Tiểu luận ứng dụng enzyme trong điều trị bệnh

Ba lĩnh vực được sử dụng nhiều nhất là :  Thay thế các enzyme bị khiếm khuyết hay bị thiếu do các bệnh di truyền.  Thay thế các enzyme bị thiếu hụt, hoặc chỉ có với lượng ít hơn bình thường do cơ quan tổng hợp nó bị bệnh.  Tạo nên một hiệu quả sinh học đặc biệt nào đó, tùy thuộc vào hoạt tính xúc tác của enzyme. Ngoài ra, một số enzyme cũng được dùng với tính chất bổ trợ, phối hợp với các phương pháp điều trị, hoặc để loại bỏ chất độc, các chất không mong muốn ra khỏi mô, máu.

Giới thiệu chung.

I Sử dụng enzyme trong điều trị bệnh.

1 Các yêu cầu đối với chế phẩm enzyme dùng trong điều

trị.

2 Các hình thức điều trị bằng enzyme.

3 Ưu điểm-nhược điểm.

II. Ứng dụng enzyme trong điều trị bệnh Ứng dụng enzyme trong điều trị bệnh.

1 Hiện trạng của việc sử dụng Enzyme trong điều trị

2 Sử dụng Enzyme để điều trị bệnh di truyền bẩm sinh

do thiếu hụt Enzyme.

Sử dụng enzyme trong điều trị bệnh.

Ba lĩnh vực được sử dụng nhiều nhất là :

do các bệnh di truyền.

lượng ít hơn bình thường do cơ quan tổng hợp nó

bị bệnh.

Sử dụng enzyme trong điều trị bệnh.

 Ngoài ra, một số enzyme cũng được dùng với tính chất bổ trợ,phối hợp với các phương pháp điều trị, hoặc để loại bỏ chất độc, các chất

không mong muốn ra khỏi mô, máu.

Các yêu cầu đối với chế phẩm

enzyme dùng trong điều trị.

trong các điều kiện tại nơi mà nó được đưa đến

oxi hóa khử, pH, các chất kiềm hãm…Các điều

kiện này cần biết đầy đủ trước khi đưa enzyme

Các yêu cầu đối với chế phẩm

enzyme dùng trong điều trị.

 Các enzyme phải đủ bền để đảm bảo mức độ hoạt động đáp ứng nhu cầu trong khoảng

thời gian cần thiết

 Enzyme có độ hòa tan tốt để dễ tiếp cận vào nơi cần tác dụng, có thể sử dụng ở dạng

uống, tiêm

Ngoài ra enzyme cũng phải đáp ứng các yêu cầu được quy định đối với mọi loại thuốc như:

 An toàn, hiệu quả điều trị phải lớn hơn các phản ứng bất lợi, đặc biệt là các phản ứng phức tạp về miễn dịch

 Hiệu quả điều trị được xác định thông qua các thí nghiệm lâm sàng của nhà nước

 Enzyme được chuẩn bị ở dạng thuận lợi

Cụ thể :

 Các enzyme hỗ trợ tiêu hóa thường

được dùng theo đường uống, đối với các enzyme có thể bị phá hủy dưới tác dụng của pepsin dạ dày, người ta thường bọc enzyme trong các nang và enzyme sẽ

được giải phóng ở môi trường kiềm của

tá tràng.

 Các enzyme dùng để loại mủ máu và mô họai

tử của vết thương, vết loét, vết bỏng hoặc có tác dụng làm liền sẹo, thường dùng tại chỗ có

sự phối hợp với các chất kháng sinh

VD:bromelain từ chồi ngọn dứa đã tinh sạch một phần để đắp vết thương bỏng làm rụng hoại tử nhanh, giảm thời gian điều trị.

 Các enzyme được sử dụng để loại hoặc chuyển hóa các chất trao đổi độc hại

trong máu, không nhất thiết phải đưa vào máu mà có thể được sử dụng trong các

thiết bị phụ trợ ở bên ngoài cơ thể.

 Hoạt hóa các tiền chất thuốc:cách này

được dùng để điều trị bệnh ung thư.

VD :methotrexate có cấu trúc tương tự acid folic là chất kìm hãm cạnh tranh của dihydro reductase là Enzyme xúc tác cho quá trình

chuyển hóa dihydrofolate tạo thành

tetrahydrofolate.

Ưu điểm-nhược điểm.

Ưu điểm

 -Phản ứng phụ có hại it hơn khi dùng các thuốc tổng hợp hóa học phân tử thấp

 -Có tính đặc hiệu cao

Nhược điểm

phải của người đều là protein lạ đối với

cơ thể sẽ bị đào thải khi tiêm enzyme vào máu, nó sẽ cảm ứng tạo thanh kháng thể, gây trở ngại cho việc sử dụng nhiều lần

thuốc enzyme.

