Một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động tín dụng tại ngân hàng sở giao dịch 1.doc

Một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động tín dụng tại ngân hàng sở giao dịch 1

Lời nói đầu

Ngày nay để tồn tại và phát triển đất nớc, sánh vai với các cờng quốc trongkhu vực và trên thế giới, Việt Nam phải thực hiện chính sách mở cửa, hội nhậpvới nền kinh tế thế giới, tham gia ngày càng sâu sắc vào qúa trình hợp tác vàphân công lao động quốc tế là một chủ trơng đúng đắn của đảng và Nhà nớc ta.Trong quá trình hội nhập với nền kinh tế thế giới, giao lu thơng mại củaViệt Nam và thế giới ngày càng phát triển Để tạo điều kiện thuận lợi, thúc đẩyquá trình giao lu đó hoạt động thanh toán quốc tế cũng phải đợc phát triển tơngxứng

NHTM là một tổ chức tài chính trung gian có các chức năng chủ yếu là :nhận gửi, cho vay, và thanh toán Hoạt động thanh toán quốc tế không thể tiếnhành đạt hiệu quả cao nếu không có sự tham gia của các NHTM, hơn thế việcthực hiện hoạt động thanh toán quốc tế có hiệu quả sẽ giúp NHTM nâng caosức mạnh của mình Do vậy, việc phát triển hoạt động thanh toán quốc tế là yêucầu thờng xuyên, bức thiết đối với mỗi NHTM

Hoạt động thanh toán quốc tế là hoạt động rất phức tạp ( các bên tham giahoạt động khác nhau ở nhiều lĩnh nh: chế độ chính trị, kinh tế, xã hội ) nên th-ờng gặp phải nhiều khó khăn Do đó, các bên liên quan luôn quan tâm đến việctìm ra phơng thức thanh toán có hiệu quả nhất Với những u điểm vợt trội củamình phơng thức tín dụng chứng từ ngày càng trở nên phổ biến trong hoạtthanh toán quốc tế Tuy nhiên, đây lại là phơng thức thanh toán phức tạp nhấttrong số các phơng thức thanh toán quốc tế nên để hiểu và sử dụng tốt phơngthức này là việc không đơn giản

Trong thời gian thực tập tại Sở giao dịch I NHCTVN, đợc làm quen và tìmhiểu hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng, em thấy rằng nghiệp vụthanh toán quốc tế theo phơng thức tín dụng chứng từ gặp phải không ít khókhăn từ nhiều phía, ảnh hởng đến khả năng mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt

động của Sở trong lĩnh vực này

Do đó, em đã chọn đề tài: ” Một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động

thanh toán theo phơng thức tín dụng chứng từ tại Sở giao dịch I NHCTVN

“ cho luận văn tốt nghiệp của mình

Trong luận văn này, em xin trình bày một số nghiên cứu của mình về thựctrạng hoạt động thanh toán quốc tế theo phơng thức tín dụng chứng từ tại Sở

giao dịch I NHCTVN và một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động này Vớimục đích nh vậy, bố cục luận văn sẽ bao gồm những phần chính nh sau:

ChơngI : Một số vấn đề lí luận cơ bản về hoạt động thanh toán quốc tế theophơng thức tín dụng chứng từ

Chong II : Thực trạng hoạt động thanh toán quốc tế theo phơng thức tíndụng chứng từ tại Sở giao dịch I NHCTVN

Chơng III : Một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động thanh toán quốc tếtheo phơng thức tín dụng chứng từ tại Sở giao dịch I NHCTVN

Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo GS.TS Cao Cự Bội, các cô chú, anhchị cán bộ Phòng kinh doanh đối ngoại thuộc Sở giao dịch I NHCTVN đã tậntình hớng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành luận văn của mình

tế, thông qua quan hệ giữa các ngân hàng của các nớc liên quan.

TTQT bao gồm thanh toán mậu dịch, thanh toán phi mậu dịch, thanh toán

nợ cũ TTQT theo phơng thức tín dụng chứng từ là một hình thức của thanhtoán mậu dịch, một hình thức thanh toán phục vụ cho hoạt động xuất nhậpkhẩu

Hiện nay, trong hệ thống Ngân hàng Công Thơng Việt Nam (NHCTVN),thanh toán quốc tế đợc hiểu là quá trình thực hiện các nghiệp vụ nh: chuyểntiền, thanh toán L/C, nhờ thu và các nghiệp vụ ngân hàng quốc tế khác bằngngoại tệ trong nội bộ hệ thống NHCTVN, giữa NHCT với các tổ chức tài chínhkhác ở trong và ngoài nớc thông qua mạng IBS (hệ thống nghiệp vụ ngân hàngquốc tế của NHCTVN), mạng SWIFT (mạng tài chính viễn thông liên ngânhàng toàn cầu) hoặc các hệ thống khác

TTQT là khâu kết thúc của một giao dịch mua bán hàng hoá hoặc dịch vụ,

là cầu nối giữa ngời sản xuất và ngời tiêu thụ thông qua việc chi trả lẫn nhautrong trao đổi quốc tế Vì vậy, có thể nói TTQT đã góp phần quan trọng tạo nên

sự liên tục của quá trình tái sản xuất và đẩy nhanh tốc độ lu thông hàng hoá.TTQT đã giúp cho ngoại thơng thực hiện tốt chức năng của mình là mở rộng luthông hàng hoá ra nớc ngoài và đem ngoại tệ về cho đất nớc Đồng thời, việcthanh toán diễn ra tốt đẹp nh vậy sẽ để lại thiện chí, uy tín, sự tin cậy giữa cácbên, góp phần mở rộng và củng cố mối quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực( kinh tế, chính trị, ngoại giao, khoa học kĩ thuật ) giữa các nớc

TTQT giúp cho việc trao đổi hàng hoá, dịch vụ, t bản giã các quốc giangày càng phát triển, từ đó tác động đáng kể vào sự phát triển sản xuất trong n-

ớc TTQT là khâu kết thúc của một hợp đồng XNK, nó khép lại một chu trìnhmua bán hàng hoá, dịch vụ, việc thanh toán tốt sẽ giảm thiểu rủi ro, giúp cho

việc thu hồi đầy đủ, đúng hạn tiền hàng để tiếp tục guồng máy sản xuất kinhdoanh TTQT giúp mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại, tạo điều kiện cho cácnhà sản xuất trong nớc tiếp cận đợc với thị trờng thế giới, tiếp cận đợc với côngnghệ tiên tiến, hiện đại, nhận ra vị trí và những lợi thế của mình để tiếp tục duytrì và phát huy những lợi thế đó trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt vớinhà sản xuất nớc ngoài TTQT không chỉ tạo thuận lợi trong việc đẩy mạnhxuất khẩu, giúp hàng hoá Việt Nam xâm nhập vào thị trờng quốc tế mà cònnâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam ngay tại thị trờng trongnớc, phục vụ ngày càng tốt hơn cho nhu cầu của khách hàng trong nớc.

TTQT có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân (cả ở tầm vĩ mô và

vi mô) nhng nó lại là hoạt động rất phức tạp và chịu sự tác động của nhiều nhân

tố : tỉ giá hối đoái, trình độ sản xuất, sự ổn định chính trị, xã hội, sự ổn định củacác chính sách kinh tế vĩ mô, sự phát triển của hệ thống ngân hàng

Sự biến động của tỉ giá ảnh hởng đến giá trị của các hợp đồng XNK, gâybất lợi cho ngời mua và ngời bán, đồng thời nó gây tác động tiêu cực đến hoạt

động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng nên phần nào đó nó sẽ làm xấu đi khảnăng cung ứng ngoại tệ, phục vụ cho hoạt động XNK của ngân hàng

Nh trên vừa trình bày, TTQT tác động vào sự phát triển sản xuất trong nớcnhng ngợc lại chính trình độ của sản xuất trong nớc cũng ảnh hởng không nhỏ

đến hoạt TTQT Mỗi nớc đều có lợi thế riêng, sự phân công lao động ngày càngsâu sắc trên thế giới giúp nhu cầu đợc trao đổi hàng hoá giữa các nóc ngày càngphát triển Tuy nhiên, nếu trình độ sản xuất quá lạc hậu, sản phẩm sản xuất ra

có chất lợng thấp sẽ làm ảnh hởng đến việc trao đổi hàng hoá của nớc đó vớicác nớc khác trên thế giới

Sự ổn định chính trị xã hội và các chính sách kinh tế vĩ mô là điều kiện rấtcần thiết, tạo thuận lợi cho việc phát triển sản xuất trong nớc từ đó ảnh hởng

đến hoạt động TTQT Tuy nhiên nhiều lúc các chính sách kinh tế vĩ mô cũnggây ảnh hởng trực tiếp tới hoạt động TTQT chẳng hạn nh : chính sách quản língoại hối hay các chính sách điều chỉnh XNK của Bộ thơng mại Ngoài ra, sự

ổn định và phát triển của hệ thống ngân hàng cũng là nhân tố quan trọng ảnh ởng đến hoạt động TTQT bởi ngân hàng là trung gian tài chính với chức năng,

h-bề dày kinh nghiệm và khả năng tài chính sẽ tạo nên sự tin tởng và thuận lợicho các bên tham gia trong hoạt động TTQT

1.1.2 Vai trò của hoạt động TTQT đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

Cùng với sự phát triển của các nghiệp vụ kinh doanh và dịch vụ trong nớc,

xu hớng quốc tế hoá nền kinh tế đã tạo điều kiện cho các nghiệp vụ ngân hàngquốc tế đời và phát triển, trong đó TTQT là mảng hoạt động có vai trò quan

trọng đối với mỗi ngân hàng trong bối cảnh cạnh tranh quyết liệt giữa các ngânhàng

Thứ nhất, TTQT là nghiệp vụ bổ sung, hỗ trợ cho các mặt hoạt động kháccủa ngân hàng, chẳng hạn nh khi phát triển hoạt động TTQT sẽ tăng cờng đợckhả năng huy động và sử dụng vốn ngoại tệ của ngân hàng

Thứ hai, tiến hành hoạt động TTQT tốt sẽ giúp ngân hàng đáp ứng tốt hơnnhu cầu của khách hàng, trên cơ sở đó nâng cao đợc uy tín của mình TTQT làmột nghiệp vụ phức tạp, trong TTQT, ngân hàng không chỉ là trung gian tạonên sự tin tởng lẫn nhau giữa ngời mua và ngời bán thông qua quan hệ củamình với các ngân hàng khác mà các ngân hàng cần phải đẩy mạnh công tác tvấn, giúp khách hàng lựa chọn phơng thức, công cụ thanh toán hiệu quả nhất.Quá trình thanh toán diễn ra thuận lợi, ngời bán nhận đủ tiền, ngời mua nhận đ-

ợc hàng đúng số lợng, phẩm chất, thời gian sẽ chứng tỏ đợc khả năng của ngânhàng trong hoạt động của mình

Thứ ba, TTQT sẽ giúp ngân hàng mở rộng quan hệ hợp tác với các ngânhàng khác trên thế giới, tạo điều kiện thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệngân hàng, từ trang bị kĩ thuật đến đào tạo chuyên viên, góp phần đa ngân hàngtrở thành ngân hàng đa năng, hiện đại, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu củakhách hàng

Thứ t, TTQT là dịch vụ trung gian, phí thu đợc từ hoạt động TTQT khôngphải là thu nhập chủ yếu nhng cũng góp phần đáng kể vào tổng thu nhập củangân hàng Hơn nữa, mức phí trong hoạt động TTQT cũng là công cụ để ngânhàng thực hiện chiến lợc lôi cuốn khách hàng

Nói tóm lại, TTQT là mảng hoạt động rất quan trọng của ngân hàng, nókhông chỉ tạo ra thu nhập mà còn là nhân tố giúp ngân hàng nâng cao uy tín,tăng khả năng cạnh tranh, mở rộng qui mô nghiệp vụ hoạt động cũng nh tăng c-ờng mối quan hệ của mình với các ngân hàng khác trên toàn thế giới

b) Đặc điểm của hối phiếu :

 Tính trừu tợng của hối phiếu : Trên hối phiếu không cần ghi nội dungquan hệ tín dụng, tức nguyên nhân sinh ra việc lập hối phiếu, mà chỉ cần ghi rõ

số tiền phải trả và những nội dung có liên quan đến việc trả tiền Hiệu lực pháp

lí của hối phiếu cũng không bị ràng buộc do nguyên nhân sinh ra hối phiếu.Một khi đợc tách ra khỏi hợp đồng và nằm trong tay ngời thứ ba thì hối phiếutrở thành một trái vụ độc lập, chứ không phải là một trái vụ sinh ra từ hợp đồng.Hay nói một cách khác, nghĩa vụ trả tiền của hối phiếu là trừu tợng

