng câu hỏi của các bạn

- Yêu cầu HS thảo luận và sắp xếp các hành

Nội dung truyện:

Một hôm, Sẻ được bà gửi cho một hộp hạt kê

Sẻ không muốn chia cho Chích cùng ăn Thế là

hằng ngày, Sẻ nằm trong tổ ăn hạt Khi ăn hết, Sẻ

bèn quẳng chiếc hộp đi Gió đưa những hạt kê từ

trong hộp bay ra Chích đi kiếm mồi, tìm được

những hạt kê ngon lành ấy Chích bèn gói cẩn

thận những hạt còn sót lại vào một chiếc lá, rồi đi

tìm người bạn thân của mình Chích vui vẻ chia

vho Sẻ một nửa Sẻ ngượng nghịu nhận quà của

Chích và tự nhủ: “ Chích đã cho mình một bài

học quý về tình bạn

3 Củng cố, dặn dò:

- Nhận xét tiết học.

- Dặn HS về nhà học thuộc phần Ghi nhớ viết lại

câu truyện chim Sẻ và chim Chích và chuẩn bị

- 3 – 5 HS kể lại câu chuyện

LUYỆN TỪ VÀ CÂUDẤU HAI CHẤM

I Mục tiêu:

-Hiểu được tác dụng của dấu hai chấm trong câu: Báo hiệu bộ phận đứng sau nó là lời nói của một nhân vật hoặc

là lời giải thích cho bộ phận đứng trước nó

Biết cách dùng dấu hai chấm khi viết văn

II Đồ dùng dạy học:

1 Bảng phụ viết nội dung cần ghi nhớ

III Hoạt động trên lớp:

1 KTBC:

- Yêu cầu 2 HS lên bảng đọc các từ ngữ đã tìm ở

bài 1 và tục ngữ ở bài 4, tiết luyện từ và câu “

Nhân hậu – đoàn kết ”.

- Nhận xét, cho điểm HS

2 Bài mới:

a) Giới thiệu bài:

- Ở lớp 3, các em đã học những dấu câu nào ?

- Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu vế tác

dụng và cách dùng dấu hai chấm

b) Tìm hiểu ví dụ

- Gọi HS đọc yêu cầu

a) Yêu cầu HS đọc thầm và trả lời câu hỏi

Trong câu dấu hai chấm có tác dụng gì ? Nó

dùng phối hợp với dấu câu nào ?

b), c) Tiến hành tương tự như a)

- 1 HS đọc bài 1, 1 HS đọc bài 4

-dấu chấm, dấu phẩy, dấu chấm hỏi, dấuchấm than

- Lắng nghe

- 1 HS đọc thành tiếng yêu cầu trong SGK

- Đọc thầm, tiếp nối trả lời đến khi có câutrả lời đúng: Dấu hai chấm báo hiệu phầnsau là lời nói của Bác Hồ Nó dùng phối hợpvới dấu ngoặc kép

- Lời giải:

b) Dấu hai chấm báo hiệu câu sau là lời nóicủa Dế mèn Nó được dùng phối hợp vớidấu gạch đầu dòng

Trang 31

- Qua các ví dụ a) b) c) em hãy cho biết dấu hai

- Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ.

- Chia 4 nhóm cho HS thi nhau điền từ vào chỗ

trống cho đủ câu ghi nhớ.GV treo 4 tờ giấy khổ

to ( hoặc bảng phụ ), 2 tờ ghi câu ghi nhớ 1, để

trống từ nhân vật, giải thích ; 2 tờ ghi câu 2, để

trống dấu ngoặc kép, gạch đầu dòng.

- Yêu cầu HS về nhà học thuộc phần Ghi nhớ.

d) Luyện tập

Bài 1

- Gọi HS đọc yêu cầu và ví dụ

- Yêu cầu HS thảo luận cặp đôi về tác dụng của

mỗi dấu hai chấm trong từng câu văn

- Gọi HS chữa bài và nhận xét

- Nhận xét câu trả lời của HS

Bài 2

- Gọi HS đọc yêu cầu.

+ Khi dấu hai chấm dùng để dẫn lời nhân vật có

thể phối hợp với dấu nào ?

+ Còn khi nó dùng để giải thích thì sao ?

- Yêu cầu HS viết đoạn văn

- Yêu cầu HS đọc đoạn văn của mình trước lớp,

đọc rõ dấu hai chấm dùng ở đâu ? Nó có tác

dụng gì ?

