Bởi vì: Chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của CNVC, LĐ là quyền hạn và trách nhiệm của tổ chức Công đoàn đối với CNVC, LĐ đó được ghi trong Điều 10 Hiến pháp nước CHXH[r]
Trang 1BÀI DỰ THI
Tìm hiểu “Công đoàn Việt Nam - 85 năm xây dựng và phát triển”
Họ và tên: Hà Như Thịnh.
Ngày tháng năm sinh: 25/05/1975
Giới tính: Nam Dân tộc: Kinh Đảng viên: Đoàn viên:
Địa chỉ thường trú: Thôn 7, xã Hòa Lễ, huyện Krông Bông, tỉnh ĐăkLăk
Số điện thoại liên lạc: 0969.57.3789
Đơn vị công tác: Phòng GD&ĐT Krông Bông, ĐăkLăk
Chức vụ: Chuyên viên
Kiêm nhiệm: UV BTV CĐGD, Chủ nhiệm UBKT CĐGD, Chủ tịch CĐCS
Câu 1: Anh (Chị) hãy trình bày sự ra đời của tổ chức Công đoàn Việt Nam và ý nghĩa của sự kiện này ?
Trả lời:
Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ Icủa thực dân Pháp (1897 - 1914) và nhanh chóng trưởng thành trong đợt khai thácthuộc địa lần thứ II (1919 - 1929) Do phải chịu hai tầng áp bức, bóc lột tàn bạocủa chế độ thuộc địa nửa phong kiến nên đời sống giai cấp công nhân và nhân dânlao động nước ta vô cùng khổ cực Bởi vậy các cuộc đấu tranh của công nhân laođộng ở các hầm mỏ, nhà máy, đồn điền đã liên tiếp nổ ra chống lại chế độ tư bản
và bọn phong kiến Ban đầu các cuộc đấu tranh còn diễn ra lẻ tẻ, mang tính tự phát,nhưng về sau đã có sự liên kết, có tính tổ chức chặt chẽ hơn Từ trong đấu tranh đãhình thành tính giai cấp và những người công nhân tập hợp lại thành tổ chức nhưcác hội: Ái hữu, Tương tế, Phường hội, Nghiệp đoàn, Công hội… Đây chính lànhững tổ chức công đoàn sơ khai đầu tiên và có ở nhiều nơi
Sau đó tổ chức Công hội Ba Son, được lãnh tụ Tôn Đức Thắng thành lập tạiSài Gòn vào cuối năm 1920 Đến cuối năm 1925, tổ chức này đã có được khoảng
300 hội viên ở tại nhà đèn Chợ Quán, nhà thương Chợ Rẫy, và nhất là tại côngbinh xưởng Ba Son Chính công hội Ba Son đã tổ chức cuộc đình công của côngnhân công binh xưởng Ba Son thắng lợi vào tháng 8 năm 1925 Cuộc đấu tranh nàyđược xem là sự mở đầu cho phong trào công nhân Việt Nam từ tự phát tiến lên tựgiác Tuy nhiên Công hội Ba Son được thành lập vào thời điểm chủ nghĩa Mác- LêNin, tư tưởng cách mạng tháng Mười Nga chưa được phổ biến rộng rãi vào phongtrào yêu nước Bản thân lãnh tụ Tôn Đức Thắng lúc đó chưa phải là Đảng viêncộng sản, mà mới chịu ảnh hưởng của phong trào công nhân, công đoàn Pháp, về
Trang 2mặt thời gian thì công hội Ba Son chỉ tồn tại đến cuối năm 1925 Các nhân vật lãnhđạo của công hội Ba Son, trong đó có lãnh tụ Tôn Đức Thắng đã gia nhập Tổ ChứcViệt Nam Cách Mạng Thanh Niên vào đầu năm 1926 Do vậy công hội Ba Son chỉ
có thể xem là một tổ chức tiền thân của công đoàn cách mạng Việt Nam Song,Công hội này tồn tại trong thời gian ngắn và chưa có chính cương, điều lệ
Từ năm 1925 đến 1928, nhiều Công hội bí mật đã hình thành do sự hoạtđộng mạnh mẽ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Đặc biệt từ năm 1928,khi kỳ bộ Bắc kỳ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên chủ trương thực hiện
"Vô sản hoá" thì phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam ngày càng sôi nổi,
thúc đẩy sự phát triển của tổ chức công hội lên một bước mới cả về hình thức vànội dung hoạt động
Năm 1929 là thời điểm phong trào công nhân và hoạt động công hội ở nước
ta phát triển sôi nổi nhất, đặc biệt là ở miền Bắc Các cuộc đấu tranh của công nhân
nổ ra liên tục ở nhiều xí nghiệp, có sự phối hợp chặt chẽ và thống nhất hành động
giữa các cuộc đấu tranh ở xí nghiệp này với xí nghiệp khác trong cùng một địa
phương và giữa địa phương này với địa phương khác trong toàn xứ
Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào công nhân và tổ chức công hội đòihỏi phải có một tổ chức Mác xít, một Đảng thực sự Cách mạng của giai cấp công
nhân có khả năng tập hợp, lãnh đạo công nhân đấu tranh giành độc lập tự do.
