Trải qua ba ngày lễ hội với đủ các nghi lễ hết sức trang trọng, đậm nét giá trị văn hoá truyền thống độc đáo cùng với các hoạt động vui chơi náo nhiệt, người dân Bình Đà - Bình Minh v[r]
Trang 1L h i Bình ội Bình Đà, Bình Minh, Thanh Oai, TP Hà Nội - Nơi hội tụ của Đà, Bình Minh, Thanh Oai, TP Hà Nội - Nơi hội tụ của , Bình Minh, Thanh Oai, TP H N i - N i h i t c a à, Bình Minh, Thanh Oai, TP Hà Nội - Nơi hội tụ của ội Bình Đà, Bình Minh, Thanh Oai, TP Hà Nội - Nơi hội tụ của ơi hội tụ của ội Bình Đà, Bình Minh, Thanh Oai, TP Hà Nội - Nơi hội tụ của ụ của ủa khí thiêng sông núi
07/04/2014 12:00:00 SA Tin tức - sự kiện
Bình Đà - Bình Minh - Thanh Oai -TP Hà Nội một làng Việt Cổ nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội chưa đầy
20 km Hàng trăm năm nay từ ngày 26-2 đến 6-3 âm lịch diễn ra Lễ hội Bình Đà thờ Thánh Tổ Lạc long Quân (đền nội) và Linh Lang Đại Vương (đình ngoại) Con cháu khắp mọi miền đất nước, người xa quê hương đất Việt đã tụ hội về đây để tri ân Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân vị Thánh của dân tộc đã có công khởi dựng nên đất nước của con cháu Lạc Hồng và tham gia các hoạt động tín ngưỡng văn hoá truyền thống đậm nét độc đáo, mỗi người càng thấy tự hào hơn và có trách nhiệm đóng góp xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp.
Bí thư Huyện ủy Phùng Thị Hồng Hà cho biết: “Lễ hội truyền thống tạo thành sức mạnh đoàn kết cộng đồng, là môi trường giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa cho các thế hệ sau này Chính vì vậy, sức hút của Lễ hội Bình Đà - Bình Minh - Thanh Oai - TP Hà Nội từ nhiều năm nay đã và đang vượt khỏi phạm vi làng, xã
và để trở thành trung tâm sinh hoạt văn hoá lễ hội truyền thống tương xứng vị thế di sản văn hoá phi vật thể cấp quốc gia, đồng thời cuốn hút cộng đồng từ nhiều vùng, miền trong cả nước về chiêm bái, vì vậy, năm nay lãnh đạo huyện và ngưòi dân Bình Đà nâng cấp lên thành lễ hội cấp huyện”.
Khơi nguồn tri ân bậc tiền hiền khai sơn lập quốc
Trang 2Từ truyền thuyết đến chính sử sau này đều ghi Đền
thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân nằm trong vùng châu thổ sông Hồng thuộc xã Bảo Cựu - Phủ Ứng Thiên - thuộc Trấn Sơn Nam Thượng, vùng đất phía nam thành Thăng Long, có sông Đỗ Động giang chảy qua (Nay là làng Bình Đà, xã Bình Minh, huyện Thanh Oai - Hà Nội) Đền thờ nhìn về hướng Tây có núi Tam Thai (nay là khu
Ba Gò) Theo truyền thuyết trong vùng và những dấu tích
cổ còn lại, đây là nơi đặt mộ của Quốc Tổ Lạc Long Quân Từ huyền thoại đi vào tâm thức lịch sử của cộng đồng; vị Thánh được phụng thờ ở đền là Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân đã có công khai sơn khởi dựng và theo truyền thuyết ngài đã sinh ra các Vua Hùng tiếp diễn cho một cội nguồn văn hoá về buổi đầu dựng nước của người dân Lạc Việt Nhờ đó ý thức gắn kết của cộng đồng qua hàng nghìn năm đã trởthành bệ đỡ cho các truyền thống quý báu mang bản sắc Việt
