Viện Đại Học Mở Hà Nội Khoa Công Nghệ Sinh Học ĐỀ TÀI ĐÁNH GIÁ HIỆU LỰC TỒN LƯU CỦA MÀN PERMANET® 2.0 PHỊNG CHỐNG MUỖI TẠI CỘNG ĐỒNG Giáo Viên Hướng Dẫn :TS Phạm Thị Khoa Sinh viên thực :Nguyễn Minh Tiến Lớp : KSCNSH 06-05 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học Hà Nội 6/2010 Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học Mục Lục Kết luận………………………………………………………………………38 Kiến nghị…………………………………………………………… 38 Tài liệu tham khảo………………………………………………………… 39 Lời cảm ơn Trước hết em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành sâu sắc tới TS.Phạm Thị Khoa, Khoa Hóa thực nghiệm,Viện Sốt rét Ký sinh trùng - Côn Trùng Trung Ương, tồn thể chú, anh chị cơng tác Khoa tận tình hướng dẫn, dạy bảo tạo điều kiện thuận lợi cho em hồn thành khóa luận tốt nghiệp Em xin chân thành cảm ơn GS.TS Lê Văn Nhương, Chủ nhiệm; GS.TS Hồng Đình Hồ Phó, Chủ nhiệm; TS Nguyễn Văn Đạo, Phó Chủ nhiệm khoa Cơng nghệ sinh học,Viện Đại học Mở Hà Nội,cùng Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học tồn thể thầy, giáo Khoa Công nghệ sinh học,Viện Đại Học Mở Hà Nội tận tình dạy dỗ em suốt năm học qua Em xin chân thành cảm ơn hỗ trợ, động viên gia đình bạn bè q trình học tập hồn thành khóa luận tốt nghiệp Một lần em xin chân thành cảm ơn giúp đỡ nhiệt tình Sinh viên Nguyễn Minh Tiến Những từ viết tắt WHO An ICON 2,5 SC Fedona 10SC Imperator 50EC K-Othrin 1SC Vectron 10EW DDT Ae Kdr Cs Tổ chức Y tế giới Anopheles Hóa chất lamdacyhalothrin 2,5 SC dùng tẩm Hóa chất alpha-cypemethrin Hóa chất permethrin Hóa chất deltamethrin 10g/l Hóa chất etofenprox dichloro diphenyl trichloroethane: C14H9Cl5 Aedes knock down( kháng ngã quỵ) Cộng Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học Mở Đầu Việt Nam nước có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm quanh năm thuận lợi cho nhiều loại côn trùng phát triển Trong muỗi vật chủ trung gian truyền bệnh hiểm nghèo cho người Theo ước tính, hàng năm giới có tới 500 triệu đến tỷ người mắc bệnh muỗi truyền bệnh sốt rét, sốt vàng da, sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, giun chỉ… Ở Việt Nam bệnh sốt rét,sốt xuất huyết , viêm não Nhật Bản vấn đề lớn xã hội Theo thống kê Viện Sốt rét Ký sinh trùng- Côn Trùng, 1998, hầu hết tỉnh nước có người mắc bệnh sốt rét Bệnh sốt xuất huyết phát triển thành đại dịch đe dọa tính mạng nhiều người Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học Ở nước ta, từ trước đến năm 80, để diệt muỗi thường sử dụng hóa chất Hiện sử dụng chủ yếu hóa chất nhóm pyrethoid permethrin, lambdacyhalothrin, alpha cypermethrin, deltamethrin để tẩm Hóa chất diệt phản ứng với trùng nhanh hiệu cao Tuy nhiên, bên cạnh ưu điểm việc sử dụng thường xun lâu dài hóa chất diệt muỗi nguồn gốc hóa học để lại hậu nghiêm trọng Trước hết