- Sau 56 ngày đêm anh hùng chiến đấu quân ta đã tiêu diệt toàn bộ quân địch ở tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ gồm 16.200 quân, bắn rơi 62 máy bay thu toàn bộ vũ khí, giải phóng 1 vùng đấ[r]
Trang 1CHIẾN CUỘC ĐÔNG XUÂN 1953 – 1954
& CHIẾN THẮNG LỊCH SỬ ĐIỆN BIÊN PHỦ 1954
A Cuộc tiến công chiến lược Đông xuân năm 1953-1954.
1 Âm mưu của địch:
- 8 năm chiến tranh xâm lược, Pháp đã suy yếu, nước Pháp gặp nhiều khó khăn: bị loại khỏi vòng chiến đấu 39 vạn quân, tiêu tốn hơn 2000 tỉ phrăng
- Pháp chủ trương tranh thủ viện trợ của Mỹ kéo dài, mở rộng chiến tranh
- Pháp tập trung thực hiện kế hoạch Nava trong vòng 18 tháng nhằm “kết thúc chiến tranh trong danh dự”
Kế hoạch NaVa được chia thành hai bước:
+ Bước 1: Từ thu đông 1953 đến xuân 1954 Nava chủ trương giữ thế phòng ngự chiến lược trên chiến
trường chính Bắc bộ, tiến công chiến lược để bình định trung bộ và Nam Đông Dương, giành lấy nguồn nhân lực, vật lực, xóa bỏ vùng tự do liên khu 5 đồng thời ra sức mở rộng ngụy quân tập trung binh lực xây dựng đội quân cơ động chiến lược mạnh
+ Bước 2: Từ thu đông 1954 trở đi chuyển lực lượng ra chiến trường Bắc bộ thực hiện tiến công chiến
lược cố giành thắng lợi quân sự buộc ta phải đàm phán với những điều kiện có lợi cho chúng nhằm kết thúc chiến tranh
- Với kế hoạch Na-va Pháp-Mĩ hi vọng sẽ giành được thắng lợi nhanh chóng trong vòng 18 tháng Để triển khai kế hoạch chính phủ Pháp cho điều 12 tiểu đoàn bộ binh từ Pháp và Bắc Phi sang đồng thời xin
Mĩ tăng thêm viện trợ quân sự (tăng gấp đôi so với số viện trợ lúc đó, chiếm 73% chi phí chiến tranh của Pháp ở Đông Dương) ra sức tăng cường ngụy quân đưa lực lượng này lên đến 33,4 vạn người
Thực tế, kế hoạch Nava đã thực hiện 1 phần quan trọng, đã tập trung 44 tiểu đoàn cơ động ở đồng bằng Bắc Bộ tiến hành những cuộc càn quét bình định vùng chiếm đóng, mở rộng hoạt động thổ phỉ biệt kích ở vùng rừng núi biên giới phía Bắc, mở cuộc tấn công lớn vào Ninh Bình, Thanh Hóa (10/1953)…để phá kế hoạch tấn công của ta
2 Chủ trương của ta:
Sau cuộc tấn công Đông – Xuân 1951 – 1953 ta đã giành và phát huy được thế chủ động trên chiến
trường chính Bắc bộ Đặc biệt sau 8 năm tiến hành kháng chiến lực lượng của ta đã có sự phát triển vượt bậc, hậu phương ngày càng mạnh vì thế để phát huy quyền làm chủ trên chiến trường chính Bắc bộ đồng thời tiếp tục đẩy quân địch vào tình trạng sa lầy trong chiến tranh
