đề tài dự thi gvg cấp trường

Âm nhạc tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lí, năng lực hoạt động, phát triển thẩm mỹ và sự hiểu biết của trẻ, tuy nhiên qua điều tra thực trạng trẻ tại nhóm lớp, tôi thấ

rất gần gũi với trẻ và là hoạt động được trẻ yêu thích, hứng thú Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm Đối với trẻ, âm nhạc là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc, trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ khi nằm trong nôi, trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu Qua các những bài hát giúp trẻ thể hiện cảm xúc, ấn tượng về vẻ đẹp thiên nhiên,

đồ vật, cuộc sống, hiện tượng tự nhiên xung quanh Phát triển ở trẻ khả năng ghi nhớ lời bài hát, cảm thụ âm nhạc về nhịp, giai điệu và thị hiếu thẩm mỹ, tình cảm thẩm mỹ, đồng thời hình thành ở trẻ kỹ năng như: kỹ năng hát, vận động múa minh họa, vỗ tay

Âm nhạc tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lí, năng lực hoạt động, phát triển thẩm mỹ và sự hiểu biết của trẻ, tuy nhiên qua điều tra thực trạng trẻ tại nhóm lớp, tôi thấy nhiều bài hát trẻ hát chưa đúng lời, chưa đúng giai điệu, vận động múa còn hời hợt, cứng nhắc chưa biết kết hợp dáng, không tự nhiên, vận động theo các kiểu tiết tấu chưa chính xác Còn có trẻ chưa tích cực tham gia vào các hoạt động âm nhạc Do vậy, từ nhận thức tầm quan trọng và cần thiết của việc dạy âm nhạc cho trẻ, tôi đã tìm ra “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi B trường mầm non Sao Mai huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang” để dạy trẻ

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng biện pháp

Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, chính quyền các cấp đã tạo điều kiện và giúp đỡ nên lớp học đã có đầy đủ bàn ghế trang thiết bị để phục vụ việc giảng dạy

Các trẻ đã được tiếp xúc với hoạt động âm nhạc từ các độ tuổi trước nên trẻ

có một số kỹ năng hát, vận động, chơi trò chơi âm nhạc Đa số các trẻ đều thích các hoạt động âm nhạc

Bên cạnh đó còn có sự ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh trong việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trong lớp và ngoài lớp học, hỗ trợ mua đồ dùng học tập, dụng cụ âm nhạc, quyển sách âm nhạc Phối hợp cùng với cô giáo trong công tác chăm sóc- giáo dục trẻ Các cháu trong lớp đi học đều,

tỷ lệ chuyên cần cao, trẻ có nề nếp, thói quen tốt

Bản thân tôi là giáo viên có trình độ đại học sư phạm, biết sử dụng đàn organ, tích cực làm đồ dùng đồ chơi tự tạo, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình soạn giảng, luôn tích cực học hỏi đồng nghiệp, học trên các phương tiện đại chúng Tôi thường xuyên dự giờ, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp qua các buổi sinh hoạt chuyên môn để rút kinh nghiệm cho bản thân Tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng dạy âm nhạc trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

- Khó khăn:

Do diện tích lớp học chưa đảm bảo, số lượng trẻ tại lớp đông (36 trẻ), Một số trẻ khả năng ngôn ngữ còn hạn chế và chưa tích cực tham gia các hoạt động Còn có trẻ hát chưa chính xác, chưa đúng nhạc, vận động múa minh họa chưa thể hiện các động tác vận động, có trẻ vận động vỗ tay chưa chính xác,

có trẻ chưa chú ý nghe hát, kỹ năng chơi các trò chơi âm nhạc còn hạn chế

Phương tiện dạy học còn hạn chế nên việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy còn gặp nhiều khó khăn

kết quả khảo sát đầu năm như sau:

Nội dung

Xếp loại

1 Cảm nhận và thể hiện được cảm xúc trước vẻ

đẹp của cuộc sống gần gũi xung quanh và trong

tác phẩm âm nhạc

12/15 80 3/15 20

2 Có một số kĩ năng trong hoạt động âm nhạc

11/15 73,3 4/15 27 3.Thể hiện sự sáng tạo khi tham gia các hoạt

3 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

3.1 Giải pháp thứ nhất: Lựa chọn những bài hát, hình thức vận động, trò chơi phù hợp với chủ đề và lứa tuổi

Để nâng cao chất lượng dạy âm nhạc cho trẻ một cách có khoa học và có hiệu quả, bản thân tôi dựa trên kế hoạch giáo dục năm học của chuyên môn nhà trường để lập ra kế hoạch giáo dục của nhóm lớp phụ trách trong đó có nôi dung giáo dục âm nhạc Tôi đã lựa chọn những bài hát, những vận động, trò chơi phù hợp với chủ đề, phù hợp với lứa tuổi 3.2: Giới thiệu cho trẻ biết đồng dao và đọc cho trẻ nghe