Đền được xây dựng từ thời cổ xưa, đã nhiều lần được trùng tu phục dựng sau mỗi kỳ bị giặc dã đốt phá, hủy hoại Dấu ấn thời gian chỉ còn lại qua những tấm bia thời Lý, thời Lê Trung Hưng Đến thời Khải Định (1918) Đền được trùng tu với quy mô hoành tráng Từ năm 1980 đến nay được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, ngành văn hóa, nhân dân làng Bình Đà xã Bình Minh và bà con
xa quê cùng công đức xây dựng lại ngôi Đền trên nền thiêng cũ Đặc biệt từ năm 2009, chuẩn bị Đại lễ 1.000 năm Thăng Long, Đền được phục dựng quy mô hoàn chỉnh, trở thành một di tích lịch sử, văn hoá bề thế càng
có sức hấp dẫn du khách bốn phương
Đền tọa lạc trên khuôn viên 10.000m2, cửa Đền nhìn ra hướng Tây, đồng điền nhô lên Ba Gò (Bảo Hoa, Tam Thai) mang dáng hình hổ phục, nơi đây tương
Trang 3truyền là nơi mộ táng Lạc Long Quân Xa xa dòng Hát giang lung linh có mầu cẩm thạch, đôi bờ mềm mại lúa ngô, trông lên Tản Viên vời vợi một mầu xanh như thách thức với thời gian nắng khát, mưa nhuần Phía Nam có dòng Đỗ Động giang bắt nguồn từ sông Hát như chiếc đai ngọc lượn vòng rồi xuôi giữa làng, trở thành long mạch linh thiêng Kèm theo đó nước từ 6 hướng đổ về Đình Găng, Cầu Hội giống như những con rồng đang uốn lượn (lục long chầu hội) Phía Bắc chùa Bụt Mọc nằm giữa mênh mang cánh đồng Cổ Lõi nơi tiềm ẩn những di sản quý báu từ thời Hùng Vương dựng nước (trống đồng, trầu vàng, cau vàng được tìm thấy năm 1984) Phải chăng khí thiêng sông núi đã hội tụ về đây tạo nên vùng cát địa
Kiến trúc cổ và lễ hội in đậm bản sắc văn hóa, nghệ thuật độc đáo
Quần thể di tích Đền gồm: Đệ Nhất Cung (Thượng Cung hoặc Hậu Cung) đặt phù điêu giá tượng long ngai Lạc Long Quân và Đệ Nhị Cung (Tiền Tế) đặt đồ thờ (tế tự); Đệ Tam Cung (nhà Đại bái) là nơi tế lễ, chính giữa cửa treo bức hoành phi sơn son thiếp vàng với hàng đại
tự "Vi Bách Việt Tổ", tạo thành hình chữ Đinh, cùng 2 dãy Tả Mạc và Tiền Môn (Đệ Ngũ Cung) Tất cả Đại Đình ôm gọn lấy Phương Đình (Đệ Tứ cung) tạo thành hình chữ Quốc Hai bên Tả mạc đường bệ bao lấy khu sân gạch rộng lớn, trước Tiền môn là sân ngoài kề bên ao
ngào ngạt dâng hương Những công trình này khang trang, mang đậm bản sắc kiến trúc phương đông Trong Đền còn lưu giữ nhiều cổ vật quý như: thần phả, sắc phong, bia ký, chuông đồng, đồ tế tự, hoành phi, câu đối… Độc đáo nhất là bức phù điêu với nét chạm khắc
Trang 4tinh xảo trên nền gỗ được sơn son thiếp vàng, miêu tả cảnh Lạc Long Quân cùng văn võ bá quan xem hội đua thuyền, tái hiện sống động cảnh sinh hoạt thời đại Hùng Vương; Chân dung Lạc Long Quân ngự trên ngai vàng, đầu đội vương miện chạm hình "lưỡng long chầu nguyệt" với khuôn mặt hiền từ, phúc hậu, mình khoác áo long bào, vóc dáng bệ vệ, oai phong Theo tương truyền, bức phù điêu được lưu giữ gần chục thế kỷ, được tu tạo nhiều lần song vẫn giữ nguyên kiến trúc cổ xưa, tạo nên giá trị độc đáo, quý hiếm Là kết tinh văn hoá hàng nghìn năm của dân tộc Giá trị văn hoá vật thể, phi vật thể của Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân (Đền Nội) đã được Bộ Văn hóa thông tin cấp Bằng Di tích ngày 13-3-1985