Tháng 3/1929, chi bộ cộng sản đầu tiên được thành lập ở Hà Nội Tiếp đến, ngày17/6/1929, Đông Dương cộng sản Đảng ra đời
Để đáp ứng yêu cầu cấp thiết của công tác vận động công nhân và tăngcường sức mạnh cho tổ chức Công hội đỏ, Ban chấp hành Trung ương lâm thờiĐông Dương Cộng sản Đảng quyết định triệu tập đại hội thành lập Tổng Công hội
Đỏ Bắc Kỳ vào ngày 28/7/1929, tại số nhà 15 phố Hàng Nón – Hà Nội Đại hội đãbầu đồng chí Nguyễn Đức Cảnh là người đứng đầu Ban Chấp hành lâm thời TổngCông hội Đỏ Bắc Kỳ
Sự kiện thành lập Tổng Công hội đỏ miền Bắc Việt Nam là một mốc son chói lọi trong lịch sử phong trào công nhân và Công đoàn Việt Nam Lần đầu tiên giai cấp công nhân Việt Nam có một đoàn thể Cách mạng rộng lớn, hoạt động có tôn chỉ, mục đích, phản ánh được ý chí, nguyện vọng của đông đảo công nhân lao động Cụ thể:
Thứ nhất, Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ do Đông Dương Cộng sản Đảng thànhlập vào ngày 28 tháng 7 năm 1929 tại số nhà 15, phố Hàng Nón, Hà Nội ĐôngDương Cộng sản Đảng là 1 trong 3 tổ chức cộng sản được thành lập đầu tiên tạiViệt Nam Đông dương cộng sản Đảng lúc thành lập có phạm vi ảnh hưởng trên cảnước, có số lượng Đảng viên chiếm gần 2/3 tổng số Đảng viên lúc đó và hoạt độngmạnh mẽ ở khu vực Bắc Kỳ, trung tâm cách mạng của cả nước Đường lối, quan
Trang 3điểm và sự chỉ đạo của Đông Dương Cộng sản Đảng được quán triệt sâu sắc, đầy
đủ trong hoạt động của Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ Khi thành lập Tổng Công hội
đỏ Bắc Kỳ đã thông qua Cương lĩnh, Điều lệ hoạt động, bầu Ban chấp hành dođồng chí Nguyễn Đức Cảnh đứng đầu và thành lập cơ quan ngôn luận là báo LaoĐộng, tạp chí Công Hội Đỏ Cho nên, ngay từ đầu, Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ đãthể hiện tính chính trị, tính Đảng và tính giai cấp của một tổ chức công đoàn cáchmạng của giai cấp công nhân
Thứ hai là, Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ đã thể hiện được vị trí, vai trò, phạm
vi ảnh hưởng đối với phong trào công nhân Việt Nam ngay sau khi vừa mới ra đời.Cho dù về danh nghĩa mang tên là Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ, nhưng hoạt độngcủa tổ chức này đã vượt qua ranh giới đó, đã khắc phục những hạn chế về địaphương, khu vực Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ đã chủ trương xây dựng cơ sở cônghội, phát huy thế lực trên phạm vi cả nướcẳ Nhiều thành viên của Tổng Công hội
đỏ Bắc Kỳ như Ngô Gia Tự, Nguyễn Phong Sắc, Lê Văn Lương, và nhất làNguyễn Đức Cảnh đã lần lượt vào Nam Kỳ và Trung Kỳ hoạt động Do ảnh hưởngcủa Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ mà sau đó nhiều tổ chức công hội ở Nam Kỳ, Trung
Kỳ và ở nhiều tỉnh thành phố đã được thành lập, đưa số đoàn viên công hội đếntháng Giêng năm 1930 lên gần 1 vạn người Thời điểm đó Tổng Công hội đỏ Bắc
Kỳ đang gánh vác tránh nhiệm là một tổ chức công đoàn của giai cấp công nhântrên phạm vi cả nước Hoạt động của tổ chức này đã góp phần quan trọng vào sự rađời của Đảng, trên cơ sở thống nhất ba tố chức Cộng sản ở Việt Nam vào ngàymùng 3 tháng 2 năm 1930
