Việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong trường Tiểu học không ngoài mục đích là nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, mục tiêu đạt được những điều mà quan điểm giáo[r]
Trang 1MỤC LỤC
A- ĐẶT VẤN ĐỀ Trang
1 Nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, TPT,GV 10-12
Bác Hồ kính yêu đã từng nói: “Ngày nay chúng là nhi đồng, ít năm sau chúng sẽ
là công dân, cán bộ Vì vậy chính phủ, các đoàn thể và tất cả đồng bào có trách nhiệm giúp sức vào việc giáo dục nhi đồng ”.
Quan điểm khoa học đó còn được Bác chỉ rõ qua các gợi ý về phương pháp giáodục trẻ em là tạo cho các em: Học mà chơi, chơi mà học Người khẳng định giáo dụcthiếu nhi là một khoa học, một nghệ thuật Chính vì thế Người luôn mong muốn trong
Trang 2tâm hồn các em trong sáng hồn nhiên có được những ảnh hưởng tốt đẹp để tạo nên một
lớp người mới phát triển toàn diện Đảng ta từng nhấn mạnh: “Tiền đồ rạng rỡ của Tổ quốc Việt Nam XHCN nằm trong tay thanh niên, thiếu niên và nhi đồng”.
Trong trường tiểu học, các em được học tập những kiến thức cơ bản về tự nhiên,
xã hội, được học tập, vui chơi và đặc biệt là tham gia mọi hoạt động để phát triển về trí,đức, thể, mỹ Từ đó các em hoàn thiện dần về nhân cách, biết tự chủ, tự tin và làm chủcuộc sống
Công tác giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức, tác phong cho học sinh trong nhà
trường bao gồm nhiều hình thức hoạt động muôn hình, muôn vẻ: thông qua các giờ dạytrên lớp, thông qua các hoạt động xã hội, sinh hoạt tập thể, sinh hoạt Đội và nói một cáchchung nhất là qua toàn bộ các hoạt động sinh hoạt của nhà trường Thông qua các hoạtđộng đó, học sinh sẽ được rèn luyện những hành vi đạo đức, tích luỹ được nhiều “kinhnghiệm” đạo đức Dần dần những hành vi và kinh nghiệm đó trở thành nhu cầu và thóiquen của học sinh Từ đó, các em sẽ hình thành những phẩm chất đạo đức của con ngườimới xã hội chủ nghĩa về mặt xã hội Tâm lí, thể chất, có cách ứng xử đúng đắn thông quacác mối quan hệ cùng nhau trong tập thể, trong nhóm, trong các hoạt động học tập laođộng, vui chơi, văn nghệ, TDTT, hoạt động xã hội
Điều đó chứng tỏ rằng vị trí, vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp rấtquan trọng, là cầu nối giữa hoạt động giảng dạy và học tập ở trên lớp với giáo dục họcsinh ở ngoài lớp Đó là sự chuyển hoá giữa giáo dục với tự giáo dục, chuyển hoá nhữngyêu cầu về chuẩn mực hành vi đã được quy định thành hành vi và thói quen tương ứng.Muốn có sự chuyển hoá này diễn ra thì phải thông qua các hoạt động học tập, lao động,sinh hoạt tập thể, xã hội, vui chơi giải trí và qua giao lưu với bạn bè, với các thầy, côgiáo, với cha mẹ và mọi người xung quanh
Để đáp ứng yêu cầu đó, song song với hoạt động giáo dục của nhà trường cần tổchức cho học sinh tham gia nhiều hoạt động như tuyên truyền, đóng tiểu phẩm, văn nghệ,thi thể thao… trong đó việc tổ chức cho các em tham gia chương trình sinh hoạt ngoàigiờ lên lớp đã mang lại cho các em niềm ham thích tìm hiểu, học hỏi
Nhận thức rõ vai trò, vị trí quan trọng của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớpthực sự là cần thiết, là một bộ phận không thể thiếu của quá trình sư phạm tổng thể củatrường tiểu học Để đạt được yêu cầu thì đòi hỏi người quản lí giáo dục phải quan tâmđến việc chỉ đạo các hoạt động ngoài giờ lên lớp trong nhà trường, một hoạt động có vaitrò quyết định đến kết quả giáo dục đào tạo của nhà trường Chính vì thế mà tôi đã chỉđạo thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có nội dung, kế hoạch, biện pháp vàcác phương pháp đa dạng phong phú, góp phần thực hiện mục tiêu, yêu cầu giáo dục củaĐảng và Nhà nước đã đề ra làm cho các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của nhàtrường đảm bảo chất lượng, hiệu quả và tạo được sự phấn khởi, tự tin của học sinh khitham gia
Trang 3Chính vì vậy, trong bài viết này tôi muốn đưa ra “Quản lý tốt Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở Trường Tiểu học” nhằm khẳng định những kết quả hoạt động tại cơ sở nói riêng, đồng thời góp thêm
kinh nghiệm để giúp cho hoạt động Đội ngày một phát triển cả về bề rộng và chiều sâu,nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh
Chính vì vậy việc tạo ra một sân chơi mới lạ, thu hút đông đảo học sinh tham giatìm hiểu là một hoạt động thiết thực của tổ chức Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
Có thể nói hoạt động Đội là một trong những con đường giáo dục không thể thiếu trongquá trình giáo dục nhân cách cho trẻ, giúp các em phát triển toàn diện Vì vậy việc tổchức sinh hoạt ngoài giờ lên lớp là vô cùng quan trọng và cần thiết
Đề tài “Quản lý tốt Hoạt động giáo duc ngoài giờ lên lớp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở Trường Tiểu học” giúp:
- Tìm ra nội dung, hình thức tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp đạt hiệu quả cao nhất,đồng thời phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế xã hội ở địa phương
- Thông qua việc tổ chức HĐGDNGLL giúp các em được giáo dục kỹ năng sống:thêm nhiều hiểu biết để xây dựng những tình cảm tốt đẹp, lòng yêu quê hương, niềm tựhào dân tộc, lòng biết ơn các thế hệ anh hùng đã hy sinh thân mình vì Tổ quốc
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Nội dung, biện pháp, cách thức, quy trình tổ chức HĐGDNGLL trong trường Tiểu học
- Chú trọng tới nội dung HĐGDNGLL của tổng phụ trách Đội, giáo viên, học sinh trongcác trường Tiểu học
3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu:
- Xác định cơ sở khoa học về quản lý tổ chức HĐGDNGLL ở trường Tiểu học
- Nghiên cứu thực trạng về quản lí tổ chức HĐNGLL ở đơn vị Trên cơ sở lý luận và thựctiễn, đề xuất các biện pháp quản lí tổ chức HĐGDNGLL ở trường Tiểu học nhằm gópphần nâng cao chất lượng giáo dục bậc học Tiểu học
4 Giả thiết nghiên cứu:
Nếu quản lý chỉ đạo thực hiện công tác tổ chức HĐGDNGLL ở trường Tiểu họchoạt động có hiệu quả thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở trườngTiểu học
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và nghiên cứu các tài liệu văn bản để hiểuđược cơ sở lý luận của công tác tổ chức HĐGDNGLL
- Phương pháp quan sát: Thông qua việc kiểm tra các nội dung, phương pháp, quytrình tổ chức HĐNGLL để có những số liệu về thực trạng giúp cho việc nghiên cứu
- Phương pháp đàm thoại: Trao đổi, chia sẻ với các cán bộ quản lý và giáo viên đểthu thập thông tin phục vụ cho mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tập hợp lại những kinh nghiệm nghiên cứu vàthực tiễn về đánh giá đề xuất các biện pháp
Trang 46 Đóng góp mới của đề tài:
Một số đề xuất cải tiến giúp Cán bộ quản lý ở trường Tiểu học thực hiện tốt công tác tổ
chức HĐGDNGLL góp phần nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục trong các nhàtrường
7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu:
- Tập trung nghiên cứu thực trạng và các biện pháp quản lí HĐGDNGLL để từ đóxây dựng những luận cứ về việc quản lý HĐGDNGLL ở trường Tiểu học
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Chất lượng giáo dục là một khái niệm “động” Người quản lí cần đưa ra câu hỏi:
“chất lượng giáo dục” là gì? Chất lượng giáo dục là cái tạo lên phẩm chất giá trị của mộtcon người, một sự vật Như vậy, chất lượng giáo dục là chất lượng con người được đàotạo từ các hoạt động giáo dục, chất lượng ở đây phải được hiểu theo 2 mặt của một vấnđề: phẩm chất của con người gắn liền với đòi hỏi của xã hội Vậy nên người quản lí có kếhoạch, hợp quy luật của người làm công tác để làm cho hệ thống giáo dục vận hành theođúng đường lối và nguyên tắc giáo dục, đó là hội tụ qúa trình dạy học, giáơ dục thế hệtrẻ, đáp ứng yêu cầu của xã hội Để thực hiện việc quản lí giáo dục có hiệu quả thì phải tổ
Trang 5chức mô hình quản lí phù hợp với đặc điểm và điều kiện giáo dục nói chung và củatrường mình nói riêng Bên cạnh đó người quản lí cần phối kết hợp với các tổ chức:Đoàn, Đội để tổ chức đánh giá, xếp loại các hoạt động ngoài giờ lên lớp, từ đó hoàn thiệnviệc quản lí, nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Trong thư gửi cán bộ phụ trách thiếu nhi tháng 11 năm 1949 Bác căn dặn đội ngũ cán bộ
phụ trách thiếu nhi: “ Phải giữ toàn vẹn cái tính vui vẻ, hoạt bát, tự nhiên, tự động, trẻ trung của chúng(chớ nên làm cho chúng hóa ra những người già sớm) Trong lúc học, cũng cần cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học Ở nhà, ở trường học, ở xã hội, chúng đều vui, đều học”.
Lời dạy của Bác cho đến nay vẫn rất gần và sống động trong thực tiễn công tácdạy học, công tác Đội và phong trào thiếu nhi, đòi hỏi người cán bộ quản lý, giáo viênchủ nhiệm lớp, phụ trách Đội phải luôn lấy lời dạy của Bác làm kim chỉ nam cho hoạtđộng của mình nghĩa là bên cạnh việc dạy chữ cần tổ chức cho các em vui chơi Vui chơicũng là một hình thức giáo dục vui vẻ, nhẹ nhàng mà hiệu quả Giáo dục cho thiếu nhi
phải kết hợp cả ba yếu tố đức dục, trí dục, thể dục mà mục tiêu cao nhất là: “Cách dạy trẻ cần làm cho chúng biết yêu Tổ quốc, thương đồng bào, biết giữ gìn vệ sinh, giữ gìn kỷ luật, học văn hóa”
1 Khái niệm HĐGDNGLL:
HĐGDNGLL là những hoạt động giáo dục được thực hiện ngoài thời gian học tập,nhằm lôi cuốn đông đảo học sinh tham gia để mở rộng hiểu biết, tạo không khí vui tươilành mạnh, tạo cơ hội để học sinh rèn luyện thói quen sống trong cộng đồng và phát huytối đa năng lực, sở thích của từng cá nhân
HĐGDNGLL là một mặt hoạt động giáo dục cơ bản được thực hiện một cách có mụcđích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm góp phần hình thành nhân cách học sinh theo mụctiêu đào tạo, đáp ứng nhu cầu đa dạng của xã hội
HĐGDNGLL do nhà trường quản lý chỉ đạo, với sự tham gia của các lực lượng xãhội Nó được tiến hành xen kẻ hoặc tiếp nối hoạt động dạy học trong phạm vi nhà trườnghoặc trong đời sống xã hội Hoạt động nà diễn ra trong suốt năm học và cả thời gian nghỉ
hè để khép kín quá trình đào tạo, làm cho quá trình này được thực hiện mọi nơi mọi lúc HĐGDNGLL là tổ chức cuộc sống của thanh thiếu niên để giáo dục, là cuộc sống thựccủa họ về học tập, lao động, vui chơi…Giáo dục ngoài nhà trường là trách nhiẹm củatoàn xã hội, của gia đình học sinh, nhà trường đóng vai trò cố vấn sư phạm và phối hợp tổchức
Trang 6vui qua các môn học, thể dục thể thao nhằm phát triển năng lực toàn diện của học sinh vàbồi dưỡng học sinh có năng khiếu, các hoạt động vui chơi, hoạt động giáo dục môitrường, hoạt động công ích, các hoạt động xã hội, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí củahọc sinh
- Về phương diện thực tiễn, HĐGDNGLL có vị trí là cầu nối hai chiều giữa nhà trường
và xã hội
HĐGDNGLL tạo điều kiện cho nhà trường phát huy vai trò của mình với đời sống xãhội, mở ra khả năng thuận lợi để gắn học với hành, nhà trường với xã hội.HĐGDNGLL là điều kiện và phương tiện để huy động sức mạnh cộng đồng tham gia vàoquá trình giáo dục đào tạo học sinh
3 Nhiệm vụ của HĐGDNGLL
a Những nhiệm vụ về nhận thức.
- HĐGDNGLL giúp học sinh bổ sung, củng cố và hoàn thiện những tri thức đã học trênlớp, đồng thời giúp các em có những hiểu biết mới, mở rộng nhân sinh quan với thế giớixung quanh, cộng đồng và xã hội
- HĐGDNGLL giúp học sinh có điều kiện vận dụng tri thức vào hoạt động hằng ngày,biết tự điều chỉnh hành vi đạo đức,lối sống cho phù hợp.Qua đó từng bước làm giàu thêmnhững kinh nghiệm thực tế, xã hội cho các em
-HĐGDNGLL giúp học sinh định hướng chính trị, xã hội, có những hiểu biết nhất định
về truyền thống đấu tranh cách mạng, truyền thống xây dựng và bảo vệ tổ quốc, truyềnthống văn hoá tốt đẹp của dân tộc, đất nước, địa phương…Qua đó tăng thêm hiểu biết,thái độ đối với Bác Hồ, về Đảng, về Đoàn, về Đội
b Nhiệm vụ giáo dục thái độ
- HĐGDNGLL từng bước hình thành cho học sinh niềm tin vào chế độ xã hội chủ nghĩa,vào tương lai đất nước, từ đó các em có long tự hào dân tộc, mong muốn làm đẹp truyềnthống của trường, của lớp, của quê hương đất nước
