Tài liệu Thăng long Hà Nội trong ca dao ngạn ngữ (phần 7) pdf

Nhất cay là giống ớt Đỉnh Nhất thơm là mướp làng Quỳnh, làng Mai Su hao Quang Ba hơn ai Hoa lợ Phú Diễn chen vai trắng ngà Cải canh mát bãi Duyên Hà Đông Dư cải nén mãn mà hương quê Nhat

Thăng long Hà Nội trong ca dao ngạn ngữ - 7 Nhà xuất bán Hà Nội - 2002

Giang Quan suu tam, bién soan

(In lân thứ hai có bô sung, sửa chữa)

Phan 7 - Ca Dao

410 Ngồi vui kể chuyện qué nha

Rau tươi quả ngọt đồng ta ngoại thành

Làng Đăm cải biếc màu xanh

Làng Hân cà bát tru cành xum xuê

Rau thơm đât Láng quen nghề

Hành tươi Mai Động, Yên Khê day đồng

Bắp cải Phù Dực sớm trông

Yên Mỹ nổi tiếng cà hồng xưa nay

Yên Viên có món măng tây

Lại thêm cải tiếu ngọt thay hối mình!

Nhất cay là giống ớt Đỉnh

Nhất thơm là mướp làng Quỳnh, làng Mai

Su hao Quang Ba hơn ai

Hoa lợ Phú Diễn chen vai trắng ngà

Cải canh mát bãi Duyên Hà

Đông Dư cải nén mãn mà hương quê

Nhat Tan cai trang ven dé

Muốn thầm cải củ thì về Lĩnh Nam

Tỏi tây, xà lách Xã Đàn

Đạu trạch, đậu vàng, đậu đũa Vĩnh Tuy

Muống non xơ mới Thanh Trì

Rau cần làng Sét xanh rì bờ sông

Bí xanh, bí đó đầy đồng

Cổ Loa, Tâm Xá, Nam Hồng chứ đâu

Khoai tây mời tới làng Ngâu

Thôn Quang đưa chuột giữ mẫu quê hương

Vùng rau đã kể tỏ tường

Bây giờ đất quả đưa đường vào thăm

Cam Canh, bưởi Cáo, vải Bằng

Tiếng đôn xưa vẫn còn vang quê nhà,

Chuối Giang Biên, chuối Trung Hà

Sông Hồng, sông Đuống phù sa đắp bồi

Cổ Loa mít chín thơm trời

Thanh tiên lại có trầm bủi trên cây

Song mai Đông Mỹ quỷ thay

Rừng dừa Hải Bối khen tay người trồng

Thôn Văn ngọt nước nhãn lông

Trưa hè Hoàng Liệt, Bắc Hồng xem dưa

Bưởi đường Vạn Phúc từ mua

Vườn chanh Trung Phung hoa dua trang canh

Tây Hồ quất đó trời xanh

Mề Trị chín mọng cam sành làm duyên Xuân Đỉnh tốt giống hông xiêm

Đầu tây ở Dịch Vọng Tiền mình ơi

Nghi Tam lắm táo, nhiều roi

ổi ngon Quảng Bá, Quỳnh Lôi mới vào

Trung Hà đã quy chanh đào

Lại sai đu đủ ngọt ngào quê ta

Mấy vần chắp nhặt nồm na

Hoa thơm quả ngọt ai mà chẳng yêu

Minh vê ươm hạt cho nhiều

Chiết cảnh gây giống, sớm chiêu ta sang Trồng cây cho rợp đường làng

Xe rau chạy giữa hai hàng cây xanh

Rau tươi, quả ngọt ngoại thành

Bốn mùa xanh bãi, đỏ cành quê hương,

411 Vừa nghe tàu điện rung chuông

Leng keng đánh thức màn sương Tây Hồ Đường vui rộn bánh xe bò,

Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau

Hỏi mình; - Chuyên chớ về đầu

Ngụy trang xanh ngắt một màu thế kia?

