giao an ly 10 chuong 1 cb theo PPCT o AG

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Hoạt động 1 5 phút : Kiểm tra bài cũ : Nêu công thức tính gia tốc, vận tốc, quãng đường đi được của chuyển động thẳng nhanh dần đều.. Lập phương trình chuyển động [r]

Trang 1

PHẦN I : CƠ HỌC CHƯƠNG I ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM

Tiết 1

BÀI 1 CHUYỂN ĐỘNG CƠ

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức : - Nêu được chuyển động, chất điểm, hệ quy chiếu, mốc thời gian là gì?

- Phân biệt được hệ toạ độ và hệ quy chiếu, thời điểm và thời gian

2 Kỹ năng : - Xác định được vị trí, thời gian trong chuyển động.

II CHUẨN BỊ

- Chuẩn bị nội dung bài dạy

- Một số ví dụ thực tế về cách xác định vị trí của một điểm nào đó

- Một số bài toán về mốc thời gian

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

Hoạt động 1 (5 phút) : Giới thiệu chương trình, sách giáo khoa, sách bài tập, sách tham khảo Hoạt động 2 (10 phút) : Tìm hi u khái ni m chuy n đ ng c , ch t đi m.ể ệ ể ộ ơ ấ ể

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học

sinh

Nội dung cơ bản

- Yêu cầu học sinh nêu một số

ví dụ về chuyển động cơ trong

thực tế và trả lời câu hỏi: Bằng

cách nào ta biết một vật đang

chuyển động hay đứng yên?

- Xác nhận câu trả lời, thông

báo định nghĩa chuyển động

cơ, khái niệm chất điểm và

quỹ đạo chuyển động

- Hướng dẫn học sinh trả lời

C1

- Yêu cầu học sinh đề xuất

phương án khảo sát chuyển

động của một chất điểm?

- Nêu ví dụ về chuyểnđộng trong thực tế vàtrả lời câu hỏi

- Phát biểu định nghĩachuyển động cơ

- Ghi nhận khái niệmchất điểm Lấy các ví

dụ vật có kích thướclớn được coi là chấtđiểm trong thực tế

Trả lời C1

- Đề xuất phương án: sửdụng đồng hồ, dùngthước xác định vị trícủa vật tại các thờiđiểm khác nhau

I Chuyển động cơ – Chất điểm

1 Chuyển động cơ

Chuyển động cơ của một vật (gọi

tắt là chuyển động) là sự thay đổi

vị trí của vật đó so với các vật khác theo thời gian.

2 Chất điểm

Một vật chuyển động được coi là

một chất điểm nếu kích thước của

nó rất nhỏ so với độ dài đường đi

(hoặc so với những khoảng cách mà

ta đề cập đến)

3 Quỹ đạo

Tập hợp tất cả các vị trí của mộtchất điểm chuyển động tạo ra mộtđường nhất định Đường đó gọi làquỹ đạo của chuyển động

Hoạt động 3 (10 phút) : Tìm hi u cách xác đ nh v trí c a v t trong không gian.ể ị ị ủ ậ

sinh

- Yêu cầu HS đề xuất phương

- Quan sát hình 1.1 vàchỉ ra vật làm mốc

- Thảo luận, trả lời:

II Cách xác định vị trí của vật trong không gian.

1 Vật làm mốc và thước đo

Để xác định chính xác vị trí củavật ta chỉ cần chọn một vật làm mốc

và một chiều dương trên quỹ đạorồi dùng thước đo chiều dài đoạn

Trang 2

trí của vật trong không gian.

- Giới thiệu hệ toạ độ 1 trục

Xác định dấu của x

- Ghi nhận hệ toạ độ 2trục

đường từ vật làm mốc đến vật

2 Hệ toạ độ a) Hệ toạ độ 1 trục (sử dụng khi vật

chuyển động trên một đường thẳng)

Hoạt động 4 (10 phút) : Tìm hiểu cách xác đ nh th i gian trong chuy n đ ng.ị ờ ể ộ

- Yêu cầu HS khái quát

phương pháp khảo sát chuyển

động

- Thông báo các khái niệm:

Mốc thời gian và đồng hồ, thời

điểm và thời gian

- Yêu cầu trả lời C4

- Dùng đồng hồ xácđịnh thời điểm, dùngthước xác định vị trí

- Ghi nhận cách chọnmốc thời gian

- Đo khoảng thời gian trôi đi kể từmốc thời gian bằng một chiếc đồnghồ

2 Thời điểm và thời gian.

Vật chuyển động đến từng vị trítrên quỹ đạo vào những thời điểmnhất định còn vật đi từ vị trí nàyđến vị trí khác trong những khoảngthời gian nhất định

Hoạt động 5 (5 phút) : Tìm hiểu hệ quy chiếu.

- Giới thiệu hệ quy chiếu - Ghi nhận khái niệm hệ

quy chiếu

IV Hệ quy chiếu.