Thứ ba là, Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ đã thể hiện được tính liên tục về tổchức và thời gian hoạt động từ khi thành lập cho đến ngày nay Trải qua tiến trìnhlịch sử phong trào công nhân và hoạt động công đoàn Việt Nam, Tổng Công hội đỏBắc Kỳ được kế thừa, phát triển liên tục về tổ chức và tư tưởng Trong 15 năm vậnđộng giành chính quyền (1930- 1945) Từ Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ, Công đoànViệt Nam đã lần lượt có các tổ chức mang những tên gọi khác nhau như: Công hội
đỏ Việt Nam (1930- 1935); Nghiệp đoàn Ái hữu (1936- 1939); Hội công nhânphản đế (1939- 1941); và Hội công nhân cứu quốc (1941- 1946) Những tổ chức vàtên gọi của Công đoàn Việt Nam trong từng giai đoạn, đã phản ánh tính liên tục vềmặt thời gian và sự phát triển về mặt tổ chức của Công đoàn Việt Nam dưới sựlãnh đạo của Đảng
Cuối cùng trên phạm vi quốc tế thì sự ra đời của Tổng Công hội đỏ Bắc Kỳ
đã đánh dấu sự hội nhập của phong trào công nhân Việt Nam với phong trào côngnhân, công đoàn quốc tế, đã thu hút sự chú ý của Quốc tế Công Hội Đỏ và củaĐảng cộng sản Pháp Chào mừng sự kiện này, báo Nhân Đạo cơ quan trung ươngcủa Đảng cộng sản Pháp, số ra ngày 7 tháng 12 năm 1929 đã viết: “Những ngườilao động Pháp chào mừng sự ra đời của phong trào công đoàn và cộng sản ở nhữngnước thuộc địa Viên Đông Trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, sự ápbức thuộc địa, sự khủng bố tàn khốc, để đòi giải phóng những người bị kết án tửhình, những người anh em này sẽ tìm thấy ở giai cấp công nhân Pháp đứng bêncạnh trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung”
Trang 4Chính vì ý nghĩa đó, theo đề nghị của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam,
Bộ chính trị TW Đảng Cộng sản Việt Nam quyết định lấy ngày 28/7/1929 là ngàytruyền thống của tổ chức Công đoàn Việt Nam
Một số sự kiện, nhân vật về tổ chức Công đoàn Việt Nam từ ngày đầu thành lập đến nay:
* Tổ chức Công đoàn thời kỳ sơ khai:
Đ/c Nguyễn Ái Quốc
Người Việt Nam đầu tiên gia nhập Côngđoàn là đồng chí Nguyễn Ái Quốc Ngườigia nhập CĐ Kim khí, Quận 17 Pa- ri - Phápnăm 1919
Tham dự Đại hội này có đại biểu của HàNội, Nam Định, Hải Phòng, khu mỏ ĐôngTriều, Mạo Khê
Đại hội đã bầu Ban chấp hành lâm thờiTổng Công hội Đỏ do đ/c Nguyễn ĐứcCảnh, uỷ viên Ban chấp hành Đông DươngCộng sản Đảng lãnh đạo
Trang 5* Chân dung các Chủ tịch Công đoàn Việt Nam qua các thời kỳ
Đ/c TÔN ĐỨC THẮNG Người sáng lập tổ chức Công hội Đỏ Ba Son, Chủ tịch danh dự Tổng Liên đoàn
Lao động Việt Nam các khoá I, III
Đ/c NGUYỄN ĐỨC CẢNH
Uỷ viên Trung ương Đông Dương Cộng sản Đảng, Chủ tịch Công hội Đỏ Bắc kỳ
Đ/c HOÀNG QUỐC VIỆT
Uỷ viên Thường vụ Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt
Nam các khoá I,II,III
Trang 6Đ/c NGUYỄN VĂN LINH
Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam khoá IV
Trang 7Đ/c NGUYỄN VĂN TƯ
UV Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khoá VI, VII
Trang 8Câu 2: Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XI đã xác định phương hướng, nhiệm vụ Anh (Chị) tâm đắc với nhiệm vụ nào? Vì sao?