 Tính bắt buộc trả tiền của hối phiếu : Ngời trả tiền hối phiếu phải trả tiềntheo đúng nội dung ghi trên tờ hối phiếu Ngời trả tiền không thể viện ra những

lí do riêng của mình đối với ngời phát phiếu, ngời kí hậu mà từ chối trả tiền, trừtrờng hợp hối phiếu đợc lập ra trái với đạo luật chi phối nó

 Tính lu thông của hối phiếu : Hối phiếu có thể đợc chuyển nhợng mộthay nhiều lần trong thời hạn của nó Sở dĩ có đợc đặc điểm này, bởi vì hối phiếu

là lệnh đòi tiền của một ngời này đối với ngời khác, hối phiếu có một trị giátiền nhất định, có một thời hạn nhất định, thời hạn này thờng là ngắn hạn và đ-

ợc ngời trả tiền chấp nhận Tóm lại, nhờ vào tính trừu tợng và tính bắt buộcnghĩa vụ trả tiền mà có đợc tình lu thông

c) Nội dung của hối phiếu :

Hối phiếu vì cần phải đợc lu hành, nên nó phải có một hình thức nhất định

để ngời ta có thể dễ dàng phân biệt hối phiếu với các phơng tiện thanh toánkhác Hối phiếu thơng mại là một văn bản xác nhận một trái vụ trả tiền có tínhchất thơng mại, cho nên hối phiếu phải có một nội dung nhất định phù hợp vớiluật lệ chi phối nó

đợc tạo lập bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau Những hối phiếu viết bằng bút chì,bằng thứ mực dễ phai nh mực đỏ đều trở thành vô giá trị

 Hối phiếu có thể lập thành một hay nhiều bản, mỗi bản đều đánh số thứ

tự, các bản đều có giá trị nh nhau Khi thanh toán, ngân hàng thờng gửi hốiphiếu cho ngời trả tiền làm hai lần kế tiếp nhau đề phòng sự thất lạc, bản nào

đến trớc thì sẽ đợc thanh toán, bản nào đến sau sẽ trở thành vô giá trị Hốiphiếu không có bản phụ

 Về mặt nội dung : một hối phiếu phải bao gồm những nội dung bắt buộcsau:

 Tiêu đề của hối phiếu : chữ “Hối phiếu” là tiêu đề của một hối phiếu,

không có tiêu đề này, hối phiếu sẽ trở thành vô giá trị

 Địa điểm kí phát hối phiếu : thông thờng địa chỉ của ngời lập phiếu là địa

điểm kí phát phiếu Khôngloại trừ, hối phiếu đợc kí phát ở đâu thì lấy địa điểm

kí phát ở đó Một hối phiếu không ghi rõ địa điểm kí phát, ngời ta cho phép lấy

địa chỉ bên cạnh tên của ngời kí phát làm địa điểm kí phát hối phiếu

 Ngày tháng kí phát : Ngày tháng kí phát hối phiếu có ý nghĩa quan trọngtrong việc xác định kì hạn trả tiền của hối phiếu có kì hạn nếu hối phiếu ghirằng : “Sau x ngày kể từ ngày kí phát hối phiếu này” Ngày kí phát hối phiếucũng liên quan đến khả năng thanh toán của hối phiếu Ví dụ, nếu ngày kí pháthối phiếu xảy ra sau ngày ngời có nghĩa vụ trả tiền hối phiếu mất khả năngthanh toán nh bị phá sản, bị đa ra toà, bị chết thì khả năng thanh toán hốiphiếu đó không còn nữa

 Số tiền của hối phiếu là một số tiền nhất định Một số tiền nhất định là sốtiền đợc ghi một cách đơn giản và rõ ràng, ngời ta có thể nhìn qua để biết đợc

số tiền phải trả là bao nhiêu, không cần phải qua nghiệp vụ tính toán nào, dù là

đơn giản Số tiền đợc ghi có thể là vừa bằng số, vừa bằng chữ hoặc là hoàn toànbằng số hay là hoàn toàn bằng chữ Số tiền cuả hối phiếu phải nhất trí với nhautrong cách ghi Trờng hợp có sự chênh lệch giữa số tiền bằng chữ và số tiềnbằng số thì thờng căn cứ vào số tiền ghi bằng chữ Trờng hợp có sự chênh lệchgiữa số tiền toàn ghi bằng số hay toàn ghi bằng chữ thì căn cứ vào số tiền nhỏhơn

 Thời hạn trả tiền của hối phiếu có hai loại : thời hạn trả tiền ngay và thờihạn trả tiền sau Cách ghi thời hạn trả tiền ngay thờng là nh sau : “Ngay sau khinhìn thấy bản thứ của hối phiếu này ” hoặc “Sau khi nhìn thấy bản thứ củahối phiếu này ” Cách ghi thời hạn trả tiền về sau thờng có ba cách sau :

 Nêú mốc thời gian tính từ ngày chấp nhận hối phiếu, thì ghi : “X ngàysau khi nhìn thấy bản thứ của hối phiếu này ”

 Nếu mốc thời gian tính từ ngày kí phát hối phiếu, thì ghi : “X ngày kể từngày kí bản thứ của hối phiếu này ”

 Nếu thời hạn là một ngày cụ thể nhất định, thì ghi : “Đến ngày của bảnthứ của hối phiếu này ” Trong ba cách ghi thời hạn trên, cách thứ nhất th-ờng đợc sử dụng phổ biến hơn cả

 Địa điểm trả tiền của hối phiếu là địa điểm đợc ghi rõ trên hối phiếu.Nếu hối phiếu không ghi rõ hoặc không ghi địa điểm trả tiền, ngời ta có thể lấy

địa chỉ ghi bên cạnh tên của ngời trả tiền là địa điểm trả tiền

 Ngời hởng lợi quy định ở mặt trớc của tờ hối phiếu trớc tiên là ngời kíphát hối phiếu, hoặc có thể là ngời khác do ngời kí phát hối phiếu chỉ định

 Ngời trả tiền hối phiếu đợc ghi ở mặt trớc, góc trái cuối cùng của tờ hối

phiếu, sau chữ “gửi”

 Ngời kí phát phiếu đợc ghi ở mặt trớc, góc phải cuối cùng của tờ hốiphiếu Cần đặc biệt chú ý là, tất cả những ngời có liên quan đợc ghi trên tờ hốiphiếu phải ghi rõ đầy đủ tên, địa chỉ mà họ đã dùng để đăng kí hoạt động kinhdoanh.

Ngoài những nội dung bắt buộc trên, hối phiếu còn có thể có những nộidung khác do hai bên thoả thuận, miễn là những nội dung này không làm sailạc tính chất của hối phiếu do luật “Luật điều chỉnh về hối phiếu “ quy định.d) Quyền lợi và nghĩa vụ của những ngời có liên quan đến hối phiếu

 Ngời kí phát hối phiếu : trong ngoại thơng, ngời kí phát hối phiếu là ngờixuất khẩu, ngời cung ứng các dịch vụ có liên quan đến xuất nhập khẩu hànghoá

Ngời kí phát hối phiếu có trách nhiệm :

 Kí phát hối phiếu cho đúng luật

 Kí tên vào góc bên phải, phía dới ở mặt trớc tờ hối phiếu

 Khi hối phiếu đã đợc chuyển nhợng bị từ chối trả tiền, thì ngời kí pháthối phiếu có trách nhiệm hoàn trả tiền lại cho những ngời hởng lợi của tờ hốiphiếu đó

Quyền lợi của ngời kí phát hối phiếu đợc thể hiện trên hai mặt chủ yếu :

 Quyền hởng lợi số tiền ghi trên hối phiếu

 Quyền chuyển nhợng quyền hởng lợi đó cho ngời khác

 Ngời trả tiền hối phiếu ; Trong ngoại thơng, ngời trả tiền hối phiếu thờng

là ngời nhập khẩu, là ngời sử các dịch vụ có liên quan đến xuất nhập khẩu hànghoá Khi dùng hối phiếu là phơng tiện đòi tiền của phơng thức tín dụng chứng

từ, ngời trả tiền hối phiếu lại là ngân hàng mở L/C hay là ngân hàng xác nhận.Trách nhiệm trả tiền của ngân hàng đối với hối phiếu chỉ giới hạn trong thờihạn hiệu lực của L/C

Trách nhiệm của ngời trả tiền hối phiếu :

 Trả tiền hối phiếu theo đúng những điều quy định trong hối phiếu

 Nếu là hối phiếu có kì hạn, ngời trả tiền phải kí chấp nhận trả tiền hốiphiếu khi nhìn thấy hối phiếu Việc chấp nhận này là vô điều kiện, phù hợp vớiluật “Luật điều chỉnh về hối phiếu “ Quyền lợi của ngời trả tiền là có quyền từchối trả tiền hối phiếu khi cha kí chấp nhận Việc từ chối trả tiền này phải phùhợp với luật “Luật điều chỉnh về hối phiếu “ quy định về vấn đề này

 Ngời hởng lợi hối phiếu : Ngời hởng lợi hối phiếu là ngời có quyền nhận

số tiền của hối phiếu Ngời hởng lợi hối phiếu có thể là bản thân ngời kí pháthối phiếu hoặc cũng có thể là ngời khác do ngời kí phát hối phiếu chỉ định hoặc

do ngời hởng lợi chuyển nhợng quyền hởng lợi hối phiếu của mình cho ngời đóbằng thủ tục kí hậu

 Ngời chuyển nhợng hối phiếu : là ngời đem quyền hởng lợi hối phiếu củamình chuyển cho ngời khác bằng thủ tục kí hậu Nh vậy, ngời chuyển nhợng

đầu tiên của hối phiếu là ngời kí phát hối phiếu

 Ngời cầm phiếu : là ngời có quyền nhận tiền hối phiếu khi hối phiếu đợctrả tiền Ngời cầm phiếu là ngời kí phát hối phiếu, nếu anh ta không chuyển nh-ợng hối phiếu cho ai cả Đối với hối phiếu đợc chuyển nhợng, ngời cầm phiếu

là ngời hởng lợi cuối cùng của hối phiếu

Nếu hối phiếu không ghi tên ngời hởng lợi ở mặt trớc tờ hối phiếu (tức làhối phiếu vô danh) thì bất cứ ngời nào cầm hối phiếu cũng trở thành ngời hởnglợi, nếu hối phiếu đợc chuyển nhợng ở mặt sau bằng cách kí hậu để trống thìngời nào cầm phiếu cũng trở thành ngời hởng lợi

e) Chấp nhận hối phiếu

Hối phiếu sau khi đợc kí phát phải đợc xuất trình cho ngời trả tiền để ngờinày kí chấp nhận trả tiền, nhất là đối với hối phiếu có kì hạn Rõ ràng là, mộthối phiếu đã đợc chấp nhận mới có sự tin cậy trong thanh toán

Thông thờng hối phiếu đợc gửi tới ngời trả tiền để ngời này kí chấp nhậnbất cứ lúc nào trớc ngày hết hạn xuất trình hối phiếu Thời hạn chấp nhận có thể

đợc hiểu nh hai trờng hợp sau : thứ nhất, nếu hai bên không có sự thoả thuậnnào khác thì ULB quy định thời hạn chấp nhận là 12 tháng kể từ ngày kí pháthối phiếu ; thứ hai, nếu hai bên quy định rõ ràng với nhau trong hợp đồng muabán hoặc trong th tín dụng thời hạn cụ thể phải xuất trình hối phiếu để chấpnhận, thì hối phiếu phải đợc xuất trình để chấp nhận trong thời hạn đó Ví dụ,thời hạn hiệu lực của th tín dụng là 45 ngày, hay là hết hạn 20 ngày kể từ saungày giao hàng thì thời chấp nhận hối phiếu chỉ trong vòng 20 ngày đó, nếuquá 20 ngày đó, tức là L/C hết hiệu lực, ngân hàng mở L/C sẽ từ chối thanhtoán tờ hối phiếu gửi đến (nếu là trả tiền ngay) hoặc từ chối chấp nhận hốiphiếu (nếu là trả tiền về sau)

Sự chấp nhận đợc ghi vào mặt trớc, góc dới bên trái của tờ hối phiếu và đợcthực hiện bằng chữ chấp nhận (accept) viết kế bên chữ kí của ngời trảtiền.Ngoài ra, ULB còn cho phép ngời trả tiền dùng những chữ khác tơng tự đểthể hiện sự chấp nhận của mình nh “xác nhận’, “đồng ý”, “đồng ý trả tiền”.Ngày tháng kí chấp nhận hối phiếu không phải là yêu cầu bắt buộc củacông thức kí chấp nhận Song trong thực tiễn sử dụng hối phiếu, ngời ta thấy cóloại hối phiếu đòi hỏi kí chấp nhận có ghi ngày tháng, có loại không cần ghingày tháng

Đối với hối phiếu trả tiền ngay x ngày, ngời nhập khẩu muốn nhận bộchứng từ thanh toán thì phải kí chấp nhận vào loại hối phiếu trả tiền ngay này.Trong trờng hợp này việc ghi ngày tháng kí chấp nhận hối phiếu là không thậtcần thiết Đối với hối phiếu có kì hạn mà việc quy định kì hạn trả tiền hối phiếu

là rõ rệt, ví dụ hối phiếu ghi “X ngày kể từ ngày kí phát bản thứ của hối phiếunày” hoặc ghi “Đến ngày trả cho bản thứ của hối phiếu này ” thì ghi ngàytháng kí chấp nhận cũng không thật cần thiết.