làm ảnh hưởng đến sức khỏe người, ô nhiễm môi trường sống, làm cân sinh học v v Thực tế địi hỏi phải tìm biện pháp ưu việt để diệt muỗi nhằm phòng chống lại bệnh muỗi truyền Một biện pháp an toàn hiệu tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến khích sử dụng để phòng, chống lại bệnh sốt xuất huyết, sốt rét sử dụng tẩm hóa chất Chúng tơi thực đề tài “Đánh giá hiệu lực tồn lưu PermaNet ® 2.0 phịng chống muỗi sốt rét sốt xuất huyết cộng đồng” với mục đích: -Một bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học -Hai đánh giá hiệu lực diệu muỗi khả chịu giặt tồn lưu lâu (PermaNet® 2.0 ) phịng chống số lồi muỗi truyền bệnh cho người phịng thí nghiệm thực địa Chương I TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Lịch sử phát triển chống muỗi Từ xa xưa, người ta dung để bảo vệ chống côn trùng đốt đêm Màn bảo vệ chống loài khác nhện, gián, sâu bọ, thằn lằn, rắn chuột Bình thường làm vải lưới có mắt 1,2-1,5mm, đủ nhỏ để ngăn muỗi không vào Tuy nhiên, côn trùng nhỏ muỗi cát, dĩn, chui qua Chất liệu Vật liệu truyền thống để làm sợi lanh, sợi cọ sợi gai Hiện nay, làm sợi sợi tổng hợp Chất lượng tùy thuộc độ Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học dày độ bền sợi qui trình sản xuất Sợi dệt đan Nhược điểm dệt sợi bị dạt lên làm cho mắt rộng hơn, muỗi chui qua Tuy nhiên, với dệt sợi polyethylene cứng khơng vấn đề Màn sợi tổng hợp rẻ tiền bền sợi Màn rẻ tiền sợi bông, nylon polyester thường hồ, làm cho cứng hơn, ưa nhìn Khi giặt hồ Các kiểu Màn sản xuất với nhiều kích cỡ kiểu Màn phải che hoàn toàn người ngủ phải tương đối rộng rãi để người ngủ khơng chạm tới Cũng phải đủ cao để dắt phần xuống đệm hay chiếu Có nhiều kiểu khác để phù hợp với điều kiện khác Nó khác tùy theo tiện lợi việc dùng hàng ngày, giá khác nhiều Cách treo quan trọng Màn hình chữ nhật Đây kiểu phổ biến tiện dụng nhất, thường dùng treo giường chiếu giải sàn Màn treo cọc góc Màn có cửa chồng lên vào khoảng 60cm cạnh dài để dễ vào mà không cần vén phần dắt chiếu Cần ý khép kín cửa để tránh muỗi vào Màn trịn Màn hình trịn hình nón thường ưa treo trần nhà, với điểm tựa Đình treo vào đính vào khung mây nhựa Màn thường đôi So với hình chữ nhật, cần ý để không tiếp xúc với thể để muỗi không đốt Màn chéo góc Màn chéo góc có kiểu đơn Màn rẻ hình chữ nhật tốn nửa chất liệu để may Phía đầu treo vào góc đinh vào gỗ Có thể treo điểm thích hợp phía đầu giường, Nguyễn Minh Tiến –K13– Cơng Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học chỗ ngủ Phía chân làm vải dầy để muỗi không đốt chân, phải dắt kỹ đệm chiếu gập lại gọn cần treo điểm, chéo góc thích hợp cho người lưu động cắm trại Màn có khung Màn có loại nhỏ thường bán để dùng bảo vệ thực phẩm khỏi ruồi muỗi bâu, dùng để bảo vệ trẻ em Vì có khung gắn liền nên dễ dùng nhà ngồi trời Giường cắm trại có bảo vệ Một loại giường cắm trại xếp gọn được, có mái che, cơng nhận phát triển sử dụng vùng rừng mưa Loại thoải mái võng có màn, đắt tiền cồng kềnh Màn dùng cho võng Có loại đặc biệt cho võng; giống chữ nhật, có ống hai đầu để luồn dây võng Ở số nơi, làm sợi bông, mờ, tạo kín đáo, bảo vệ chống lạnh, cứng cáp Để tránh muỗi vào, phải thả sát đất Cách sử dụng Phải vá lỗ thủng, rách Màn cần đủ rộng để phủ kín tồn giường chỗ ngủ để tránh tiếp xúc thể màn, tránh muỗi đốt người qua Ở nhiều vùng có tập quán nhiều người ngủ chung màn, đặc biệt trẻ em, chật chân, tay thị ngồi ban đêm Cần phải dùng cỡ lớn để tránh chật Cũng tẩm với hóa chất diệt để xua giết muỗi trước muỗi đậu lên phần da khơng bảo vệ Có thể làm kín cách: Dắt xuống đệm chiếu Hạ thấp để chạm hẳn vào sàn; làm diềm chất liệu dày hơn; chẹn vào diềm vật nặng Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học Cần buông trước trời tối Có thể diệt muỗi cách đập, phun chất diệt trước vào ngủ Màn tẩm chất diệt Ở nước ta, từ trước đến năm 80, để diệt muỗi thường sử dụng thuốc hóa học Trong phịng chống sốt rét phun hóa chất khống chế muỗi trung gian truyền bệnh biện pháp quan trọng Hóa chất chống muỗi hiệu cao Tuy nhiên bên cạnh ưu điểm việc sử dụng thường xuyên lâu dài loại hóa chất để lại hậu nghiêm trọng Trước hết làm ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng chất thuốc chất độc hóa học Mặt khác, làm ảnh hưởng đến môi trường sống quan trọng trải qua thời gian số lồi vectơ có biểu kháng thuốc người giảm hưởng hứng khiến khó trì biện pháp Và vài nơi sử dụng biện pháp tẩm hóa chất vào để phịng chống sốt rét bước đầu thu thành đáng khích lệ, sau biện pháp đánh giá biện pháp có hiệu lâu dài phịng chống sốt rét Vì vừa giảm chi phí đầu tư cho phịng chống sốt rét, hiệu chống véc tơ truyền bệnh ký sinh trùng sốt rét thời gian dài Màn tẩm chất diệt có tác dụng nhanh, kích thích giết muỗi tiếp xúc, ngăn không cho chúng tìm thấy lỗ Xử lý chất diệt côn trùng kéo dài thời gian hiệu lực Muỗi đậu vào tẩm hóa chất, định đốt phần thể tiếp xúc qua màn, bị giết Tập tính muỗi sống sót sau tiếp xúc với chất diệt loạng choạng, làm muỗi khơng muốn đốt mồi Người khơng có nằm gần người nằm có tẩm hóa chất bảo vệ phần khỏi bị đốt Người khỏi ban đêm vào buổi sáng có nguy bị đốt Màn tẩm hóa chất diệt, dùng bẫy mồi có người nằm hấp dẫn muỗi trung khác đến giết Những yếu tố mở rộng việc sử dụng tẩm, đặc biệt quan trọng Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học việc phịng chống sốt rét Khi tồn thể thành viên cộng đồng sử dụng, tẩm diệt nhiều muỗi Anopheles, làm giảm may để khơng có muỗi sống đủ lâu để truyền ký sinh trùng sốt rét Người vào buổi chiều trước lúc rạng đông ,hoặc người khơng nằm màn, bảo vệ nhiều Cũng dùng xử