Trước đây Lễ hội truyền thống Bình Đà mở từ ngày 26-2 đến ngày 6-3 âm lịch Những năm gần đây, theo Quy chế tổ chức lễ hội của Chính phủ, Lễ hội Bình Đà thờ Thánh Tổ Lạc Long Quân tập trung trong 3 ngày (Từ ngày 4-3 đến ngày 6-3 âm lịch) Mùng 4 giáp hội, sáng sớm cửa Đền rộng mở để cử hành lễ mộc dục Thánh vị Mùng 5 ngay từ sáng sớm, trống chiêng nổi 3 hồi 9 tiếng báo hiệu cuộc thi xôi chè làm vật phẩm dâng Thánh, hóa
mã năm cũ và lễ đại tế Buổi chiều trống chiêng, sênh tiền, đàn sáo lại nổi âm vang, dân làng sửa soạn cuộc rước kiệu
“giao hoàn” Đây là cuộc hành lễ rước sắc với 3 kiệu cùng các đội rồng, lân từ đền Nội ra đền Ngoại Người dân cho rằng, trong cuộc rước này, sắc của bố (Lạc Long Quân -Quốc Tổ) gửi con đi đánh giặc giữ nước Con (Đại vương Linh Lang) là biểu tượng của thế hệ tiếp nối dòng dõi Quốc Tổ Đám rước náo nhiệt với đội kiệu trang nghiêm kèm theo có đội múa rồng, múa lân cùng hàng ngàn dân chúng hò reo, náo nhiệt Xế chiều, sau khi hoàn tất tế lễ ở đình ngoại, cuộc rước tiếp thêm ba kiệu thờ Đại vương Linh Lang rồi mới từ đền Ngoại quay về đền Nội Đây là
Trang 5đám rước lớn nhất trong suốt diễn trình lễ hội Ngày 6/3 chính hội, buổi sáng dân làng trọng thể thành kính cử hành
lễ đại tế Quốc Tổ Lạc Long Quân, với lễ vật cúng chay cùng với lời "chúc văn" trầm hùng, xen trong tiếng chiêng, trống, sáo, nhị hoà tấu âm vang Khoảng 10 giờ sáng, nghi
lễ đặc sắc nhất lễ hội với cuộc rước bánh vía (bánh thánh)
từ Đền nội ra giếng ngọc (giếng chùa cả) để làm lễ thả bánh, một nghi lễ bí truyền đầy hấp dẫn, ít lễ hội có được Buổi chiều, lễ hội kết thúc với cuộc rước lễ "Hoàn cung"
từ Đền thờ Quốc Tổ (Đền nội) ra Đền ngoại
Trải qua ba ngày lễ hội với đủ các nghi lễ hết sức trang trọng, đậm nét giá trị văn hoá truyền thống độc đáo cùng với các hoạt động vui chơi náo nhiệt, người dân Bình Đà - Bình Minh và du khách thập phương trẩy hội,
ai ai cũng chung niềm tin vào sự linh thiêng của Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Thánh Vương Linh Lang thành hoàng, xen lẫn tâm thức ngưỡng vọng
Lễ hội Bình Đà Bình Đà Bình Minh Thanh Oai
-TP Hà Nội hàng trăm năm qua vốn là môi trường sinh
hoạt văn hoá độc đáo, cuốn hút các thế hệ khắp vùng trung du Bắc Bộ Đây là không gian linh thiêng mà gần gũi, dung dị nhưng trang nghiêm tỏ lòng thành kính tri ân của các thế hệ con rồng, cháu lạc với Đức Quốc Tổ của dân tộc trong buổi đầu dựng nước
PGS - TS Bùi Quang Thắng, Viện Nghiên cứu Văn hóa nghệ thuật Việt Nam: “Viện phối hợp với UBND
huyện tạo 3 điểm nhấn tạo khác biệt của Lễ hội Bình Đà
- Bình Minh - Thanh Oai - TP Hà Nội năm nay Ngoài phục dựng những lễ nghi từng chương theo dòng lịch sử, các phong tục cổ truyền độc đáo, còn trình diễn nghệ
Trang 6thuật thư pháp của nhóm nghệ sỹ đương đại, trình diễn ánh sáng, âm thanh hiện đại trước mặt tiền Đền thời Quốc Tổ Lạc Long Quân và phục hồi trình diễn nghệ thuật đốt cây bông truyền thống
Ban Tổ chức Lễ hội Bình Đà