Rang: - Rau Quang Ba day ma,

Rau vào xỉ nghiệp, rau ra chiến trưởng Rau tỉnh, rau nghĩa quê hương

Lại đây, đấy một đoạn đường hộ rau

412 Chang thom cũng ngát hoa chanh

Chẳng giỏi cũng gái ngoại thành Thủ đề

Ra tay chẳng phải tay vừa

Lam chiêm chiêm vượt, làm mùa mùa hơn, Chẵn nuôi vừa khéo vừa khôn

Quanh năm gà lợn xuất chuộng quanh năm Thao trường cũng gắng cũng chăm

Veo veo đường đạn thằng bằng vòng mười,

Việc quần nào chịu thua người

Cũng tay súng thép giữ trời quê hương, Điện về điện sáng làng thôn

Cũng tay điều khiển máy bơm may nghiền Siêng làm thì học cũng siêng

Người vào lớp bảy, người lên lớp mười, Mấy ky đấu kiếm, thi bơi -

Chưa tài mà cũng khối người võ tay

Đêm chèo giọng hat chưa hay

Vẫng qua sông Đuống đã say sông Hồng Bốn mùa tươi áo nâu sông

Việc nhà việc nước gánh gồng đôi vai, Trai tài gái đã kém ai

Chang thơm cũng ngát hoa nhài hoa chanh

Chẳng giỏi cũng gái ngoại thành

Gái mà như thế, khối anh giật mình!

413 Rau Lĩnh Nam nấu suông mà ngọt Bưng bát cơm đơm một muốn hai

Trưa nay vừa bức vừa oi

Hải nhanh cho kịp gửi nơi trận tiên

Ca mudi xdi, rau dén, cai trang

Tuy ddn sod nhung tham tinh dan

Sớm chiều em tưới em cham

Cho rau mượt lá, anh ăn mát lòng

Anh giữ súng phòng không vững chắc

Em trồng rau xanh ngắt trên đồng

Rau tiếp luống, đạn lân nòng

Giặc nào thoát khỏi trong vòng tay ta,

414 Nhằm ai hoa thắm lòng tay

Ngát hương HỮU Tiệp mà say Ngọc Hà Hoa thơm dài áo sẻ tả

Thơm thơm lá phiểu của ta của mình,

Nhắn ai ươm ngọn dâu xanh

Tơ vàng Tầm Xá uốn quanh sông Hồng,

Ví dù con bế con bỗng

Phiếu tươi nét chữ đẹp lòng cá đôi,

Nhẫn ai chèo lái ngược xuôi

Thuyén qua Thal Thay dung nol bén Chem

Cảm sào quen lại thêm quen

Hẹn năm ba hẹn: chờ quên phiếu bầu

Nhắn ai se chỉ bấy lâu

Tay HO van vit tram mầu tơ vương

Có đi chúng lỗi chúng đường

Chờ chung là phiếu mà vương chí hồng

Nhắn ai quê ở bên sông

Phủ Viên cau thắm trầu không mấy mùa Phiếu bầu buổi sớm hay trưa

Để trầu cau gửi cho vừa lòng ai,

Nhắn lời xin giữ lấy lời

Mừng ngày bầu cử thêm vui xóm làng

Ước gì nẵng đỡ hanh vàng

Để ai nghiêng nón qua làng cùng đi

415 Ai về Giáp Nhị năm xưa

Chê ao thối đặc, chẽ mưa ngập làng Chê nhà mãi dột, vách tần

Chê lúa mọc mậm đầu làng cuối thôn, Giờ về Giáp Nhị một hôm

Khen rau muống tốt nhiều hơn lá rừng Khen ao lắm cá vẫy vùng,

Khen nhà ngói đỏ như vụng hàng nồi

Khen trường mới dựng xinh tươi, Khen loa đã bắc tửng nơi từng nhà

am no vul tré vul gia

Sản xuất càng mạnh còn là đổi thay

Bồ không hạt thóc, trồng mong từng ngày

Vui sao tháng tam ngày nay:

