Là quá trình tri giác (mắt thấy, tai nghe) và ghi chép lại mọi yếu tố liên quan đến đối tượng nghiên cứu, phù hợp với mục tiêu nghiên cứu... nhằm mô tả, phân tích, nhận định, đánh giá.[r]
Trang 1MỘT SỐ KĨ THUẬT
SỬ DỤNG TRONG KIỂM ĐỊNH
CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
TS Đỗ Anh Dũng Cục Khảo thí và Kiểm định CLGD - Bộ GDĐT ĐT: 0903433118; E mail: dadung@moet.edu.vn
Trang 2KĨ THUẬT PHỎNG VẤN
Trang 4Đối tượng áp dụng
Sử dụng trong đợt khảo sát chính thức để thu thập thông tin về hoạt động dạy học và các hoạt động khác của nhà trường
Trang 6Nhược điểm
• Thông tin thu thập từ phỏng vấn đã qua lăng
kính của người được phỏng vấn
• Các cuộc phỏng vấn cung cấp thông tin ở một địa điểm được quy định thay vì là ở một bối
cảnh tự nhiên nên có thể sẽ không hoàn toàn
Trang 810 LƯU Y
1 Thiết lập mối quan hệ tốt với người được phỏng vấn
2 Bám sát mục đích phỏng vấn
3 Đặt câu hỏi một cách tự nhiên
4 Tập trung lắng nghe và thể hiện sự thông cảm
5 Ăn mặc thích hợp
6 Phỏng vấn ở một địa điểm thoải mái
7 Khuyến khích người được phỏng vấn trả lời nhiều hơn là một từ
8 Thể hiện sự tôn trọng đối với người được phỏng vấn
9 Bày tỏ lòng cảm kích đối với người được phỏng vấn
10 Tập dượt nhiều lần
Trang 9Những câu hỏi cần tránh
(a) Câu hỏi sử dụng từ cảm xúc
(b) Câu hỏi có sử dụng nhiều hơn một ý
(c) Câu hỏi sử dụng cấu trúc ngữ pháp phức hợp
Trang 10Quy trình phỏng vấn
1 Chuẩn bị:
– Chọn đối tượng phỏng vấn, hình thức phỏng vấn; – Xác định mục tiêu, nội dung phỏng vấn (những vấn
đề cần làm rõ);
– Chuẩn bị các câu hỏi;
– Chuẩn bị địa điểm, thời gian…
– Chuẩn bị các công cụ hỗ trợ (máy ghi âm…)
Trang 11Quy trình phỏng vấn
2 Tiến hành phỏng vấn:
– Khởi động (giới thiệu/làm quen): nói rõ mục đích
phỏng vấn, khẳng định các thông tin sẽ được giữ bí mật và chỉ được dùng cho mục đích nghiên cứu… làm an lòng người được phỏng vấn;
– Phỏng vấn: tập trung vào những câu hỏi chính để khai thác thông tin Ghi tóm tắt các thông tin,
– Khai thác sâu các thông tin có liên quan làm rõ vấn
đề;
– Chính xác hoá các thông tin (tóm tắt lại để người
được phỏng vấn khẳng định mức độ chính xác của
các thông tin).
Trang 13• Tuân thủ trật tự câu hỏi
• Hỏi tất cả các câu hỏi
• Không tìm cách kết thúc hộ các câu của người trả lời
Trang 14Kĩ thu t ậ gợi ý
- Im lặng: Im lặng chờ đợi đối tượng tiếp tục nói.
- Nhắc lại: Nhắc lại câu cuối cùng mà đối tượng vừa nói
và yêu cầu họ nói tiếp;
- Gật gù: Khuyến khích đối tượng bằng cách gật gù hoặc
"vâng", "đúng rồi", vv ;
- Đặt câu hỏi dài: Đem lại nhiều câu trả lời hơn và dễ gây thiện cảm hơn.
- Đối phó với đối tượng nói nhiều, lạc đề: Tìm cách ngắt
lời, nhưng phải khéo léo, không làm họ phật ý;
- Xác nhận: Tỏ ra là mình đã nắm được một số thông tin về chủ đề của cuộc phỏng vấn khiến đối tượng cởi mở hơn
và đỡ áy náy hơn vì đã tiết lộ thông tin của nhóm.