- HĐGDNGLL từng bước hình thành cho học sinh những tình cảm tốt đẹp, trong sáng,tình cảm thầy trò, tình bạn, tình yêu quê hương đất nước Qua đó giúp các em biết kínhyêu và tôn trọng cái tốt, cái đẹp, biết ghét cái xấu, cái lỗi thời không phù hợp
- HĐGDNGLL bồi dưỡng, xây dựng cho học sinh lối sống phù hợp với đạo đức, chấphành pháp luật, truyền thống tốt đẹp của địa phương, đất nước
- HĐGDNGLL bồi dưỡng cho học sinh tính tích cực, tính năng động, sáng tạo, sẵn sàngtham gia những hoạt động xã hội, hoạt động tập thể của trường, lớp vì lợi ích chung, vì
sự trưởng thành và tiến bộ của bản thân
c Nhiệm vụ rèn luyện kỹ năng
- HĐGDNGLL rèn luyện cho học sinh kỹ năng giao tiếp,ứng xử có văn hoá, có thói quentốt trong học tập, lao động công íchvà các hoạt động khác
Trang 7-HĐGDNGLL rèn cho học sinh kỹ năng tự quản, trong đó có kỹ năng tổ chức, điều khiển
và thực hiện một hoạt động tập thể có hiệu quả, kỹ năng nhận xét, đánh giá kết quả họatđộng
- HĐGDNGLL rèn cho học sinh các kỹ năng giáo dục, tự điều chỉnh, kỹ năng hoà nhập
để thực hiện tốt các nhiệm vụ do thầy cô giáo, do nhà trường hoặc tập thể giao cho
4 Một số nguyên tắc tổ chức HĐGDNGLL
a Nguyên tắc về tính mục đích và tính kế hoạch
- Tính mục đích : Cần xác định mục tiêu, yêu cầu HĐGDNGLL cho cả năm học, từnghọc kỳ, từng hoạt động, trong đó tính đa dạng của mục tiêu cần được định hướng nhằmthực hiện mục tiêu tổng quát là phát triển nhân cách cho học sinh
- Tính kế hoạch: Mọi hoạt động đếu cần có kế hoạch, đặc biệt kế hoạch HĐGDNGLLcan đảm bảo tính ổn định tương đối, tính hệ thống, tính hướng đích không gây sự xáotrộn, tuỳ tiện.Trên cơ sở kế hoạch, nhà trường định ra cách thức tổ chức, chỉ đạo nộidung, phương tiện và quy mô hoạt động
b Tính tự nguyện, tự giác.
Nếu học tập trên lớp là bắt buộc thì HĐGDNGLL là tự nguyện, tự giác Các em cóquyền lựa chọn các hoạt động mà mình ưu thích Nguyên tắc này đảm báo cho học sinhquyền lựa chọn tham gia các hoạt động phù hợp với khả năng, hứng thú, sức khoẻ và điềukiện cụ thể của bản thân mỗi em
Nguyên tắc này đòi hỏi nhà trường- các nhà giáo dục phải tổ chức được nhiều hoạt độngphong phú, đa dạng; tổ chức và duy trì được nhiều nhóm hoạt động với các chủ đề khácnhau như câu lạc bộ, các đội thể thao, đội văn nghệ…
c Tính đến đặc điểm lứa tuổi và tính cá biệt của học sinh.
Mỗi lứa tuổi có những đặc điểm sinh lý khác nhau, cá biệt có một số ít học sinh cónhững biểu hiện khác biệt trong quá trình phát triển Nhà trường- thầy cô giáo phải hiểubiết nhũng nét đặc trưng của sự phát triển này để tổ chức hoạt động có nội dung và hìnhthức đáp ứng nhu cầu và phù hợp với khả năng phát triển của học sinh Vì vậy, thầy côthường xuyên theo dõi học sinh, phát hiện những nét mới, những khả năng mới đượchình thành ở các em để kịp thời đề xuất và điều chỉnh và hình thức hoạt động cho phùhợp với sự phát triển của các em trong từng giai đoạn của năm học, cấp học
d Kết hợp lãnh đạo sư phạm của thầy với tính tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh
e Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
Khi tiến hành bất cứ hoạt động nào cũng phải tính đến tính hiệu quả Nhưng hiệu quảgiáo dục được đặt lên hàng đầu, chủ yêú của HĐGDNGLL
Kết hợp hiệu quả giáo dục với các hiệu quả khác như: kinh tế, chính trị, xã hội…thì phảilấy hiệu quả giáo dục để điều chỉnh các hiệu quả khác
5 Mục tiêu, nội dung HĐGDNGLL.
a Mục tiêu hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Trang 8Củng cố và khắc sâu kiến thức của các môn học; mở rộng và nâng cao hiểu biết cho họcsinh về các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm phong phú thêm vốn tri thức, kinh nghiệmhoạt động tập thể của học sinh.