3.2 Giải pháp thứ 2: Tích cực làm đồ dùng, đồ chơi âm nhạc

Đối với môn giáo dục âm nhạc có nhiều đồ dùng, dụng cụ âm nhạc, những đồ dùng

ấy đẹp, phát ra những âm thanh sôi động giúp cho bài hát hay hơn, thu hút được sự hứng thú của trẻ vào tiết học Để đạt được kết quả cao tôi đã chuẩn bị một số đồ dùng, dụng cụ tự tạo từ nguyên vật liệu dễ kiếm, dễ tìm từ những phế liệu thải để làm đồ dùng, dụng cụ âm nhạc và trang phục biểu diễn

Ảnh: Đồ dùng, dụng cụ âm nhạc và trang phục biểu diễn

3.3 Giải pháp thứ ba: Xây dựng góc âm nhạc trong lớp học và ngoài lớp học theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Giáo dục âm nhạc theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm sẽ tạo cơ hội cho trẻ hoạt động âm nhạc và trẻ cảm giác an toàn, thoải mái, thích thú Trẻ thường thích quan sát những gì quanh trẻ, khi trẻ thấy góc âm nhạc được trang trí phong phú đẹp với nhiều đồ dùng hấp dẫn, sẽ tạo cho trẻ cảm giác thích thú tìm tòi, khám phá Từ

đó phát triển ở trẻ khả năng tư duy, thẩm mỹ và sáng tạo

Đối với trẻ 4-5 tuổi, dạy âm nhạc trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng Việc dạy âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi chỉ thực sự có hiệu quả khi nó được tiến hành một cách thường xuyên, thông qua các hoạt động của trẻ ở trường mầm non trong đó có hoạt động âm nhac Một trong những biện pháp nâng cao chất lượng trong hoạt động dạy âm nhạc tốt nhất là: Giúp trẻ có điều kiện tham gia học tập Vì vậy tôi đã xây dựng riêng một góc âm nhạc trong lớp với tên gọi là “Bé yêu âm nhạc” để dạy âm nhạc và cho trẻ chơi vào các giờ hoạt động góc

Tôi bố trí vị trí góc âm nhạc như sau: Trong không gian chung của lớp học, tôi bố trí góc gần cửa sổ có ánh sáng tự nhiên và giúp trẻ có được trạng thái cảm xúc tích cực khi tham gia vào các hoạt động âm nhạc Do đặc thù của góc âm nhạc

là góc hoạt động mang tính động do đó tôi bố trí hợp lý để thu hút sự chú ý của trẻ khi tham gia vào hoạt động Ngoài ra tôi còn tạo ranh giới giữa các góc khi cho trẻ chơi, sau mỗi chủ đề tôi tổ chức cho trẻ cùng tham gia vào việc bố trí, sắp xếp lại góc để tạo cảm giác mới lạ, kích thích hứng thú của trẻ

Ảnh : Góc âm nhạc mang tên “Bé yêu âm nhạc” tại lớp mẫu giáo 4- 5 tuổi B

Ở góc âm nhạc tôi trưng bày các dụng cụ âm nhạc, dụng cụ biểu diễn, trang phục biểu diễn Đồ dùng ở góc âm nhạc cũng được tôi thay đổi theo từng chủ đề

Ví dụ chủ đề nghề nghiệp: Trang phục biểu diễn như áo dài, áo công nhân, áo bác sĩ các hình ảnh nghề nghiệp cho trò chơi âm nhạc Trẻ rất hứng thú hoạt động trong góc âm nhạc, tôi phải phân chia hợp lý và luôn chuyển số trẻ chơi trong góc

âm nhạc, để trẻ nào cũng được hoạt động trong góc Với những trẻ trong giờ hoạt động chung nếu trẻ còn yếu hoặc chậm hơn các bạn khi vào hoạt động góc tôi sẽ cho trẻ chơi ở góc âm nhạc nhiều hơn và quan tâm, hướng dẫn, động viên trẻ