Song đối với hối phiếu có kì hạn đợc xác định trong tơng lai “X ngày kể từngày nhìn thấy bản thứ của hối phiếu này ” thì ngày tháng kí chấp nhận làngày nhìn thấy hối phiếu, là mốc thời gian tính ra kì hạn của hối phiếu

f) Kí hậu hối phiếu

Kí hậu là hình thức dùng để chuyển nhợng hối phiếu Ngời hởng lợi muốnchuyển nhợng hối phiếu cho ngời khác thì phải kí vào mặt sau của tờ hối phiếurồi chuyển hối phiếu cho ngời đó

Hành vi kí hậu có những ý nghĩa pháp lí sau :

 Thừa nhận sự chuyển quyền lợi hối phiếu cho ngời khác đợc quy địnhtrong mặt sau của tờ hối phiếu Sự kí hậu này mang tính chất trừu tợng, cónghĩa là ngời kí hậu không cần nêu lí do của sự chuyển nhợng và cũng khôngcần phải thông baó cho ngời trả tiền biết về sự chuyển nhợng đó (nh cáchchuyển nhợng theo dân luật thông thờng) mà ngời đợc chuyển nhợng nghiễmnhiên trở thành ngời hởng quyền lợi hối phiếu đó

 Xác định trách nhiệm của ngời kí hậu về việc trả tiền hối phiếu vớinhững ngời cầm hối phiếu sau đó Cần chú ý là, trong sự chuyển nhợng tráiquyền trong dân luật, ngời chuyển nhợng chỉ đảm bảo sự tồn tại của trái quyền,tức là đảm bảo rằng con nợ quả thật có thiếu số tiền đợc chuyển nhợng, chứkhông đảm bảo rằng con nợ sẽ thanh toán số nợ đó Nhng trong luật hối phiếuthì trái lại, ngời kí hậu không những đảm bảo ngời trả tiền hối phiếu có mắc nợ

số tiền ghi trên hối phiếu mà còn đảm bảo rằng mình sẽ trả tiền hối phiếu đócho những ngời chuyển nhợng, nếu ngời trả tiền từ chối thanh toán hối phiếu

đó Sở dĩ nh vậy là vì ngời kí hậu đóng vai trò chủ động trong việc kí phát hốiphiếu, kí tên vào hối phiếu, song hối phiếu có đợc ngời trả tiền chấp nhận haykhông lại là vấn đề khác

Kí hậu thờng đợc thực hiện theo 4 hình thức nh sau :

 Kí hậu để trắng : là việc kí hậu không chỉ định ngời đợc hởng quyền lợihối phiếu do thủ tục kí hậu mang lại Ngời kí hậu chỉ kí tên ở mặt sau của hốiphiếu hoặc nếu có chi thì chỉ ghi chung chung nh “trả cho ”.Với cách kí hậunày, ngời nào cầm hối phiếu sẽ trở thành ngời đợc hởng lợi hối phiếu và việcchuyển nhợng kế tiếp của ngời cầm phiếu này không cần kí hậu nữa chỉ trao tay

là đủ Ngời cầm phiếu có thể chuyển hình thức kí hậu để trắng sang một hìnhthức khác

 Kí hậu theo lệnh : là việc kí hậu chỉ định một cách suy đoán ra ngời hởnglợi hối phiếu do thủ tục kí hậu mang lại Ngời kí hậu chỉ ghi câu “trả theo lệnh

ông X” và kí tên Nh vậy, ngời hởng lợi hối phiếu trong trờng hợp này cha quy

định rõ ràng, cần phải suy đoán ý chí của ông X Nếu ông X ra lệnh trả cho mộtngời khác thì ngời đó sẽ trở thành ngời hởng hối phiếu, nếu ông X im lặng thìngời hởng lợi hối phiếu chính là ông X Với cách kí hậu này, hối phiếu sẽ đợcchuyển nhợng kế tiếp nhau đến khi nào ngời hởng lợi cuối cùng không kí hậuchuyển nhợng nữa nhng phải trớc khi hối phiếu hết hạn trả tiền Vì vậy, kí hậutheo kệnh là loại kí hậu rất thông dụng trong thanh toán quốc tế.

 Kí hậu hạn chế : là việc kí hậu chỉ định rõ rệt ngời đợc hởng lợi hối phiếu

và chỉ ngời đó mà thôi Với cách kí hậu này hối phiếu sẽ không đợc tiếp tụcchuyển nhợng bằng thủ tục kí hậu đợc nữa

 Kí hậu miễn truy đòi : là việc kí hậu mà ngời kí hậu ghi thêm câu “Miễntruy đòi ngời kí hậu” cùng với một trong ba loại kí hậu nêu trên Một khi hốiphiếu bị từ chối thanh toán thì ngời hởng lợi hối phiếu không đợc truy đòi lạitiền của ngời kí hậu trực tiếp của mình Kí hậu miễn truy đòi cũng là loại kí hậu

đợc sử dụng nhiều trong thanh toán quốc tế

g) Bảo lãnh hối phiếu

Bảo lãnh hối phiếu là sự cam kết của ngời thứ ba trả tiền cho ngời hởng lợikhi hối phiếu đến kì trả tiền Hình thức văn tự thông thờng của sự bảo lãnh đợc

ghi bằng chữ “Bảo lãnh” và ngòi bảo lãnh kí tên Trong luật ULB không qui

định nơi kí bảo lãnh ở mặt trớc hay ở mặt sau của tờ hối phiếu, để tránh nhầmlẫn với chữ kí chấp nhận của ngời trả tiền, chữ kí hậu của ngời chuyển nhợng,hình thức văn tự của bảo lãnh đợc ghi nh nói ở trên

Ngoài hình thức bảo lãnh theo luật ULB qui định, một số nớc dùng hìnhthức bảo lãnh bằng văn th riêng biệt thờng gọi là bảo lãnh mật Sở dĩ có hìnhthức bảo lãnh này là do ngời trả tiền không muốn ngời thứ ba biết tình hình tàichính của mình đến mức cần phải bảo lãnh, nếu sự bảo lãnh đợc ghi ngay trênhối phiếu Chỉ một số ngời cần thiết có liên quan mới đợc thông báo sự bảolãnh đó và sự bảo lãnh này có lợi với họ Cũng cần thấy rằng, th tín dụng là mộthình thức bảo lãnh riêng biệt đối với hối phiếu nằm trong bộ chứng từ thanhtoán của phơng thức tín dụng chứng từ Hình thức bảo lãnh đợc ghi trên hốiphiếu ở câu “Theo L/C số mở ngày ” “Gửi ngân hàng mở L/C ” Ngời xuấtkhẩu sau khi giao hàng lập một hối phiếu theo đúng yêu cầu của L/C và lập bộchứng từ thanh toán đầy đủ và phù hợp với L/C xuất trình trong thời hạn hiệulực của L/C, thì chắc chắn rằng hối phiếu đó sẽ đợc ngân hàng mở L/C trả tiền.h) Từ chối trả tiền hối phiếu - kháng nghị (Protest)

Khi đến hạn trả tiền của hối phiếu mà ngời trả tiền từ chối thì ngời hởng lợiphải chứng thực sự từ chối đó bằng một văn bản kháng nghị Bản kháng nghịphải do ngời hởng lợi lập ra trong thời hạn 2 ngày làm việc tiếp sau ngày hếthạn của hối phiếu Sau khi lập song bản kháng nghị, trong vòng 4 ngày làmviệc, ngời bị từ chối trả tiền phải báo cho ngời chuyển nhợng trực tiếp để đòi

tiền hoặc có thể đòi tiền bất cứ ngời nào đã kí hậu chuyển nhợng hối phiếuhoặc đòi ngời kí phát hối phiếu Nếu không có bản kháng nghị về việc bị từchối trả tiền thì những ngời đợc chuyền nhợng đợc miễn trách nhiệm trả tiềnhối phiếu, nhng ngời kí phát và ngời chấp nhận vẫn phải chịu trách nhiệm này

đối với ngời kháng nghị

Trên thực tế, ngời ta thờng làm nh sau: ví dụ A là ngời kí phát hối phiếu,B,

C, D là ngời đợc chuyển nhợng tiếp theo E là ngời đợc chuyển nhợng cuốicùng Khi E bị từ chối trả tiền, E sẽ chuyển hối phiếu đòi tiền D kèm một bảntính tiền bao gồm số tiền của hối phiếu, chi phí làm thủ tục kháng nghị và cácchi phí khác D hoàn trả tiền cho E và truy đòi ngợc lại C, và cứ nh vậy cho tới

A Cuối cùng A trực tiếp đòi tiền ở ngời mắc nợ

i) Các loại hối phiếu

 Căn cứ vào thời hạn trả tiền của hối phiếu, ngời ta chia hối phiếu thành

từ 5-7 ngày thì trả tiền tờ hối phiếu đó

 Hối phiếu có kì hạn: sau một thời giạn nhất định ghi trên hối phiếu, ngờitrả tiền phải trả hoặc tính từ ngày kí phát hối phiếu hoặc tính từ ngày chấp nhậnhối phiếu hoặc từ ngày qui định cụ thể

 Căn cứ vào hối phiếu có kèm chứng từ hay không, có thể chia hối phiếuthành 2 loại :

 Hối phiếu trơn : loại hối phiếu này đợc gửi tới đòi tiền ngời trả tiềnkhông kèm chứng từ thơng mại Trong thanh toán quốc tế, hối phiếu này dùng

để thu tiền cớc phí vận tải, bảo hiểm, hao hồng hoặc dùng để đòi tiền muahàng của những thơng nhân nhập khẩu tin cậy

 Hối phiếu kèm chứng từ : loại hối phiếu này đợc gửi tới cho ngời nhậpkhẩu có kèm theo chứng từ thơng mại Hối phiếu kèm chứng từ có 2 loại Loạihối phiếu kèm chứng từ trả tiền ngay và loại hối phiếu kèm chứng từ có chấpnhận

 Căn cứ vào tính chất chuyển nhợng của hối phiếu có thể chia hối phiếuthành 2 loại :

 Hối phiếu đích danh : là loại hối phiếu ghi rõ tên ngời hởng lợi hối phiếukhông kèm theo điều khoản theo lệnh Hối phiếu đích danh không chuyển nh-ợng đợc bằng thủ tục kí hậu theo luật định

 Hối phiếu theo lệnh : là loại hối phiếu ghi trả theo lệnh của ngời hởng lợihối phiếu Hối phiếu theo lệnh chuyển nhợng bằng hình thức kí hậu theo luật

định Đây là loại hối phiếu đợc sử dụng rộng rãi trong thanh toán quốc tế

 Căn cứ vào ngời kí phát hối phiếu, hối phiếu đợc chia thành 2 loại :

 Hối phiếu thơng mại, là loại hối phiếu do ngời xuất khẩu kí phát đòi tiềnngời nhập khẩu trong nghiệp vụ về thanh toán hàng hoá xuất khẩu hoặc cungứng lao vụ lẫn cho nhau

 Hối phiếu ngân hàng là loại hối phiếu do ngân hàng phát hành ra lệnhcho ngân hàng đại lí của mình thanh toán một số tiền nhất định cho ng ời hởnglợi chỉ định trên hối phiếu

1.1.3.2 Séc

a) Khái niệm chung

Séc là một tờ mệnh lệnh vô điều kiện của ngời chủ tài khoản, ra lệnh chongân hàng trích tiền từ tài khoản của mình để trả cho ngời có tên trong séc,hoặc trả theo lệnh của ngời ấy hoặc trả cho ngời cầm séc một số tiền nhất định,bằng tiền mặt hoặc bằng chuyển khoản