Thóc chiêm vừa vợi đã đầy Nam Ninh,

Bén mầu luống cải lên xanh

Ngô thơm rùi nẵng để dành riêng hai

Mới ra mẻ gạch lò ngoài

Nhà ai cuối xóm đã tươi mái hồng

Đâm trong sen hái vừa xong

Đầy sân hợp tác sen hong nẵng vàng

418 Quê ta đẹp quất Tây Hồ,

Tơ vàng kén mượt đầy bồ Tứ Liên,

HữU Hưng dệt lụa hoa hiễn

Cô bay bướm lượn in trên lụa đào,

Cam Canh, bưởi Mô ngọt ngào,

Mát lòng cải bắp, su hào Trung Kiên

Minh về Nguyên Xá mà xem

Vườn hồng trĩu quả, chuối nêm kin lang

Mé Tri thom gao tam xoan

Dự hương, gié cảnh thốc vàng như tơ,

Gửi người dệt bộ bài thở

Phung Khoang gam dep con chd tay ta

Cốn Vòng nức tiếng gần xa,

Cau non Dịch Vọng, tiếng gà thôn Viên

Đường vào Cổ Nhuế vẫn quen

Máy khẩu rộn rã, mía chen vai người,

Hai Xuân như đẻ sinh đôi

Cánh diều chúng sảo, mương khơi chúng đào

Trên mình xanh thắm bí đao

Dưới Ea lúa tốt khác nào rừng xanh

Vải thiêu đỏ rực đầu cành

Thơm mùi cam Cáo, ngọt canh đậu Giàn

Xuân La lợn béo bao đàn,

Trằng phau cá lội, dịu vàng khoai tây

Mình về ta nắm lấy tay

Ta dặn câu này mình chớ có quên;

khỏa chèo mình ngược bến Chèm

Viếng Lý Ông Trọng, hoa chen mái định

Gis Chém ai gói xinh xinh

Năm nem làng Về đậm tình quê hương

Chuối Sù mập qua tram vườn

Sang thu hương chuối quên hương cốm Vòng Hoa đào dệt lối Nhật Tân

Yêu quê hoa nở đầy sân lua dao

ở đầu hợp tác công cao

Rẽ vào Quảng Bá xem nào đầu hơn,

Rau xanh kín bãi kín vườn

Hương sen thoang thoảng cho thơm tóc mình Tung tăng đàn cá lượn quanh

Ta giăng lưới bạc rung rinh mặt hồ

Quên sao giấy điệp Nghĩa Đồ

Tiếng chày nên sợi, câu hò nhặt khoan

Ai xeo cho giấy mịn màng

Đẹp màu tranh mới xuân sang quê nhà

An Phú dẻo kẹo mạch nha

Lon hồng da rnượt như là trong tranh

ở đầu thơm hung thơm hành

Có về làng Láng cho anh theo cùng

Theo ai vai gánh vai gỗng

Rau xanh níu gót bóng lông sông Tô

Trời cao lông lông sao cờ

Phi lao vi vút đôi bờ Nhuệ Giang

Trập trùng nhà máy công trường

Đỏ tươi mái ngói, mây vờn khói bay,

Lòng ta như tỉnh nhữ say

Minh nghe! Kìa tiếng máy cây xa xa

Quê ta đẹp lãm quê ta

Trăm mầu nghìn sắc quê nhà: Từ Liêm

419 Hà Nội là trái tin ta

Trải tìm đất nước, gần xa giữ gin

Mày mà đụng đến trái tìm,

Sóng căm thù sẽ nhận chìm mày ngay,

Dd chén ham mét may bay

Văn còn sẵn hố đợi mày ở đây

420 Hai ngày rụng sáu máy bay

Chết cha thẳng Mỹ hai ngày lỗ toi

Như gà phải gió

Như chó bị mưa

Mặt mày ngơ ngác như cua gãy càng

Cua gặy cảng lang thang bụi cỏ,

Tổng Giôn ngôi như chó cụt đuôi,

Leo vào Hà Nội mà chơi

Gãy càng còn lắm, cụt đuôi còn nhiều!

Năm mươi tư chiếc đã ra đất bùn

422 VÌ ruồi lốm đấm là "con ma” ép bốn

Tiếng rít như lợn là thẳng "thần sấm” ep trăm linh năm

ep gi thi ép

Than gi thi than

Năm rnươi tư chiếc

Tao ep dưới chân

Tao còn dang dol ep than mét tram!

423 Hoan hé s6ng Duéng séng Héng

Khép vành đai lửa phòng không diệt thủ,

Chau con Thanh Giong rat cir

Quật rơi bốn qua đứ đừ chết ngay

Tóm cổ giặc lái máy bay

Giới đi rong phố, biết tay anh hùng

424 Trên trời trắng sáng như gương

Dưới trời đèn thắp đỏ đường số Năm

Vui như tháng tám hội rằm,

Rào rào tiếng cuốc tiếng đầm hòa vang

Ta đào hầm hố sẵn sàng

Như ngày kháng chiến cả làng đánh Tây

Giặc Mỹ mà lên vào day

Người chôn xác lũ chúng mày là ta!