Ứng dụng enzyme trong

điều trị bệnh.

Hiện trạng của việc sử dụng Enzyme

Hiện trạng của việc sử dụng Enzyme

trong điều trị

 Một Enzyme của lớp Transpherase (lớp 2) là yếu tố đông máu XIIIa(E.C.2.3.13),có tên hệ thống là protein-glutamine: amine γ-

glutamyltranspherase, còn có tên khác là

Fibrinoligase ,Transglutaminase

 Một Enzyme thuộc lớp lyase (lớp 4) là

Uroporphyrinogen-1-synthase tái tổ hợp

 Các Enzyme Oxidoreductase (lớp 1) điều trị bệnh gout, thừa acid uric, bệnh viêm khớp, polyarthritis, asthma, ngăn ngừa bronchopulmonary dysplasia.

dùng trong điều trị là yếu tố đông máu XIII, tồn tại trong máu dạng proenzyme, vào giai đoạn cuối

cùng của quá trình đông máu, nó đựoc hoạt hoá

nhờ thrombin, tạo thành dạng hoạt động là yếu tố XIIIa (transglutaminase) xúc tác cho sự tạo thành liên kết chéo của các monomerfibrin bằng tạo

 Hydrolase: phần lớn các Enzyme thuỷ phân (lớp 3) dùng trong điều trị, trong một số lĩnh vực sau :

chymotrypsin, và Amylase của tuỵ tạng lợn, Papain(đu đủ), Bromelain(dứa).

Trypsin, Chymotrypsin, Plasmin của huyết tương bò hoặc người, papain(đu đủ),

Bromelain(dứa )…

Urokinase(E.C.3.4.21.73) là yếu tố hoạt hoá

Các Enzyme điều trị ung thư :

 Asparaginase trong điều trị ung thư :

Asparaginase(3.5.1.1) xúc tác cho phản ứng

sau: L-asparagine + H2O=L-aspartate +NH3

 Một số Enzyme khác như :Glutaminase, Serine Dehydratase, Arginase, cũng đang được thử nghiệm để chữa bệnh ung thư

Sử dụng Enzyme điều trị bệnh di truyền

bẩm sinh do thiếu hụt Enzyme.

 Thiếu Enzyme dẫn sai sót trong trao đổi chất

 -Do thiếu Enzyme nên cơ chất của các Enzyme này không được chuyển hóa ,sẽ có một lượng lớn các chất này ngoài tế bào

Điều trị bệnh này nhiều cách :

 Điều trị gen (đưa gen khiếm khuyết vào trong

cơ thể)

 Thông qua việc điều chỉnh thức ăn không có hoặc có rất ít cơ chất của Enzyme bị thiếu hụt

 Bổ sung Enzyme vào cơ thể

 VD: bệnh nhân thiếu lactase không thể sử dụng sữa làm thức ăn, khắc phục: loại sữa,

 Đối với các Enzyme của các mô, vì Enzyme là protein phân tử lớn nên nó không thể được hấp thụ qua vách ống tiêu hóa; còn nếu đưa vào

máu, thì các Enzyme không phải của người, nó

sẽ nhanh chóng bị làm bất hoạt bởi kháng thể

Để giải quyết những trở ngại đã nêu, có thể

đưa Enzyme vào cơ thể theo các cách sau:

Có thể gắn thêm gốc đường vào phân tử Enzyme trước khi đưa vào cơ thể, có thể làm tăng khả năng Enzyme được đưa đến đích.

Giữ Enzyme trong các màng nhân tạo thích hợp, gọi là liposome rồi đưa vào máu, các liposome (chứa Enzyme) trong máu sẽ được các tế bào tiếp nhận

Cùng với sự phát triển của công nghệ

Một số ứng dụng khác.

 Enzyme từ giun quế chữa ung thư : loài giun quế có chứa enzym có thể thủy phân đặc hiệu sỏi fibrin với hoạt tính xúc tác rất cao, có triển vọng khai thác để làm thuốc

 Thuốc có men tiêu hoá

VD: Zymoplex , Triase

Tài liệu tham khảo.

Danh sách nhóm 4.

 Nguyễn Vân Khánh Quỳnh

 Nguyễn Thị Minh Hiếu

 Nguyễn Thị Vũ Hà

 Nguyễn Thị Hà Phương

 Bùi Thị Bích Tuyền

Trần Thị Diệu Hồng

Cảm ơn cô và các bạn đã

theo dõi!