lý để bảo vệ nhóm người dễ bị cơng cộng đồng, phụ nữ có thai, trẻ em, người già, người ốm không bị sốt rét bệnh khác côn trùng truyền Trẻ nhỏ ngủ sớm, bảo vệ nhiều Dùng tẩm làm giảm côn trùng khác nhạy cảm với hóa chất diệt sử dụng rệp, chấy, mị gà, ruồi nhà Màn có tác dụng chống bọ chét bọ xít hút máu Tình hình nghiên cứu ngồi nước Gánh nặng kinh tế xã hội liên quan đến bệnh nhiệt đới sốt rét, sốt xuất huyết, giun chỉ, xoắn trùng chướng ngại nghiêm trọng phát triển nhiều nước nhiệt đới, hầu hết bệnh vấn đề lớn với sức khỏe mà cịn ngun nhân đói nghèo Người ta dự đốn riêng bệnh sốt rét làm giảm 20% tổng thu nhập quốc dân châu Phi vòng 15 năm qua Tổng số ca bệnh côn trùng truyền chiếm phần quan trọng tổng số tỷ lệ mắc loại bệnh nhiễm trùng , điều không xảy nước nhiệt đới mà xảy nước ơn đới Những ước tính gần cho thấy hàng năm có khoảng 300 đến 500 triệu trường hợp mắc sốt rét lâm sàng, dẫn tới triệu ca tử vong hầu hết trẻ em Ở vùng có mức độ lây bệnh cao (bao gồm hầu hết Châu Phi), tỷ lệ nhiễm sốt rét không giảm, kể đồng thời thực việc chuẩn đoán sớm điều trị khơng kiểm sốt lây lan phịng chống véc tơ có hiệu Theo đó, hóa chất diệt trừ trùng cịn Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học 10 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học thử Tunnel tiến hành theo qui trình WHO/CDS/WHOPES/GCDPP/2005.11 Cụ thể là: Quy trình thử: 100 muỗi cái, đói An.dirus - ngày tuổi cho vào buồng thử Tunnel từ tối đến đến sáng hôm sau Muỗi bay tự lồng tiếp xúc với vật chủ (2 chuột nhắt trắng kẹp cho cịn sống khơng cử động được) qua mẫu có lỗ thủng chuẩn bị sẵn sáng hôm sau: đếm ghi số muỗi chết, sống buồng thử lồng muỗi Chuyển muỗi sang cốc nghỉ, cho hút glucoza 10% sau 24 ghi kết quả: số muỗi no (chết, sống), số muỗi đói (chết, sống) buồng lồng ghi lại Thử nghiệm tiến hành mẫu sau: 20, 24 lần giặt vị trí: đình màn, chân mặt bên phần - Điều kiện thử nghiệm Trong thời gian thử nghiệm đảm bảo nhiệt độ trung bình 27˚C ± 2˚C; ẩm độ trung bình = 80 ± 10% Nhóm chứng: Màn tẩm theo cách thông thường 3.5 Các loại cần tẩm: Trước tẩm, tất cũ giặt phơi khô (màn giặt không dùng xà phòng) Liều lượng ICON 2,5SC tẩm theo liều lượng chương trình Phịng chống Sốt rét - Quy trình tẩm màn: đo kích thước màn, dựa vào diện tích để định lượng nước cần thiết để tẩm Đổ lượng nước cần thiết vào chậu có kích thước phù hợp Đổ lượng ICON 2,5SC cần thiết vào chậu nước khuấy cho hóa chất tan Cho vào dung dịch tẩm nhào cho hút hết dịch tẩm Tiếp tục nhào phút để thấm dung dịch hóa chất tẩm Màn tẩm Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học 28 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học -Phơi màn: sau tẩm hóa chất, gập làm đôi trải lên vải nhựa trải phẳng Sau phơi giây phơi vịng 24 khơ hồn tồn Khơng phơi dươí ánh