Rèn luyện cho học sinh các kỷ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh như : kỹ nănggiao tiếp ứng xử có văn hoá; kỹ năng tổ chức quản lý và tham gia các hoạt động tập thểvới tư cách là chủ thể của hoạt động; kỹ năng tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập,rènluyện; cũng cố, phát triển các hành vi, thói quen tốt trong học tập, lao động và công tác
- Hoạt động chính trị- xã hội và nhân văn;
- Hoạt động văn hóa nghệ thuật;
- Hoạt động thể dục thể thao;
- Hoạt động lao động, khoa học, kỹ thuật;
- Hoạt động vui chơi giải trí
II CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Thực tế cho thấy, công tác quản lý, chỉ đạo việc tổ chức các họat động dạy học trong
đó có HĐGDNGLL các trường Tiểu học nói chung vẫn còn tồn tại việc xây dựng kếhoạch chưa cụ thể trong công tác tổ chức, kiểm tra, đánh giá; chưa đầu tư về CSVC Vìvậy, công tác chỉ đạo tổ chức các hoạt động dạy học trường Tiểu học ở một số đơn vịchưa có chuyển biến rõ rệt
Tuy nhiên một thực tế là điều kiện cơ sở vật chất của các trường tiểu học chưa đáp ứngyêu cầu, đặc biệt trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động ngoài giờ lên lớp còn quá thiếuthốn Đây là những lý do để thấy rằng chất lượng hoạt động ngoài giờ lên lớp ở cáctrường tiểu học chưa đạt hiệu quả cao
2 Thực trạng tổ chức HĐGDNGLL:
2.1 Thực trạng về nhận thức, năng lực của tổng phụ trách Đội, giáo viên:
- Một số ít trường ban giám hiệu còn chưa quan tâm tới hoạt động này
- Đội ngũ tổng phụ trách chủ yếu là mang tính kiêm nhiệm ít có thời gian đầu tư chuyênsâu Các nội dung, hình thức hoạt động của các trường còn nghèo nàn, tẻ nhạt, đơn điệu,đôi khi mang tính hình thức
Trang 9- Năng lực tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp của một số giáo viên vẫn còn hạn chế,cho đây là hoạt động vui chơi nên không quan tâm, không cần thiết chỉ chú tâm đến việc
ôn kiến thức kỹ năng về phần lĩnh vực dạy học trên lớp mà thôi
2.2.Thực trạng về xây dựng kế hoạch:
- Nhà trường đã xây dựng kế hoạch tổ chức HĐGDNGLL với các nội dung theo chủ
điểm hàng tháng
- Kế hoạch chỉ mới dừng lại ở việc tổ chức theo chủ điểm, theo các đợt thi đua chào
mừng các ngày lễ lớn song chưa thật cụ thể giao nhiệm vụ cho ai? Kế hoạch, kinh phí tổchức? Thời gian tập luyện?
2.3 Thực trạng về công tác kiểm tra, đánh giá:
Việc kiểm tra,đánh giá của nhà trường còn tập trung vào hoạt động dạy học trên lớp,chưa tập trung vào việc tổ chức HĐGDNGLL của giáo viên, phụ trách Đội
* Nguyên nhân của thực trạng:
- Qua tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy phần lớn các trường Tiểu học nói chung, việc triểnkhai công tác tổ chức các HĐGDNGLL chưa được tiến hành thường xuyên, một số hiệutrưởng nhận thức về mục đích, ý nghĩa, cũng như vị trí, vai trò của công tác giáo dụcNGLL còn chung chung, thiếu tính toàn diện và tính cụ thể, dẫn đến hiệu quả của hoạtđộng này còn thấp…
- Nhận thức của giáo viên chủ nhiệm lớp, tổng phụ trách Đội về công tác tổ chứcHĐGDNGLL còn chưa đầy đủ nên nhiều đồng chí chưa có ý thức tốt trong việc tổ chứccác HĐGDNGLL cho học sinh
- Mặt khác, các nhà quản lý giáo dục chưa chủ động đầu tư thời gian, kinh phí cho việc
tổ chức HĐGDNGLL, còn tập trung vào việc chỉ đạo dạy học trên lớp
Qua thực tế quản lí chỉ đạo công tác dạy học ở trường tiểu học, chúng tôi thấy việcthực hiện tốt công tác tổ chức HĐGDNGLL trong dạy học là một việc làm hết sức quantrọng và cần thiết có tác dụng trực tiếp đến việc nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy,từng bước góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
Những năm gần đây ngành GD-ĐT đã rất quan tâm đến hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp đề nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện như chỉ đạo xây dựng kế hoạch dạyhọc 2buổi/ngày một cách cụ thể; triển khai các buổi sinh hoạt NGLL điểm để các đơn vịtham gia học tập, rút kinh nghiệm; đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng giáodục