Rên rằng tiếng cuốc gần xa,

Hế sâu theo nhịp lời ca cầu hò,

Giặc Mỹ mày còn thua to,

Thua từ nhát cuốc, câu hồ thua đi

425 Bom nào dọa nổi Gia Lãm

Lửa cao cháy bỏng hờn căm trong lòng,

Chiến công thôi thúc ruộng đồng

Đường bừa chống Mỹ trâu vòng thêm nhanh,

Mau lên tay cấy lúa xanh,

Thép mai thủy lợi, biến thành nhất gươm,

Tay cây tay súng căm hờn

Đánh cho giặc Mỹ rụi xương đất này

426 Nghe đồn mình giỏi làm bào,

Tiên Phong, Thuận Tốn minh theo kip rồi,

Quê ta đang kén rmmột người,

Nuôi bèo mùa nực muốn mời mình sang,

Minh - thanh niên ba sẵn sàng,

Chẳng lo xa xóm lạ làng mà chê

Minh sang ta dan thém tre,

Đóng xe Bốn Bắc khi về tặng theo

Phal dau vi qué minh ngheo,

Đôi vai giải phóng chưa theo kịp người

Xe nay cha đáng mấy mươi,

Minh muốn học đóng, ta thời chỉ cho,

Có bèo, lúa tốt bông to,

Có xe thêm sức vui mùa lập công,

Quê ta chống Mỹ, chung lòng,

Đánh giặc trên đồng, kinh nghiệm giúp nhau,

427, Thạch Bàn năm ngoái tốt đay

Đay trồng chống MỸ năm nay tốt nhiêu Năm ngoái mậu dịch trói heo

Sdi manh day đút nó kêu váng đồng

Năm nay trói giặc phi công

Quấn mấy mươi vòng chẳng phải nối thêm!

428 đay Câu Bây tưởng cây tre mọc,

Ngô To Khê vượt nóc đỉnh làng

Cả Sủi sảnh với quạt nan,

Ca Han quả tựa bát đàn, kém chỉ!

Rau Giỏng mớơn món xanh rì

Khiến xe mậu dịch đi về ngày đêm

Lợn thôn Hội đánh tiếng ghen

Kêu lên, các huyện bốn bên giật mình!

429, Cầu Long Biên qua trải về phải

Bãi sông Hồng thoại thoải ngàn dâu

Qua sông nhớ mấy nhịp cầu

Được tằm nhờ mấy lứa dâu sông Hông

Nhớ công mẹ bón em trông

Tầm lại tốt giống, dâu trồng tốt phần

Trăng ngà rải lụa sóng Ngân

Tơ vàng mượt bóng lụa vẫn sông Hồng

430 Guỗng ươm vang khắp gần xa

Vang lần Ngọc Thụy vang qua Bồ Đề

am ầm pháo chuyển trên đã

Sông Hông chảy réo vẫn nghe tiếng quỗng,

Khách đi ngợ ngẩn trên đường

Hỏi đây nhà máy hay trường luyện kim?

- Thạch Cầu chỉnh thực thôn em

Nghề tắm, tay ngọc vốn quen se vàng,

431 Bèo lan khắp cánh đồng Cầu,

Như ai ném cấm đậm mầu xanh xanh

Gió đưa bèo cuốn vòng quanh,

Bèo ôm chân lủa, lúa xanh che bèo,

Nhờ hôm rét rúm vắng mèo,

Chân lội xuống nước, rét trêo tận tai,

Tổ bèo không vắng một ai -

Ngại chỉ sương ướt áo ngoài, vẫn tươi

Những chiều hanh nút làn môi,

Hết san lại võ gấp đôi mọi ngày

Tin về bắn rụng máy bay,

Bèo ôm kín ruộng, nở đầy đồng ta

Đông Cầu ai có thăm qua,

Túi rong mang nặng lời ca tổ bèo,

432 Người đi những ngắm cùng trông

Chị Học đi học, học không ngại ngùng

Buéng tam cé ca manh tre, lang san

Thiểu dâu ta xuống Quảng An,

Ta về Tứ Tổng, ta sang Bắc Cầu

Ngủ rồi tầm dậy ăn dâu

Vương đầy bụng kén, khắc sâu căm thủ

Khen đây thủy lợi gần ngang Phương-Trủ

Ai về thăm Cổ Loa xưa

Thị đua nuôi lợn giỏi như thôn Nhôi

Nghin nam mo ude đây rồi

Thay chân giã gạo, thay trời làm mua Điện về, máy chạy sớm trưa

Mẹ già sáng mắt, con thơ sáng lòng,

Kim Chung, Uy No, Nam Hong

Đôi vai nhẹ gánh, thêm công cày bừa Nhớ sao nhớ mãi năm xưa

Bác vê thăm huyện đến giờ chưa quên Chưa quên lời hứa - niềm tín

Đã ghi vào đạ, đã in vào lòng

Sao cho đồi bãi, ruộng đồng

Thành vựa thóc lúa, thành rừng cây xanh, Bac mau fa dat Déng Anh

Lam theo lời Bác, đất thành tốt tươi

435 Đường hào luôn giữa xóm Binh,

Xuyên qua xóm Nội uến quanh xóm Hà Súng trường đón hướng cây đa,

Đại liên ngóc cổ vươn ra phía cầu

Đường hào, ụ súng nối nhau

Giữ đồng lúa thắm, giữ bầu trời xanh

Đất này là đất Đông Anh

"Thần sấm” mà đến sẽ thành thần thiêu!

436 Thấy em là gái Thụy Lôi -

Chăn nuôi dù khỏ gấp mười vẫn chăn

Mới đầu lợn thiếu thức ăn

Như trâu đòi cỏ, như tâm đói dâu

Quê em giờ đã dân đầu

Lon nudi trén dat bac mau van to

Anh vô năm liệu bảy lo

Thời này nuôi lợn không to cũng hèn!

437 Sương reo lắc rắc cành tre,

Mặt hồ lấp lành sao khuya đỉnh trời

Đoàn trâu đủ mặt đây rồi,

Téa tram mặt ruộng sục sôi bùn lầy

Trâu đi! Ta báo trâu này,

Quê ta giặc bắn ban ngày ban dém

Cam thủ giặc Mỹ chất thêm

Cùng trâu tranh thủ làm đêm làm ngày Trâu ờ trâu ơi,

Thus xifa Thanh ốc ta xây,

Nỏ thần ta bắn tan thây quần thù,

Ngày nay vâng lệnh Bác Hồ,

Cổ Loa rầm rập tiếng hò xuất quân

Trau ở trâu di,

Cày đêm, trâu chớ ngại ngần,

Đất này dang théc theo chan anh hung Vầng dương sáng tỏa phía đông,

Bác Hồ chắc cũng đèn chong đêm dài, Mùa này thẳng Mỹ, thẳng trời,

Lại nghe tiếng Bác ấm vui quê nhà

Bác vừa kêu gọi hồm qua,

Sáng nay ruộng đã thấm ba lượt cày

438 Xách khoai ra đến làng Sẵn,

Nhịn khoai, mấy chị cứ lần ra cười;

- Khoai đầu to quá bình vôi?!

Thưa rằng: "Khoai của xóm Nhỗi mẹ cho Năm nay khoai được mùa to

Sao gan bay ta nich kho, chat nha”

Xách khoai mỏi cánh ai cha!

Năng như đạn phảo, khoai ra chiến trường

439 Anh vươn đôi cánh che dau

Em canh tam ngủ cho sầu cho giả

Kẻ thù đến phả quê ta

Anh như én bạc, em là pháo binh

Quê em Tâm Xá, Đông Anh

To vương mát lối, cửi canh rên nhà

Bản tan "thần sấm”,

Nghiêng cảnh anh qua

Bóng anh soi bóng lụa là quê em

440 Ai về Dục Tủ cùng em

Mà ngắm bở thửa, mà xem bờ vùng,

Đồng em như tấm thảm nhụùng

Bở như dải lụa thêu từng cánh hoa,

Mương gần nổi với mương xa

Cổng chìm cống nổi nước ra nước vào,

Đường đi mát bóng xoan đào

Cánh cò bay liệng vậy chào trạm bơm,

441 Đường lên Đại Độ

Đường đến Tằng Mi

Đường xa cũng chẳng ngại chỉ

Đường xa vẫn lắm kẻ đi người về

Kẻ đi đào đất đắp đê

Người về vớt nứa, chẻ tre, đan thuyền

Sông sâu đón nước chấy lên

Thuyền nạn chờ mạ cấy chiêm xanh đồng Ruộng cao mát nước sông Hồng

Mát tay người ở, ấm lòng người đi

442 Con đề ngắn lũ sóng Hồng,

Khỏi vào tàn phá ruộng đồng quê ta

Mồ hôi nước mắt ông cha,

Đề này trao lại cho ta giữ gi,

Súng ta trực suốt ngày đêm,

Bao nhiêu lửa giận gửi viên đạn này, Thịt ta đây, xương ta đây,

Đem ra giữ vững đề này cũng đem

443 - Em sinh con gái hay trai?

Con trai làm cậu thủ mai cho làng

Con gái cho học nghề đan

Ban sao dan sot cho doan dân công

Dân công đắp đập khơi sông

Lấy nước về đồng nuồi lúa mùa chiêm

Vợ tôi tủm tỉm cười duyên;

- Sông ngôi anh nghĩ liền miên suốt ngày!

444 Sớm nay ra đồng gặt chiêm

Ngấng nhìn cầu sắt Long Biên cao vời

Thấy anh bên súng canh trời

Cho đồng hợp tác tiếng cười nở ran

Ơi anh bộ đội, Mũ gắn sao vàng,

Ước mong anh xuống tận làng em chơi

Thổi nồi cơm mới, vụng CƯỜI,

Hơi thơm nghỉ ngút xới mời anh ấn

Jớc rồi đêm tới sảng trăng,

Chòi em đứng gác cao bằng súng anh

445 Nhật Tân có một cây đào

Mảnh bom giặc Mỹ xuyên vào giữa thần Cây đau, cây vận lớn dần

Hẹn ngày bé một cành xuân nở đều Tặng anh pháo thủ thương yêu

Mừng anh chiến thẳng nở nhiều hơn hoa

446 Phá rau, rau vẫn lên xanh

Con may bay MY tan tanh khap nơi,

Phả đào, đào vẫn đâm chôi

Con thang Mỹ vải như ngồi tế sao

So rau sd ca hoa dao

Hèn chỉ thằng Mỹ ngày nào cũng thua

447 Giặc trời gieo bão đổ mưa,

Chưa qua sương giá lại mùa nở sâu

Em là con gái vùng rau,

Giặc Mỹ không sợ, sợ đâu giặc trời,

Cải Đăm mưa bão chẳng vơi,

Cà Yên sương muối vẫn tươi sắc hồng

Dan bom, rau van kín vồng,

Văn vững, tấm lòng con gai vùng rau,

448 Ruộng cà tru quả đồng Chay

Đi hết một luống ba ngày môi chân

Cải xanh Yên Ngựa đồng gần

Mới ối nửa luống mà chân mỏi rời

Rau xanh, cà trắng ngược xuôi

Quản đi cuối đất đầu trời cũng theo

449, Ai về hợp tác Trung Hòa

Tới thăm bà Hợi xem bà chăn nuôi

Lợn nằm lợn đứng lợn ngồi

Béo tròn béo mập, trồng thời như tranh,

Tới đây thấy rõ rành rành

Chẳng còn là chuyện hữu danh vô hình

- Hai nhắm con lợn xinh xinh

Mười lắm con lớn rõ rành bến mươi

Xem xong khen chẳng hết lời:

- Giỏi thay! Kiện tướng chăn nuôi ngoại thành!

450 Trại em có giống khoai môn

Nuôi lợn chống Mỹ béo tròn, mượt lông

Trại tôi nghe cũng muốn trồng

Qua bốn cảnh đồng mua mặt khoai con

Trông như đàn ngông

Gây một hôi vang động gần xã

Lông trơn lấm đếm như hoa

Chân vàng vàng sâm như gà trong tranh

Thảo nào các xã ngoại thành

Nuôi gà chống Mỹ, chịu anh Đại TỪ,

452 Chép Yên Duyên nằm nghiêng thuyền thúng