Một hệ quy chiếu gồm :

Trang 3

- Một vật làm mốc, một hệ toạ độ gắn với vật làm mốc

- Một mốc thời gian và một đồng hồ

Hoạt động 6 (5 phút) : C ng c , giao nhi m v v nhà.ủ ố ệ ụ ề

- Yêu cầu hs trả lời các câu hỏi 1, 2, 3, 4 trang 11

SGK

- Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập trang 11

- Yêu cầu học sinh đọc trước bài 2 : chuyển động

thẳng đều ở nhà

- Trả lời các câu hỏi 1, 2, 3, 4

- Ghi nhận nhiệm vụ về nhà

IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY

Trang 4

- Áp dụng được các công thức để tính đường đi, vận tốc, vị trí, thời điểm, thời gian.

- Vẽ và khai thác được đồ thị tọa độ - thời gian của chuyển động thẳng đều để tính vị trí và thờiđiểm xuất phát, vị trí và thời điểm gặp nhau, thời gian chuyển động

II CHUẨN BỊ

Giáo viên :

- Đọc phần tương ứng trong SGK Vật lý 8 để xem ở THCS đã được học những gì

- Chuẩn bị một số bài tập về chuyển động thẳng đều có đồ thị tọa độ khác nhau (kể cả đồ thị tọa

độ - thời gian lúc vật dừng lại) để học sinh vẽ

- Chuẩn bị phiếu học tập :

Bảng số liệu sau ghi lại vị trí sau những khoảng thời gian bằng nhau của một chiếc xe máy đang

đi trên đường thẳng:

a) Tính tốc độ trung bình trên các đoạn đường OP, PQ, QL, ON.

b) Nhận xét về đặc điểm của chuyển động.

Học sinh: Ôn lại các kiến thức về hệ tọa độ, hệ quy chiếu.

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Nêu cách xác định vị trí của một ôtô trên đường quốc lộ,

ô tô có được xem là chất điểm hay không

Hoạt dộng 2 (10 phút ) : Tìm hiểu khái niệm tốc độ trung bình, chuyển động thẳng đều và công

th c tính đ ng đi c a chuy n đ ng th ng đ u.ứ ườ ủ ể ộ ẳ ề

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản

Biểu diễn chuyển động của

-chất điểm trên hệ trục toạ độ

- Yêu cầu hs xác định s, t và

tính vtb

- Giao cho học sinh thực hiện

phiếu học tập Từ đó phát biểu

định nghĩa chuyển động thẳng

đều

- Xác định quãng đường đi s

và khoảng thời gian t để đihết quãng đường đó

- Tính vận tốc trung bình

- Trả lời C1

- Hoàn thành phiếu học tập

và phát biểu chuyển độngthẳng đều

- Học sinh nêu phương án

3 Quãng đường đi trong

Trang 5

- Yêu cầu học sinh đề xuất

phương án thí nghiệm khảo sát

chuyển động thẳng đều

- Yêu cầu học sinh xác định

quãng đường đi được trong

chuyển động thẳng đều

thí nghiệm

-Lập công thức đường đi

chuyển động thẳng đều.

s = vtbt = vt Trong chuyển động thẳngđều, quãng đường đi được s

tỉ lệ thuận với thời gian chuyển động t.

Hoạt động 3 (15 phút) : Xác đ nh ph ng trình chuy n đ ng th ng đ u và tìm hi u đ th to đ – ị ươ ể ộ ẳ ề ể ồ ị ạ ộ

th i gian.ờ

- Nêu bài toán: giả sử có một

người đi xe đạp, xuất phát từ

- Nhận xét dạng đồ thị củachuyển động thẳng đều

II Phương trình chuyển động và đồ thị toạ độ – thời gian của chuyển động thẳng đều.

1 Phương trình chuyển động thẳng đều.

x = xo + s = xo + vt

2 Đồ thị toạ độ – thời gian của chuyển động thẳng đều.

a) Bảng (x,t)

t(h) 0 1 2 3 4

5 6x(km) 5 15 25 35 45

Trên một đường thẳng, tại 2 điểm A và B cách

nhau 20 km, có hai xe máy xuất phát cùng lúc và

chuyển động cùng chiều Xe xuất phát từ A có

tốc độ 50km/h và xe xuất phát từ B có tốc độ

30km/h

a) Lấy gốc tọa độ ở A, chiều dương từ A đến B,

gốc thời gian lúc xuất phát, viết phương trình

chuyển động của 2 xe

b) Vẽ đồ thị tọa độ - thời gian của 2 xe trên cùng

Trang 6

Hoạt động 5 ( 2 phút ) : Giao nhiệm vụ về nhà.

- Làm các bài tập 6,7,8,9,10 trong SGK.

- Làm các bài tập 2.4 đến 2.15 trong SBT.

- Ghi nhận nhiệm vụ

Trang 7

- Áp dụng được các công thức để tính đường đi, tốc độ, vị trí, thời điểm, thời gian.