Cuối tháng 9-1953, Bộ chính trị ban chấp hành trung ương Đảng họp đã thông qua kế hoạch tác chiến Đông - Xuân năm 1953 - 1954 là :
Trang 2- Tập trung lực lượng mở những cuộc tấn công vào những hướng quan trọng mà địch tương đối yếu, nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh địch, giải phóng đất đai
- Chủ động phân tán lực lượng ở những nơi xung yếu mà địch không thể bỏ tạo điều kiện tiêu diệt chúng
- Phương châm chung là: Trường kỳ kháng chiến, tự lực cánh sinh, tích cực chủ động, cơ động và linh hoạt, đánh ăn chắc, tiến ăn chắc.Chắc thắng thì đánh cho kỳ thắng, không chắc thắng thì kiên quyết không đánh
3 Diễn biến:
- Ngày 10-12-1953, một bộ phận chủ lực ta tiến công thị xã Lai Châu, loại khỏi vòng chiến đấu 24 đại đội địch, tỉnh Lai Châu ( trừ Điện Biên Phủ) được giải phóng Tiến hành bao vây Điện Biên Phủ, Na va buộc phải đưa 6 tiểu đoàn cơ động từ đồng bằng Bắc Bộ tăng cường cho Điện Biên Phủ Điện biên phủ trở thành nơi tập trung quân thứ hai của Pháp
- Đầu tháng 12-1953, liên quân Lào – Việt mở cuộc tấn công địch ở Trung – Lào, tiêu diệt 3 tiểu đoàn Âu – Phi, giải phóng 4 vạn km vuông và thị xã Thà Khẹt bao vậy, uy hiếp Xavannakhet và căn cứ Xênô Không thể để mất Xê Nô, Nava vội vã điều quân từ ĐBBB lên ứng cứu tăng cường quân cho Xênô Xênô trở thành nơi tập trung quân thứ 3 của địch
- Tháng 1 năm 1954, liên quân Lào –Việt mở chiến dịch Thượng Lào tấn công hệ thống phòng ngự của địch trên sông Nậm Hu giải phóng lưu vực sông Nâm Hu, toàn tỉnh Phông Xa Li, uy hiếp Luông
Phabang, căn cứ kháng chiến của nhân dân Lào được mở rộng them gần 1 vạn km vuông Na va vội tăng cường quân cho Luông Phabang và Mường Sài biến nơi đây thành nơi tập trung quân thứ 4 của Pháp
- Đầu tháng 2 – 1954, ta tiến công địch ở Bắc Tây Nguyên
Đến tháng 12/1954 chiến dịch Tây Nguyên kết thúc, quét sạch địch ở Bắc Tây Nguyên loại khỏi vòng chiến đấu 2.000 địch, giải phóng toàn tỉnh KonTum,với 20 vạn dân, bao vây uy hiếp Plâyku buộc địch phải phân tán điều quân lên Plâyku, biến Plâyku thành nơi tập trung quân thứ 5 của Pháp
Phối hợp với mặt trận chính, ở vùng sau lưng địch phong trào chiến tranh du kích phát triển mạnh mẽ
