Qui tắc 2: trên trớc, dới sautiếng chỉ ngời bậc trên đứng trớc, tiếng chỉ ngời bậc dới đứng sau: ông cháu, cha anh, con cháu, cháu chắt.... Bµi 3: §iÒn nh÷ng tiÕng thÝch hîp vµo chç trèn[r]
Trang 1Ng÷ v¨n 6
Bµi 1TiÕt 3
Tr êng THCS NguyÔn §×nh ChiÓu
Tõ vµ cÊu t¹o cña tõ TiÕng ViÖt
Ng ườ i thùc hiÖn
Phan Th Nh ý ị ư
Trang 2I, Tõ lµ g×?
1, VÝ dô:
ThÇn/ d¹y /d©n/ c¸ch/ trång trät,/ ch¨n nu«i /vµ/ c¸ch/ ¨n ë.
(Con Rång ch¸u Tiªn)
ThÇn,d¹y,d©n,c¸ch,trång,
trät,ch¨n, nu«i,vµ,c¸ch,¨n,ë
->12 tiÕng
ThÇn/d¹y/d©n/c¸ch/trång trät/ch¨n nu«i/vµ/c¸ch/¨n ë -> 9 tõ
Trang 3Bài 1: Tiết 3
Từ và cấu tạo của từ Tiếng Việt
I, Từ là gì?
1, Ví dụ:
2,Ghi nhớ: SGK/13.
- Từ là đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhất dùng để đặt câu
- Tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ
Trang 4I, Từ là gì?
II, Từ đơn và từ phức.
1, Ví dụ:
Từ đấy, n ớc ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi và
có tục ngày Tết làm bánh ch ng, bánh giầy
(Bánh ch ng, bánh giầy)
Từ /đấy,/ n ớc/ ta/ chăm/ nghề/ trồng trọt/, chăn nuôi/
và /có/ tục/ ngày/ Tết/ làm/ bánh ch ng,/ bánh giầy
(Bánh ch ng, bánh giầy)
Trang 5Bài 1: Tiết 3
Từ và cấu tạo của từ Tiếng Việt
II, Từ đơn và từ phức.
1, Ví dụ:
Từ đơn
Từ phức
Từ ghép
Từ láy
Từ, đấy, n ớc, ta, chăm, nghề,và,
có, tục, ngày, Tết, làm Chăn nuôi, bánh ch ng,bánh giầy
Trồng trọt
Từ /đấy,/ n ớc/ ta/ chăm/ nghề/ trồng trọt/, chăn nuôi/ và /có/ tục/ ngày/ Tết/ làm/ bánh ch ng,/ bánh giầy.
(Bánh ch ng, bánh giầy)
Trang 6I, Từ là gì?
II, Từ đơn, từ phức.
1,Ví dụ:
2,Ghi nhớ: SGK/14.
- Từ chỉ gồm một tiếng là từ đơn Từ gồm hai hoặc nhiều tiếng là từ phức.
- Những từ phức đ ợc tạo ra bằng cách ghép các tiếng
có quan hệ với nhau về nghĩa đ ợc gọi là từ ghép Còn
những từ phức có quan hệ láy âm giữa các tiếng gọi là
từ láy.
Trang 7Bài 1: Tiết 3
Từ và cấu tạo của từ Tiếng Việt
Từ tiếng Việt
Từ đơn
(Từ một tiếng)
Từ phức
(từ nhiều tiếng)
Từ ghép
(ghép nghĩa)
Từ láy
(láy âm)
-> Sơ đồ cấu tạo của từ Tiếng Việt
Trang 8I, Từ là gì?
II, Từ đơn, từ phức
III, Luyện tập
Bài 1:
[ … ] Ng ời Việt Nam ta- con cháu vua Hùng- khi nhắc đến nguồn gốc
của mình, th ờng x ng là con Rồng cháu Tiên.
(Con Rồng cháu tiên)
a, Các từ nguồn gốc, con cháu thuộc kiểu cấu tạo từ nào?
b, Tìm những từ đồng nghĩa với từ nguồn gốc trong câu văn trên?
c, Tìm thêm các từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc theo kiểu: con cháu, anh chị, ông bà, … ?