- Vẽ và khai thác được đồ thị tọa độ - thời gian của chuyển động thẳng đều để tính vị trí và thờiđiểm xuất phát, vị trí và thời điểm gặp nhau, thời gian chuyển động

II CHUẨN BỊ

Giáo viên :

- Chuẩn bị một số bài tập về chuyển động thẳng đều có đồ thị tọa độ khác nhau (kể cả đồ thị tọa

độ - thời gian lúc vật dừng lại) để học sinh vẽ

Học sinh:

- Ôn lại các kiến thức về hệ tọa độ, hệ quy chiếu.

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ: Viết công thức tính quãng đường đi và phương trình

chuyển động của chuyển động thẳng đều

Hoạt dộng 2 (15 phút ): Chữa bài tập 9 trong sách giáo khoa

Câu 9:

- Giáo viên tóm tắt đề lên

bảng

- Yêu cầu hs viết quãng

đường đi và phương trình

chuyển động của các xe?

- Vẽ đồ thị (x, t) của 2 xetrên cùng một hệ trục tọađộ

- Dựa vào đồ thị, xácđịnh vị trí và thời điểm 2

xe gặp nhau

Câu 9: Chọn gốc tọa độ tại A, chiều

dương từ A đến B, gốc thời gian làlúc xuất phát

- Công thức quãng đường đi vàphương trình chuyển động của xe đi

Hoạt dộng 3 (10 phút ): Ch a bài t p 10 trong sách giáo khoaữ ậ

Câu 10: a) Chọn gốc tọa độ tại H,

chiều dương từ H đến P, gốc thờigian lúc xe xuất phát từ H

- Công thức quãng đường đi và

Trang 8

thức quãng đường và

phương trình chuyển động

của xe trên các quãng

đường

- Vẽ đồ thị (x,t) của xe

trên các đoạn đường

- Xác định thời điểm xe

tới P

động cho chuyển động của xe trên các đoạn đường

- Vẽ đồ thị (x, t) của xe trên cùng một hệ trục tọa độ

- Dựa vào đồ thị, xác định thời điểm xe đến thành phố P

phương trình chuyển động của xe trên quãng đường HD:

SHD = 60t [km]

xHD = x0 + vt= 60t [km]

Thời gian xe đi từ H đến D là :

t = sHD/v = 1h

- Thời điểm xe bắt đầu đi từ D đến

P là t = 2h

Do đó công thức quãng đường đi và phương trình chuyển động của xe trên quãng đường DP:

SDP = 40(t-2) [km] (t > 2h)

xDP = x0 + vt=60 + 40(t-2) (t > 2h)

b) Vẽ đồ thị (x,t) trên cả đoạn HP c) Theo đồ thị và tính toán thời

điểm xe đến P là lúc t = 3h

Hoạt dộng 4 (10 phút ) : Chữa bài tập trong sách bài tập

Bài 2.15 Một xe máy xuất phát từ A lúc 6 giờ và chạy với vận tốc 40 km/h để đi đến B Một ô

tô xuất phát từ B từ lúc 8 giờ và chạy với vận tốc 80 km/h theo cùng chiều với xe máy Coi chuyển động của xe máy và ô tô là thẳng đều Khoảng cách AB là 20 km Chọn A làm mốc, chọn thời điểm 6 giờ làm mốc thời gian và chọn chiều từ A đến B làm chiều dương

a) Viết công thức tính quãng đường đi được và phương trình chuyển động của xe máy và ô

tô

b) Vẽ đồ thị tọa độ - thời gian của xe máy và ô tô trên cùng một hệ trục x và t.

c) Căn cứ vào đồ thị vẽ được, hãy xác định vị trí và thời điểm ô tô đuổi kịp xe máy.

d) Kiểm tra lại kết quả tìm được bằng cách giải các phương trình chuyển động của các xe Gợi ý a) Gốc tọa độ tại A, gốc thời gian lúc 6h :

Xe máy : x01 = 0, t01 = 0, v1 = 40km/h s1 = 40t x1 = x01 + v1t= 40t ;

Xe ô tô : x02 = 20km, t02 = 2h, v2 = 80km/h

S2 = 80(t - 2) km ; x2 = x02 + v2 (t - 2) = 20 + 80(t - 2)

b) Đồ thị tọa độ - thời gian trên hình

c) Vị trí và thời điểm 2 xe gặp nhau được biểu diễn bởi giao điểm M có tọa độ

xM = 140km ; tM = 3,5h

d) Kiểm tra lại bằng giải phương trình : x1 = x2

Hoạt động 5 (5 phút ) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

Yêu cầu học sinh về làm các bài tập 2.7 ; 2.17 ;

2.18 trong SBT

Trang 9

Tiết 4

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức :

- Nêu được vận tốc tức thời là gì?