4 Kết quả: Kế hoạch Nava bước đầu bị phá sản.
Biểu hiện ở chỗ:
- Địch muốn tập trung quân đội lớn ở ĐBBB nhưng đã bị ta đánh và buộc phải phân tán ở 5 nơi
- Địch muốn bình định ĐBBB, liên khu 5 và miền Nam nhưng buộc phải dừng lai trước sự tấn công của ta
Trang 3- Điện Biên Phủ lúc đầu không nằm trong kế hoạch NaVa, nhưng đến lúc này đã trở thành trung tâm của
kế hoạch Na-va
à Điều đó cho thấy sự bị động của NaVa trong cuộc chiến tranh Đông Dương
- NaVa muốn mở rộng vùng chiếm đóng nhưng lại bị ta giải phóng thêm đất đai
=> Các thắng lợi trên đã chứng tỏ chủ trương của Đảng ta trong đầu xuân 1953-1954 là hoàn toàn đúng đắn Chứng tỏ sự lãnh đạo sáng suốt tài tình của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chuẩn bị về vật chất tinh thần cho quân và dân ta mở cuộc tiến công quyết định vào Điện Biên Phủ
B Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ 1954
1 Âm mưu của địch trong việc xây dựng cứ điểm Điện Biên Phủ
- Bằng các cuộc tấn công của ta trong đầu xuân 1953-1954 ta đã buộc địch phải phân tán đi nhiều nơi, nói cách khác kế hoạch NaVa bước đầu bị phá sản
- NaVa xây dựng Điện Biên Phủ trở thành một cứ điểm mạnh có sức hút lớn đối với bộ đội chủ lực của
ta từ đó sẽ thu hút giam chân bộ đội chủ lực của ta NaVa coi Điện Biên Phủ là điểm quyết chiến chiến lược giữa ta và Pháp
- Nava tập trung xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương Tổng số binh lực dịch ở đây lúc cao nhất là 16.200 quân, gồm 49 cứ điểm chia làm 3 phân khu: phân khu bắc, phân khu trung tâm và phân khu nam.Trong đó phân khu bắc bao gồm các cứ điểm Độc Lập, Bản Kéo + Phân khu trung tâm có cơ quan chỉ huy, sân bay Muông Thanh, trận địa pháo, kho hậu cần tập trung 2/3 lực lượng
+ Phân khu Nam đặt tại Hồng Cúm có trận địa pháo, sân bay
Ngoài ra ở cả ba phân khu đều có hệ thống đồn bốt, hàng rào dây thép gai bao bọc xung quanh Điện Biên Phủ vì thế thực dân Pháp coi Điện Biên Phủ là 1 Vec đoong ở Đông Dương
* Pháp – Mĩ đều coi Điện Biên Phủ là “một pháo đài bất khả xâm phạm”
2 Chủ trương của ta :
- Đầu tháng 12/1953, Bộ chính trị TƯ Đảng họp, quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ nhằm tiêu diệt lực lượng sinh lực địch, giải phóng Tây Bắc, tạo điều kiện giải phóng Bắc Lào
- Chọn Điện Biên Phủ là điểm quyết chiến chiến lược
- Tích cực chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ
Trang 4+ Sau khi phân tích kĩ lưỡng Điện Biên Phủ Đảng và chính phủ đã quyết tâm đề ra chiến lược: “phải tiêu diệt bằng được cứ điểm Điện Biên Phủ” Ban đầu chủ trương của ta là thực hiện “đánh nhanh thắng nhanh” nhưng sau đó phát hiện ra những vị trí phòng thủ kiên cố của địch ta đã chuyển từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang đánh lâu dài theo phương châm “đánh ăn chắc tiến ăn chắc”
+ Thực hiện chủ trương của Đảng và chính phủ ta đã điều các đoàn lên Điện Biên Phủ để tham chiến với lực lượng khoảng 55.000 người Huy động 261.464 dân công làm hàng trăm km đường, vận chuyển hang vạn tấn để lương thực, thực phẩm, vũ khí, thuốc men lên Điện Biên Phủ
+ Với khẩu hiệu “ Tất cả để đánh thắng địch ở Điện Biên Phủ” bộ đội các hướng thắt chặt vòng vây
3 Diễn biến:
Với chủ trương “tiến ăn chắc đánh ăn chắc, chắc đánh chắc thắng” Đảng và chính phủ ta đã quyết định
mở chiến dịch Điện Biên Phủ kéo dài 56 ngày đêm Chiến dịch Điện Biên Phủ chia làm 3 giai đoạn đợt 1