Trang 9Bài 1: Tiết 3
Từ và cấu tạo của từ Tiếng Việt
I, Từ là gì?
II, Từ đơn, từ phức
III, Luyện tập
Bài 1:
a, Các từ nguồn gốc, con cháu thuộc kiểu cấu tạo từ ghép.
b, Những từ đồng nghĩa với từ nguồn gốc trong câu văn trên: cội nguồn, gốc gác, gốc rễ.
c, Các từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc theo kiểu: con cháu, anh chị, ông bà:
- Bố mẹ,cậu mợ, cô dì, chú cháu, anh em, cha anh, cô bác, chú thím…
Trang 10III, Luyện tập.
Bài 2: Hãy nêu qui tắc sắp xếp các tiếng trong từ ghép chỉ quan hệ thân
Qui tắc 1: nam tr ớc, nữ sau(tiếng chỉ nam giới đứng tr ớc, tiếng chỉ nữ
giới đứng sau): ông bà, bố mẹ, ba má, cậu mợ, chú thím, chú dì,anh chị
- ông bà > ông bà
nam nữ
Qui tắc 2: trên tr ớc, d ới sau(tiếng chỉ ng ời bậc trên đứng tr ớc, tiếng chỉ
ng ời bậc d ới đứng sau): ông cháu, cha anh, con cháu, cháu chắt.
Trang 11Bµi 1: TiÕt 3
Tõ vµ cÊu t¹o cña tõ TiÕng ViÖt
III, LuyÖn tËp
Bµi 3: §iÒn nh÷ng tiÕng thÝch hîp vµo chç trèng trong b¶ng sau?
Nªu c¸ch chÕ biÕn b¸nh
Nªu tªn chÊt liÖu cña
b¸nh
Nªu tÝnh chÊt cña b¸nh
Nªu h×nh d¸ng cña b¸nh
(b¸nh) r¸n,n íng, nhóng, tr¸ng,cuèn…
(b¸nh) nÕp, tÎ, khoai,ng«,s¾n, ®Ëu xanh,m×,t«m, khóc…
(b¸nh) dÎo, phång t«m,xèp…
(b¸nh) gèi, tai voi, tai lîn,gÊu…
Trang 12III, LuyÖn tËp.
Bµi 4: Tõ l¸y in ®Ëm trong c©u sau miªu t¶ c¸i g×?
NghÜ tñi th©n, c«ng chóa ót ngåi khãc thót thÝt
(Nµng ót lµm b¸nh ãt)
H·y t×m nh÷ng tõ l¸y cã cïng t¸c dông Êy?
- Tõ l¸y thót thÝt miªu t¶ tiÕng khãc.
- Nh÷ng tõ l¸y miªu t¶ tiÕng khãc: nøc në, nghÑn ngµo, ti tØ, r ng røc, nØ non, n·o nïng…
Trang 13Bµi 1: TiÕt 3
Tõ vµ cÊu t¹o cña tõ TiÕng ViÖt
III, LuyÖn tËp. Khanh kh¸ch,khóc khÝch,
ha h¶, h« hè, s»ng sÆc…
Lom khom,
Khµn khµn, lÌ nhÌ,
Thá thÎ, lÐo nhÐo
T¶ tiÕng c êi
T¶ tiÕng nãi
T¶ d¸ng ®iÖu Bµi 5.
Trang 14A Tiếng; B.Từ ; C Ngữ ; D Câu.
Câu 2: Từ phức gồm bao nhiêu tiếng?
A.Một;
B Hai;
C Nhiều hơn hai ;
D Hai hoặc nhiều hơn hai
Câu 3:Trong bốn cách chia loại từ phức sau đây,cách nào đúng? A.Từ ghép và từ láy;
B Từ phức và từ ghép;
C Từ phức và từ láy;
D.Từ phức và từ đơn
Trang 15• Học thuộc ghi nhớ.
• Nắm vững sơ đồ cấu tạo của từ tiếng Việt
• Hoàn thiện các bài tập vào vở Bài tập Ngữ văn.
• Soạn Tập làm văn: Giao tiếp, văn bản và ph
ơng thức biểu đạt vào Vở Soạn Ngữ văn