Ảnh : Trẻ hoạt động tại góc “Bé yêu âm nhạc”

Đối với môi trường ngoài lớp học, tôi cùng các đồng nghiệp xây dựng khu

âm nhạc theo hướng lấy trẻ làm trung tâm mang tên “Đồ Rê Mí” với nhiều đồ dùng

tự tạo, trang phục biểu diễn, dụng cụ âm nhạc để trẻ được thay đổi môi trường hoạt động, trải nghiệm nhiều hơn Khu âm nhạc “ Đồ Rê Mí” ở vị trí thuận lợi với sân khấu rộng, đẹp và hấp dẫn trẻ Trẻ có thể hoạt động trong tiết học âm nhạc, biểu diễn văn nghệ, chụp ảnh kỷ niệm

Ảnh : Khu âm nhạc ngoài trời “Đồ Rê Mí”

3.4 Giải pháp thứ tư: Nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc trong hoạt động học

* Xác định nội dung trọng tâm: Để trẻ tiếp thu bài tốt và phát huy được hết khả năng của trẻ thì việc xác định nội dung trọng tâm là vô cùng quan trọng, tôi đã lựa chọn hoạt động để tiến hành giờ học và tuỳ vào nội dung trọng tâm của hoạt

động để lựa chọn các nội dung kết hợp cho nhẹ nhàng mà vẫn gây hứng thú cho trẻ Nếu bài hát đa số trẻ chưa thuộc bài hát, chưa hát đúng giai điệu bài hát thì tôi

sẽ tiến hành hoạt động dạy hát Với những bài hát đa số trẻ đã biết tôi sẽ tiến hành dạy vận động múa minh họa cho bài hát Các bài hát trẻ đã hát và vận động theo nhịp tốt thì chọn cho trẻ vận động vỗ tay

* Gây hứng thú giới thiệu bài: Để tạo cho trẻ sự tự tin thoải mái, hứng thú khi vào bài tôi dựa vào nội dung bài hát và tính chất, sắc thái âm nhạc để trò chuyện với trẻ, kết hợp sử dụng các loại rối, tranh ảnh, đồ dùng trực quan, thơ hợp

lý để dẫn dắt vào bài Làm như vậy sẽ tạo sự hấp dẫn cho trẻ, có tác dụng giúp trẻ nhanh chóng làm quen với bài hát

* Hoạt động dạy hát: Để tiến hành dạy hát có hiệu quả với một bài hát mới

trẻ chưa biết hát, tôi sẽ dạy trẻ thuộc lời bài hát mọi lúc mọi nơi, phù hợp với điều kiện và khả năng nhận thức của trẻ Trẻ học hát thông qua bắt chước cô giáo, nên tôi vừa hát rõ lời vừa bắt nhịp bằng tay để giữ tốc độ đều cho các trẻ hát

Khi cho trẻ hát với nhạc đệm, tôi hướng dẫn trẻ lắng nghe nhạc đệm để trẻ hát đúng lời, khớp nhạc Nếu trẻ còn sai lời bài hát, sai nhịp, sai nhạc thì tôi sẽ sửa sai cho trẻ Bằng hình thức cho trẻ hát theo tập thể, nhóm, tốp, cá nhân, tôi sẽ tạo điều kiện để các trẻ được tham gia vào hoạt động

Ảnh : Trẻ hát theo hình thức nhóm

* Dạy vận động ( múa minh họa, vỗ tay ): Dạy vận động theo nhạc giúp trẻ

phát triển cảm giác nhịp điệu, sự khéo léo, khả năng phản ứng nhanh Ngoài ra còn làm thoả mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ được bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn

bè Dạy vận động theo nhạc bao gồm nhiều hình thức: Múa minh họa, vỗ tay theo

các cách khác nhau ( vỗ tay theo tiết tấu chậm, vỗ tay nhanh, vỗ tay theo phách).