Nội dung của tờ séc, séc cần ghi đủ những điều sau đây:

 Một lệnh trả tiền muốn đợc coi là séc thì trớc tiên phải có tiêu đề SECghi trên tờ lệnh đó Vì séc là lệnh nên khi ngân hàng nhận đợc séc sẽ phải chấpnhận lệnh này vô điều kiện, trừ trờng hợp tài khoản phát hành séc không có tiềnhoặc tờ séc không đủ tính chất pháp lí

 Số tiền ghi trên séc phải rõ ràng, phải vừa ghi bằng số vừa ghi bằng chữkhớp đúng nhau, có kí hiệu tiền tệ Trên séc phải ghi địa điểm và ngày thánglập séc, tên, địa chỉ của ngời yêu cầu trích tài khoản, tài khoản đợc trích trả,ngân hàng trả tiền, tên địa chỉ của ngời hởng số tiền trên séc, chữ kí của ngờiphát hành séc Nếu là tổ chức thì phải có chữ kí của chủ tài khoản, kế toán tr-ởng và dấu của tổ chức

Séc có tính thời hạn, tức là tờ séc chỉ có giá trị tiền tệ hoặc thanh toán nếuthời hạn hiệu lực của nó cha hết đối với séc thơng mại

Thời hạn hiệu lực của séc đợc ghi rõ trên tờ séc Thời hạn đó tuỳ thuộc vàophạm vi không gian mà séc lu hành và luật pháp các nớc qui định Séc dùng đểtrả tiền ngay, thời hạn hiệu lực của séc là 8 ngày làm việc kể từ ngày phát hànhséc, nếu là séc lu hành trong một nớc, là 20 ngày làm việc nếu lu thông ngoàinớc trong cùng một châu lục, là 70 ngày làm việc nếu séc đợc trả ở một nớckhác châu lục Quá thời hạn trên nếu séc không quay trở lại ngân hàng thì séc

sẽ mất hiệu lực Đối với séc du lịch thì không qui định thời hạn hiệu lực

b) Những ngời liên quan đến séc

 Ngời phát séc để trả nợ gọi là ngời phát hành séc

 Ngân hàng thanh toán là ngời trả tiền

 Ngời nhận tiền là ngời hởng lợi tờ séc.

Séc có thể chuyển nhợng cho nhiều ngời liên tiếp bằng phơng pháp kí hậutrong thời hạn hiệu lực của séc Kí hậu có 2 ý nghĩa : một là nó chứng nhậnviệc chuyển giao quyền hởng séc cho một ngời khác ; hai là nó xác nhận tráchnhiệm của ngời chuyển nhợng đối với tất cả những ngời cầm giữ tờ séc sau đó

về việc trả tiền đối với tờ séc Tuy nhiên ngời chuyển nhợng séc có thể thoáithác trách nhiệm này bằng cách ghi thêm một điều kiện về bảo lu cùng với chữ

kí hậu “không đợc truy đòi” Việc kí hậu séc chỉ đợc thực hiện đối với séc theolệnh

4 Báo Có cho ngời hởng lợi séc

5 Quyết toán séc giữa ngân hàng với ngời mua

2 Phát hành séc thanh toán

3 Nhờ ngân hàng thu hộ tiền ghi trên séc

4 Thu

5 Ngân hàng trả tiền cho ngời hởng séc

6 Quyết toán séc giữa ngân hàng với ngời mua

 Séc theo lệnh (Cheque to order) là loại séc ghi trả theo lệnh của ngời ởng lợi ghi trên tờ séc đó Trên tờ séc ghi “Yêu cầu trả theo lệnh của ông X”.Loại này có thể chuyển nhợng bằng thủ tục kí hậu nh cách kí hậu của hốiphiếu

h-Đứng ở góc độ khác, séc có thể chia ra các loại nh sau:

 Séc gạch chéo (Crossed cheque) là loại séc trên mặt trớc của nó có haigạch chéo song song với nhau.Séc gạch chéo không thể dùng để rút tiền mặt,thờng dùng để chuyển khoản qua ngân hàng Séc gạch chéo do ngời hởng lợiséc gạch chéo bằng hai cách :

 Séc gạch chéo thờng(Cheque crossed generally) gạch chéo không tên tức

là giữa hai gạch chéo song song không ghi tên ngân hàng lĩnh hộ tiền

 Séc gạch chéo đặc biệt (Cheque crosed specially) gạch chéo có ghi tên,tức là giữa hai gạch chéo song song có ghi tên một ngân hàng nào đó Trongcách ghi này, chỉ có ngân hàng đó mới đợc lĩnh hộ tiền mà thôi

 Séc chuyển khoản (Cheque transferable) là loại séc mà ngời kí phát séc

ra lệnh cho ngân hàng trích tiền từ tài khoản của mình để chuyển trả sang mộttài khoản khác của một ngời khác trong hoặc ngoài ngân hàng Séc chuyểnkhoản không thể chuyển nhợng đợc và không thể lĩnh tiền mặt

 Séc du lịch (Tranverller’s cheque) là loại séc do ngân hàng phát hành và

đợc trả tiền tại bất cứ một chi nhánh hay đại lí nào của ngân hàng Ngời hởnglợi là khách du lịch có tiền tại ngân hàng phát hành séc Trên séc du lịch phải

có chữ kí của ngời hởng lợi.Thời gian của séc du lịch có hiệu lực do ngân hàngphát séc và ngời hởng lợi qui định, có thể là vô hạn và có thể là có hạn Trênséc du lịch có ghi rõ khu vực các ngân hàng trả tiền, ngoài khu vực đó, sẽkhông có giá trị lĩnh tiền

 Séc xác nhận (Certified cheque) là loại séc đợc ngân hàng xác nhận việctrả tiền Mục đích của việc xác nhận này là nhằm đảm bảo khả năng chi trả của

tờ séc, chống phát séc khống, ngân hàng xác nhận trên tờ séc với công thức nh

“Xác nhận số tiền trả đến ngày tại ngân hàng ” kí tên Bắt đầu từ lúc xácnhận séc, ngân hàng sẽ lu kí tiền gửi trên tài khoản của khách hàng số tiền ghitrên séc sang tài khoản séc xác nhận trong suốt thời hạn hiệu lực của tờ séc

1.1.4 Điều kiện trong thanh toán quốc tế.

Trong quan hệ thanh toán giữa các nớc, các vấn đề có liên quan đến quyềnlợi và nghĩa vụ mà đôi bên phải đề ra để giải quyết và thực hiện đợc qui định lạithành những điều kiện gọi là điều kiện thanh toán quốc tế Các điều kiện đó là :1.1.4.1 Điều kiện về tiền tệ

Điều kiện về tiền tệ là chỉ việc sử dụng các loại tiền nào để tính toán vàthanh toán trong các hợp đồng và hiệp định kí kết giữa các nớc, đồng thời qui

định cách sử lí khi đồng tiền đó biến động

a) Phân loại tiền tệ trong thanh toán quốc tế

 Căn cứ vào phạm vi sử dụng, chia thành ba loại:

 Tiền tệ thế giới (World currency) là vàng Hiện nay cha có vật nào khác

có thể thay thế vàng thực hiện chức năng tiền tệ thế giới

 Tiền tệ quốc tế (International currency) là các đồng tiền hiệp định thuộccác khối kinh tế và tài chính quốc tế nh SDR, ECU trớc đây (hay EURO ngàynay)

 Tiền tệ quốc gia (National money) là tiền tệ của từng nớc nh USD, GBP,FRF, DEM, JPY, VND,

 Căn cứ vào sự chuyển đổi của tiền tệ, chia ra thành ba loại tiền sau đây:

 Tiền tự do chuyển đổi (Free convertible currency) là những đồng tiềnquốc gia có thể chuyển đổi tự do ra các đồng tiền khác Có hai loại tiền tệ tự dochuyển đổi : tự do chuyển đổi toàn bộ và tự do chuyển đổi từng phần Việcphân biệt hai loại tiền này phụ thuộc vào qui định nh: chủ thể chuyển đổi, mức

độ chuyển đổi, nguồn thu nhập tiền tệ từ đâu ra

 Tiền tệ chuyển nhợng (Transferable currency) là tiền tệ đợc quyềnchuyển nhợng từ ngời này sang ngời khác qua hệ thống tài khoản mở tại ngânhàng

 Tiền tệ clearing (Clearing currency) là tièn tệ ghi trên tài khoản và không

đợc chuyển dịch sang một tài khoản khác

 Căn cứ vào hình thức tồn tại của tiền tệ, chia thành hai loại sau:

 Tiền mặt (Cash) là tiền giấy của từng quốc gia riêng biệt, tỷ trọng tiềnmặt trong thanh toán quốc tế không đáng kể

 Tiền tín dụng (Credit currency) là tiền tài khoản, tiền ghi sổ Hình thứctồn tại của tiền tín dụng là các phơng tiện thanh toán quốc tế nh hối phiếu,séc,T/T, M/T, Tiền tín dụng chiếm tỷ trọng rất lớn trong thanh toán quốc tế.

 Căn cứ vào mục đích sử dụng tiền tệ trong thanh toán chia thành 2 loại:

 Tiền tệ tính toán (Account currency) là tiền tệ đợc dùng để tính giá cả vàtính toán tổng giá trị hợp đồng

 Tiền tệ thanh toán (Payment currency) là tiền tệ đợc dùng để thanh toán

nợ nần, thanh toán trong hợp đồng mua bán ngoại thơng

Việc sử dụng đồng tiền nào là tiền thanh toán trong hợp đồng mua bánngoại thơng, trong hiệp định thơng mại và trả tiền giữa các nớc nói chung phụthuộc vào các yếu tố sau:

 Sự so sánh lực lợng giữa hai bên mua và bán

 Vị trí của đồng tiền đó trên thị trờng quốc tế

 Tập quán sử dụng đồng tiền thanh toán ttrên thế giới

 Đồng tiền thanh toán thống nhất trong các khu vực kinh tế trên thế giới.Trong những năm gần đây, địa vị vủa yên Nhật, mác Đức, đợc nâng caonhờ cán cân ngoại thơng và cán cân thanh toán vãng lai của họ thờng d thừa,nhng các đồng tiền này vẫn cha đợc sử dụng rộng rãi trong thanh toán quốc tế

nh bảng Anh, đôla Mĩ, vì tỷ trọng xuất nhập khẩu trong mậu dịch quốc tế củacác nớc này cha lớn lắm so với Anh, Mĩ và khối lợng nghiệp vụ thanh toánquốc tế của thị trờng ngoại hối các nớc này không nhiều bằng thị trờng London

và New York

Trong thanh toán ngoại thơng, có những mặt hàng phải thanh toán bằngmột loại tiền tệ nhất định thờng là những hàng nguyên liệu quan trọng đã bịmột số ít nớc khống chế từ lâu về sản xuất và tiêu thụ, các nớc này đã biến việcdùng loại tiền tệ đó để thanh toán thành một tập quán quốc tế, ví dụ nh mua báncao su, thiếc, và một số kim loại mùa khác thờng thanh toán bằng bảng Anh,dầu hoả bằng đôla Mĩ

b) Điều kiện đảm bảo hối đoái

Khủng hoảng thu chi quốc tế của các nớc làm cho tiền tệ thờng xuyên biến

động Vì vậy, các khoản thu ngoại hối có thể bị tổn thất do ngoại hối đó sụt giáhoặc các khoản chi ngoại hối bị tổn thất do ngoại hối đó tăng giá

Để tránh khỏi những tổn thất đó, trong các hiệp định và các hợp đồng muabán ngoại thơng thờng qui định các điều kiện bảo lu nhằm bảo đảm giá trị thực

tế của các khoản thu nhập bằng tiền khi tiền tệ lên xuống thất thờng, đợc gọi là

điều kiện bảo đảm hối đoái Những điều kiện bảo đảm hối đoái thờng dùngtrong thanh toán quốc tế về ngoại thơng nh sau:

 Điều kiện bảo đảm vàng

 Điều kiện bảo đảm ngoại hối

 Điều kiện bảo đảm theo “rổ” tiền tệ.