nắng mặt trời -Đánh dấu màn: sau khô, tất tẩm hóa chất đưa cho gia đình theo phương pháp mã hóa, đánh dấu mực tan nước để theo dõi có bị người dân giặt trình theo dõi khơng Giặt xà phịng dân dùng: - Thử nghiệm sinh học với tẩm thông thường ( loại) Màn không giặt thực địa: Màn giặt xà phòng dân: Màn chọn ngẫu nhiên dân dùng (không cần biết số lần giặt): Ba nhóm nhóm 10 (tất 30 màn) chọn cách ngẫu nhiên số tuyn đề tài cấp tẩm ICON 2,5CS Ba mươi giặt thực địa tháng lần sau tẩm hoá chất Sau lần giặt nhóm (10 màn) chon ngẫu nhiên thử sinh học, nhằm đánh giá ảnh hưởng giặt tới hiệu lực tồn lưu hoá chất Số muỗi cần cho thử 45 muỗi (3 mẫu x muỗi/ lần x lần lặp lại = 45 muỗi) - Thử sinh học dừng sau hai đợt thử lần liên tiếp có tỷ lệ muỗi chết sau 24 thấp 70%( theo qui đinh WHO với tẩm thường) 3.6 Điều tra muỗi Anopheles - Điều tra trước sử dụng màn: PermaNet ®2.0 tẩm thơng thường Trước sử dụng loại màn, đợt điều tra muỗi Anopheles để xác định mật độ phương pháp: Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học 29 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học -Mồi người nhà ban đêm: Từ 18 - Tại nhóm chọn nhà để mồi bắt muỗi nhà Một người ngồi mồi bắt muỗi nhà Mỗi đêm bắt muỗi chia ca: ca 1: từ 18 - 24 giờ, ca 2: từ 24 đến (mỗi ca người) Mồi bắt muỗi đêm liên tục - Mồi người nhà ban đêm: Từ 18 - Mồi người bắt muỗi nhà nhà chọn để để mồi bắt muỗi nhà Một người ngồi mồi muỗi nhà cách nhà khoảng 10 m Mỗi đêm bắt muỗi chia ca; ca 1: từ 18 - 24 giờ, ca 2: từ 24 đến (mỗi ca người) Mồi bắt muỗi đêm liên tục - Bắt muỗi bẫy đèn CDC nhà: Từ 18 đến Trong nhóm chọn nhà (không trùng với nhà chọn làm điểm mồi người) để bắt muỗi bẫy đèn nhà Trong nhà treo bẫy đèn Bắt muỗi nhà bẫy đèn đêm liên tục - Soi bắt muỗi trú ẩn nhà ban ngày từ - 10 giờ: nhóm chọn 10 nhà (loại trừ nhà chọn làm điểm mồi người nhà treo bẫy đèn) để bắt muỗi trú đậu nhà ban ngày Bắt muỗi trú đậu nhà tiến hành buổi sáng liên tục Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học 30 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học - Điều tra muỗi Anopheles sau áp dụng biện pháp Sau sử dụng tiển hành điều tra tháng lần 24 tháng liên tục Các phương pháp điều tra phần điều tra trước sử dụng màn( phần trên) Phương pháp thu thập muỗi theo WHO, 1975, muỗi thu thập định loại theo khoá định loại Muỗi - Quăng - Bọ gậy Viện Sốt rét Ký sinh trùng Côn Trùng Trung Ương, 1987, 2007 Đánh giá chấp nhận sử dụng PermaNet ® 2.0 cộng đồng địa điểm nghiên cứu Phỏng vấn (theo mẫu phần phụ lục)100% người trực tiếp tham gia giặt màn, tẩm vòng 24 sau hồn thành cơng việc hàng tháng vấn 50 người sống vùng có Phỏng vấn 100 người cấp tồn lưu dài ngày PemaNet ® 2.0 ghi vào phiếu thơng tin cần thu thập vòng tuần, 1tháng sau phát (theo mẫu phần phụ lục) Đặc biệt