-GV nhận xét, cho điểm những HS viết tốt và

giải thích đúng

Ví dụ 1:

Một hôm bà vẫn đi làm như mọi khi Nhưng

giữa đường bà quay về, nấp sau cánh cửa Bà

bỗng thấy một chuyện kì lạ: từ trong chum một

nàng tiên bước ra Bà rón rén lại gần chum nước

và đập vỡ vỏ ốc ra Thấy động nàng tiên giật

mình quay lại định chui vào nhưng vỏ ốc đã vỡ

tan Bà già ôm lấy nàng và nói:

c) Dấu hai chấm báo hiệu bộ phận đi sau làlời giải thích rõ những điều lạ mà bà giànhận thấy khi về nhà như: sân đã được quétsạch, đàn lợn đã được ăn, cơm nước đã nấutinh tươm, vườn rau sạch cỏ

- Dấu hai chấm dùng để báo hiệu bộ phậncâu đứng sau nó là lời của nhân vật nói hay

là lời giải thích cho bộ phận đứng trước

- Khi dùng để báo hiệu lời nói của nhân vật,dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấungoặc kép, hay dấu gạch đầu dòng

- 1 HS đọc thành tiếng, cả lớp đọc thầm

- HS theo 4 nhóm điền từ còn thiếu vào chỗtrống Lớp trưởng hướng dẫn cả lớp nhậnxét kết quả điền của từng nhóm

- 2 HS đọc thành tiếng trước lớp

- Thảo luận cặp đôi

- HS tiếp nối nhau trả lời và nhận xét chođến khi có lời giải đúng

a) + Dấu hai chấm thứ nhất ( phối hợp vớidấu gạch đầu dòng ) có tác dụng báo hiệu bộphận câu đứng sau là lời nói của nhân vật “tôi ”

+ Dấu hai chấm thứ hai ( phối hợp với dấungoặc kép ) báo hiệu phần sau là câu hỏi của

cô giáo

b) Dấu hai chấm có tác dụng giải thích cho

bộ phận đứng trước, làm rõ những cảnh đẹpcủa đất nước hiện ra là những cảnh

gì ?

- 1 HS đọc thành tiếng yêu cầu trong SGK + Khi dấu hai chấm dùng để dẫn lời nhânvật có thể phối hợp với dấu ngoặc kép hoặckhi xuống dòng phối hợp với dấu gạch đầudòng

+ Khi dùng để giải thích thì nó không cầndùng phối hợp với dấu nào cả

- Viết đoạn văn

- Một số HS đọc bài của mình ( tuỳ thuộcvào thời gian )

Trang 32

- Con hãy ở lại đây với mẹ !

Từ đó hai mẹ con sống hạnh phúc bên nhau suốt

đời

· Dấu hai chấm thứ nhất dùng để giải thích một

chuyện kì lạ mà bà lão thấy !

· Dấu hai chấm thứ hai dùng để giới thiệu lời

nói của bà lão với nàng tiên ốc

3 Củng cố, dặn dò:

- Dấu hai chấm có tác dụng gì ?

- Nhận xét tiết học.

- Dặn dò HS về nhà học thuộc phần Ghi nhớ

trong SGK, mang từ điển để chuẩn bị bài sau

ôm lấy nàng và bảo:

- Con hãy ở lại đây với mẹ !

· Dấu hai chấm thứ nhất dùng để giảithích một chuyện kì lạ mà bà lão thấy

· Dấu hai chấm thứ hai dùng để giớithiệu lời nói của bà lão với nàng tiên ốc

-Giấy khổ to viết yêu cầu bài tập 1 ( để chỗ trống ) để HS điền đặc điểm ngoại hình của nhân vật

-Bài tập 1 viết sẵn trên bảng lớp

III Hoạt động trên lớp:

1 KTBC:

- Gọi 2 HS lên bảng trả lời câu hỏi: Khi kể lại

hành động của nhân vật cần chú ý điều gì ?

- Gọi 2 HS kể lại câu chuyện đã giao ở tiết trước

- Giới thiệu: Hình dáng bên ngoài của nhân vật

thường nói lên tính cách của nhân vật đó Trong

bài văn kể chuyện tại sao có khi cần phải miêu tả

ngoại hình nhân vật ? Chúng ta sẽ tìm câu trả lời

đó trong bài học hôm nay

b) Nhận xét

- Yêu cầu HS đọc đoạn văn.