 Điều kiện bảo đảm căn cứ vào sự biến động của giá cả

1.1.4.2 Điều kiện địa điểm thanh toán

Trong thanh toán ngoại thơng, địa điểm thanh toán có thể ở nớc ngời nhậpkhẩu, hoặc ở nớc ngời xuất khẩu hoặc ở nớc thứ ba Nhng trong thực tế, việcviệc xác định địa điểm thanh toán là sự so sánh lực lợng giữa hai bên quyết

định, đồng thời, cũng còn thấy rằng dùng đồng tiền thanh toán của nớc nào thì

địa điểm thanh toán thờng là ở nớc ấy

1.1.4.3 Điều kiện thời gian thanh toán

Trong thanh toán quốc tế, điều kiện thời gian thanh toán trong các nghiệp

vụ ngoại thơng rất phức tạp, thờng có ba cách qui định :

 Thời gian trả tiền trớc : trả tiền trớc là sau khi kí hợp đồng hoặc sau khibên xuất khẩu chấp nhận đơn đặt hàng của bên nhập khẩu, nhng trớc khi giaohàng, thì bên nhập khẩu đã trả cho bên xuất khẩu toàn bộ hay một phần số tiềnhàng Trả tiền trớc có thể là với mục đích của ngời nhập khẩu cấp tín dụng ngắnhạn cho ngời xuất khẩu Song cũng có loại trả tiền trớc với mục đích nhằm đảmbảo thực hiện hợp đồng của ngời nhập khẩu

 Thời gian trả ngay, đợc chia thành 5 loại:

 Ngời mua trả tiền cho ngời bán ngay sau khi ngời bán hoàn thành nghĩa

vụ giao hàng trên phơng tiện vận chuyển tại nơi giao hàng chỉ định

 Ngời mua trả tiền cho ngời bán ngay sau khi ngời bán hoàn thành nghĩa

vụ giao hàng trên phơng tiện vận chuyển tại nơi giao hàng qui định

 Sau khi hoàn thành giao hàng, ngời bán lập bộ chứng từ gửi hàng vàchuyển đến ngời mua, ngời mua trả tiền ngay sau khi nhận bộ chứng từ

 Loại trả tiền ngay này giống loại trả tiền ngay nêu trên, song chỉ khác làngời mua trả tiền sau khi nhận bộ chứng từ trong vòng từ 5-7 ngày

 Ngời mua trả tiền ngay cho ngời bán sau khi nhận xong hàng hoá tại nơiqui định hoặc tại cảng đến

 Thời gian trả tiền sau, bao gồm 4 loại sau:

 Trả tiền sau x ngày kể từ ngày nhận đợc thông báo của ngời bán đã hoànthành giao hàng trên phơng tiện vận taỉ tai nơi giao hàng qui định

 Trả tiền sau x ngày kể từ ngày ngời bán đã hoàn thành giao hàng trên

ph-ơng tiện vận tải tại nơi giao hàng

 Trả tiền sau x ngày kể từ ngày nhận đợc chứng từ

 Trả tiền sau x ngày kể từ ngày nhận đợc hàng hoá

1.1.4.4 Điều kiện ph ơng thức thanh toán

Phơng thức thanh toán là điều kiện quan trọng bậc nhất trong các điều kiệnthanh toán quốc tế Phơng thức thanh toán tức là chỉ ngời bán dùng cách nào đểthu tiền về, ngời mua dùng cách nào để trả tiền Trong buôn bán, ngời ta có thểlựa chọn nhiều phơng thức thanh toán khác nhau để thu tiền về hoặc trả tiền,nhng xét cho cùng việc lựa chọn phơng thức nào cũng phải xuất phát từ yêu cầucủa ngời bán là thu tiền nhanh, đầy đủ, đúng và từ yêu cầu của ngời mua lànhập hàng đúng số lợng, chất lợng và đúng hạn Các phơng thức thanh toánquốc tế dùng trong ngoại thơng gồm có:

a) Phơng thức chuyển tiền (Remittance)

Phơng thức chuyển tiền là phơng thức mà trong đó khách hàng (ngời trảtiền) yêu cầu ngân hàng của mình chuyển một số tiền nhất định cho một ngờikhác (ngời hởng lợi) ở một địa điểm nhất định bằng phơng tiện chuyển tiền dokhách hàng yêu cầu

Trong thanh toán ngoại thơng để chuyển tiền phải có:

 Hợp đồng mua bán ngoại thơng

 Bộ chứng từ gửi hàng của ngời xuất khẩu gửi đến

 Giấy phép kinh doanh xuất nhập khẩu

 Uỷ nhiệm chi ngoại tệ và phí chuyển tiền

b) Phơng thức ghi sổ (Open account)

Ngời bán mở một tài khoản để ghi nợ ngời mua sau khi ngời bán đã hoànthành giao hàng hay dịch vụ, đến từng định kì (tháng, quý, năm) ngời mua trảtiền cho ngời bán

Đặc điểm của phơng thức này:

 Đây là một phơng thức thanh toán không có sự tham gia của các ngânhàng với chức năng là ngời mở tài khoản và thực thi thanh toán

_ Chỉ mở tài khoản đơn biên, không mở tài khoản song biên Nếu ngời mua

mở tài khoản để ghi thì tài khoản ấy chỉ là tài khoản theo dõi, không có giá trịquyết toán giữa hai bên

 Chỉ có hai bên tham gia thanh toán

 Dùng trong thanh toán phi mậu dịch nh : Tiền cớc phí vận tải, tiền phíbảo hiểm, tiền hoa hồng trong nghiệp vụ môi giới, uỷ thác, tiền lãi cho vay và

đầu t

c) Phơng thức nhờ thu (Conllection of payment)

 Phơng thức nhờ thu là một phơng thức thanh toán trong đó ngời bán hoànthành nghĩa vụ giao hàng hoặc cung ứng một lao vụ cho khách hàng uỷ tháccho ngân hàng của mình thu hộ số tiền ở ngời mua trên cơ sở hối phiếu do ngờibán lập ra

 Phân loại

 Nhờ thu phiếu trơn (clean collection) là phơng thức trong đó ngời bán uỷthác cho ngân hàng thu hộ tiền ở ngời mua căn cứ vào hối phiếu do mình lập ra,còn chứng từ gửi hàng thì gửi thẳng cho ngời mua không qua ngân hàng

Phơng thức nhờ thu phiéu trơn không đợc áp dụng nhiều trong thanh toán

về mậu dịch, vì nó không bảo đảm quyền lợi cho ngời bán, vì việc nhận hàngcủa ngời mua hoàn toàn tách rời khỏi khâu thanh toán, do đó ngời mua có thểnhận hàng mà không trả tiền hoặc chậm trễ trả tiền Đối với ngời mua áp dụngphơng thức này cũng là điều bất lợi, vì nếu hối phiếu đến sớm hơn chứng từ,ngời mua phải trả tiền ngay trong khi không biết việc giao hàng của ngời bán

có đúng hợp đồng hay không Do đó phơng thức thanh toán này chỉ dùng khingời mua và ngời bán hoàn toàn tin cậylẫn nhau

 Nhờ thu kèm chứng từ (documentary collection): là phơng thức trong đóngời bán uỷ thác cho ngân hàng thu hộ tiền ở ngời mua không những căn cứvào hối phiếu mà còn căn cứ vào bộ chứng từ gửi hàng gửi kèm theo với điềukiện là nếu ngời mua trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền hối phiếu thì ngân hàngmới trao bộ chứng từ gửi hàng cho ngời mua để nhận hàng

Trình tự tiến hành nghiệp vụ nhờ thu kèm chứng từ tơng tự nh nhờ thuphiếu trơn, chỉ khác ở chỗ, trong nhờ thu kèm chứng từ, ngời bán uỷ thác chongân hàng ngoài việc thu hộ tiền còn có việc nhờ ngân hàng khống chế chứng

từ vận tải đối với ngời mua Với cách khống chế chứng từ này, quyền lợi củangời bán đợc đảm bảo hơn Tuy vậy, nhờ thu kèm chứng từ còn một số mặt yếusau:

 Ngời bán thông qua ngân hàng mới khống chế đợc quyền định đoạt hànghoá của ngời mua, chứ cha khống chế đợc việc trả tiền của ngời mua Ngòi mua

có thể kéo dài việc trả tiền bằng cách cha nhận chứng từ hoặc có thể không trảtiền cũng đợc, khi tình hình thị trờng bất lợi với họ

 Việc trả tiền còn quá chậm chạp, từ lúc giao hàng đến lúc nhận tiền cókhi kéo dài vài tháng hoặc nửa năm

 Trong phơng thức này ngân hàng chỉ đóng vai trò là ngời trung gian thutiền hộ, còn không có trách nhiệm đến việc trả tiền của ngời mua

1.2 Thanh toán quốc tế theo phơng thức tín dụng chứng từ (documentary credit)

1.2.1 Khái niệm chung về phơng thức tín dụng chứng từ

Phơng thức tín dụng chứng từ là một sự thoả thuận, trong đó một ngân hàng(ngân hàng mở th tín dụng) theo yêu cầu của một khách hàng (ngời yêu cầu mở

th tín dụng) sẽ trả một số tiền nhất định cho ngời khác (ngời hởng lợi số tiềncủa th tín dụng) hoặc chấp nhận hối phiếu do ngời này ký phát trong phạm vi số

tiền đó khi ngời này xuất trình cho ngân hàng một bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những qui định đề ra trong th tín dụng

Các bên tham gia trong phơng thức tín dụng chứng từ gồm có:

- Ngời xin mở th tín dụng là ngời mua, ngời nhập khẩu hàng hoá, hoặc là ngời mua uỷ thác cho một ngời khác

- Ngân hàng mở th tín dụng là ngân hàng đại diện cho ngời nhập khẩu, nó cấp tín dụng cho ngời nhập khẩu

- Ngời hởng lợi th tín dụng là ngời bán, ngời xuất khẩu hay bất cứ ngời nào khác mà ngời hởng lợi chỉ định

- Ngân hàng thông báo th tín dụng là ngân hàng ở nớc ngời hởng lợi

1.2.2 Trình tự chung tiến hành nghiệp vụ phơng thức tín dụng chứng từ

(2)

(5)

(6)

(8) (7) (1) (6) (5) (3)

(4)

(1) Ngời nhập khẩu làm đơn xin mở th tín dụng gửi đến ngân hàng của mình yêu cầu mở một th tín dụng cho ngời xuất khẩu hởng;

(2) Căn cứ vào đơn xin mở th tín dụng, ngân hàng mở th tín dụng sẽ lập một

th tín dụng và thông qua ngân hàng đại lý của mình ở nớc ngời xất khẩu thông báo việc mở th tín dụng và chuyển th tín dụng đến ngời xuất khẩu;

(3) Khi nhận đợc thông báo này, ngân hàng thống báo sẽ thông báo cho

ng-ời xuất khẩu toàn bộ nội dung thông báo về việc mở th tín dụng đó, và khi nhận

đợc bản gốc th tín dụng thì chuyển ngay cho ngời xuất khẩu;

(4) Ngời xuất khẩu nếu chấp nhận th tín dụng thì tiến hành giao hàng, nếu không thì tiến hành đề nghị ngân hàng mở L/C sửa đổi, bổ sung th tín dụng cho phù hợp với hợp đồng;

(5) Sau khi giao hàng, ngời xuất khẩu lập bộ chứng từ theo yêu cầu của th tín dụng xuất trình thông qua ngân hàng thông báo cho ngân hàng mở th tín dụng xin thanh toán;

Ngân hàng

Ng ời

(6) Ngân hàng mở th tín dụng kiểm tra bộ chứng từ, nếu thấy phù hợp với

th tín dụng thì tiến hành trả tiền cho ngời xuất khẩu Nếu thấy không phù hợp,ngân hàng từ chối thanh toán và gửi trả lại bộ chứng từ cho ngời nhập khẩu;(7) Ngân hàng mở th tín dụng đòi tiền ngời nhập khẩu và chuyển bộ chứng

từ cho ngời nhập khẩu sau khi nhận đợc tiền hoặc chấp nhận thanh toán;

(8) Ngời nhập khẩu kiểm tra chứng từ, nếu thấy phù hợp với th tín dụng thìtrả tiền hoặc chấp nhận trả tiền, nếu không phù hợp thì có quyền từ chối trảtiền

1.2.3 Th tín dụng thơng mại là một công cụ quan trọng của phơng thức tín dụng chứng từ

1.2.3.1 Khái niệm:

Th tín dụng thơng mại (Letter of Credit - L/C) là một chứng th (điện hoặc

ấn chỉ), trong đó ngân hàng mở L/C cam kết trả tiền cho ngời xuất khẩu nếu họxuất trình đợc một bộ chứng từ phù hợp với nội dung của L/C

Th tín dụng có tính chất quan trọng, nó hình thành trên cơ sở của hợp đồngmua bán, nhng sau khi đợc thiết lập, nó lại hoàn toàn độc lập với hợp đồng muabán

1.2.3.2.Những nội dung chủ yếu của một th tín dụng th ơng mại

a/ Số hiệu, địa điểm và ngày mở L/C

- Số hiệu:

Tất cả các th tín dụng đều phải có số hiệu riêng của nó Tác dụng của sốhiệu là để trao đổi th từ, điện tín có liên quan đến việc thực hiện th tín dụng Có

th tín dụng ghi ngay đầu dòng bên phải của nó câu: "Please quote credit No

on all correspondance" "Đề nghị ghi tín dụng số trên các th từ giao dịch"

Số hiệu của th tín dụng còn đợc dùng để ghi vào các chứng từ có liên quan

- Địa điểm mở L/C: là nơi mà ngân hàng mở L/C viết cam kết trả cho ng ờixuất khẩu Địa điểm này có ý nghĩa trong việc chọn luật áp dụng khi xảy ratranh chấp nếu có xung đột pháp luật về L/C đó

- Ngày mở L/C: là ngày bắt đầu phát sinh cam kết của ngân hàng mở L/Cvới ngời xuất khẩu, là ngày bắt đầu tính thời hạn hiệu lực của L/C và cuối cùng

là căn cứ để ngời xuất khẩu kiểm tra xem ngời nhập khẩu thực hiện việc mở L/

Các ngân hàng tham gia trong phơng thức tín dụng chứng từ gồm có ngânhàng mở L/C, ngân hàng thông báo, ngân hàng trả tiền, ngân hàng xác nhận,

- Ngân hàng mở L/C (Opening Bank hay Issuing Bank) là ngân hàng thờng

đợc hai bên mua bán thoả thuận lựa chọn và qui định trong hợp đồng, nếu cha

có sự qui định trớc, ngời nhập khẩu có quyền lựa chọn

Quyền lợi và nghĩa vụ chủ yếu của ngân hàng này nh sau:

+ Căn cứ vào đơn xin mở L/C của ngời nhập khẩu để phát hành L/C và tìmcách thông báo L/C đó cùng với việc gửi bản gốc L/C cho ngời xuất khẩu

Thông thờng, việc thông báo và gửi L/C cho ngời xuất khẩu phải thông quamột ngân hàng đại lý của nó ở nớc ngời xuất khẩu Không loại trừ, ngân hàngnày gửi thẳng bản gốc L/C cho ngời xuất khẩu (trờng hợp này ít dùng)

+ Sửa đổi, bổ sung những yêu cầu của ngời xin mở L/C của ngời xuất khẩu

đối với L/C đã đợc mở nếu có sự đồng ý của họ

+ Kiểm tra chứng từ của ngời xuất khẩu gửi đến, nếu xét thấy các chứng từ

đó phù hợp với những điều qui định trong L/C và không mâu thuẫn lẫn nhau thìtrả tiền cho ngời xuất khẩu và đòi lại tiền ngời nhập khẩu, ngợc lại thì từ chốithanh toán Khi kiểm tra chứng từ của ngời xuất khẩu gửi đến, ngân hàng chỉchịu trách nhiệm kiểm tra "bề ngoài" của chứng từ xem có phù hợp với L/C haykhông, chứ không chịu trách nhiệm về kiểm tra tính chất pháp lý của chứng từ,tính chất xác thực của chứng từ, Mọi sự tranh chấp về tính chất "bên trong"của chứng từ là do ngời nhập khẩu và ngời xuất khẩu tự giải quyết

+ Ngân hàng đợc miễn trách trong trờng hợp ngân hàng rơi vào đúng cácbất khả kháng nh chiến tranh, đình công, nổi loạn, khởi nghĩa, lụt lội, động đất,hoả hoạn, Nếu L/C hết hạn giữa lúc đó, Ngân hàng cũng không chịu tráchnhiệm thanh toán những bộ chứng từ gửi đến vào dịp đó, trừ khi đã có nhữngqui định dự phòng

+ Mọi hậu quả sinh ra do lỗi của mình, ngân hàng mở L/C phải chịu tráchnhiệm Ngân hàng đợc hởng một khoản thủ tục phí mở L/C từ 0,125% đến0,5% trị giá của L/C

- Ngân hàng thông báo (Advising Bank) thờng là ngân hàng đại lý của ngânhàng mở L/C ở nớc ngời xuất khẩu Quyền lợi và nghĩa vụ chủ yếu của ngânhàng thông báo nh sau:

+ Khi nhận đợc điện thông báo L/C của ngân hàng mở L/C, ngân hàng này

sẽ chuyển toàn bộ nội dung L/C đã nhận đợc của ngời xuất khẩu dới hình thứcvăn bản

+ Ngân hàng thông báo chỉ chịu trách nhiệm chuyển nguyên văn bức điện

đó, chứ không chịu trách nhiệm phải dịch, diễn giải các từ chuyên môn ra tiếng

địa phơng Nếu ngân hàng thông báo sai những nội dung điện đã nhận đợc thìngân hàng phải chịu trách nhiệm Chính vì vậy, trong cuối bức th xác báo L/C,

bao giờ cũng có câu "Please note we assume no responsibility for any errorand/ or omission in the transmision and/ or translation of the cable", tức là "Xin

lu ý, chúng tôi không chịu trách nhiệm về bất cứ một sự lỗi lầm hay thiếu sóttrong chuyển và dịch bức điện này"

+ Khi nhận đợc bộ chứng từ của ngời xuất khẩu chuyển tới, ngân hàng phảichuyển ngay và nguyên vẹn bộ chứng từ đó tới ngân hàng mở L/C

Ngân hàng không chịu trách nhiệm về những hậu quả phát sinh ra do sựchậm trễ và/ hoặc mất mát chứng từ trên đờng đi đến ngân hàng mở L/C, miễn

là chứng minh rằng mình đã gửi nguyên vẹn và đúng hạn bộ chứng từ đó qua

- Ngân hàng xác nhận (Confirming Bank) là ngân hàng đứng ra xác nhậncho ngân hàng mở L/C theo yêu cầu của nó Ngân hàng xác nhận thờng là mộtngân hàng lớn, có uy tín trên thị trờng tín dụng và tài chính quốc tế Ngân hàng

mở L/C phải yêu cầu một ngân hàng khác xác nhận cho mình sẽ làm giảm uytín của ngân hàng mở L/C Muốn xác nhận, ngân hàng mở L/C phải trả thủ tụcphí (confirming charges) rất cao và đôi khi còn phải đặt trớc (cash cover) nữa;mức đặt tiền trớc có thể đạt tới 100% trị giá của th tín dụng (full cash cover).c/ Số tiền của th tín dụng

Số tiền của L/C vừa đợc ghi bằng số, vừa đợc ghi bằng chữ và thống nhấtvới nhau Không thể chấp nhận một th tín dụng có số tiền bằng số và bằng chữmâu thuẫn nhau

Tên của đơn vị tiền tệ phải rõ ràng, vì cùng một tên gọi là đô la nhng trênthế giới có nhiều loại đô la khác nhau nh: đô la Mỹ, đô la úc, đô la HồngKông, Không nên ghi số tiền dới dạng một số tuyệt đối nh "Chúng tôi mởmột th tín dụng không thể huỷ bỏ cho Tổng công ty XNK Thủ công Mỹ nghệ ở

33 phố Ngô Quyền, Hà Nội, hởng một số tiền là 33.327 phrăng Pháp ", vì ghi

nh thế, ngời xuất khẩu khó có thể giao hàng có giá trị đúng nh L/C qui định,

đặc biệt là đối với những mặt hàng rời (quặng, than, ngô, ) Một khi giá trịhàng giao đã không khớp với giá trị trên L/C, thì khó có thể đợc thanh toán, vìngân hàng sẽ đa ra lý do chứng từ không phù hợp với những điều kiện qui địnhtrong th tín dụng

Cách ghi số tiền tốt nhất là ghi một số giới hạn mà ngời xuất khẩu có thể

đạt đợc dù là hàng giao có tính chất là nguyên cái hay là rời

Theo bản "Qui tắc và cách thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ 1993"qui định thì những từ "khoảng chừng" (about), "độ khoảng" (circa) hoặc những

từ ngữ tơng tự đợc dùng để chỉ mức độ số tiền của th tín dụng hên hiểu là chophép xê dịch hơn kém không đợc quá 10% của tổng số tiền đó

Ngoài ra, bản qui tắc còn qui định "trừ khi th tín dụng qui định số lợnghàng giao không đợc hơn kém, còn thì sẽ đợc phép có một khoản dung saitrong phạm vi hơn kém 5%, miễn là tổng số tiền chi trả luôn luôn không đợc v-

ợt quá số tiền của th tín dụng Không đợc áp dụng dung sai này khi th tín dụngqui định số lợng tính bằng đơn vị bao, kiện đã đợc nói rõ hoặc tính bằng đơn vịchiếc"

d/ Thời hạn hiệu lực, thời hạn trả tiền và thời hạn giao hàng ghi trong th tín dụng.

- Thời hạn hiệu lực của th tín dụng là thời hạn mà ngân hàng mở L/C camkết trả tiền cho ngời xuất khẩu, nếu ngời xuất khẩu xuất trình bộ chứng từ trongthời hạn đó và phù hợp với những điều qui định trong L/C Thời hạn hiệu lựccủa L/C bắt đầu tính từ ngày mở L/C (date of issue) đến ngày hết hiệu lực L/C(expiry date)

Cần phải chú ý là, có nớc qui định rằng nếu thời hạn hiệu lực L/C dới 3tháng, thì phí thông báo L/C chỉ phải chịu là 0,1%; còn trên 3 tháng đến 6tháng thì là 0,2% Vì vậy, không nên mở L/C có thời hạn trên 3 tháng Vì vậy,cần phải xác định một thời hạn hiệu lực của L/C hợp lý, có nghĩa là nó vừatránh đọng vốn cho ngời nhập khẩu vừa không gây khó khăn cho việc xuất trìnhchứng từ của ngời xuất khẩu Việc xác định này cần thoả mãn các nguyên tắcsau đây:

+ Ngày giao hàng phải nằm trong thời hạn hiệu lực của L/C và không đợctrùng với ngày hết hạn hiệu lực của L/C

+ Ngày mở L/C phải trớc ngày giao hàng một thời gian hợp lý, không đợctrùng với ngày giao hàng Thời gian hợp lý này đợc tính tối thiểu bằng tổng sốcủa ngày cần phải có để thông báo mở L/C, số ngày lu L/C ở ngân hàng thôngbáo, số ngày chuẩn bị hàng để giao cho ngời nhập Nếu hàng xuất là mặt hàngphức tạp, phải điều động từ xa ra cảng và phải tái chế biến lại trớc khi giao, nếuthời điểm giao hàng vào mùa ẩm ớt thì số ngày chuẩn bi hàng phải nhiều, ngợclại nếu hàng xuất là hàng sản phẩm công nghiệp thì không cần thiết đòi hỏi sốngày chuẩn bị qúa lớn

+ Ngày hết hạn hiệu lực L/C phải sau ngày giao hàng một thời gian hợp lý.Thời gian này bao gồm số ngày chuyển chứng từ nơi giao hàng đến cơ quan củangời xuất khẩu, số ngày lập bộ chứng từ, số ngày vận chuyển chứng từ đếnngân hàng mở L/C (hay ngân hàng trả tiền), số ngày lu giữ chứng từ tại ngân

hàng thông báo và 7 ngày làm việc để ngân hàng thể hiện ý chí chấp nhận hay

- Thời hạn giao hàng (date of delivery) cũng đợc ghi trong L/C và do hợp

đồng mua bán qui định nh đã phân tích ở trên, thời hạn giao hàng có quan hệchặt chẽ với thời hạn hiệu lực của L/C

e/ Những nội dung về hàng hoá nh tên hàng, số lợng, trọng lợng, giá cả,

quy cách phẩm chất, bao bì, ký mã hiệu, cũng đợc ghi trong th tín dụng

g/ Những nội dung về vận tải, giao nhận hàng hoá nh điều kiện cơ sở giao

hàng (FOB, CIF, CFR), nơi gửi và nơi giao hàng, cách vận chuyển và cách giaohàng, cũng đợc ghi vào th tín dụng

h/ Những chứng từ mà ngời xuất khẩu phải xuất trình là một nội dung then

chốt của th tín dụng, bởi vì bộ chứng từ qui định trong th tín dụng là một bằngchứng của ngời xuất khẩu chứng minh rằng mình đã hoàn thành nghĩa vụ giaohàng và làm đúng những điều qui định của th tín dụng, do vậy ngân hàng mở L/

C phải dựa vào đó để tiến hành trả tiền cho ngời xuất khẩu, nếu bộ chứng từphù hợp với những điều qui định trong th tín dụng

Về chứng từ, ngân hàng mở L/C thờng yêu cầu ngời xuất khẩu thoả mãnnhững điều sau đây:

- Các loại chứng từ mà ngời xuất khẩu phải xuất trình Các loại chứng từnhiều hay ít phụ thuộc vào yêu cầu của ngời nhập khẩu, mà các yêu cầu đó th-ờng đợc thỏa thuận trong hợp đồng

- Số lợng chứng từ của mỗi loại

- Yêu cầu về việc ký phát từng loại chứng từ đó nh thế nào

i/ Sự cam kết trả tiền của ngân hàng mở L/C là nội dung cuối cùng của th

tín dụng và nó ràng buộc trách nhiệm của ngân hàng mở L/C Đây là sự camkết thực sự (engagement); là sự cam kết có điều kiện (conditional engagement);

là sự cam kết dự phòng (bảo lu) tức là ngân hàng chỉ cam kết tôn trọng các hốiphiếu xuất trình đúng hạn và phù hợp với điều kiện của L/C, còn việc xem xét

bộ chứng từ thanh toán có phù hợp với L/C và không mâu thuẫn với nhau(qualified engagement)

k/ Những điều khoản đặc biệt khác

Ngoài những nội dung kể trên, khi cần thiết, ngân hàng mở L/C vầng có thểnhập khẩu có thêm những nội dung khác, ví dụ nh có thể hoàn trả tiền bằng

điện (T/T Reimbursement)

l/ Chữ ký của Ngân hàng mở th tín dụng

L/C thực chất là một khế ớc dân sự, do vậy, ngời ký nó cũng phải là ngời có

đầy đủ năng lực hành vi, năng lực pháp lý để tham gia và thực hiện quan hệ dânluật

Nếu mở L/C bằng th, chữ ký trên ấn chỉ L/C phải đúng với chữ ký đã đợcthông báo cho nhau giữa hai ngân hàng mở L/C và ngân hàng thông báo L/Ctrong thoả thuận đại lý giữa hai ngân hàng đó

Nếu mở L/C bằng điện, thay vì chữ ký nói trên bằng TEST

1.2.3.3 Phân loại th tín dụng th ơng mại

Các loại th tín dụng thơng mại thờng thấy trong thanh toán quốc tế gồm có:

- Th tín dụng không thể huỷ bỏ (irrevocable Letter of Credit) là loại th tín

dụng sau khi đã đợc mở và ngời xuất khẩu thừa nhận thì ngân hàng mở L/Ckhông đợc sửa đổi, bổ sung hoặc huỷ bỏ trong thời hạn hiệu lực của nó, trừ khi

có sự thoả thuận khác của các bên tham gia th tín dụng

Một th tín dụng không ghi chữ IRREVOCABLE thì vẫn đợc coi là khônghuỷ bỏ đợc

Th tín dụng không thể huỷ bỏ đợc áp dụng rộng rãi nhất trong thanh toánquốc tế, nó là loại L/C cơ bản nhất

- Th tín dụng không thể huỷ bỏ có xác nhận (Confirmed Irrevocable L/C) là

loại th tín dụng không thể huỷ bỏ đợc một ngân hàng khác xác nhận đảm bảotrả tiền theo yêu cầu của ngân hàng mở L/C

Trong đa số trờng hợp, trách nhiệm của ngân hàng xác nhận giống nh ngânhàng mở L/C, do đó ngân hàng mở L/C phải trả thủ tục phí xác nhận, có khicòn phải đặt cọc tiền tới 100% giá trị L/C tại ngân hàng xác nhận (full cashcover)

Do có hai ngân hàng đứng ra cam kết trả tiền cho ngời xuất khẩu, nên th tíndụng loại này là loại đảm bảo nhất cho ngời xuất khẩu

- Th tín dụng không thể huỷ bỏ, miễn truy đòi (Irrevocable without recourse L/C) là loại L/C mà sau khi ngời xuất khẩu đã đợc trả tiền thì ngân

hàng mở L/C không có quyền đòi lại tiền ngời xuất khẩu trong bất cứ trờng hợpnào

Khi dùng loại L/C này ngời xuất khẩu phải ghi lên hối phiếu câu "miễn truy

đòi lại ngời ký phát", (without recourse to drawer) và trong L/C cũng phải ghi

nh vậy L/C miễn truy đòi cũng đợc sử dụng rộng rãi trong thanh toán quốc tế

- Th tín dụng chuyển nhợng (transferable L/C) là th tín dụng không thể huỷ

bỏ, trong đó qui định quyền của ngời hởng lợi thứ nhất có thể yêu cầu ngân

hàng mở L/C chuyển nhợng toàn bộ hay một phần quyền thực hiện L/C chomột hay nhiều ngời khác L/C chuyển nhợng chỉ đợc chuyển nhợng một lần.Chi phí chuyển nhợng thờng do ngời hởng lợi đầu tiên chịu.

- Th tín dụng tuần hoàn (revolving L/C) là loại L/C không thể huỷ bỏ sau

khi sử dụng xong hoặc đã hết thời hạn hiệu lực thì nó lại tự động có giá trị nh

cũ, và cứ nh vậy nó tuần hoàn cho đến khi nào tổng trị giá hợp đồng đợc thựchiện

Th tín dụng tuần hoàn cần ghi rõ ngày hết hiệu lực cuối cùng và số lần tuầnhoàn căn cứ vào thời hạn hiệu lực trong mỗi lần tuần hoàn thì phải ghi rõ cócho phép số d của L/C trớc cộng dồn vào những L/C kế tiếp hay không, nếukhông cho phép thì gọi nó là L/C tuần hoàn không tích luỹ (non - cumalativerevolving L/C), nếu cho phép thì gọi nó là tuần hoàn tích luỹ (cumalativerevolving L/C)

Có 3 cách tuần hoàn: tuần hoàn tự động, tuần hoàn bán tự động, tuần hoànhạn chế

Tuần hoàn tự động tức là nó tự động có giá trị nh cũ, không cần có sự thôngbáo củ ngân hàng mở L/C cho ngời xuất khẩu biết

Tuần hoàn hạn chế tức là chỉ khi nào ngân hàng mở L/C thông báo cho ngờixuất khẩu biết thì L/C kế tiếp mới có giá trị hiệu lực

Tuần hoàn bán tự động tức là sau khi L/C trớc sử dụng xong hoặc hết hạnhiệu lực, nếu sau một vài ngày mà ngân hàng mở L/C không có ý kiến gì về L/

C kế tiếp và thông báo cho ngời hởng lợi L/C thì nó lại tự động có giá trị nh cũ

Th tín dụng tuần hoàn thờng đợc dùng khi các bên tin cậy lẫn nhau, muahàng thờng xuyên, định kỳ, khối lợng lớn, và trong thời gian dài

- Th tín dụng giáp lng (back to back L/C)

Sau khi nhận đợc L/C do ngời nhập khẩu mở cho mình hởng, ngời xuấtkhẩu dùng L/C này để thế chấp mở một L/C khác cho ngời hởng lợi khác hởngvới nội dung gần giống nh L/C ban đầu, L/C mở sau gọi là L/C giáp lng

Về đại thể, L/C gốc và L/C giáp lng giống nhau, nhng xét riêng chúng cónhững điểm cần phân biệt:

+ Số chứng từ của L/C giáp lng phải nhiều hơn L/C gốc

+ Kim ngạch L/C giáp lng phải nhỏ hơn L/C gốc, khoản chênh lệch này dongời trung gian hởng dùng để trả chi phí mở L/C giáp lng và phần hoa hồng củahọ

+ Thời hạn giao hàng của L/C giáp lng phải sớm hơn L/C gốc

Nghiệp vụ th tín dụng giáp lng rất phức tạp, nó đòi hỏi phải có sự kết hợpkhéo léo và chính xác các điều kiện của L/C gốc với L/C giáp lng, nhất là cácvấn đề có liên quan đến vận đơn và các chứng từ hàng hoá khác

- Th tín dụng đối ứng (Reciprocal L/C) là loại th tín dụng chỉ bắt đầu có

hiệu lực chỉ khi th tín dụng kia đối ứng với nó đã mở ra Trong L/C ban đầu ờng phải ghi: "L/C này chỉ có giá trị khi ngời hởng lợi đã mở lại một L/C đốiứng với nó để cho ngời mở L/C này hởng lợi" và trong L/C đối ứng phải ghicâu: "L/C này đối với L/C số mở ngày qua ngân hàng "

th-Th tín dụng đối ứng thờng đợc sử dụng trong phơng thức mua bán hàng đổihàng (barter), ngoài ra không loại trừ khả năng dùng trong phơng thức giacông Tuy nhiên, việc sử dụng trong gia công có nhiều phức tạp

- Th tín dụng dự phòng (Stand - by L/C)

Việc ngân hàng mở L/C đứng ra thanh toán tiền hàng cho ngời xuất khẩu làthuộc khái niệm trớc đây về tín dụng chứng từ, nhng trong thời đại ngày naykhông loại trừ khả năng ngời xuất khẩu nhận đợc L/C rồi nhng không có khảnăng giao hàng Vì vậy, để đảm bảo quyền lợi cho ngời nhập khẩu, ngân hàngcủa ngời xuất khẩu sẽ phát hành một L/C trong đó sẽ cam kết với ngời nhậpkhẩu sẽ thanh toán lại cho họ trong trờng hợp ngời xuất khẩu không hoàn thànhnghĩa vụ giao hàng theo L/C đã đề ra L/C nh thế gọi là L/C dự phòng Nó đợc

áp dụng phổ biến ở Mĩ trong quan hệ một bên là ngời đặt hàng (ngời mua) vàmột bên là ngời sản xuất (ngời bán) Các khoản tín dụng mà ngời đặt hàng cấpcho ngời sản xuất nh tiền đặt cọc, tiền ứng trớc, chi phí mở L/C, chiếm tỷtrọng 10 - 15% trị giá của đơn đặt hàng Việc đảm bảo hoàn lại số tiền đó chongời đặt hàng khi ngời sản xuất không hoàn thành nghĩa vụ giao hàng có ýnghĩa quan trọng

- Th tín dụng thanh toán dần dần về sau (Deferred payment L/C) là loại

th tín dụng không thể huỷ bỏ, trong đó ngân hàng mở L/C hay ngân hàng xácnhận L/C cam kết với ngời hởng lợi sẽ thanh toán dần dần toàn bộ số tiền củaL/C trong những thời hạn qui định rõ trong L/C đó Đây là một loại L/C trảchậm từng phần

Ch ơngII

Thực trạng hoạt động thanh toán quốc tế theo phơng thức tín dụng chứng từ tại Sở giao dịch I Ngân hàng Công Thơng Việt Nam (NHCTVN)

2.1 Khái quát về Sở giao dịch I NHCTVN

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Sở giao dịch I NHCTVN :

Sở giao dịch I Ngân hàng Công Thơng Việt Nam, tên giao dịch, ICBV,Transaction office No I, là chi nhánh loại 1 trong hệ thống NHCTVN, là đầumối cho các chi nhánh NHCT trên địa bàn Hà Nội triển khai chơng trình hợptác của NHCTVN với các đối tác và bạn hàng, là nơi thí điểm các chơng trìnhsản phẩm mới của NHCTVN

Quá trình hình thành Sở giao dịch I có thể chia thành các giai đoạn sau:

- Từ năm 1988 – trớc là ngân hàng Hoàn kiếm

- Từ năm 1988 – 1/4/1993 là ngân hàng công thơng Hà Nội

Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn này :

 Cơ sở vật chất còn nghèo nàn, sản phẩm dịch vụ đơn điệu, kinh doanh

đối nội là chủ yếu, kinh doanh đối ngoại cha phát triển

 Đội ngũ cán bộ đợc đào tạo trong cơ chế cũ, đông về số lợng, song yếu

về chất lợng, nhất là kiến thức và kinh nghiệm kinh doanh trong cơ chế thị ờng

tr- Qui mô hoạt động còn khiêm tốn, cụ thể :

 Nguồn vốn huy động đến 31/12/1993 đạt 522 tỷ đồng

 Tổng d nợ cho vay đến 31/12/1993 đạt 323 tỷ đồng

-Từ 1/4/1993 – 31/12/1998 đợc sáp nhập với NHCT trung ơng và có tên

là Hội Sở NHCT Việt Nam

Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn này :

 Cơ sở vật chất, kỹ thuật công nghệ đợc tăng cờng

 Sản phẩm dịch vụ ngân hàng khá phong phú (ngoài cho vay ngắn hạn,trung,và dài hạn, có nhiều loại cho vay mới ra đời nh : cho vay tài trợ uỷ thác,cho vay thanh toán công nợ, cho vay đồng tài trợ, bảo lãnh )