từ 13/3 đến 17/3/1954, đợt 2 từ 30/3 đến 26/4/1954, đợt 3 từ 1/5 đến 7/5/1954
- Đợt 1: từ 13-3 đến 17-3-1954: Mở đầu chiến dịch Điện Biên Phủ ta tấn công vào cứ điểm Him Lam và
toàn bộ phận Khu Bắc Các trận chiến diễn ra ác liệt ở Him Lam, Độc lập & Bản Kéo → Kết quả: ta đã làm chủ được cứ điểm Him Lam cùng toàn bộ phân khu Bắc, loại khỏi vòng chiến đấu gần 2.000 địch, bắn rơi 26 máy bay Thắng lợi trên chứng tỏ chủ trương của Đảng trong chiến dịch Điện Biên Phủ là hoàn toàn đúng đắn, góp phần cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta
- Đợt 2: từ 30/3 đến 26-4-1954: Phát huy đà thắng lợi của đợt 1 đợt tấn công đợt 2 quân ta tổ chức tấn
công vào phân khu trung tâm, tấn công vào các cứ điểm của địch như đồi A1, C1, D1, E1, … Ngày 30/3
ta đã chiếm được lần lượt các quả đồi C1, E1, D1, riêng A1 nơi địch tập trung lực lượng tương đối mạnh
vì thế quả đồi A1 ta và địch giằng nhau từng tấc đất, cuối cùng mỗi bên chiếm 1 nửa quả đồi Trước tình hình trên ta buộc phải thay đổi cách đánh, chuyển từ lối đánh tập kích sang phát triển trận địa tấn công bằng cách đào hệ thống giao thông hào Nhờ cách đánh sáng tạo đó mà ta đã từng bước tiến sát được sân bay Mường Thanh, tạo thành hệ thống bao vây chặt đứt đường tiếp tế bằng hàng không của chúng Trong bối cảnh đó Pháp gặp rất nhiều khó khăn cộng thêm thời điểm này là đầu mùa mưa khiến lính Pháp ngã bệnh và sa sút tinh thần Lúc đó Mĩ thấy rằng Điện Biên Phủ có nguy cơ bị tiêu diệt vì thế Mĩ cho gần 100 máy bay chiến đấu và 50 máy bay vận tải tăng cường tiếp viện cho Pháp và đe dọa ném bom nguyên tử xuống Điện Biên Phủ.Ta khắc phục khó khăn, giành thắng lợi, chiếm phần lớn các vị trí
- Đợt 3: Từ 1-5 đến 7-5-1954: ta đã tiếp tục tấn công đánh chiếm các cứ điểm còn lại ở phía Đông và phía
Tây phân khu Trung tâm và phân khu Nam Điện Biên Phủ.Quân Pháp hoảng sợ định tổ chức tấn công vượt chạy sang Lào Đoán trước được âm mưu của địch ngày 6/5/1954 bộ chỉ huy của ta đặt 1 khối thuốc
nổ 1000kg trong đồi A1 làm pháo hiệu tổng tiến công Đến ngày 7/5 quân ta tiến công đánh các cứ điểm còn lại ở vị trí chân cầu Mường Thanh trung tâm chỉ huy Đến 17h30 ngày 7.5.1954, tướng Đờ Caxtơri cùng toàn bộ tham mưu của địch ở Điện Biên Phủ bị ta bắt sống hoàn toàn Lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nóc hầm Đờ Caxtơri, chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng
- Các chiến trường toàn quốc đã phối hợp chặt chẽ nhằm phân tán, tiêu hao, kìm chân địch, tạo điều kiện cho Điện Biên Phủ giành thắng lợi
Trang 54 Kết quả:
- Sau 56 ngày đêm anh hùng chiến đấu quân ta đã tiêu diệt toàn bộ quân địch ở tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ gồm 16.200 quân, bắn rơi 62 máy bay thu toàn bộ vũ khí, giải phóng 1 vùng đất đai rộng lớn
- Đập tan kế hoạch Na-va và mưu đồ chiến lược của thực dân Pháp và can thiệp Mĩ
- Phối hợp với chiến trường Điện Biên Phủ ở các địa phương trên cả nước ta tiến hành chiến tranh du kích nhằm giam chân địch không cho Pháp ứng cứu cho Điện Biên Phủ Tính chung trong cả Đông Xuân 1953 – 1954 ta tiêu diệt được 128.200 quân Pháp, thu giữ được 19.000 súng các loại, phá hủy 162 máy bay, 81 khẩu đại bác và phương tiện chiến tranh, giải phóng nhiều vùng rộng lớn trong cả nước
5 Ý nghĩa:
- Điện Biên Phủ là thắng lợi oanh liệt nhất trong cuộc kháng chiến chống Pháp và can thiệp Mĩ