phụ nữ có thai, trẻ em tuổi khu vực thí nghiệm vấn hết Ngưởi ngủ màn: Mỗi loại vấn 50 người ngủ hàng tháng theo dõi tác dụng phụ Các triệu chứng sau theo dõi: đau đầu, ngứa ngáy, ho, buồn nôn, mùi, sốt, hắt hơi, đau bụng, nơn mửa, kích thích mắt, số mũi, ỉa chảy, chóng mặt, dị ứng da Phân tích số liệu giải trình kết Tỷ lệ muỗi chết sau 24 (%), tỷ lệ (%) muỗi ngã quỵ sau 60 phút thử sinh học dùng để đánh giá hiệu lực tồn lưu ảnh hưởng việc giặt tới hiệu diệt tồn lưu tồn lưu dài ngày PermaNet ® 2.0 Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học 31 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học Tác động tồn lưu dài ngày phòng chống muỗi Anopheles đánh giá mật độ muỗi Anopheles trước áp dụng biện pháp với test thống kê áp dụng bình phương test t –student Chương III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU Hiệu lực PermaNet® 2.0 phịng thí nghiệm với loại muỗi thử nghiệm 1.1 Độ nhạy cảm loài muỗi thử nghiệm Nguồn chủng: + An.dirus thu thập xã Khánh Phú, huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam từ năm 2002 +Ae.aegypti chủng Bora Bora, Pháp Bảng : Kết thử nhạy cảm muỗi Anopheles dirus Aedes aegypti chủng phòng thí nghiệm với hóa chất nhóm pyrethroid (tháng 11-2009) Hóa chất thử Lồi muỗi Tỷ lệ muỗi ngã Tỷ lệ chết sau 24 quỵ sau 60 Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học 32 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học phút(%) 0,05% 100 100 100 Anopheles dirus 100 100 Deltamethrin giờ(%) 100 Aedes aegypti Lambdacyhalothrin 0,05% Alphacypermethrin 30mg/m2 Điều kiện thử nghiệm: Nhiệt độ trung bình: 25±2ºC Ẩm độ trung bình: 75±10% Chủng Anopheles dirus Aedes aegypti phịng thí nghiệm cịn nhạy cảm với hóa chất thử nghiệm 1.2 Kết thử nghiệm đánh giá hiệu lực tồn lưu, kháng giặt PermaNet® 2.0 phịng thí nghiệm với loài muỗi (tháng 11-2009) * Với muỗi An.dirus Bảng 2: Tỷ lệ ngã quỵ chết muỗi Anopheles dirus với PermaNet® 2.0 phương pháp thử nghiệm sinh học qua lần giặt Vị trí thử Số lần giặt Không giặt 10 15 20 Mặt bên Chân Tỷ lệ ngã quỵ Tỷ lệ chết Tỷ lệ ngã quỵ Tỷ lệ chết sau sau tiếp xúc sau 24 giờ(%) sau tiếp xúc 24 (%) 60 phút(% kd) 60 phút (%kd) 98,3 100 98,3 100 (93,3 – 100) (93,3 – 100) 95,5 100 98,3 100 (86,6 – 100) (93,3 – 100) 100 100 99,1 100 (93,3 – 100) 97,6 100 100 100 (93,3 - 100) 97,6 97,2 95,8 99,1 (93,3 - 100) (93,3 - 100) (93,3 - 100) (93,3 – 100) 88,8 92,2 85,0 92,5 Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học 33 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học (86,6 – 100) (86,6 – 100) (73,3 – 93,3) (86,6 – 100) Chứng dương 98,3 100 98,3 100 (93,3 – 100) (93,3 – 100) Chứng âm 0 0 Điều kiện thử nghiệm: Nhiệt độ trung bình: 25 ± ºC Ẩm độ trung bình: 75 ± 10% Hiệu lực tồn lưu PermaNet® 2.0 với muỗi An.dirus tốt, tới