 Kinh doanh đối ngoại phát triển mạnh

 Đội ngũ cán bộ đợc đào tạo lại và thích ứng dần với hoạt động kinhdoanh trong cơ chế thị trờng

-Từ 1/1/1999 đến nay : Hội sở đợc tách ra theo quyết định số 134/ QĐHĐQT – NHCTVN và mang tên là Sở giao dịch I NHCTVN, hạch toán phụthuộc

Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn này :

 Hoạt động kinh doanh phát triển mạnh đều trên tất cả các mặt nghiệp vụ

áp dụng giao dịch tức thời trên máy tính tại tất cả các điểm huy động vốn

 Mở rộng mạng lới kinh doanh, phát triển dịch vụ mới nh: trong năm

2001 đã mở phòng giao dịch số 1 và tổ nghiệp vụ bảo hiểm

9 phòng nghiệp vụ cụ thể là các phòng sau:

-Phòng cân đối tổng hợp, có các nhiệm vụ cụ thể nh sau :

 Huy động vốn bằng VNĐ và ngoại tệ theo hớng dẫn của tổng giám đốc

 Trực tiếp điều hành lao động, tài sản tại quĩ tiết kiệm, đảm bảo an toàntài sản, tiền bạc của cơ quan, Nhà nớc tại các quĩ tiết kiệm theo đúng chế độhiện hành của tổng giám đốc

 Tổng hợp phân tích báo cáo mọi tình hình hoạt động của sở giao dịch Itheo yêu cầu của giám đốc sở giao dịch I, giám đốc NHNN trên địa bàn, tổnggiám đốc NHCTVN

 Làm các việc khác do giám đốc giao

- Phòng kinh doanh : có các nhiệm vụ chính nh sau

 Thực hiện cho vay, thu nợ (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn) bằng VNĐ vàngoại tệ đối với các tổ chức kinh tế, cá nhân thuộc mọi thành phần kinh tế theo

đúng cơ chế tín dụng của NHNN và hớng dẫn của Tổng giám đốc

 Thực hiện bảo lãnh cho các doanh nghiệp để tham gia dự thầu, thực hiệnhoạt động thanh toán theo đúng hớng dẫn của NHCTVN

 Chiết khấu thơng phiếu, kì phiếu, trái phiếu và các chứng từ có giá theoqui định của thống đốc NHNN và tổng giám đốc NHCTVN

 Nghiên cứu đề xuất các biện pháp giải quyết vớng mắc trong hoạt độngkinh doanh tại Sở giao dịch I, phản ánh kịp thời những vấn đề nghiệp vụ mớiphát sinh để báo cáo tổng giám đốc xem xét giải quyết

 Phân tích hoạt động kinh doanh của khách hàng vay vốn tại Sở giao dịch

I, cung cấp kịp thời có chất lợng các báo cáo, thông tin về công tác tín dụng cholãnh đạo Sở và các cơ quan hữu quan theo đúng qui định của toỏng giám đốcNHCTVN

 Làm một số việc khác do giám đốc Sở giao dịch giao

- Phòng kế toán : có các nhiệm vụ cụ thể nh sau:

 Thực hiện mở tài khoản và giao dịch với khách hàng theo đúng qui địnhcủa thống đốc NHNN và của tổng giám đốc NHCTVN, hạch toán chính xác kịpthời mọi biến động về vốn, tài sản của khách hàng và ngân hàng tại Sở

 Thực hiện công tác thanh toán qua ngân hàng đối với đơn vị, tổ chứckinh tế, tổ chức tín dụng và cá nhân đảm bảo chính xác kịp thời

 Tiếp nhận và xử lí hạch toán kế toán theo đúng qui định các hồ sơ vayvốn của khách hàng, phối hợp với phòng kinh doanh để thực hiện nợ kịp thời

 Tham mu cho giám đốc trích lập, hạch toán, sử dụng quĩ phúc lợi, quĩkhen thởng tại sở phù hợp với chế độ của nhà nớc và của tổng giám đốc Lậpcác báo biểu kế toán tài chính, cung cấp số liệu liên quan theo đúng qui địnhcủa nhà nớc và của NHCTVN

 Làm một số việc khác do giám đốc giao

- Phòng kinh doanh đối ngoại , có các nhiệm vụ cụ thể sau :

 Xây dựng giá mua bán và thực hiện mua bán ngoại tệ với các tổ chứckinh tế, tổ chức tín dụng, cá nhân theo qui định của nhà nớc và hớng dẫn củatổng giám đốc NHCTVN

 Hạch toán kịp thời, chính xác các nghiệp vụ thanh toán, mua bán, chuyển

đổi các loại ngoại tệ phát sinh tại sở bằng nguyên tệ

 Tiếp nhận và xử lí hạch toán kế toán theo đúng qui định các hồ sơ vayvốn bằng ngoại tệ của khách hàng, phối hợp với phòng kinh doanh để thu nợ,thu lãi kịp thời

 Thực hiện nghiệp vụ thanh toán quốc tế và làm các dịch vụ ngân hàng

đối ngoại theo thông lệ quốc tế và hớng dẫn của tổng giám đốc

 Lập các báo biểu kế toán, báo cáo nghiệp vụ và cung cấp số liệu liênquan theo yêu cầu của giám đốc sở và của tổng giám đốc

- Phòng tổ chức cán bộ, lao động tiền l ơng Phòng này có nhiệm vụ cụ thể

 Lu trữ và quản lí an toàn hồ sơ cán bộ tại sở

 Làm một số việc khác do giám đốc giao

- Phòng kiểm tra kiểm toán Phòng này có các nhiệm vụ cụ thể nh sau :

 Thực hiện kiểm tra kiểm toán toàn bộ hoạt động kinh doanh tại sở, báocáo kết quả kiểm tra kiểm toán bằng văn bản với giám đốc sở, với tổng giám

đốc NHCTVN, kiến nghị những vấn đề cần bổ xung, sửa đổi về qui chế.Làm

đầu mối tiếp các đoàn kiểm tra, kiểm toán tới làm việc tại sở

 Giúp giám đốc giải quyết các đơn th, khiếu nại của khách hàng và cán bộcông nhân viên sở theo đúng thẩm quyền và qui định của pháp luật, giải quyếtcác khiếu nại tố cáo

 Thực hiện đầy đủ chế độ thông tin báo cáo do tổng giám đốc NHCTVNqui định

- Phòng ngân quĩ Phòng này có các nhiệm vụ cụ thể sau :

 Thực hiện thu chi tiền mặt bằng VNĐ và ngoại tệ, ngân phiếu thanh toán,kịp thời chính xác đúng chế độ

 Tổ chức điều chuyển tiền giữa quĩ nghiệp vụ tại sở và NHNNthành phố

Hà Nội an toàn đúng chế độ trên cơ sở đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhu cầu chi trảtại sở

 Thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các qui định về an toàn kho quĩ

 Thực hiện bảo quản nhập xuất các loại ấn chỉ quan trọng và quản lí các

hồ sơ tài sản thế chấp theo đúng chế độ qui định

 Thực hiện mua tiền mặt thu đổi séc du lịch, thanh toán visa

 Thực hiện chi tiết quĩ, giao nhận tiền mặt với ác quĩ tiết kiệm an toàn,chính xác

- Phòng điện toán Phòng này có các nhiệm vụ cụ thể sau:

 Triển khai và phát triển các phần mềm ứng dụng của NHCTVN về khaithác thông tin phục vụ cho hoạt động kinh doanh tại sở.

 Cung cấp thông tin, kịp thời chính xác cho ban giám đốc và các phòngnghiệp vụ để điều hành hoạt động kinh doanh có hiệu quả

 Đảm bảo an toàn, bí mật số liệu, thông tin về hoạt động kinh doanh của

sở theo đúng qui định của NHNN, NHCTVN, thực hiện bảo trì, bảo dỡng hệthống máy tính, thiết bị tin học để phục vụ cho công tác quản lí không bị áchtắc

- Phòng hành chính quản trị Phòng này có các nhiệm vụ cụ thể nh:

 Thực hiện mua sắm toàn bộ trang thiết bị, phơng tiện làm việc phục vụhoạt động kinh doanh, theo dõi quản lí bảo dỡng sửa chữa tài sản, công cụ lao

động

 Phối hợp với phòng kế toán tài chính lập kế hoạch mua sắm, sửa chữa tàisản và cônh cụ lao động hàng quí, năm theo đúng qui định của nhà nớc và củaNHCTVN

 Quản lí và điều hành xe ô tô, nội qui sử dụng điện, điện thoại tại sở

 Tổ chức công tác văn th, lu trữ theo đúng qui định của nhà nớc và củaNHCTVN, tổ chức công tác bảo vệ cơ quan, xây dựng nội qui bảo vệ cơ quan

2.1.3 Kết quả một số mặt hoạt động của sở giao dịch I trong một vài năm qua:

điểm số d tiền gửi đã lên tới 12000 tỷ đồng, Nguồn vốn của Sở giao dịch Ikhông những đã đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhu cầu vay vốn và thanh toán củamọi đối tợng khách hàng mà còn thờng xuyên điều chuyển về NHCTVN một l-ợng vốn lớn góp phần cho vay phát triển kinh tế xã hội của đất nớc

2.1.3.2.Đầu t tín dụng:

- Tổng d nợ cho vay trong năm 1999 đạt 1077,432 tỷ đồng.

- Tổng d nợ cho vay trong năm 2000 đạt 1246,561 tỷ đồng

- Tổng d nơ cho vay trong năm 2001 đạt 1497,004 tỷ đồng

Cho vay nền kinh tế là hoạt động cơ bản, quan trọng, tạo ra lợi nhuận củangân hàng Với mục tiêu :” Tăng trởng tín dụng, đảm bảo yêu cầu về chất lợngtín dụng, lấy chất lợng tín dụng làm trọng và phù hợp với cơ chế quản lí, giámsát của ngân hàng “, Sở giao dịch I đã chủ động mở rộng cho vay đối với mọi

đối tợng khách hàng thuộc tất cả các thành phần kinh tế, không phân biệt Mọi

đối tợng khách hàng đến với Sở giao dịch I đều đợc trân trọng và đợc cung cấpnhững sản phẩm dịch vụ tốt nhất

Để giữ vững và mở rộng thị phần cho vay vốn, Sở giao dịch I luôn quan tâmcủng cố mối quan hệ với khách hàng truyền thống, thực hiện nhiều chính sách -

u đãi hợp lí, cùng khách hàng tìm biện pháp tháo gỡ khó khăn, vớng mắc ; đồngthời tích cực tìm thêm những khách hàng mới, hoạt động sản xuất kinh doanh

có tiềm năng, có hiệu quả

Bên cạnh việc cấp tín dụng dới hình thức cho vay là chủ yếu, Sở giao dịch Icòn mở rộng cấp tín dụng thông qua hình thức tài trợ uỷ thác và dịch vụ bảolãnh (bao gồm bảo lãnh L/C trả chậm và các loại bảo lãnh trong nớc), góp phầntạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng trong hoạt động sản xuất kinh doanh

Về chất lợng tín dụng : trong những năm qua, Sở giao dịch I thờng xuyên ràsoát, sàng lọc, phân tích chất lợng tín dụng, theo dõi chặt chẽ quá trình sử dụngvốn vay của khách hàng để có quyết định kịp thời, phù hợp nhằm thu hồi vốn

đối với những khoản cho có vấn đề, áp dụng các chế tài tín dụng để tận thu cáckhoản nợ khó đòi Nhờ đó trong những năm qua chất lợng tín dụng của Sở giaodịch I luôn đợc đảm bảo, tỷ lệ nợ quá hạn giảm dần, từ 6,8% năm 1999 xuốngcòn 3,6% trong năm 2001, tỷ lệ nợ quá hạn dới giới hạn cho phép

2.1.3.3 Hoạt động kinh doanh đối ngoại :

*Nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ :

Trong vài năm gần đây thị trờng ngoại tệ có nhiều biến động, tỷ giá ngoại

tệ liên tục tăng, đặc biệt trong năm 2001,tỷ giá tăng 566đồng /USD so với đầunăm Tuy nhiên, Sở giao dịch I đã chủ động khai thác ngoại tệ trên cơ sở tăngcờng các biện pháp nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ, đặc biệt là mua bán ngoại tệ

có kì hạn, do vậy trong năm 2001 Sở giao dịch I đã mua đợc hơn 117 triệuUSD và các loại ngoại tệ khá nh DEM, JPY, EUR đáp ứng đầy đủ nhu cầuthanh toán của khách hàng nhập khẩu có quan hệ tiền gửi, tiền vay tại Sở vàmột số đơn vị thuộc hệ thống NHCTVN

*Nghiệp vụ thanh toán quốc tế :