Trả lời
Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XI xác định 8 nhiệm vụ và giải phápchủ yếu:
Một là, chăm lo đời sống, đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính
đáng của đoàn viên và người lao động
Hai là, tuyên truyền, vận động, giáo dục đoàn viên và người lao động về
đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết,
chủ trương công tác công đoàn.
Ba là, tổ chức phong trào thi đua yêu nước trong đoàn viên và người lao
động, góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội của đấtnước
Bốn là, phát triển đoàn viên, xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh; nâng
cao chất lượng và hiệu quả của đội ngũ cán bộ công đoàn
Năm là, công tác nữ công.
Sáu là, công tác đối ngoại.
Bảy là, công tác kiểm tra và hoạt động của Ủy ban kiểm tra.
Tám là, công tác tài chính và hoạt động kinh tế công đoàn.
Trong 8 nhiệm vụ trên, tôi tâm đắc nhất nhiệm vụ thứ nhất “chăm lo đờisống, đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và ngườilao động” Không phải ngẫu nhiên mà nó được đưa lên làm nhiệm vụ hàng đầu.Thời nào cũng vậy, “có thực mới vực được đạo”, trước khi thực hiện bất kì mộttrách nhiệm nào, cái bụng phải no và ấm Vì vậy, bảo vệ quyền lợi thiết thực choCB-GVCNV sẽ là cơ sở để mọi cá nhân trong một tổ chức yên tâm cống hiến hếtmình vì sự tiến bộ Bởi vì từ trước tới nay, các văn bản của Đảng, Nhà nước, đặcbiệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28.1.2008 của Ban Chấp hành T.Ư Đảng(khoá X), kết luận số 09-KL/TW ngày 16.9.2011 của Bộ Chính trị, Bộ luật Laođộng hiện hành, Luật CĐ hiện hành và các văn bản pháp luật khác đều quy định
CĐ có chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng cho NLĐ
và trong thực tế Tổng LĐLĐVN và các cấp Công đoàn đã và đang thực hiện chứcnăng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho CNVCLĐ.Mặt khác, về lý luận, chức năng đại diện là chức năng bẩm sinh của Công đoàn.Công đoàn sinh ra là để đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng choNLĐ Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp côngnhân - giai cấp lãnh đạo sự nghiệp cách mạng Việt Nam thông qua đội tiền phong
là Đảng Cộng sản Việt Nam Công đoàn không chỉ là tổ chức có chức năng đạidiện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của NLĐ, mà còn phải đồng thời cùng
Trang 9với cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, đóng góp quan trọng vào quátrình xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Vì vậy, cần phải kiênđịnh quan điểm của Đảng và lập trường của giai cấp công nhân, kế thừa khái niệmCông đoàn hiện hành và khẳng định Công đoàn là tổ chức đại diện bảo vệ quyền
và lợi ích hợp pháp chính đáng cho NLĐ Chính vì vậy, chức năng đại diện, chăm
lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNCCVC và NLĐ là mộttrong các chức năng quan trọng của tổ chức Công đoàn
Cùng tham gia tổ chức Hội nghị người lao động là một trong các phương pháp để chăm lo đời sống, đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng
của đoàn viên và người lao động.
Câu 3: Anh (Chị) quan tâm nhất là chức năng nào của tổ chức Công đoàn Việt Nam? Vì sao?