- Chia nhóm HS, phát phiếu và bút dạ cho HS.

Yêu cầu HS thảo luận nhóm và hoàn thành

- Sức vóc: gầy yếu quá.

- Thân mình: bé nhỏ, người bự những phấn như

mới lột.

- Cánh: hai cánh mỏng như cánh bướm non, lại

ngắn chùn chùn.

- Trang phục: mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm

- 2 HS lên bảng thực hiện yêu cầu

- 2 HS kể lại câu chuyện của mình

+ Tính cách của nhân vật thường biểu hiệnqua hình dáng, hàng động, lời nói, ý nghĩa

Trang 33

* Kết luận: Những đặc điểm ngoại hình tiêu biểu

có thể góp phần nói lên tính cách hoặc thân phận

của nhân vật và làm cho câu chuyện thêm sinh

động, hấp dẫn

c) Ghi nhớ

- Gọi HS đọc phần Ghi nhớ.

- Yêu cầu HS tìm những đoạn văn miêu tả ngoại

hình của nhân vật có thể nói lên tính cách hoặc

thân phận của nhân vật đó

d) Luyện tập

Bài 1

- Yêu cầu HS đọc bài.

- Yêu cầu HS đọc thầm và trả lời câu hỏi: Chi

tiết nào miêu tả ngoại hình của chú bé liên

lạc ? Các chi tiết ấy nói lên điều gì về chú bé ?

- Gọi 1 HS lên bảng dùng phấn màu gạch chân

những chi tiết miêu tả đặc điểm ngoại hình ?

- Gọi HS nhận xét, bổ sung

- Kết luận:

Tác giả chú ý đến miêu tả những chi tiết về

ngoại hình của chú bé liên lạc: người gầy, tóc

búi ngắn, hai túi áo cánh nâu trễ xuống tận đùi,

quần ngắn tới gần đầu gối, đôi bắp chân nhỏ

luôn luôn động đậy, đôi mắt sáng và xếch.

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Các chi tiết ấy nói

lên điều gì ?

Kết luận: Các chi tiết ấy nói lên:

+ Thân hình gầy gò, bộ áo cánh nâu, quần ngắn

tới gần đầu gối cho thấy chú bé là con một gia

đình nông dân nghèo, quen chịu đựng vất vả

+ Hai túi áo trễ xuống như đã từng phải đựng

nhiều thứ quá nặng có thể cho thấy chú bé rất

hiếu động, đã từng đựng rất nhiều đồ chơi hoặc

đựng cả lựu đạn khi đi liên lạc

+ Bắp chân luôn động đậy, đôi mắt sáng và xếch

cho biết chú rất nhanh nhẹn, hiếu động, thông

minh, thật thà.

Bài 2

- Gọi HS đọc yêu cầu

- Cho HS quan sát tranh minh họa truyện thơ

Nàng tiên Ốc.

- Nhắc HS chỉ cần kể một đoạn có kết hợp tả

ngoại hình nhân vật

- Yêu cầu HS tự làm bài.GV giúp đỡ những HS

yếu hay gặp khó khăn

- Yêu cầu HS kể chuyện

- Nhận xét, tuyên dương những HS kể tốt

Ví dụ 1:

Ngày xưa, có một bà lão nghèo khó sống bằng

- Lắng nghe

- 3 HS đọc thành tiếng, cả lớp theo dõi

- HS tìm trong các bài đã học hoặc đã đọc ởtrong báo

· Không thể lẫn chị Chấm với bất cứ người nào khác Chị có một thân hình nở nang rất cân đối.Hai cánh tay béo lẳn, chắc nịch Đôi lông mày không tỉa bao giờ, mọc lòa xòa tự nhiên, làm cho đôi mắt sắc sảo của chị dịu dàng đi.

Những đặc điểm ngoại hình có thể đánh giáchị Chấm là một con người rất khỏe mạnh,

tự nhiên, ngay thẳng và sắc sảo

- 2 HS tiếp nối nhau đọc bài và đoạn văn

- Đọc thầm và dùng bút chì gạch chân dướinhững chi tiết miêu tả đặc điểm ngoại hình