Cô giáo làm mẫu là biện pháp quan trọng nhằm mục đích cho trẻ tri giác toàn vẹn Nếu là hát kết hợp vận động vỗ tay theo tiết tấu thì tôi sử dụng các nhạc cụ: Xắc

xô, phách tre, song loan, mõ…tôi làm mẫu tiếng gõ, cách gõ ghép với lời bài hát, cho trẻ tập chậm rồi mới nhanh dần theo tốc độ bình thường

Ảnh : Trẻ hát theo các hình thức khác nhau

Khi trẻ vận động gặp khó khăn hoặc bị sai, tôi sẽ giúp đỡ, động viên và sửa sai cho trẻ theo cá nhân, nhóm Ngoài ra khi dạy vận động để phát huy tính sáng tạo của trẻ, tôi cho trẻ vận động theo ý tưởng của trẻ và ôn luyện các bài hát và vận động tại hoạt động góc trong lớp và ngoài lớp học

* Hoạt động nghe hát: Khi chuẩn bị cho trẻ nghe hát, tôi dẫn dắt trẻ nghe

nhạc bằng cách dùng lời lẽ hấp dẫn sinh động gây hứng thú, tò mò cho trẻ để giới thiệu qua hình tượng âm nhạc, tên tác phẩm, tác giả Phần giới thiệu cần ngắn gọn, lựa chọn sắc thái lời nói để thu hút trẻ, gợi nhu cầu muốn nghe ở trẻ, làm cho trẻ chuyển từ trạng thái của một dạng hoạt động trước đó sang hoạt động nghe hát Nếu hoạt động trước đó là trầm lắng thì lời nói để thu hút trẻ phải vang rõ, sôi nổi

Nếu hoạt động trước là sôi nổi thì lời nói phải âu yếm nhẹ nhàng Tôi thường đánh

đàn organ và hát để gây ấn tượng mạnh mẽ nhất, lôi cuốn nhất cho trẻ Sau đó ở các lần hát sau tôi sẽ dùng nhạc ghi sẵn ở đàn hoặc máy vi tính và hát kết hợp nét mặt, động tác minh họa thể hiện đúng phong cách tác phẩm

Ảnh: Cô giáo hát bài nghe hát và mời trẻ cùng hưởng ứng

* Trò chơi âm nhạc:

Đặc điểm của trẻ mầm non là “học bằng chơi, chơi mà học’’, do vậy trong hoạt động âm nhạc cũng không thể thiếu trò chơi.Trò chơi âm nhạc là trò chơi được tiến

hành bằng các yếu tố âm nhạc, vì vậy ngoài các quy định chung của trò chơi, tôi chọn cho trẻ thực hiện hình thức chơi có tác dụng phát triển năng khiếu Để trẻ chơi được trò chơi, tôi hướng dẫn trẻ luật chơi và làm mẫu thật rõ ràng để trẻ nhận biết cách chơi.Trò chơi âm nhạc được thực hiện trong giờ học tạo cho hoạt động nghệ thuật của trẻ thêm sinh động, vì vậy mà tôi đã xen kẽ tính chất trò chơi để hướng dẫn trẻ chơi hứng thú có tác dụng giáo dục âm nhạc Một số trò chơi âm nhạc tôi thường tổ chức cho trẻ chơi: Hóa đá, ai nhanh nhất, tai ai tinh, nghe tiết

tấu tìm đồ vật, ai đoán giỏi, giọng hát to giọng hát nhỏ

Ảnh : Trẻ chơi trò chơi âm nhạc “Thỏ nghe hát nhảy vào chuồng”

Ảnh : Trẻ chơi trò chơi “Ai đoán giỏi”

3.5 Giải pháp thứ năm: Dạy âm nhạc thông qua các hoạt động khác

Các hoạt động khác có thể lồng ghép dạy âm nhạc một cách tự nhiên và đạt hiệu quả như: Hoạt động học các lĩnh vực khác, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi…Với các tiết học như: toán, thơ, truyện tôi thường cho trẻ hát những bài hát có nội dung phù hợp với tiết dạy, phù hợp với chủ đề đang học để ổn định tổ chức cũng như gây hứng thú cho trẻ Trong các hoạt động khác như hoạt động góc, hoạt động ngoài trời thì tôi sẽ lồng ghép âm nhạc nhẹ nhàng,

Tổ chức lồng ghép âm nhạc trong các chương trình văn nghệ, ngày lễ hội trong năm học Ngoài ra tôi cho trẻ hát, nghe hát trong các giờ đón, trả trẻ để tạo tâm lý thoải mái cho trẻ Vào giờ ngủ của trẻ, tôi hát những bài hát dân ca, hát ru nhẹ nhàng cho trẻ nghe

3.6 Giải pháp thứ sáu : Kết hợp với phụ huynh trong việc dạy âm nhạc cho trẻ.

Tôi thường xuyên trao đổi trực tiếp với các bậc phụ huynh vào các buổi họp phụ huynh, vào các giờ đón trả trẻ, qua nhóm Zalo của lớp để tôi trao đổi kịp thời với các bậc phụ huynh về tình hình học tập của trẻ để gia đình và cô giáo cùng có biện pháp dạy âm nhạc cho trẻ Phối kết hợp với phụ huynh giúp