Trả lời
* Công đoàn Việt Nam có ba chức năng:
- Đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của công nhân, viên chức, lao động;
- Tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội; tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp về những vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người lao động;
- Giáo dục, động viên, công nhân, viên chức, lao động học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Chức năng của Công đoàn là một chính thể, một hệ thống đồng bộ, đan xentương tác lẫn nhau Trong đó, chức năng bảo vệ quyền, lợi ích người lao động
Trang 10mang ý nghĩa trung tâm - mục tiêu hoạt động công đoàn Từ các chức năng này sẽđịnh ra các nhiệm vụ cụ thể của Công đoàn Nếu gia đình là tế bào của xã hội thì
cá nhân là tế bào của mỗi cơ quan Mỗi tế bào có khỏe mạnh thì cơ thể mới pháttriển tốt Vì vậy, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mọi cá nhân trong
cơ quan chính là tiền đề cho mọi cá nhân nỗ lực phấn đấu, làm tốt chức trách củamình Vì lý do đó nên tôi quan tâm nhất là chức năng thứ nhất Bởi vì:
Chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của CNVC, LĐ làquyền hạn và trách nhiệm của tổ chức Công đoàn đối với CNVC, LĐ đó được ghitrong Điều 10 Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam năm 2013 (Công đoàn Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp công nhân và của người lao động được thành lập trên cơ sở tự nguyện, đại diện cho người lao động, chăm lo và bảo
vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội; tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp về những vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người lao động; tuyên truyền, vận động người lao động học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc); Điều 1 Luật CĐ năm 2012 (Công đoàn là tổ chức chính trị
-xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; đại diện cho cán bộ, công chức, viên chức, công nhân và những người lao động khác (sau đây gọi chung là người lao động), cùng với cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội, tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp; tuyên truyền, vận động người lao động học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa) và Điều 188 Bộluật Lao động sửa đổi năm 2012 (Vai trò của tổ chức công đoàn trong quan hệ
lao động
1 Công đoàn cơ sở thực hiện vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên công đoàn, người lao động; tham gia, thương lượng, ký kết và giám sát việc thực hiện thỏa ước lao động tập thể, thang lương, bảng lương, định mức lao động, quy chế trả lương, quy chế thưởng, nội quy lao động, quy chế dân chủ ở doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; tham gia, hỗ trợ giải quyết tranh chấp lao động; đối thoại, hợp tác với người sử dụng lao động xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định, tiến bộ tại doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức.
2 Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở có trách nhiệm hỗ trợ công đoàn cơ sở thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo quy định tại khoản 1 Điều này; tuyên truyền giáo dục, nâng cao hiểu biết về pháp luật về lao động, pháp luật về công đoàn cho người lao động.
3 Ở những nơi chưa thành lập tổ chức công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở thực hiện trách nhiệm như quy định tại khoản 1 Điều này.
Trang 114 Tổ chức công đoàn các cấp tham gia với cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp và tổ chức đại diện người sử dụng lao động để trao đổi, giải quyết các vấn đề
về lao động).
Cán bộ Công đoàn tặng quà cho người lao động nhân các dịp lễ, tết, …
Đây còn là mong muốn, nguyện vọng của CNVC, LĐ; là chức năng số 1 của
tổ chức Công đoàn Vì Công đoàn chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chínhđáng của CNVC, LĐ mà người lao động tham gia tổ chức Công đoàn Nó là vấn đềxuyên suốt của hoạt động Công đoàn, các chức năng khác, nhiệm vụ khác xoayquanh vấn đề này
Câu 4: Anh (chị) hãy trình bày sự ra đời của tổ chức Công đoàn tỉnh Đắk Lắk và ý nghĩa của sự kiện này?