- Nhận xét, bổ sung bài làm của bạn

- Tiếp nối nhau trả lời đến khi có câu trả lờiđúng

- 1 HS đọc yêu cầu trong SGK

- Quan sát tranh minh họa

- Lắng nghe

- HS tự làm

- 3 đến 5 HS thi kể

Trang 34

nghề mò cua bắt ốc Bà chẳng có nơi nào nương

tựa Thân hình bà gầy gò, lưng còng xuống Bà

mặc chiếc áo cánh nâu đã bạc màu và cái váy

đụp màu đen Mái tóc bà đã bạc trắng Nhưng

khuôn mặt bà lại hiền từ như một bà tiên với đôi

mắt sáng Bà thường bỏm bẻm nhai trầu khi bắt

ốc, mò cua

Ví dụ 3:

Một hôm ra đồng bà bắt được một con ốc rất lạ:

Con ốc tròn, nhỏ xíu như cái chén uống nước

trông rất xinh xắn và đáng yêu Vỏ nó màu xanh

biếc, óng ánh những đường gân xanh Bà ngắm

mãi mà không thấy chán

3 Củng cố, dặn dò:

- Hỏi:

+ Khi tả ngoại hình nhân vật, cần chú ý tả những

gì ?

+ Tại sao khi tả ngoại hình chỉ nên tả những đặc

điểm tiêu biểu

- Nhận xét tiết học.

- Dặn dò HS về nhà học thuộc phần Ghi nhớ, viết

lại bài tập 2 vào vở và chuẩn bị bài sau

Ví dụ 2:

Hôm ấy bà lão quYết định rình xem ai đãmang đến điều kì diệu cho nhà bà Bà thấymột nàng tiên nhẹ nhàng bước ra từ chumnước Nàng mặc chiếc áo tứ thân đủ sắc màu Khuôn mặt nàng tròn trịa, dịu dàngnhư ánh trăng rằm Đôi tay mềm mại củanàng cằm chổi quét sân, quét nhà, cho lợn

ăn rồi ra vườn nhặt cỏ, tưới rau

- Hs trả lời

CHỦ ĐIỂM THƯƠNG NGƯỜI NHƯ THỂ THƯƠNG THÂN

TẬP ĐỌCTHƯ THĂM BẠN

I Mục tiêu:

1 Đọc thành tiếng:

-Đọc đúng các tiếng, từ khó hoặc dễ lẫn do ảnh hưởng của phương ngữ

mãi mãi, tấm gương, xả thân, khắc phục, quyên góp,

-Đọc trôi chảy được toàn bài, ngắt, nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, giữa các cụm từ, nhấn giọng ở các từ ngữ gợi

tả, gợi cảm

-Đọc diễn cảm toàn bài, thể hiện giọng đọc phù hợp với nội dung

2 Đọc - Hiểu

-Hiểu các từ ngữ khó trong bài: xả thân, quyên góp, khắc phục,…

-Hiểu nội dung câu chuyện: Tình cảm bạn bè: thương bạn, muốn chia sẻ cùng bạn khi bạn gặp chuyện buồn, khókhăn trong cuộc sống

3 Nắm được tác dụng của phần mở đầu và kết thúc bức thư.

II Đồ dùng dạy học:

-Tranh minh hoạ bài tập đọc trang 25, SGK ( phóng to nếu có điều kiện )

-Bảng phụ viết sẵn câu, đoạn hướng dẫn luyện đọc

-Các tranh, ảnh, tư liệu về cảnh cứu đồng bào trong cơn lũ lụt

III Hoạt động trên lớp:

1 KTBC:

- Gọi 3 HS lên bảng, đọc thuộc lòng bài thơ

Truyện cổ nước mình và trả lời câu

hỏi:

1) Bài thơ nói lên điều gì ?

2) Em hiểu nhận mặt nghĩa như thế nào ?

3) Em hiểu ý hai dòng thơ cuối như thế nào ?

- 3 HS lên bảng thực hiện yêu cầu

Tuần

3

Trang 35

- Nhận xét và cho điểm HS.

2 Bài mới:

a) Giới thiệu bài:

- Treo tranh minh họa bài tập đọc và hỏi HS:

+ Bức tranh vẽ cảnh gì ?