đỡ về nguyên vật liệu làm các dụng cụ âm nhạc với các chất liệu phong phú, cùng xây dựng góc âm nhạc ở lớp và khu âm nhạc ngoài trời Tôi thường giữ liên hệ với phụ huynh để nắm bắt thêm các thói quen, sở thích của trẻ khi ở nhà

dạy âm nhạc, tôi thường khuyến khích trẻ hát, vận động bài hát, chơi các trò chơi

âm nhạc cùng người thân, bạn bè khi trẻ ở nhà

3.7 Bồi dưỡng trẻ có năng khiếu, chú ý trẻ yếu kém

Trong những tiết dạy âm nhạc và các hoạt động khác, ngoài việc thực hiện tốt chức năng của một giáo viên tôi luôn chú ý quan sát những trẻ có năng khiếu và những trẻ còn yếu kém để có tác động phù hợp

Với những trẻ có năng khiếu: Tôi thường để cho trẻ được tiếp xúc với những bài hát hay, được tập hát, múa các bài hát, động tác có tính nghệ thuật cao Ngoài

ra tôi còn tổ chức cho trẻ luyện tập một số bài múa phụ họa cho cô để thực hiện trên tiết học, cho trẻ tham gia các chương trình văn nghệ do trường tổ chức Trên tiết học tôi thường cho trẻ lên biểu diễn cho cô và các bạn xem tạo không khí sôi nổi trong tiết học, lôi cuốn trẻ nhút nhát, yếu kém tham gia Phối hợp, trao đổi thường xuyên với phụ huynh cho trẻ nghe bài hát ở nhà, cho trẻ tham gia các lớp năng khiếu Từ đó giúp làm phong phú thêm vốn hiểu biết về âm nhạc của trẻ, giúp trẻ tự nhiên khi thể hiện ca khúc yêu thích

Với những trẻ yếu kém, nhút nhát, thiếu tự tin trong hoạt động âm nhạc: Tôi thường gần gũi trò chuyện cùng trẻ để nắm bắt được lý do, có biện pháp giáo dục phù hợp Trong các hoạt động âm nhạc tôi thường cho trẻ ngồi gần cô để dễ bao quát, sửa sai cho trẻ Tôi động viên trẻ lên biểu diễn cùng trẻ có năng khiếu để có

sự tác động qua lại, giúp trẻ tự tin hơn Khi trẻ lên biểu diễn tuy hát, vận động có thể chưa được thuần thục xong tôi vẫn dành cho trẻ lời khen, động viên nhẹ nhàng tạo cho trẻ tự tin hơn ở lần biểu diễn sau Trong các giờ đón, trả trẻ tôi cho trẻ cùng ngồi với cô, yêu cầu trẻ hát cùng cô hoặc cô hát trước trẻ hát sau theo cô

Để phát huy tính tích cực của trẻ trong mỗi hoạt động âm nhạc tôi luôn tuyên dương kịp thời những cháu hát đúng, hát hay, vận động thành thạo theo lời

ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn Khen, chê trẻ đúng mức, chính xác, công bằng với trẻ Tuyệt đối không chê trẻ, tôn trọng trẻ, nhẹ nhàng sửa sai đối với những trẻ thực hiện chưa đúng Việc dạy trẻ phụ thuộc vào việc giáo dục Do đó các nội dung các bài dạy không chỉ đơn thuần là một nội dung cần dạy cho trẻ mà còn là một phương tiện giáo dục Vì vậy tôi luôn quan sát và nhận xét xem trong quá trình hoạt động trẻ có hứng thú không ? Có tích cực không ? Tìm hiểu nguyên nhân vì sao để có hướng khắc phục Dần dần tôi đã khơi dậy ở trẻ cảm hứng âm nhạc, trẻ thích thú tham gia các hoạt động âm nhạc ở trường lớp

4 KẾT QUẢ

Qua hoạt động dạy trẻ đọc các bài đồng dao tôi nhận thấy ngôn ngữ của trẻ phát triển rõ rệt Khả năng diễn dạt câu của trẻ rõ ràng, mạch lạc hơn Trẻ được mở rộng kiến thức và có thêm hiểu biết về đồng dao, các trò chơi dân gian, các phong tục truyền thống của dân tộc