Trả lời:
a Sự hình thành tổ chức công đoàn trong tỉnh giai đoạn trước năm 1975
Ngày 1/9/1858, thực dân Pháp nổ súng vào Bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng) mởđầu chính thức xâm lược Việt Nam Quá trình thực dân Pháp xâm chiếm, thiết lập
bộ máy thống trị, tiến hành khai thác vùng đất Đắk Lắk, lập các đồn điền cao su vàcà-phê, xây dựng những cơ sở hạ tầng như giao thông, các công sở, dinh thự, đồnbốt, trường học, nhà thương, công trình điện nước Theo đó, những bộ phận côngnhân ngành giao thông vận tải, công nhân xây dựng, công nhân bưu điện ra đời đầutiên ở Đắk Lắk vào những năm cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, với thành phầnban đầu là công nhân chuyên nghiệp và bán chuyên nghiệp hoặc công nhân côngnhật Cùng với công nhân ngành giao thông công chính, đội ngũ công chức cũngđược hình thành với lực lượng lúc đầu chủ yếu là người Kinh, thuộc các tỉnh Trung
kỳ được điều động, bổ nhiệm lên Lực lượng công nhân đồn điền ra đời khoảng từ
Trang 12năm 1923, và số lượng tăng nhanh cùng với việc các đồn điền được hình thànhhàng loạt, thu hút nhiều nhân công Năm 1925, có khoảng hơn 1.000 công nhânchuyên nghiệp và hàng nghìn công nhân thời vụ, những năm 1941 - 1942 đã có tới7.000 công nhân thường trực làm việc trên các đồn điền lớn; đến năm 1946 có trên
1 vạn công nhân chuyên nghiệp và bán chuyên nghiệp; năm 1975, lực lượng côngnhân Đắk Lắk đã lên đến 1,5 vạn người
- Về tổ chức Công đoàn: theo tài liệu ''Lịch sử phong trào công nhân, công đoàn tỉnh Đắk Lắk'' xuất bản năm 1997, tổ chức Công đoàn tỉnh Đắk Lắk đã hình
thành từ những năm 1971 - 1972, phong trào công nhân toàn tỉnh đã có nhữngbước phát triển mới Tại các đồn điền, ta đã xây dựng được 3 chi bộ dự bị với 9đảng viên ( chủ yếu là đảng viên dự bị), kết nạp được 15 đoàn viên Công đoàn giảiphóng, lập 3 đội bảo vệ đấu tranh của công nhân, 4 Ban đại diện công nhân BanCông vận tỉnh đã có đảng viên và cốt cán phụ trách công tác Công vận ở 11 đồnđiền, có cơ sở ở 26 đồn điền, có mối liên lạc với 15 đồn điền khác Trong đó, đãnắm chắc 37 cơ sở với 608 công nhân, 451 lao động chính Đến tháng 6/1972, Bancông vận tỉnh đã có chi bộ gồm 6 đảng viên, có 40 đoàn viên công đoàn ở vùngđịch kiểm soát
Đến đầu năm 1974, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk có khoảng 27 - 28 CĐCS tậptrung chủ yếu ở một số đồn điền cà phê, cao su như: Đồn điền Đê-ki-pha-nô (cómột công đoàn cơ sở, 18 đoàn viên), đồn điền Tôn Thất Thuyết ( một công đoàn cơ
sở, 4 đoàn viên), đồn điền Tôn Trọng Sửu (có một đảng viên, một công đoàn cơ sở
13 đoàn viên), đồn điền Đặng Thanh An (có một công đoàn cơ sở, 4 đoàn viên),đồn điền Mỹ Cảnh, đồn điền Ba Tư, đồn điền Dương Văn Minh
Như vậy, trước năm 1975, chưa có tổ chức CĐ cấp trên như CĐ huyện, thị
xã, CĐ ngành, công đoàn tỉnh mà chỉ có một số công đoàn cơ sở
b Giai đoạn 1975 - 1976.
- Sau chiến thắng 10/3/1975, Đắk Lắk được hoàn toàn giải phóng Tỉnh uỷchỉ đạo các cấp, các ngành tập trung xây dựng hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở,tập trung xây dựng kinh tế - xã hội, ổn định an ninh - quốc phòng, chăm lo đờisống cho công nhân và nhân dân các dân tộc trong tỉnh
- Về tổ chức Công đoàn, đẩy mạnh công tác Công vận và nhanh chóng tậphợp lực lượng công nhân lao động, Khu uỷ khu V đã thành lập các đoàn công tác,trong đó có cả cán bộ Công vận tăng cường cho các tỉnh trong khu
- Tại Đắk Lắk, bộ phận cán bộ Công vận của tỉnh đầu tiên vào thị xã có cácđồng chí A Ma Nga, Lê Tấn Toà, Nguyễn Tuấn Sang và làm việc tại nhà số 80phố Quang Trung Sau đó Tỉnh uỷ đã kiện toàn Ban Công vận tỉnh gồm đồng chí
Đỗ Việt Thanh (Trưởng Ban), Trần Anh Tuấn, Nguyễn Tới (Uỷ viên) và các cán
Trang 13bộ như Y Sai, Bùi Tuấn Sang, Trần Văn, Nguyễn Thị Bính, Nguyễn Thị Sâm Ngôi nhà số 07 Phan Chu Trinh được giao làm trụ sở công đoàn, khu nhà đồn điềncây số 3 giao cho Công đoàn làm Nhà nghỉ cho cán bộ công nhân viên Nhiệm vụ
lúc bấy giờ của Công đoàn Đắk Lắk được Tỉnh uỷ xác định là: Tập hợp công nhân, viên chức, trước hết là công nhân viên chức các ngành điện, nước, giao thông vận tải để phục vụ nhiệm vụ ổn định tình hình trước mắt, khắc phục hậu quả chiến tranh trong các thị xã, thị trấn, khu dân cư và phục vụ cho chiến dịch Hồ Chí Minh.
- Ngày 12/7/1975, được sự chỉ đạo của Khu uỷ khu V và Công đoàn giảiphóng khu V, Tỉnh uỷ Đắk Lắk đã ra Quyết định số 10/QĐ/TU về việc thành lập
"Ban vận động thành lập Công đoàn tỉnh Đắk Lắk" trên cơ sở tổ chức của Ban
Công vận tỉnh và Công đoàn giải phóng Kể từ khi thành lập đến tháng 12/1976,toàn tỉnh đã xây dựng được 7 công đoàn ngành, 6 công đoàn huyện, thị xã, 86 côngđoàn cơ sở với 3.600 đoàn viên công đoàn
Các kỳ Đại hội Công đoàn tỉnh Đắk Lắk:
Với sự phát triển của đội ngũ CNVC LĐ và các cấp công đoàn trong tỉnh, đểkhẳng định vai trò, vị trí của tổ chức Công đoàn trong hệ thống chính trị-xã hội,đồng thời đảm bảo nguyên tắc về mặt tổ chức, thể hiện quyền dân chủ của đoànviên và tổ chức công đoàn các cấp trong việc kiện toàn, xây dựng bộ máy Banchấp hành Liên hiệp công đoàn tỉnh trong giai đoạn cách mạng mới thay cho Banchấp hành lâm thời do Tổng Công đoàn Việt Nam chỉ định Tỉnh uỷ Đắk Lắk vàTổng Công đoàn Việt Nam đã chỉ đạo Ban chấp hành lâm thời Liên hiệp Côngđoàn tỉnh tổ chức Đại hội Công đoàn tỉnh lần thứ Nhất
- Đại hội đại biểu Liên hiệp công đoàn tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ
1977 – 1981: Diễn ra trong các ngày từ 12 - 15 tháng 7 năm 1977 tại thị xã Buôn
Ma Thuột Dự Đại hội có 223 đại biểu chính thức thay mặt cho 6.690 đoàn viêncông đoàn và 17.000 công nhân viên chức toàn tỉnh Đại hội đã bầu ra Ban chấphành Liên hiệp công đoàn tỉnh khóa I gồm 47 đồng chí Đồng chí Đỗ Việt Thanhđược bầu làm Thư ký Liên hiệp Công đoàn tỉnh, đồng chí Trần Anh Tuấn, NguyễnTới được bầu làm Phó Thư ký
Đại hội đã đánh giá tình hình phong trào công nhân và công đoàn Đắk Lắklúc bấy giờ và đặt ra nhiệm vụ, mục tiêu của phong trào công nhân viên chức laođộng và tổ chức Công đoàn Đắk Lắk nhiệm kỳ 1977-1981 Đại hội đại biểu lầnthứ nhất công đoàn Đắk Lắk là sự kiện chính trị quan trọng đánh dấu bước trưởngthành về mặt tổ chức của công đoàn và phong trào công nhân viên chức trong tỉnh
- Đại hội đại biểu Công đoàn tỉnh lần thứ II: Diễn ra từ ngày 12/3/1981 Dự Đại hội có 256 đại biểu chính thức đại diện 29.678 đoàn viên côngđoàn thuộc 300 CĐCS và 45.100 CNVC, LĐ Đại hội bầu BCH gồm 32 uỷ viên,trong đó Ban Thường vụ có 9 uỷ viên, Đồng chí AMa Zú ( tức Võ Ngọc Châu) -
11-uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh 11-uỷ được bầu làm Thư ký Liên hiệp công đoàn tỉnh
Đại hội đã phát động phong trào “Công nhân viên chức thi đua phục vụ nông