lần giặt thứ tỷ lệ chết tỷ lệ muỗi ngã quỵ cao nhất: mặt bên (% kd: 100, tỷ lệ chết sau 24 100%); chân (tỷ lệ ngã quỵ: 99,1%; tỷ lệ chết 100%) Sau 20 lần giặt: Mặt bên màn(tỷ lệ ngã quỵ: 88,8%, tỷ lệ chết 92,2%); chân (tỷ lệ ngã quỵ: 85,0% tỷ lệ chết 92,5%) Hiệu lực diệt muỗi PermaNet® 2.0 phù hợp với tiêu chuẩn Tổ chức Y tế giới đưa tồn lưu dài ngày * Với muỗi Aedes aegypti Bảng 3: Tỷ lệ ngã quỵ chết muỗi Aedes aegypti với PermaNet® 2.0 phương pháp thử nghiệm sinh học qua lần giặt Vị trí thử Số lần giặt Không giặt 10 15 20 Mặt bên Tỷ lệ ngã Tỷ lệ chết quỵ(% kd) (%) Chân Tỷ lệ ngã Tỷ lệ chết quỵ(%kd) (%) 98,3 (93,3 – 100) 99,4 (93,3 – 100) 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 99,4 (93,3 - 100) 96,6 (93,3 - 100) 96,0 98,8 (93,3 - 100) 97,7 (93,3 - 100) 97.7 98,3 (93,3 - 100) 95,8 (93,3 - 100) 95,8 96,6 (93,3 - 100) 99,1 (93,3 - 100) 99,1 Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học 34 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học (86,6 - 100) (93,3 - 100) (86,6 - 100) (93,3 - 100) Chứng dương 98,3 100 100 100 (93,3 – 100) Chứng âm 0 0 Điều kiện thử nghiệm: Nhiệt độ trung bình: 25 ± ºC Ẩm độ trung bình: 75 ± 10% Hiệu lực tồn lưu PermaNet® 2.0 với muỗi Aedes aegypti tốt sau lần giặt tỷ lệ chết tỷ lệ muỗi ngã quỵ cao nhất: Mặt bên (% kd: 100, tỷ lệ chết 100%); chân ( tỷ lệ ngã quỵ: 100% tỷ lệ chết 100%) Sau 20 lần giặt: Mặt bên (tỷ lệ ngã quỵ: 96,0%, tỷ lệ chết 97,7%); chân (tỷ lệ ngã quỵ: 95,8% tỷ lệ chết 99,1%) Hiệu lực diệt muỗi PermaNet® 2.0 phù hợp với tiêu chuẩn Tổ chức Y tế giới đưa tỷ lệ ngã quỵ tỷ lệ chết 1.3 Sự kháng giặt PermaNet® 2.0 Bảng Kết hiệu lực tồn lưu lần giặt PermaNet® 2.0 với loài muỗi khác thực địa Loài muỗi thửb Tỷ lệ chết (%) sau 24 (và khoảng thay đổi) An.minimus s.l qua lần giặt PermaNet® 2.0 1-5 - 10 11 - 15 16 - 22 86,0 82,7 72,5 47,6 100 (85 - (71 – (53,3 - (23,2 - 100) Các loài Anpheles khác 100 98,5) 89,1) 66,0) ND ND ND 87,6 (77 - 97) Chú thích ND: Khơng thực Nguyễn Minh Tiến –K13– Công Nghệ Sinh Học 35 Viện Đại Học Mở Hà Nội Luận văn tốt nghiệp Đại Học Hai giặt tay phịng thí nghiệm lặp lặp lại sau 12 ngày, sử dụng 2g xà phòng Savon de Marseille /lít nước lạnh/màn Thử sinh học phễu thử WHO thực sau - ngày kể từ giặt Muỗi thực địa cho hút nước đường Tỷ lệ chết phần trăm hiệu chỉnh sau khoảng lần giặt Màn PermaNet® 2.0 cho tỉ lệ muỗi chết 100% hai loài muỗi Anopheles thử nghiệm ban đầu (0 lần giặt) Với 10 lần giặt : tỉ lệ chết trung bình An.minimus đạt 82.7% sau - 10 lần giặt Q trình suy giảm hoạt động hóa chất diệt xẩy nhanh chóng sau 11 - 15 lần giặt cịn giữ tỷ lệ chết trung bình 72%, khác biệt khơng đáng kể so với tỉ lệ chết trung bình ghi sau - lần giặt (p = 0,059) - 10 lần giặt (p = 0,110) Hoạt động hóa chất diệt giảm có ý nghĩa (p