SA HANH DOAN CA BAI CA NGAN DI TREN BAI CAT

b- Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật *Hình ảnh con đường trên cát. *Hình ảnh người đi đường[r]

- Họ tên người soạn bài:NGUYỄN THỊ HẰNG NGA

- Tên bài học: VĂN 11: Sa hành đoản ca

- Trường: THPT HOÀI ĐỨC B

- Địa chỉ liên lạc: THPT Hoài Đức B- Hoài Đức- Hà Nội

di động: 0912879796

- Họ tên người soạn bài: NGUYỄN THỊ HẰNG NGA

- Tên bài học: VĂN 11: Sa hành đoản ca

- Trường: THPT HOÀI ĐỨC B

- Địa chỉ liên lạc: THPT Hoài Đức B- Hoài Đức- Hà Nội

di động: 0912879796

I LỜI DẪN BÀI

Cao Bá Quát là một danh sĩ nổi tiếng ở thế kỷ XIX Ông từng được mệnh danh là “ Thánh Quát”

Ông đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương

chống lại triều đình nhà Nguyễn Hôm nay,chúng

ta sẽ chia sẻ cùng ông những tâm sự sâu sắc về con đường đời qua bài thơ “ Sa hành đoản ca”

SA HÀNH ĐOẢN CA ( BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT)

CAO BÁ QUÁT

HẰNG NGA- THPT HOÀI ĐỨC B

II NỘI DUNG CHÍNH

1- TÁC GiẢ

•Cao Bá Quát tự là Chu Thần

( 1809- 1855), ngưòi làng Phú Thị, huyện Gia Lâm tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc quận Long Biên – Hà Nội

Ông là nhà thơ có tài năng và bản lĩnh, thơ văn ông phê phán mạnh

mẽ chế đọ Phong Kiến nhà

Nguyễn bảo thủ lạc hậu.

II NỘI DUNG CHÍNH

Ông là người tài năng ,viết đẹp nổi tiếng trong giới trí thức Bắc Hà và được tôn như bậc thánh “ Thần Siêu thánh Quát”

Ông là người có hoài bão lớn Năm 1853 ông đã từng cùng nhân dân Mĩ Lương , Sơn Tây nổi dậy chống lại triều đình nhà Nguyễn Năm 1855 trong một trận đánh ông đã hi sinh Ông để lại 1400 bài thơ, hơn 20 bài văn xuôi, một số bài phú Nôm và hát nói.

II NỘI DUNG CHÍNH

2- Tác Phẩm

a/ Hoàn cảnh sáng tác

Câu hỏi 1: Em hãy cho biết hoàn cảnh ra đời của bài thơ?

•Có ý kiến cho rằng Cao Bá Quát sáng tác bài thơ này trong những lần vào

kinh đô Huế thi Hội phải đi qua những trảng cát mênh mông của Quảng Bình, Quảng Trị, từ đó hình thầnh cấu tứ của bài thơ này.

•Có người lại cho rằng ông làm bài thơ trong thời gian tập sự ở Bộ Lễ triều

đình Huế

•Dù làm ở thời điểm nào thì bài thơ vẫn thể hiện những tư tưởng bế tắc

của kẻ sĩ chưa tìm được lối thoát trên đường đời.

II NỘI DUNG CHÍNH

b- Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của tác phẩm

Nguyên tác chữ Hán

II NỘI DUNG CHÍNH

•Một con đường trên cát

•Một người đi đường gặp

nhiều gian nan

•Bài thơ có âm điệu bi tráng

Cao Bá Quát trong buổi chầu

Câu hỏi 2: Sau khi đọc

xong bài thơ em có

những ấn tượng gì?

II, NỘI DUNG CHÍNH

“ Bãi cát dài, lại bãi cát dài

Đi một bước như lùi một

bước

Mặt trời lặn và vẫn còn đi

Khách trên đường nước

mắt lã chã rơi”

•Câu hỏi 3: Theo em hình ảnh

bãi cát dài thể hiện điều gì?

•4 câu thơ trên cho ta thấy:

- Một sa mạc cát mênh mông, vô tận

- Một người đi đường ( Một bước lại như lùi)

-Đi đến lúc mặt trời lặn vẫn chưa thôi

- Vừa đi vừa tuôn lệ

*Hình ảnh con đường trên cát

II, NỘI DUNG CHÍNH

-> Hình ảnh bãi cát là biểu tượng cho đường đời Con đường hành đạo của kẻ sĩ Con đường ấy vô tận nên xa xôi mờ mịt Người đi đường rất vất vả, thậm chí phải rơi lệ trên con đường ấy Cái đích công danh càng gần, thì càng xa cái đích của lẽ sống thanh cao, trong sạch “Đi một bước như lùi một bước”

II, NỘI DUNG CHÍNH

“ Không học được tiên ông phép ngủ

Trèo non , lội suối giận khôn vơi

Xưa nay phường danh lợi

Tất tả trên đường đời

Đầu xóm hơi men thơm quán rượu

Kẻ say vô khối tỉnh bao người?

Bãi cát dài bãi cát dài ơi!