- Thể hiện cao độ tinh thần quyết chiến quyết thắng, chủ nghĩa anh hùng cách mạng của toàn quân và toàn dân ta
- Giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược của thực dân Pháp, làm xoay chuyển cục diện chiến tranh Đông Dương, tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh ngoại giaocủa ta giành thắng lợi
- Làm nức lòng nhân dân thế giới, cổ vũ, khích lệ phong trào đấu tranh giành độc lập ở Á Phi, Mĩ La tinh, làm lung lay, tan rã hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi thế giới
- Trận Điện Biên Phủ được ghi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một Bạch Đằng, Chi Lăng hay một Đống Đa của thời đại mới Đi vào lịch sử thế giới như một chiến công chói lọi đột phá thành trì của chủ nghĩa đế quốc
- Thắng lợi của Điện Biên Phủ chứng minh 1 chân lý thời đại: “trong điều kiện thế giới ngày nay, một dân tộc nhỏ bé nhưng có lòng quyết tâm tinh thần đoàn kết sẽ đánh thắng bất cứ kẻ thù hung bạo nào…”
6 Nava chọn Điện Biên Phủ là trung tâm kế hoạch mang tên mình vì:
- Để cứu vãn thất bại ở Đông Dương:
Qua 4 chiến dịch trong Đông Xuân 1953 - 1954 kế hoạch Nava bước đầu bị phá sản, không thể thực hiện được theo đúng ý đồ của mình Địch không thể tập trung quân đội mạnh ở ĐBBB không thể bình định được liên khu 5 và vùng tạm chiến Ngược lại thực dân Pháp phải phân tán lực lượng đi nhiều nơi trong
đó Điện Biên Phủ ở Tây Bắc là vị trí có số quân đông thứ 2 ở Đông Dương
- Điện Biên Phủ có vị trí chiến lược quan trọng:
Trang 6+ Điện Biên Phủ nằm giữa núi rừng Tây Bắc có vị trí lòng chảo, xung quanh núi cao bao bọc, liền kề với Thượng Lào & Tây Nam TQ, cách Hà Nội 300 km, cách căn cứ của Ta từ 300 – 500km, tách biệt hẳn với căn cứ Việt Bắc và ĐBBB Thực dân Pháp cho rằng sức và lực của ta chưa đủ để vận chuyển lương thực thực phẩm, thuốc men, đạn dược cũng như di chuyển quân để tiến đánh 1 cứ điểm mạnh như Điện Biên Phủ ngược lại những khó khăn về địa hình núi đồi thực dân Pháp có thể khắc phục bằng cách lập cầu hàng không
+ Điện Biên Phủ nói riêng và Tây Bắc nói chung, án ngữ vùng Thượng Lào, Tây Nam Trung Quốc, Tây Bắc Việt Nam vì vậy Điện Biên Phủ là nơi mà cả ta và địch đều cố gắng chiếm giữ
- Vì vậy, Nava quyết định tăng cường cho Điện Biên Phủ biến nó thành căn cứ lục quân & không quân hiện đạilàm nơi quyết chiến chiến lược giữa ta và Pháp, xây dựng Điện Biên Phủ thành 1 con nhím khổng
lồ ở núi từng Tây Bắc 1 vec đoong ở Đông Dương
+ Trước mắt: Thu hút chủ lực ta và là 1 chiếc cối xay thịt khổng lồ nhằm nghiền nát bộ đội chủ lực của ta Tạo điều kiện cho quân của chúng hoạt động ở miền Nam và tiếp tục thực hiện những mục tiêu trong kế hoạch Nava Từ đó thực dân Pháp muốn kết thúc chiến tranh theo chiều hướng có lợi cho chúng
+ Lâu dài: Là pháo đài kiên cố để đối phó với khu vực Đông Dương, Đông Nam Á và TQ
+Thực tế Nava đã xây dựng Điện Biên Phủ thành 1 cứ điểm rất mạnh số quân Pháp lúc đông nhất lên tới 16.200 tên trong đó Điện Biên Phủ được chia làm 3 phân khu: Bắc, Trung tâm, Nam, có 2 sân bay: Mường Thanh, Hồng Cúm Ngoài ra Điện Biên Phủ có trận địa pháo, đồn bốt, hàng rào dây thép gai chằng chịt và nhiều vũ khí hiện đại như máy bay, xe tăng, đại bác, sung phun lửa, súng bắn ban đêm
*Điện Biên Phủ vừa mang tính chất phòng thủ, vừa mang tính chất tấn công Lúc đầu không nằm trong kế hoạch Nava, nay thành trung tâm, khâu chính của kế hoạch Nava