- Động viên, giúp đỡ đồng bào bị lũ lụt là một

việc làm cần thiết Là HS các em đã làm gì để

ủng hộ đồng bào bị lũ lụt ? Bài học hôm nay giúp

các em hiểu được tấm lòng của một bạn nhỏ đối

với đồng bào bị lũ lụt

- Ghi tên bài lên bảng

b) Hướng dẫn luyện đọc và tìm hiểu bài:

* Luyện đọc:

- Yêu cầu HS mở SGK trang 25, sau đó gọi 3 HS

tiếp nối nhau đọc bài trước lớp ( 3 lượt )

- Gọi 2 HS khác đọc lại toàn bài.GV lưu ý sửa

chữa lỗi phát âm, ngắt giọng cho từng HS

- Gọi 1 HS đọc phần chú giải trong SGK

-GV đọc mẫu lần 1 Chú ý giọng đọc:

· Toàn bài: đọc với giọng trầm, buồn, thể hiện sự

chia sẻ chân thành Thấp giọng hơn khi nói đến

sự mất mát:

“ … mình rất xúc động được biết ba của Hồng

đã hi sinh trong trận lũ lụt vừa rồi Mình gởi bức

thư này chia buồn với bạn ”.

· Cao giọng hơn khi đọc những câu động viên, an

ủi: “ Nhưng chắc Hồng cũng tự hào … vượt qua

nỗi đau này ”.

· Nhấn giọng ở những từ ngữ: xúc động, chia

buồn, xả thân, tự hào, vượt qua, ủng hộ,…

* Tìm hiểu bài:

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1 và trả lời câu hỏi:

+ Bạn Lương có biết bạn Hồng từ trước không ?

+ Bạn Lương viết thư cho bạn Hồng để làm gì ?

+ Bạn Hồng đã bị mất mát, đau thương

gì ?

+ Em hiểu “ hi sinh ” có nghĩa là gì ?

+ Đặt câu hỏi với từ “ hi sinh ”.

+ Đoạn 1 cho em biết điều gì ?

- Tóm ý chính đoạn 1

Trước sự mất mát to lớn của Hồng, bạn Lương

sẽ nói gì với Hồng ? Chúng em tìm hiểu tiếp

đoạn 2

- Yêu cầu HS đọc thầm lại đoạn 2 và trả lời câu

hỏi: + Những câu văn nào trong 2 đoạn vừa đọc

cho thấy bạn Lương rất thông cảm với bạn

Hồng ?

- Quan sát tranh và trả lời câu hỏi

+ Bức tranh vẽ cảnh một bạn nhỏ đang ngồiviết thư và dõi theo khung cảnh mọi ngườiđang quyên góp ủng hộ đồng bào

+ HS 3: Đoạn 3: Mấy ngày nay … Quách Tuấn Lương.

- 2 HS tiếp nối đọc toàn bài

- 1 HS đọc thành tiếng

- Lắng nghe

- Đọc thầm, thảo luận, tiếp nối nhau trả lờicâu hỏi:

+ Bạn Lương không biết bạn Hồng Lương

chỉ biết Hồng khi đọc báo Thiếu niên Tiền Phong.

+ Bạn Lương viết thư cho bạn Hồng để chiabuồn với Hồng

+ Ba của Hồng đã hi sinh trong trận lũ lụtvừa rồi

+ “Hi sinh ”: chết vì nghĩa vụ, li tưởng cao

đẹp, tự nhận về mình cái chết để giành lấy sựsống cho người khác

+ Các anh bộ đội dũng cảm hi sinh để bảo vệ

Tổ Quốc

+ Đoạn 1 cho em biết nơi bạn Lương viết thư

và lí do viết thư cho Hồng

- Lắng nghe

- Đọc thầm, trao đổi, trả lời câu hỏi:

+ Những câu văn: Hôm nay, đọc báo Thiếu niên Tiền Phong, mình rất xúc động được

Trang 36

+ Những câu văn nào cho thấy bạn Lương biết

cách an ủi bạn Hồng ?

+ Nội dung đoạn 2 là gì ?

+ Tóm ý chính đoạn 2

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 3 và trả lời câu hỏi:

+ Ở nơi bạn Lương ở, mọi người đã làm gì để

động viên, giúp đỡ đồng bào vùng lũ lụt ?

+ Riêng Lương đã làm gì để giúp đỡ Hồng ?

+ “ Bỏ ống ” có nghĩa là gì ?

+ Ý chính của đoạn 3 là gì ?

- Yêu cầu HS đọc dòng mở đầu và kết thúc bức

thư và trả lời câu hỏi: Những dòng mở đầu và kết

thúc bức thư có tác dụng gì ?

+ Nội dung bức thư thể hiện điều gì ?

- Ghi nội dung của bài thơ

c) Thi đọc diễn cảm

- Gọi 3 HS tiếp nối nhau đọc lại bức thư

- Yêu cầu HS theo dõi và tìm ra giọng đọc của

từng đoạn

- Gọi 3 HS tiếp nối đọc từng đoạn

- Gọi HS đọc toàn bài

- Đưa bảng phụ, yêu cầu HS tìm cách đọc diễn

cảm và luyện đọc đoạn văn

Mình hiểu Hồng đau đớn / và thiệt thòi như thế

nào khi ba Hồng đã ra đi mãi mãi.

Nhưng chắc là Hồng cũng tự hào / về tấm

gương dũng cảm của ba / xả thân cứu người

giữa dòng nước lũ.Mình tin rằng theo gương ba,

Hồng sẽ vượt qua nỗi đau này Bên cạnh Hồng

+ Em đã làm gì để giúp đỡ những người không

may gặp hoạn nạn, khó khăn ?

- Nhận xét tiết học

- Dặn HS luôn có tinh thần tương thân tương ái,

giúp đỡ mọi người khi gặp hoạn nạn, khó khăn

biết ba của Hồng đã hi sinh trong trận lũ lụt vừa rồi Mình gửi bức thư này chia buồn với bạn Mình hiểu Hồng đau đớn và thiệt thòi như thế nào khi ba Hồng đã ra đi mãi mãi.

+ Những câu văn:

· Nhưng chắc là Hồng … dòng nước lũ.

· Mình tin rằng … nỗi đau này.

· Bên cạnh Hồng … như mình.

+ Nội dung đoạn 2 là những lời động viên,

an ủi của Lương với Hồng

- Đọc thầm, trao đổi, trả lời câu hỏi:

+ Mọi người đang quyên góp ủng hộ đồngbào vùng lũ lụt, khắc phục thiên tai TrườngLương góp đồ dùng học tập giúp các bạnnơi bị lũ lụt

+ Riêng Lương đã gửi giúp Hồng toàn bộ sốtiền Lương bỏ ống từ mấy năm nay

+ Tình cảm của Lương thương bạn, chia

sẻ đau buồn cùng bạn khi bạn gặp đau thương, mất mát trong cuộc sống

- 2 đến 3 HS nhắc lại nội dung chính

- Mỗi HS đọc 1 đoạn

- Tìm ra giọng đọc

+ Đoạn 1: giọng trầm, buồn

+ Đoạn 2: giọng buồn nhưng thấp giọng.+ Đoạn 3: giọng trầm buồn, chia sẻ

+ Tự do phát biểu

-HS cả lớp

CHÍNH TẢCHÁU NGHE CÂU CHUYỆN CỦA BÀ

Trang 37

I Mục tiêu:

-Nghe – viết chính xác, đẹp bài thơ lục bát Cháu nghe câu chuyện của bà.

-Làm đúng bài tập chính tả phân biệt tr / ch hoặc dấu hỏi / dấu ngã.

II Đồ dùng dạy học:

-Bảng lớp viết 2 lần bài tập 2 a hoặc 2b

III Hoạt động trên lớp:

a) Giới thiệu bài::

- Tiết chính tả này các em sẽ nghe, viết bài thơ

Cháu nghe câu chuyện của bà và làm bài tập

chính tả phân biệt tr / ch hoặc dấu hỏi / dấu ngã.

b) Hướng dẫn nghe – viết chính tả

* Tìm hiểu nội dung bài thơ

Lưu ý: (GV có thể lựa chọn phần a, hoặc b hoặc

bài tập doGV lựa chọn phù hợp với lỗi chính tả

mà HS địa phương thường mắc )

a)

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu

- Yêu cầu HS tự làm bài

- Gọi HS nhận xét, bổ sung

- Chốt lại lời giải đúng

- Gọi HS đọc đoạn văn hoàn chỉnh

- Hỏi:

+ Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng em hiểu

nghĩa là gì ?

+ Đoạn văn muốn nói với chúng ta điều gì ?

b) Tiến hành tương tự như phần a)

- Theo dõiGV đọc, 3 HS đọc lại

+ Bạn nhỏ thấy bà vừa đi vừa chống gậy.+ Bài thơ nói lên tình thương của hai bàcháu dành cho một cụ già bị lẫn đến mứckhông biết cả đường về nhà mình

- Dòng 6 chữ viết lùi vào 1 ô, dòng 8 chữviết sát lề, giữa 2 khổ thơ để cách 1 dòng

+ trước, sau, làm, lưng, lối, rưng rưng, … + mỏi, gặp, dẫn, lạc, về, bỗng, …

- 1 HS đọc thành tiếng yêu cầu

- 2 HS lên bảng, HS dưới lớp làm bằng bútchì vào giấy nháp

Trang 38

- Nhận xét tiết học, chữ viết của HS.