Xuất phát từ thực trạng trên, tôi xin trình bày một vài kinh nghiệm nhỏ về chỉ đạo vàthực hiện công tác tổ chức HĐGDNGLL ở trường học mà trường chúng tôi đã vận dụngvào thực tế chỉ đạo ở đơn vị, bước đầu đã có tác dụng nhất định tới việc nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện trong nhà trường
III NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
1.Nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, giáo viên, tổng phụ trách Đội 1.1 Nhiệm vụ của Ban giám hiệu:
Bản thân ban giám hiệu nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của giáo dục ngoàigiờ lên lớp, thống nhất trong kế hoạch năm học, đưa nội dung giáo dục ngoài giờ lên lớpvào kế hoạch năm học thật cụ thể Tiến hành bàn bạc thống nhất trong đội ngũ cán bộ cốtcán và triển khai chung trong buổi họp hội đồng sư phạm nhằm thông báo rõ ràng các nội
Trang 10dung kế hoạch hoạt động, biện pháp thực hiện để mọi người hiểu biết góp ý có kế hoạch
cụ thể để tham gia thực hiện xuyên suốt cả năm học
- Xây dựng cụ thể nội dung chương trình ngoài giờ lên lớp phù hợp với tình hình củatrường và của địa phương dựa trên cơ sở hướng dẫn của Sở và phòng GD-ĐT
- Phân công cho tổ trưởng chuyên môn thống nhất trong tổ về nội dung và bài dạy theothực tế 1 tiết/ tuần và các hoạt động giáo dục kỹ năng sống
- Chỉ đạo tổ chức các buổi hoạt động ngoài giờ sâu sát, có theo dõi, đánh giá và điềuchỉnh cho phù hợp theo từng thời điểm
1.2 Nhiệm vụ Tổng phụ trách đội :
Trong nhà trường vai trò và hoạt động Đội Thiếu niên Tiền phong và Sao NhiĐồng là góp phần đắc lực nhất trong việc giáo dục đạo đức và rèn luyện kỹ năng sốngcho các em Ngưòi giáo viên Tổng phụ trách Đội không những là người thầy mà còn làngười chị, người anh thân yêu của các em, luôn gần gũi gắn bó với các tổ chức các hoạtđộng tập thể, các hoạt động ngoại khoá phải được đổi mới nhiều hình thức phong phútheo chủ đề của từng tháng gắn liền với việc học tập kiến thức mới của các em Việc tổchức phối hợp với các giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn tổ chức các hội thi như:văn nghệ, thể dục thể thao, trò chơi dân gian, các hội thi vẽ tranh theo các chủ đề, kểchuyện theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, hội thi Nghi thức Đội, hội thi an toàn giaothông,… đã giúp các em vui chơi, rèn luyện sức khoẻ dẻo dai, qua đó nêu cao tinh thầntập thể, đoàn kết thi đua, rèn luyện những kỹ năng trong giao tiếp ứng xử với, thầy cô,bạn bè
Nhiệm vụ và trách nhiệm thực thi các hoạt động ngoài giờ lên lớp là quan trọngnhất, chính người giáo viên Tổng phụ trách đội nghiên cứu, tổ chức lồng ghép phù hợpchương trình vào các buổi sinh hoạt, Đội- Sao, Chào cờ đầu tuần Vai trò của anh chịTổng phụ trách đội là những người luôn sát cánh, trực tiếp và có ấn tượng để đưa cáchoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đến từng học sinh tạo sân chơi bổ ích, vui tươi lànhmạnh để thu hút các em tham gia vừa học vừa chơi tạo một không khí thân thiện đoàn kếtgần gũi cho các em, xây dựng và hình thành các mối quan hệ trong học sinh từ lớp nàyvới lớp kia, từ cá nhân này với tập thể
1.3 Nhiệm vụ giáo viên chủ nhiệm lớp:
Hoạt động ngoài giờ lên lớp là một trong những nội dung giáo dục toàn diện họcsinh Với mục đích tiếp nối hoạt động dạy học trên lớp nhằm khắc sâu các bộ môn vănhóa bằng cách tổ chức ngoài giờ học Từ đó giúp các em trang bị đầy đủ khả năng để cóthể hòa nhập với xã hội Vai trò của giáo viên đối với hoạt động này là không nhỏ, đặcbiệt GVCN là người trực tiếp chỉ đạo, cố vấn và thường xuyên gần gũi học sinh, giúp các
em hoàn thành được những kỹ năng cơ bản như: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hoạt động, tựnhận thức bản thân, kỹ năng xây dựng quan hệ cá nhân
Vì thế, việc dạy kỹ năng sống cho học sinh, bản thân giáo viên phải là người có kỹnăng sống tốt, hiểu được tâm sinh lý lứa tuổi của từng học sinh của mình.Họ chuyên sâunghiên cứu nội dung và phương pháp, soạn giảng thiết kế giáo án làm đồ dùng dạy học,
tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp, liên hệ thực tế vận dụng và phối hợp lồng ghép
Trang 11theo hướng dạy học tích cực, lựa chọn phù hợp giữa phương pháp truyền thống vàphương pháp hiện đại, lấy học sinh làm trung tâm phát huy tính tích cực của các em.