Tính sao đây đường bằng mờ mịt

Đường ghê sợ còn nhiều đâu ít?”

Câu hỏi 4: Những câu trên là lời của ai? Nói những điều gì?

* Hình ảnh người đi đường

II, NỘI DUNG CHÍNH

Đây là lời nói của người đi đường- một kẻ sĩ đi tìm

chân lí giữa cuộc đời mờ mịt

Người đi đường nói với ta: Cuộc đời đầy bọn chen hám danh lợi , tất tả mưu sinh, hưởng lợi Cái bả danh lợi như hương rượu ngon cuốn hút không biết bao người:

“ Xưa nay phường danh lợi,

Tất tả trên đường đời,

Đầu xóm hơi men thơm quán rượu,

Người say vô số tỉnh bao người?”

II, NỘI DUNG CHÍNH

-> Thể hiện rõ sự đối lập giữa người đi đường với đông đảo những người chạy theo danh lợi.

- Khẳng định rõ, mình không thể hoà trộn với phường danh lợi, mặc dù mình đơn độc.

- Người đi đường tỏ rõ thái độ khinh thương danh lợi Mục đích, lí tưởng hướng tới của con người này có thẻ là vô ích trong một xã hội rối ren, thối nát ông là kẻ

cô đơn không có người đồng hành Sự thật ấy làm

người đi đường cay đắng

Người đi đường một mình đi trên bãi cát Chỉ có một mình đơn độc

II, NỘI DUNG CHÍNH

Tác giả đặt ra câu hỏi: Đi tiếp hay dừng lại:

“ Bãi cát dài, bãi cát dài ơi

Tính sao đây đường bằng mờ mịt”

Lẽ dĩ nhiên con người ấy không dừng lại Ông tự bach:

“ Không học được tiên ông phép ngủ Trèo non, lội suối, giận khôn nguôi

II, NỘI DUNG CHÍNH

Người đi đường- kẻ sĩ ấy hiểu rằng phải học

để đi thi Nhưng đỗ đạt và ra làm quan thì như bao phường danh lợi khác Thế thì học

để làm gì? Biết sống ra sao? Suy nghĩ ấy đầy mâu thuẫn Đó cũng chính là mâu thuẫn tư tưởng hết sức sâu sắc:

+Khát vọng sống cao đẹp với hiện thực đen tối mờ mịt

+ Xông pha trên con đường tìm lí tưởng với cầu danh lợi

II, NỘI DUNG CHÍNH

->Mâu thuẫn đó đã tạo nên

những khó khăn trên con đường

đi tìm lí tưởng Con người ấy-

kẻ sĩ của thời đại ấy biết tính sao đây?

II NỘI DUNG CHÍNH

“ Hãy nghe ta hát khúc đường cùng Phía Bắc núi bắc, nụi vô cùng

Phía Nam núi Nam, sóng dào dạt

Anh đứng làm chi trên bãi cát?”

•Câu hỏi 5: Những câu thơ trên bộc lộ

tâm sự gì?

*Sự bế tắc của người đi đường

II- NỘI DUNG CHÍNH

-Nhìn về phía bắc núi non trùng

điệp.

- Quay về phía Nam, núi ở sau

lưng, sông chắn trước mặt.

-Đường cùng mất rồi Tiếp tục đi hay dừng lại đều khó khăn

Người đi đưòng đành đứng chôn chân trên bãi cát.

II- NỘI DUNG CHÍNH

-> Người đi đường không chỉ nhận ra mình cô độc

trên đường đời mà đi

trên con đường cùng

 Sự bế tắc không tìm thấy

lối thoát trên đường đời

của kẻ sĩ trong xã hội

Phong Kiến.

II- NỘI DUNG CHÍNH

• Về nội dung : Bài thơ

tạo được tứ hay, ý lớn

khi dựng lên biểu tượng

của con đường trên cát

và hình ảnh người đi

đường Đó là kẻ sĩ đang

đi trên con đường đời đi

tìm lí tưởng trong thời

đại Phong Kiến.

Nhất sinh đê thủ bái mai hoa

3- Kết luận

II NỘI DUNG CHÍNH

Về nghệ thuật:

• Người đi đương không đơn nhất mà được xưng bằng :

Khách, Ta , Anh cách xưng hô ấy tạo cho nhân vật trữ tnh nhiều tâm trạng khác nhau

•Âm điệu thơ bi tráng, bởi nó vừa buồn nhưng vừa có

những phản kháng âm thầm đối với trật tự đời sống đương thời Nó cảnh báo một sự thay đổi tất yếu trong tương lai

III CỦNG CỐ

1- Hãy viết một đoạn văn ngắn về hình ảnh con đường trên cát.

2- Nêu suy nghĩ của em

về sự bế tắc của kẻ sĩ trong thời đại Phong Kiến.

b- Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật

*Hình ảnh con đường trên cát

*Hình ảnh người đi đường

*Sự bế tắc của người đi đường c- Kết luận

•Nội dung

•Nghệ thuật.

IV DẶN DÒ - KẾT THÚC

1- Học thuộc bài thơ

2- Soạn bài: Bài ca

ngất ngưởng-

Nguyễn Công Trứ