- Yêu cầu HS về nhà viết lại bài tập vào vở

- Yêu cầu HS về nhà tìm các từ chỉ tên con vật

-Phân biệt được từ đơn và từ phức

-Biết dùng từ điển để tìm từ và nghĩa của từ

II Đồ dùng dạy học:

1 Bảng phụ viết sẵn đoạn văn để kiểm tra ( cuốn sổ tay TV 3 – Tập 2 )

-Bảng lớp viết sẵn câu văn: Nhờ / bạn / giúp đỡ /, lại / có / chí / học hành /, nhiều / năm / liền /, Hanh / là / học sinh / tiên tiến.

-Giấy khổ to kẽ sẵn 2 cột nội dung bài 1 phần nhận xét và bút dạ

-Từ điển ( nếu có ) hoặc phô tô vài trang ( đủ dùng theo nhóm )

III Hoạt động trên lớp:

1 KTBC:

- Gọi 1 HS lên bảng trả lời câu hỏi: Tác dụng và

cách dùng dấu hai chấm

- Gọi 3 HS đọc đoạn văn đã giao từ tiết trước

- Giới thiệu đoạn văn đã viết sẵn ở bảng phụ

- Yêu cầu HS đọc và nêu ý nghĩa của từng dấu

hai chấm trong đoạn văn

“ Tất cả nhìn nhau, rồi nhìn Tùng Anh chàng vẻ

rất tự tin:

- Cũng là Va-ti-căng.

- Đúng vậy ! – Thanh giải thích – Va-ti-căng chỉ

có khoảng 700 người Có nước đông dân nhất là

Trung Quốc: hơn 1 tỉ 200 triệu ”.

- Bài học hôm nay giúp các em hiểu rõ về từ 1

tiếng ( từ đơn ) và từ gồm nhiều tiếng (từ phức)

b) Tìm hiểu ví dụ

- Yêu cầu HS đọc câu văn trên bảng lớp.

- Mỗi từ được phân cách bằng một dấu gạch

chéo Câu văn có bao nhiêu từ

+ Em có nhận xét gì về các từ trong câu văn

trên ?

Bài 1

- Gọi HS đọc yêu cầu

- Phát giấy và bút dạ cho các nhóm

- Yêu cầu HS thảo luận và hoàn thành phiếu

- Gọi 2 nhóm HS dán phiếu lên bảng Các nhóm

- Đọc và trả lời câu hỏi

· Dấu hai chấm thứ nhất báo hiệu bộ phậnđứng sau nó là lời của nhân vật Tùng

· Dấu hai chấm thứ hai giải thích cho bộphận đứng trước: Trung Quốc là nước đôngdân nhất

- Dán phiếu, nhận xét, bổ sung

Từ đơn ( Từ gồm một tiếng )

Từ phức ( Từ gồm nhiều tiếng )nhờ, bạn, lại, có, chí, nhiều, năm, liền,Hanh, là

giúp đỡ, học hành, học sinh, tiên tiến

Trang 39

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu.

- Yêu cầu HS tự làm bài

-GV viết nhanh lên bảng và gọi 1 HS lên bảng

làm

- Gọi HS nhận xét, bổ sung ( nếu có )

- Những từ nào là từ đơn ?

- Những từ nào là từ phức ?

(GV dùng phấn màu vàng gạch chân dưới từ

đơn, phấn đỏ gạch chân dưới từ phức )

Bài 2

- Gọi 1 HS đọc yêu cầu

- Yêu cầu HS dùng từ điển và giải thích: Từ điển

Tiếng Việt là sách tập hợp các từ tiếng Việt và

giải thích nghĩa của từng từ Từ đó có thể là từ

- Gọi HS đọc yêu cầu và mẫu

- Yêu cầu HS đặt câu

- Chỉnh sửa từng câu của HS ( nếu sai )

+ Từ dùng để đặt câu

+ Từ đơn là từ gồm có 1 tiếng, từ phức là từgồm có hai hay nhiều tiếng

- 2 đến 3 HS đọc thành tiếng

- Lần lượt từng từng HS lên bảng viết theo 2nhóm Ví dụ:

Từ đơn: ăn, ngủ, hát, múa, đi, ngồi, …

Từ phức: ăn uống, đấu tranh, cô giáo, thầy giáo, tin học, …

- 1 HS đọc thành tiếng

- Dùng bút chì gạch vào SGK

- 1 HS lên bảng

Rất / công bằng / rất / thông minh /.