2 Xây dựng kế hoạch tổ chức HĐGDNGLL:
2.1 Yêu cầu chung:
Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp là việc làm thường xuyên và quan trọngkhông thể thiếu được của người phụ trách Đây là yếu tố quyết định sự thành công củaphong trào Đội Chính vì vậy để tổ chức tốt chương trình HĐGDNGLL cần:
- Nội dung chương trình phải bám sát vào nội dung chương trình sách giáo khoa,
khoa học, rõ ràng và thể hiện “Tính vừa sức” đối với các em.
- Hình thức tổ chức cần khoa học, gọn nhẹ, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý
“Học mà chơi, chơi mà học” của các em học sinh.
- Đồ dùng cần thiết phục vụ chương trình phải đảm bảo về mặt thẩm mỹ, gây ấntượng đối với các em
- Thời gian thực hiện chương trình vừa phải, không nên dài quá dễ gây mệt mỏicho các em
2.2 Xây dựng kế hoạch chương trình.
Để hoạt động ngoài giờ lên lớp trở thành nề nếp, ban giám hiệu cần có kế hoạch cụthể Trước hết cần xác định nội dung công việc của hoạt động như vệ sinh trường lớp vệsinh cá nhân, hoạt động tập thể, múa hát tập thể, đồng diễn thể dục các hoạt động vuichơi, thể thao, các hoạt động ngoại khoá, các hoạt động Đội, sao nhi đồng, chữ thập đỏ Cần lập ra kế hoạch hoạt động theo các chủ điểm Kế hoạch này thông qua hội đồng sưphạm, ban giám hiệu và được lên lịch hàng ngày theo lịch công tác tuần của nhà trường,
từ đó quản lý chỉ đạo theo kế hoạch.Tổng phụ trách Đội là người phụ trách chính có tráchnhiệm triển khai theo dõi, đánh giá Ban giám hiệu họp giao nhiệm vụ trách nhiệm chotổng phụ trách và các giáo viên
Căn cứ vào kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học nhà trường xây dựng theo chủ điểm tháng với chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp như sau:
- Hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ, ý thức tráchnhiệm của HS, rèn một số kỹ năng cần thiết khibước vào năm học mới
-GVCN
GVCN,TPTĐ-BGH,GVCN;TPTĐ-HS
Trang 12- Tự hào và yêu mến trường.
- Biết giữ gìn, bảo vệ phát huy truyền thống tốtđẹp của trường
- Tiếp tục phát động phong trào thi đua “Xâydựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
CCB xã
-CB,GV,NV,HS
10 Chăm ngoan học giỏi
- Hiểu ý nghĩa lời dạy của Bác, xây dựng ý thứctrách nhiệm trong học tập
- Rèn luyện kỹ năng, phương pháp học tập đúngđắn
- Biết giúp đỡ nhau trong học tập
- GVCN-HS-BGH-TPTĐ
- Có thái độ biết ơn và kính trọng thầy cô giáo
- Rèn luyện hành vi và kỹ năng ứng xử có vănhóa trong giao tiếp với thầy cô giáo
-GVCN,HS
-HS-BGH,GV,TPTĐ
1,2 Mừng Đảng mừng Xuân
- Hiểu được vai trò và công ơn của Đảng CSVNđối với quê hương đất nước
- Nâng cao lòng yêu quê hương đất nước
- Thực hiện lối sống có văn hóa, tích cực giữ gìn
và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
-GVCN
-HS-BGH,GV-TPTĐ,HS
-GV,HS-TPTĐ
5 Bác Hồ kính - Hiểu bết về thân thế và sự nghiệp của Bác Hồ - GVCN
Trang 13- Kính trọng và biết ơn công lao của Bác Hồ
-Tích cực học tập lập thành tích dâng lên Bác
-HS,TPT-HS-HS
3 Quy trình tổ chức HĐGDNGLL:
a Để tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp có hiệu quả thì cần phải thực hiện theo một quy trình đảm bảo tính khoa học và chặt chẽ Cụ thể quy trình gồm:
3.1 Đặt tên cho hoạt động và xây dựng yêu cầu:
Khi đặt tên cho hoạt động cần xác định rõ tên gọi của hoạt động cần tổ chức bởilẽ: Tên gọi của hoạt động là cơ sở để xây dựng nội dung và lựa chọn hình thức thực hiện.Mặt khác, tên gọi có tác dụng định hướng về mặt tâm lý và kích thích được tính tích cực,tính sẵn sàng ngay từ đầu
Xác định yêu cầu giáo dục: Sau khi đã lựa chọn được tên hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp, xác định rõ mục tiêu hoặc yêu cầu giáo dục của giáo dục ngoài giờ lên lớp đểchỉ đạo triển khai, định hướng hoạt động
3.2 Xây dựng nội dung và xác định hình thức tổ chức hoạt động
Về nội dung: Phải gắn liền với các nhiệm vụ, yêu cầu giáo dục đã đề ra đồng thời
nội dung phải phù hợp với điều kiện thực tế
Về hình thức: Lựa chọn hình thức thu hút, hấp dẫn học sinh, hình thức phải phù
hợp với nội dung và thay đổi sáng tạo các hình thức tổ chức, tránh lặp lại nhiều lần mộthình thức
3.3.Các công việc chuẩn bị cho một hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Việc chuẩn bị có ý nghĩa rất lớn đối với hiệu quả của các hoạt động ngoài giờ lênlớp Cụ thể là: phải lên kế hoạch giúp giáo viên, học sinh hoạt động có mục đích cụ thể,không bị phân tán Mặt khác, chuẩn bị tốt giúp cho giáo viên tự tin hơn, ít căng thẳng hơnkhi thực hiện nhiệm vụ của mình và khi lên kế hoạch rõ ràng, giáo viên sẽ chủ động hơn,bình tĩnh hơn để giải quyết những tình huống bất thường xảy ra trong quá trình thực hiện Khâu chuẩn bị cần chú ý lên kế hoạch cho một hoạt động ngoài giờ lên lớp đòihỏi vạch ra được tất cả các yếu tố, điều kiện cần thiết chuẩn bị trước khi hoạt động,những công việc và phương thức thực hiện công việc, đồng thời chỉ rõ người đảm nhiệmtừng công việc đó
3.4.Tiến hành hoạt động.
Khi tiến hành hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thì người quản lí phải thuộc vànắm rõ trình tự nội dung công việc, người thực hiện thời gian thực hiện để triển khai tổchức hoạt động Đặc biệt là việc lựa chọn người có khả năng điều khiển chương trìnhhoạt động Mặt khác, phải tiếp cận, huy động, phối hợp và tiến hành mọi lực lượng trongtrường cùng tham gia tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
3.5 Sau mỗi hoạt động phải đánh giá, rút kinh nghiệm
Việc đánh giá và rút kinh nghiệm sau khi tiến hành hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp nhằm giúp giáo viên nhận biết được kết quả hoạt động có phù hợp với mục tiêu
đã đề ra hay không, những điều đã thực hiện tốt và những việc chưa đạt yêu cầu, đồngthời tìm ra các nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp Việc đánh giá là cơ sở để thực hiện bước kế tiếp là rút kinh nghiệm Nếu việc
Trang 14đánh giá đạt yêu cầu sẽ giúp điều chỉnh, định hướng đúng đắn trong những hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp kế tiếp.
Về nội dung đánh giá và rút kinh nghiệm: Cần nêu ra tất cả những công việc đãhoàn thành tốt hoặc chưa đạt yêu cầu, chưa thực hiện được (phải nêu rõ ai? bộ phận nào?chỉ ra nguyên nhân) Tiếp theo cùng phân tích nguyên nhân, điều kiện ảnh hưởng đếnviệc thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp với nguyên nhân chủ quan (đó lànăng lực của người thực hiện, việc chuẩn bị và sự phối hợp của các lực lượng) lẫnnguyên nhân khách quan (đó là điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện hỗ trợ, thời gian,thời tiết)
4 Chỉ đạo tổ chức các nội dung HĐGDNGLL :
4.1 Tiết chào cờ đầu tuần:
Tiết sinh hoạt chào cờ đầu tuần là một hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp có tính chất tổng hợp nhằm giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đứccho học sinh, là một tiết bắt buộc có trong thời khoá biểu hằng tuầncủa học sinh tiểu học
-Trong tiết chào cờ, học sinh toàn trường được tập trung để thực hiệnnhững công việc như sau :
+ Chào cờ
+ Nhận xét đánh giá các công việc hoạt động trong tuần về các mặtgiáo dục
+ Sơ kết (hoặc tổng kết) đánh giá các đợt thi đua
+ Phổ biến nhiệm vụ công việc của các tuần, tháng kế tiếp
- Ngoài ra, ta có thể sử dụng tiết chào cờ để thực hiện những nội dunghoạt động chủ điểm như : Phát động thi đua thực hiện các hoạt độngtheo chủ điểm
4.2.Chỉ đạo dạy học các tiết HĐGDNGLL(4 tiết/ tháng)
Tiết 1: Dạy theo chủ điểm:
Ví dục: Triển khai chủ điểm tháng 11:Tôn sư trọng đạo.
a Mục tiêu giáo dục
+ Hiểu được công việc giảng dạy, giáo dục của thầy cô giáo; hiểu đượcnguyện vọng và mong muốn của thầy cô giáo đối với sự tiến bộ củahọc sinh
+ Giáo dục cho học sinh thái độ kính trọng, vâng lời thầy cô giáo, biếttrân trọng tình cảm thầy trò
+ Rèn luyện kĩ năng giao tiếp, ứng xử với thầy cô giáo, phát huy truyềnthống tôn sư trọng đạo
b Nội dung hoạt động của chủ điểm:
1
- Lễ đăng kí thi đua “ Hoa điểm tốt dâng thầy cô”
-Chuẩn bị báo tường với nội dung chào mừng ngày Nhà giáo ViệtNam
- Thực hiện sinh hoạt văn nghệ “Hát về thầy cô và mái trường”