- Nêu được ví dụ về chuyển động thẳng biến đổi đều (nhanh dần đều, chậm dần đều)

- Viết được công thức tính gia tốc của một chuyển động nhanh dần đều

- Nêu được đặc điểm của vectơ vận tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều

- Viết được công thức tính vận tốc v t = v 0 +at, công thức tính đường đi

2 0

12

s v t  at

2 Kỹ năng

- Vận dụng được các công thức: v t = v 0 +at,

2 0

12

s v t  at

- Vẽ được đồ thị vận tốc - thời gian của chuyển động thẳng nhanh dần đều

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên :

- Bộ thí nghiệm khảo sát chuyển động thẳng dùng đồng hồ đo thời gian hiện số

2 Học sinh : - Ôn lại kiến thức về chuyển động thẳng đều

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ : Chuyển động thẳng đều là gì? Viết công thức tính

đường đi và phương trình chuyển động của chuyển động thẳng đều

Hoạt động 2 (15 phút) : Tìm hiểu vận tốc tức thời.

- Thả hòn bi lăn trên máng

nghiêng (hình 3.1) Nó sẽ

chuyển động nhanh dần

Muốn biết chi tiến hơn nữa

chuyển động này thì phải

làm gì?

- Thông báo độ lớn vận tốc

tức thời

Yêu cầu hs trả lời C1

- Giới thiệu vectơ vận tốc

tức thời

- Yêu cầu hs đọc sgk kết

luận về đặc điểm vectơ vận

tốc tức thời

Yêu cầu HS trả lời C2

- Giới thiệu chuyển động

thẳng biến đổi đều

- Suy nghĩ để trả lời câu

hỏi

- Đọc sgk

- Ghi nhận độ lớn vận tốctức thời

Ghi nhận khái niệm

I Vận tôc tức thời Chuyển động thẳng biến đổi đều

1 Độ lớn của vận tốc tức thời

Trong khoảng thời gian rất ngắn

t, kể từ lúc ở M vật dời được mộtđoạn đường s rất ngắn thì đạilượng :

s v t







là độ lớn vận tốc tức thời củavật tại M

2 Vectơ vận tốc tức thời

Vectơ vận tốc tức thời của một vậttại một điểm là một vectơ có gốc tạivật chuyển động, có hướng củachuyển động và có độ dài tỉ lệ với độlớn của vận tốc tức thời theo một tỉxích nào đó

3 Chuyển động thẳng biến đổi đều

Chuyển động thẳng biến đổi đều làchuyển động thẳng trong đó độ lớnvận tốc tức thời hoặc tăng dần đềuhoặc giảm dần đều theo thời gian

Trang 10

thẳng nhanh dần đều.

thẳng chậm dần đều

chuyển động thẳng nhanhdần đều

Ghi nhận khái niệmchuyển động thẳng chậmdần đều

+ Chuyển động thẳng, v tăng dần đềutheo thời gian gọi là chuyển độngthẳng nhanh dần đều

+ Chuyển động thẳng, v giảm dần đềutheo thời gian gọi là chuyển độngthẳng chậm dần đều

Hoạt động 3 (20 phút) : Nghiên c u chuy n đ ng th ng nhanh d n đ u.ứ ể ộ ẳ ầ ề

- Hướng dẫn học sinh xây

xựng khái niệm gia tốc

- Giới thiệu vectơ gia tốc

- Giới thiệu cách xây dựng

công thức tính đường đi

- Yêu cầu học sinh trả lời

- Nêu định nghĩa gia tốc

- Ghi nhận khái niệmvectơ gia tốc

- Xác gốc, phương vàchiều, độ lớn của vectơgia tốc trong từng trườnghợp

- Từ biểu thức gia tốc suy

ra công thức tính vận tốc(lấy gốc thời gian ở thờiđiểm to)

- Ghi nhận đồ thị vận tốc

- Trả lời C3

- Ghi nhận công thứcđường đi





 (3.1a) Với : v = v – vo ; t = t – to

- Đơn vị của gia tốc là m/s2

b) Vectơ gia tốc

t

v t

t

v v a

tỉ lệ với độ lớn gia tốc.

2 Vận tốc của chuyển động thẳng nhanh dần đều

a) Công thức tính vận tốc

v = v o + at (3.2) b) Đồ thị vận tốc – thời gian.

3 Công thức tính quãng đường đi được của chuyển động thẳng nhanh dần đều

s = v o t + 2

1

at 2

(3.3)

Hoạt động 5 (5 phút ) : Vận dụng, giao nhiệm vụ về nhà

- Cho học sinh làm bài tập 12 trang 22 SGK

- Yêu cầu hs về làm bài tập trong SGK và SBT

(2.1 đến 2.10)

- Làm bài tập 12 SGK

Trang 11

Tổ trưởng chuyên môn

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức :

- Nêu được đặc điểm của vectơ vận tốc, gia tốc trong chuyển động thẳng chậm dần đều

- Viết được công thức tính vận tốc v t = v 0 +at, công thức tính đường đi, phương trình chuyển

động thẳng biến đổi đều

2

12

- Chuẩn bị nội dung bài dạy

2 Học sinh : - Ôn lại kiến thức đã học về chuyển động thẳng nhanh dần đều

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1 (5 phút) : Kiểm tra bài cũ : Nêu công thức tính gia tốc, vận tốc, quãng đường đi

được của chuyển động thẳng nhanh dần đều

Hoạt động 2 (10 phút) : Tìm mối liên hệ giữa a, v, s Lập phương trình chuyển động

sinh

Hướng dẫn học sinh suy

Trả lời C6

4 Công thức liên hệ giữa a, v và s của chuyển động thẳng nhanh dần đều

Trang 12

Hoạt động 3 (20 pht ) : Nghiên cứu chuyển động thẳng chậm dần đều

- Yêu cầu học sinh nhắc

lại biểu thức tính gia tốc

- Yêu cầu cho biết sự khác

nhau của gia tốc trong

CĐTNDĐ và CĐTCDĐ

- Giới thiệu vectơ gia tốc

trong chuyển động thẳng

chậm dần đều

- Yêu cầu cho biết sự khác

nhau của vectơ gia tốc

- Giáo viên thông báo

công thức tính đường đi

và phương trình chuyển

động của CĐTCDĐ giống

công thức của CĐTNDĐ

- Lưu ý dấu của a và v.

- Nêu biểu thức tính gia

tốc

- Nêu điểm khác nhau

- Ghi nhận véc tơ giatốc trong chuyển độngthẳng chậm dần đều

- Nêu điểm khác nhau

- Ghi nhận

- Ghi nhận đồ thị vậntốc

Nêu sự khác nhau

- Ghi nhận dấu của v và a.

III Chuyển động thẳng chậm dần đều

1 Gia tốc của chuyển động thẳng chậm dần đều

Nếu chọn chiều của các vận tốc là

chiều dương thì v < vo Gia tốc a có giátrị âm, nghĩa là ngược dấu với vận tốc

b) Vectơ gia tốc.

Ta có : t

v a

2 Vận tốc của chuyển động thẳng chậm dần đều

a) Công thức tính vận tốc.

v = v o + at Trong đó a ngược dấu với v.

b) Đồ thị vận tốc – thời gian.

3 Công thức tính quãng đường đi được và phương trình chuyển động của chuyển động thẳng chậm dần đều

a) Công thức tính quãng đường đi được: s = v o t + 2

1

at 2 Trong đó a ngược dấu với v o

b) Phương trình chuyển động

x = x o + v o t + 2

1

at 2 Trong đó a ngược dấu với v o

Hoạt động 4 (10 phút ) : Vận dụng – củng cố.

Vận dụng làm bài tập 12 SGK:

Gợi ý: v0 = 0, t1 = 1 phút = 60s, v1 = 40km/h = 100/9 m/s

Trang 13

a)

2

1

100 / 9 0

0,185 / 60

v v

t

b) v2  v02 2as

0 100 / 9 0

333,3

2 2.0,186

v v

a



c) v2 = 60km/h = 50/3 m/s

2 2

50 / 3 100 / 9

30 0,185

- Hướng dẫn học sinh làm bài tập 12 SGK

- Yêu cầu học sinh về nhà làm các bài tập trong

SGK trang 22 và bài tập SBT từ 3.7 đến 3.14

- Làm bài tập vận dụng

Trang 14

Tiết 6

BÀI TẬP: CHUYỂN ĐỘNG THẲNG BIẾN ĐỔI ĐỀU

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Nắm vững kiến thức về chuyển động thẳng biến đổi đều.

2 Kỹ năng : Giải được các bài tập của chuyển động thẳng biến đổi đều.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên :

- Chuẩn bị nội dung bài dạy và phương pháp tổ chức hoạt động dạy học:

+ Giải các bài tập trong SGK và SBT

+ Phiếu học tập:

Bài 1: Một vật đang chuyển động thẳng đều với v0 = 2m/s rồi tăng tốc chuyển động thẳngnhanh dần đều với gia tốc a và đi được quãng đường s = 100 m trong thời gian t = 10s tính

từ lúc tăng tốc Chọn gốc thời gian từ lúc bắt đầu chuyển động NDĐ

a) Tính thời gian vật đi được 1 m đầu tiên.

b) Tính thời gian vật đi hết 1 m cuối của quãng đường s = 100m.

c) Tính quãng đường vật đi được trong giây thứ 6.

Bài 2: Một đoạn đường AB = 400 m Người đi xe đạp có vận tốc 2 m/s tại A, đi nhanh dần

đều với gia tốc 0,2 m/s 2 và đang hướng về B, cùng lúc đó một ô tô đi từ B đến A, qua B với

vận tốc 20 m/s và chuyển động chậm dần đều với gia tốc 0,4 m/s 2 Chọn gốc tọa độ tại A,chiều dương từ A đến B

a) Viết phương trình tọa độ và phương trình vận tốc của hai xe.

b) Sau bao lâu hai xe gặp nhau, nơi gặp cách A bao nhiêu mét, tìm vận tốc của mỗi xe

lúc gặp nhau

2 Học sinh: Làm các bài tập ở nhà, nắm vững kiến thức về chuyển động thẳng biến đổi đều.

III NỘI DUNG CƠ BẢN

Giải các bài tập trong phiếu học tập

s v t at  t  t 9,94

Bài 2: Hướng dẫn a) Phương trình tọa độ và vận tốc:

Chọn gốc thời gian là lúc xe đạp qua A: t01 = t02 = 0

Xe đạp: x01 = 0, v01 = 2m/s, a1 = 0,2 m/s2  x1 2t0,1t2 và v1 = 2 + 0,2t

Trang 15

Xe ô tô: x02 = 400 m, v02 = -20 m/s, a2 = 0,4 m/s2  x2 400 20 t0, 2t2 và v2 = -20 + 0,4t.

b) Thời điểm và nơi gặp nhau, vận tốc của mỗi xe:

Hai xe gặp nhau: x1 x2  2 0,1 t2 400 20 t0, 2t2

0,1t2  22t400 0  t1 200s và  t2 20s

Với t1 = 200 s thì x1 = 4400m > AB (loại)

Với t2 = 20 s thì x1 = 80m < AB thỏa mãn

Kết quả: hai xe gặp nhau sau 20 giây chuyển động, vị trí gặp nhau cách A là 80m.

Lúc gặp nhau: vận tốc của người đi xe đạp: v1 = 2 + 0,2.20= 6m/s

vận tốc của ô tô: v2 = -20 + 0,4.20 = -12m/s (ngược chiều dương)

IV TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

Hoạt động 1 (40 phút): Gi i các bài t p trong phi u h c t p.ả ậ ế ọ ậ

- Giao phiếu học tập, yêu

cầu học sinh trả lời câu hỏi

và giải các bài tập trong

phiếu học tập

- Tổ chức cho các nhóm báo

cáo kết quả trên bảng, thảo

luận đáp án

- Yêu cầu mỗi nhóm nhận

xét và đặt câu hỏi với các

nhóm khác

- Bổ sung, nhận xét, giải đáp

các câu hỏi của các nhóm

- Thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi và giải các bài tập

- Đại diễn mỗi nhóm trình bày lời giải và đáp án

- Mỗi nhóm nhận xét và đặt câu hỏi với các nhóm khác

- Đáp án và lời giải của các bài tập

- Lời giải hoàn chỉnh của từng bài tập

- Nhận xét của học sinh về lời giải đã trình bày

Hoạt động 2 (5 phút ): Củng cố, giao nhi m v v nhà.ệ ụ ề

Yêu cầu học sinh về làm các bài tập trong

V RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY

Trang 16

- Nắm được khái niệm về sự rơi tự do.

- Nêu được đặc điểm của sự rơi tự do Viết được các công thức tính vận tốc và đường đi củachuyển động rơi tự do Biết được đặc điểm của gia tốc rơi tự do

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên :

- Chuẩn bị những dụng cụ thí nghiệm trong bài có thể thực hiện được

- Chuẩn bị nội dung bài dạy, giải các bài tập trong SGK

2 Học sinh :

- Ôn bài chuyển động thẳng biến đổi đều

- Tìm hiểu trước ở nhà về đặc điểm của sự rơi tự do

Hoạt động 1 (5 phút) : Chuy n giao nhi m vể ệ ụ

- Nêu mục tiêu của bài học là nghiên

cứu sự rơi của các vật

- Yêu cầu học sinh nêu các ví dụ về

chuyển động rơi trong thực tế và nhận

xét, so sánh về phương rơi, vận tốc

của chuyển động rơi

- Nêu các ví dụ vềchuyển động rơi

- Nhận xét về phươngrơi và vận tốc củachuyển động rơi

- HS lấy một số ví dụ vềchuyển động rơi

- Nhận xét chuyển động rơi có phương thẳng đứng, vận tốc tăng dần.

Hoạt dộng 2 (10 phút ) : Tìm hi u s r i trong không khí.ể ự ơ

- Cho HS quan sát thí nghiệm, mô tả

lại và so sánh chuyển động rơi của

một số vật thông dụng:

+ Thí nghiệm 1: Thả một tờ giấy và

một hòn sỏi nặng hơn tờ giấy

+ Thí nghiệm 2:Làm như thí nghiệm

tờ giấy, tấm bìa phẳngrơi chậm và chao đảo

- HS trả lời C1

- Thảo luận, nêu nguyênnhân gây ra sự rơinhanh, chậm khác nhau

I Sự rơi trong không khí

và sự rơi tự do.

1 Sự rơi của các vật trong không khí.

- Trong không khí các vậtrơi nhanh, chậm khác nhau

- Nguyên nhân rơi nhanh,chậm là do hình dạng củacác vật và sức cản củakhông khí lên vật

Trang 17

- Nguyên nhân nào làm các vật rơi

nhanh, chậm?

- Nhận xét kết quả quan sát được và

ảnh hưởng của không khí đến chuyển

động rơi

Hoạt dộng 3 (5 phút ) : Tìm hi u s r i trong chân không.ể ự ơ

- Cho học sinh quan sát chuyển động

rơi trong ống nghiệm Niu-tơn (nếu

có) Nếu không có thí nghiệm thì

giáo viên mô tả thí nghiệm ống

Niu-tơn

- Thông báo khái niệm sự rơi tự do

- Giới thiệu thí nghiệm của Ga-li-lê

- Điều kiện rơi trong không khí được

coi là rơi tự do ?

-Quan sát thí nghiệm vànhận xét (nếu có thínghiệm) Ghi nhận sựrơi của các vật khikhông có ảnh hưởng củakhông khí

- Ghi nhận khái niệm sựrơi tự do

- Nếu trọng lượng của vật

rơi lớn hơn rất nhiều so vớisức cản của không khí thìvật đó được xem là rơi tựdo

Hoạt dộng 4 (12 phút ): Tìm hi u đ c đi m c a s r i t do.ể ặ ể ủ ự ơ ự

của chuyển động thẳng nhanh

dần đều cho vật rơi tự do

- Nhận xét về phương,chiều của chuyển động rơi

tự do

Ghi nhận chuyển động rơi

tự do là chuyển độngnhanh dần đều

- Thảo luận về phươngpháp chụp ảnh hoạtnghiệm

- Xây dựng các công thứccủa chuyển động rơi tự dokhông có vận tốc ban đầu

II Nghiên cứu sự rơi tự do của các vật.

1 Những đặc điểm của chuyển động rơi tự do.

a) Phương của chuyển động rơi

tự do là phương thẳng đứng(phương của dây dọi)

b) Chiều của chuyển động rơi tự

do là chiều từ trên xuống dưới

c) Chuyển động rơi tự do là

chuyển động thẳng nhanh dầnđều

d) Công thức tính vận tốc:

v = gt

e) Công thức tính quãng đường đi

được của vật rơi tự do:

s =

22

1

gt

f) Công thức liên hệ : v 2 = 2gs

Hoạt dộng 5 (7 phút ) : Tìm hi u đ l n c a gia t c r i t do.ể ộ ớ ủ ố ơ ự

- Giới thiệu cách xác định độ

lớn của gia tốc rơi tự do bằng

chụp ảnh hoạt nghiệm

- Thông báo sự thay đổi của

- Thảo luận phương phápchụp ảnh hoạt nghiệm

- Ghi nhận sự thay đổi

2 Gia tốc rơi tự do.

- Tại một nơi nhất định trên TráiĐất và ở gần mặt đất, các vật đềurơi tự do với cùng một gia tốc g

Trang 18

gia tốc rơi tự do theo vị trí địa

lý

- Nêu cách lấy gần đúng khi

tính toán

của gia tốc rơi tự do theo

vĩ độ

- Ghi nhận các số liệu đã tính toán

- Ở những nơi khác nhau, gia tốc rơi tự do sẽ khác nhau :

+ Ở địa cực g lớn nhất là

g = 9,8324m/s 2

+ Ở xích đạo g nhỏ nhất là

g = 9,7872m/s 2

- Nếu không đòi hỏi độ chính xác cao, ta có thể lấy g = 9,8m/s2 hoặc

g = 10m/s2

Hoạt động 6 (5 phút ): Củng cố, giao nhi m v v nhà.ệ ụ ề

- Các đặc điểm của sự rơi tự do?

- Công thức của sự rơi tự do

- giải các bài tập trong SGK trang 27

Trang 19

Tiết 8 Ngày soạn: 12/9/2013

BÀI TẬP: SỰ RƠI TỰ DO

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Giải được các bài tập về sự rơi tự do trong sách bài tập

2 Kỹ năng : Rèn luyện cho học sinh kỹ năng giải bài tập vật lý về sự rơi tự do.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên :

Giải các bài tập trong SBT, chuẩn bị nội dung và tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

2 Học sinh:

Làm các bài tập đã giao về nhà, nắm vững kiến thức về sự rơi tự do.

III NỘI DUNG CƠ BẢN

Một số bài tập tham khảo:

Bài 1: Tính thời gian rơi tự do t của một viên đá Cho biết trong giây cuối cùng trước khi chạm

đất, vật đã rơi được đoạn đường dài 24,5m Lấy gia tốc rơi tự do g=9,8 m/s 2

2 2

Bài 2: Hai viên bị A và B được thả rơi từ cùng độ cao Viên bị A rơi sau viên bị B một khoảng

thời gian là 0,5s Tính khoảng cách giữa hai viên bị sau thời gian 2 giây kể từ khi bị A

bắt đầu rơi Lấy gia tốc rơi tự do g = 9,8 m/s 2

Bài 3: Một vật rơi tự do từ độ cao s xuống tới mặt đất Cho biết trong 2s cuối cùng, vật đi được

quãng đường bằng ¼ độ cao s Tính độ cao s và khoảng thời gian rơi t của vật Lấy g =9,8m/s2

Bài 4: Một vật được thả rơi từ một khí cầu đang bay ở độ cao 300m Bỏ qua lực cản của không

khí Lấy g=9,8m/s2 Hỏi sau bao lâu vật rơi chạm đất? Nếu:

a) Khí cầu đứng yên;

b) Khí cầu đang hạ xuống theo phương thẳng đứng với vận tốc 4,9 m/s;

c) Khí cầu đang bay lên theo phương thẳng đứng với vận tốc 4,9 m/s;

Hướng dẫn: a)

21

7,82

h gt  t s

Trang 20

h v t  gt   t t  t  s

IV TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC

Hoạt động 1 (7 phút): kiểm tra bài cũ

- Thế nào là sự rơi tự do? Nguyên nhân sự rơi của các vật trong không khí?

- Viết công thức của sự rơi tự do?

Hoạt động 2 (18 phút) : Giải đáp các câu hỏi của học sinh về các bài t p trong SGK.ậ

- Làm các bài tập 9, 10, 11; 12 SGK

- thời gian t1: thời gian vật rơi hết độ cao h

- thời gian t2: thời gian âm thanh với vân tốc

vkk truyền từ đáy giếng đến tai nghe

- t: là thời gian hòn sỏi rơi tư độ cao h

- trong giây cuối cùng, thời gian sẽ là t - 1

Câu 9: B

2

12

h  h gt

2

142

Hoạt động 3 (15 phút) : Làm các bài tập trong rèn luyện

Bài 1: Một vật rơi tự do tại nơi có g = 10m/s2 Trong hai giây cuối vật rơi được 180 m Tính thời gian rơi và độ cao nơi buông vật

2 2

Bài 2: Một hòn sỏi được ném thẳng đứng xuống dưới không vận tốc ban đầu, từ độ cao 180

m Lấy g = 10m/s Bỏ qua sức cản của không khí

a) Sau bao lâu hòn sỏi rơi tới đất?

b) Vận tốc của vật khi bắt đầu chạm đất là bao nhiêu?

Hướng dẫn:

21

2

h gt   t  v gt  m s

Trang 21

- Ghi các bài tập trọng tâm

trong SBT lên bảng, yêu cầu

học sinh trả lời câu hỏi và

giải các bài tập

- Tổ chức cho các nhóm báo

cáo kết quả trên bảng, thảo

luận đáp án

- Yêu cầu mỗi nhóm nhận

xét và đặt câu hỏi với các

- Đáp án và lời giải của các bàitập

- Lời giải hoàn chỉnh của từngbài tập

- Nhận xét của học sinh về lờigiải đã trình bày

Hoạt động 4 (5 phút ) : Củng cố, giao nhi m v v nhà.ệ ụ ề

- Nêu bài tập về nhà và yêu cầu học sinh giải:

BTVN: Một vật rơi tự do từ độ cao h xuống tới mặt đất.

Cho biết trong 2s cuối cùng, vật đi được quãng đường bằng

3/4 độ cao h Tính độ cao h và khoảng thời gian rơi của vật

2014

Trang 22

Tiết 9

BÀI 5: CHUYỂN ĐỘNG TRÒN ĐỀU

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Phát biểu được định nghĩa của chuyển động tròn đều Nêu được ví dụ

- Viết được công thức tính tốc độ dài và chỉ được hướng của vectơ vận tốc của chuyển độngtròn đều

- Viết được công thức và nêu được đơn vị đo tốc độ góc, chu kì, tần số của chuyển động trònđều

- Viết được công thức liên hệ giữa tốc độ dài và tốc độ góc

- Nêu được hướng của vectơ gia tốc, và viết được công thức của gia tốc hướng tâm trongchuyển động tròn đều

a) Tính số vòng mà chất điểm đó đi được trong 1 giây.

b) Tính thời gian để chất điểm đi được 1 vòng.

c) Bán kính OM quét được bao nhiêu rad trong một giây?

d) Tính vận tốc chuyển động của chất điểm trên quỹ đạo.

2 Học sinh : Ôn lại các khái niệm vận tốc ở bài 3.

Hoạt động 1 (7 phút) : Tìm hi u chuy n đ ng tròn, chuy n đ ng tròn đ u.ể ể ộ ể ộ ề

sinh

- Nêu mục tiêu của bài học

- Thông báo định nghĩa

chuyển động tròn, tốc độ

trung bình trong chuyển động

tròn, định nghĩa chuyển động

tròn đều

Yêu cầu trả lời C1

Ghi nhận khái niệm

Trả lời C1

I Định nghĩa.

1 Chuyển động tròn.

Chuyển động tròn là chuyển động cóquỹ đạo là một đường tròn

2 Tốc độ trung bình trong chuyển động tròn.

Tốc độ trung bình = (độ dài cung tròn

mà vật đi được)/(thời gian chuyểnđộng): vtb = t

s



3 Chuyển động tròn đều.

Chuyển động tròn đều là chuyển động

có quỹ đạo tròn và có tốc độ trung bìnhtrên mọi cung tròn là như nhau

Tiêu đề	Động Học Chất Điểm
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Vật Lý
Thể loại	Giáo Án

Định dạng
Số trang	44
Dung lượng	1,25 MB