Vừa / độ lượng / lại / đa tình / đa mang /.

- Nhận xét

- Từ đơn: rất, vừa, lại.

- Từ phức: công bằng, thông minh, độ lượng, đa tình, đa mang.

- 1 HS đọc yêu cầu trong SGK

- 1 HS đọc yêu cầu trong SGK

- HS tiếp nối nói từ mình chọn và đặt câu.( mỗi HS đặt 1 câu )

· Em rất vui vì được điểm tốt.

· Hôm qua em ăn rất no.

Trang 40

KỂ CHUYỆN ĐÃ NGHE, ĐÃ ĐỌC

I Mục tiêu:

1 HS kể lại tự nhiên, bằng lời của mình một câu chuyện đã nghe, đã đọc lòng nhân hậu: Câu chuyện phải có

cốt truyện, nhân vật, ý nghĩa về lòng nhân hậu, tình cảm yêu thương, đùm bọc lẫn nhau giữa người vớingười

2 Hiểu được ý nghĩa của truyện các bạn kể.

3 Nghe và biết nhận xét, đánh giá lời kể và ý nghĩa câu chuyện bạn vừa kể.

4 Rèn luyện thói quen ham đọc sách.

II Đồ dùng dạy học:

1 Dặn HS sưu tầm các truyện nói về lòng nhân hậu

2 Bảng lớp viết sẵn đề bài có mục gợi ý 3

III Hoạt động trên lớp:

a) Giới thiệu bài:

- Gọi HS giới thiệu những quyển truyện đã chuẩn

bị

- Giới thiệu: Mỗi em đã chuẩn bị một câu chuyện

mà đã được đọc, nghe ở đâu đó nói về lòng nhân

hậu, tình cảm yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau giữa

người với người Tiết kể chuyện hôm nay chúng

ta cùng thi xem bạn nào có câu chuyện hay

nhất ? Bạn nào kể hấp dẫn nhất nhé !

b) Hướng dẫn kể chuyện

* Tìm hiểu đề bài

- Gọi HS đọc đề bài.GV dùng phấn màu gạch

chân dưới các từ: được nghe, được đọc, lòng

nhân hậu.

- Gọi HS tiếp nối nhau đọc phần Gợi ý.

- Hỏi:

+ Lòng nhân hậu được biểu hiện như thế nào ?

Lấy ví dụ một số truyện về lòng nhân hậu mà em

biết

+ Em đọc câu chuyện của mình ở đâu ?

- Cô rất khuyến khích các bạn ham đọc sách

Những câu chuyện ngoài SGK sẽ được đánh giá

cao, cộng thêm điểm

- Yêu cầu HS đọc kĩ phần 3 và mẫu.GV ghi

nhanh các tiêu chí đánh giá lên bảng

+ Nội dung câu chuyện đúng chủ đề: 4điểm

+ Câu chuyện ngoài SGK: 1 điểm

+ Cách kể hay, có phối hợp giọng điệu, cử chỉ: 3

điểm

+ Nêu đúng ý nghĩa của truyện: 1 điểm

+ Trả lời đúng các câu hỏi của các bạn hoặc đặt

được câu hỏi cho bạn: 1 điểm

- 2 HS kể lại

- 2 HS đọc thành tiếng đề bài

- Lắng nghe

- 2 HS đọc thành tiếng đề bài

- 4 HS tiếp nối nhau đọc

- Trả lời tiếp nối

+ Biểu hiện của lòng nhân hậu:

· Thương yêu, quý trọng, quan tâm đến mọi người: Nàng công chúa nhân hậu, Chú Cuội, …

· Cảm thông, sẵn sàng chia sẻ với mọi người

có hoàn cảnh khó khăn: Bạn Lương, Dế Mèn,…

· Tính tình hiền hậu, không nghịch ác, không

xúc phạm hoặc làm đau lòng người khác

· Yêu thiên nhiên, chăm chút từng mầm nhỏ của sự sống: Hai cây non, chiếc rễ đa tròn,

+ Em đọc trên báo, trong truyện cổ tíchtrong SGK đạo đức, trong truyện đọc, emxem ti vi, …

- Lắng nghe

- HS đọc

Ngày đăng: 14/09/2021, 21:31

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w