Trang 15Ghi chép các câu trả lời
• Có thể ghi âm hoặc thu băng các câu trả lời phỏng vấn Tuy nhiên đó không hẳn là ý tưởng tốt nhất Người trả lời sẽ cảm thấy không thoải mái nếu biết rằng những nhận xét của mình sẽ
bị ghi lại từng từ một Họ sẽ tìm cách nói những
gì mà mọi người có thể chấp nhận được
• Phỏng vấn đạt hiệu quả nhất khi người phỏng vấn dùng bút và giấy để ghi chép
Trang 16Ghi chép các câu trả lời
• Ghi lại ngay các câu trả lời: Người phỏng vấn cần ghi lại các câu trả lời trong khi người trả lời nói Điều này thể hiện sự quan tâm tới những câu trả lời
• Không cần ghi lại tất cả các từ Chỉ cần ghi lại cụm từ chính hoặc lời trích dẫn Cần lưu ý để phân biệt những gì người trả lời phỏng vấn nói
ra và những gì mình tự viết vào
Trang 17Ghi chép các câu trả lời
Ghi chép lại các cách gợi ý: Cần ghi lại tất cả các cách gợi ý đã dùng trong quá trình phỏng vấn Nên quy ước cách ghi chép các gợi ý cho phù hợp (có thể là ghi vào lề trái chẳng hạn)
Trang 18Ghi chép các câu trả lời
Dùng chữ viết tắt: Hãy tạo ra một hệ thống viết tắt chuẩn để giúp ghi chép được nhiều trong
cuộc thảo luận Cần có hệ thống ghi chép nghĩa của các từ viết tắt được sử dụng lần đầu tiên
Trang 19KĨ THUẬT QUAN SÁT
Trang 20Khái niệm
Là quá trình tri giác (mắt thấy, tai nghe) và ghi chép lại mọi yếu tố liên quan đến đối tượng nghiên cứu, phù hợp với mục tiêu nghiên cứu nhằm mô tả, phân tích, nhận định, đánh giá
Quan sát trong kiểm định chất lượng giáo dục là sự xem xét bằng mắt về trường học, môi trường, văn hoá, và sự tương tác giữa những con người với nhau, v.v
Trang 22Các loại quan sát
a) Tham gia hoàn toàn: không để lộ là người quan sát;
b) Quan sát từ góc độ của người tham dự: vai trò người quan sát được the hiện rõ;
c) Tham gia từ góc độ của người quan sát: quan sát là thứ yếu so với vai trò tham gia;
d) Quan sát hoàn toàn: người nghiên cứu quan sát mà
không tham gia
Trang 24Hạn chế
- Mang tính phiến diện, chủ quan
- Dễ bị can thiệp
Trang 25Các yêu cầu cần đạt khi quan sát
- Xác định rõ mục tiêu quan sát;
- Xác định rõ tiêu chí, hoạt động cần quan sát;
- Xác định rõ thời điểm quan sát;
- Ghi chép đầy đủ những gì nhìn thấy.
Trang 26Các bước tiến hành
Bước 1: Lập kế hoạch:
Trang 27Các bước tiến hành
Bước 2: Thiết lập các tiêu chí và chuẩn bị
các công cụ hỗ trợ quan sát:
Trang 28Các bước tiến hành
Bước 3: Xem xét hiện trường và ghi chép:
Trang 29Các bước tiến hành
Bước 4: Xử lý các thông tin trong quá trình quan
sát
Trang 30Các bước tiến hành
Bước 5: Trao đổi trong nhóm, mục đích tìm những
bằng chứng, loại bỏ các mâu thuẫn:
Trang 31KĨ THUẬT THẢO LUẬN NHÓM
Trang 32KHÁI NIỆM
Đó là quá trình chia sẻ, phản hồi thông tin trong
nhóm nhằm đi đến thống nhất trong cách mô tả, phân tích, nhận định, đánh giá
Trang 33Đối tượng áp dụng
Sử dụng trong các cuộc họp đoàn để thảo luận về các vấn đề cần thống nhất khi nghiên cứu hồ sơ đánh giá, khi tiến hành khảo sát sơ bộ, khảo sát chính thức và khi viết báo cáo đánh giá ngoài
Trang 34- Khi muốn chất vấn, phản biện về mức độ tin cậy, tính đầy đủ, tính pháp lý của các minh chứng.
Trang 36Nhược điểm
- Khó kiểm soát quá trình thảo luận;
- Kết quả thảo luận nhóm thường khó phân tích;
- Số lượng vấn đề đặt ra trong thảo luận nhóm ít;
- Việc chi chép lại chi tiết cuộc thảo luận nhóm tương đối khó.
Trang 37Các bước chuẩn bị
- Xác định rõ chủ đề và mục đích;
- Chọn người hướng dẫn thảo luận;
- Cử thư ký ghi chép biên bản;
- Chuẩn bị các trang thiết bị hỗ trợ: thiết bị nghe nhìn như máy chiếu, máy ghi âm, máy tính, giấy bút, bảng, vv;
- Lên kế hoạch về thời gian, địa điểm, đối tượng tham dự;
- Lên kế hoạch xử lý và phân tích kết quả sau buổi thảo luận nhóm.
Trang 38Một số điểm cần lưu ý
- Cần thống nhất chủ đề, mục đích thảo luận
- Mọi thành viên biết lắng nghe, chủ động bổ
sung ý kiến, phản biện, có chính kiến trong các phân tích, nhận định và phải mang tính xây
dựng;
- Tạo cơ hội cho mọi thành viên trong nhóm
được trình bày ý kiến, quan điểm cá nhân;
- Không lảng tránh vấn đề, không quy trách
nhiệm.
Trang 39XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!