7 Tại sao ta chọn Điện Biên Phủ là điểm quyết chiến chiến lược?
- Điện Biên phủ mạnh nhất, biểu hiện cao nhất khả năng, ý chí của Pháp & Mĩ lúc đó
- Nếu ta đánh thắng địch ở Điện Biên Phủ thì kế hoạch Nava bị sụp đổ hoàn toàn và cuộc kháng chiến chống Pháp sẽ kết thúc thắng lợi
- Ta chọn Điện Biên Phủ là điểm quyết chiến chiến lược vì hiểu rõ địch, ta:
+ Địch: mạnh phòng ngự kiên cố, vũ khí hiện đại
Yếu: Ở rừng núi, xa đồng bằng …tiếp tế chỉ bằng đường hàng không
Vì vậy, nếu cắt được tiếp tế của địch, chúng sẽ bị cô lập, mất sức mạnh
+ Ta: Lực lượng đã phát triển về mọi mặt: Sau 8 năm kháng chiến chống Pháp thế và lực của ta lớn mạnh hơn nhiều Cuộc kháng chiến toàn diện của ta thu được nhiều thắng lợi quan trọng đặc biệt là hậu phương của ta ngày càng lớn mạnh liên tục mấy năm được mùa, đủ cung cấp lương thực , thực phẩm , quân trang quân dụng và nhiều nhu yếu phẩm khác để ta có thể mở chiến dịch Điện Biên Phủ
Trang 7Bộ đội của ta lớn mạnh không ngừng , có đại đoàn quân chủ lực, có các loại súng lớn như đại bác và cao
xạ pháo, sức mạnh kĩ thuật tác chiến không ngừng được nâng cao có đủ khả năng đánh được tập đoàn cứ điểm lớn như Điện Biên Phủ
Cuộc kháng chiến chống Pháp của ta được đồng tình ủng hộ của các lực lượng ưa chuộng hòa bình thế giới trong đó có nhân dân Pháp, đặc biệt là sự giúp đỡ to lớn của Trung Quốc và Liên Xô
* Ta chọn Điện Biên Phủ là điểm quyết chiến chiến lược là phát huy cái mạnh của ta, khoét sâu cái yếu của địch Thắng Điện Biên Phủ làm thất bại âm mưu, ý đồ của địch, quyết định chiến trường Đông Dương.
8 Tại sao nói: Thắng lợi ở Điện Biên Phủ có tác dụng quyết định hiệp định Giơnevơ 1954?
- Thực tế đã chứng minh chỉ đánh tan ý chí xâm lược thì địch mới chịu thương lượng, thực sự chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình
- Thắng lợi ở hội nghị chỉ thực hiện được khi ta đã mạnh, đã đè bẹp được ý chí xâm lược của kẻ thù
- Thắng lợi ở Điện Biên Phủ dã đạp tan ý chí xâm lược của thực dân Pháp, buộc chúng phải ký hiệp định Giơnevơ chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương