Tài liệu Slide bài giảng luật kinh tế_Chương 1 pptx

MÔI TRƯỜNG PHÁP LÝ CHO HOẠT ĐỘNG KINH DOANH  CHƯƠNG II.. CHẾ ĐỘ PHÁP LÝ VỀ CÁC CHỦ THỂ KINH DOANH KHÁC  CHƯƠNG V.. PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG TRONG KINH DOANH, THƯƠNG MẠI.. PHÁP LUẬT VỀ GI

LUẬT KINH TẾ

Th.s Hoàng Xuân Trường Khoa Luật Đại học Kinh tế QD

xuantruong74@gmail.com ;

KẾT CẤU NỘI DUNG MÔN HỌC

 CHƯƠNG I. MÔI TRƯỜNG PHÁP LÝ CHO HOẠT

ĐỘNG KINH DOANH

 CHƯƠNG II QUY CHẾ PHÁP LÝ CHUNG VỀ

DOANH NGHIỆP.

 CHƯƠNG III CHẾ ĐỘ PHÁP LÝ VỀ DOANH

NGHIỆP TƯ NHÂN VÀ CÔNG TY

 CHƯƠNG IV CHẾ ĐỘ PHÁP LÝ VỀ CÁC CHỦ THỂ KINH DOANH KHÁC

 CHƯƠNG V PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG TRONG KINH DOANH, THƯƠNG MẠI.

 CHƯƠNG VI PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH, THƯƠNG MẠI.

 CHƯƠNG VII PHÁP LUẬT VỀ PHÁ SẢN.

CHƯƠNG I: MÔI TRƯỜNG PHÁP

LÝ CHO HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

 I KHUÔN KHỔ PHÁP LÝ CHO HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

 II ĐẠO ĐỨC TRONG KINH DOANH VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP

ĐỘNG KINH DOANH

I KHUÔN KHỔ PHÁP LÝ CHO

HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

 1 Hoạt động kinh doanh và hoạt động quản lý nhà nước về kinh tế

 1.1 Kinh doanh

 Điều 4K2 LDN2005 Kinh doanh là việc thực hiện liên

tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi.

 - Công dân có quyền tự do kinh doanh theo quy định của pháp luật (Đ57HP92) và chịu sự kiểm soát, quản lý của nhà nước thông qua các họat động quản lý nhà nước về kinh tế

1.2 Hoạt động quản lý nhà

nước về kinh tế

 Quản lý nhà nước về kinh tế là sự tác động của Nhà nước đối với các chủ thể kinh doanh bằng các phương pháp và nội dung do pháp luật quy định nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh, đạt được các mục tiêu kinh tế, xã hội nhà nước đặt ra

 Trong một số quan hệ kinh doanh, Nhà nước thông qua các cơ quan nhà nước cụ thể cũng tham gia với tư cách là chủ sở hữu phần vốn tại

2 Môi trường pháp lý cho hoạt động

kinh doanh

 2.1 Môi trường pháp lý cho hoạt động kinh doanh

 Là sự thể chế hóa thành quyền và nghĩa vụ pháp lý đối với cả hai phía chủ thể kinh doanh và cơ quan nhà nước

 + Đối với các chủ thể kinh doanh đó là những quyền và nghĩa vụ trong việc thực hiện quyền tự do kinh doanh

 + Đối với cơ quan nhà nước đó là nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của từng cơ quan nhà nước

 Môi trường pháp lý bao gồm hai mặt: Quy định pháp luật trong các văn bản và chất lượng hoạt động tổ chức thực hiện các quy định pháp luật

2.2 Pháp luật điều chỉnh hoạt động

kinh doanh

 Pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh có thể chia thành 2 nhóm:

 Một là, những quy định pháp luật điều chỉnh trực tiếp,

dành riêng cho các chủ thể kinh doanh

 Hai là, những quy định pháp luật áp dụng chung cho

mọi cá nhân, tổ chức kinh doanh cũng như không kinh doanh và khi các chủ thể kinh doanh thực hiện những quyền và nghĩa vụ có liên quan nên phải tuân theo

2.2 Pháp luật điều chỉnh hoạt động

kinh doanh

 Pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh cho hoạt động kinh doanh bao gồm những lĩnh vực chủ yếu sau đây:

 Thứ nhất, pháp luật về thành lập doanh nghiệp bao gồm

thành lập, đăng ký kinh doanh, đăng ký đầu tư và quản trị doanh nghiệp.

 Thứ hai, pháp luật về hợp đồng trong kinh doanh

 Thứ ba, pháp luật về chế độ sử dụng lao động trong doanh

3 Mối quan hệ giữa luật chung

và luật riêng

3.1 Khái niệm luật chung và luật riêng

3.1 Khái niệm luật chung và luật

riêng

Luật chung là các luật điều chỉnh các

lĩnh vực pháp luật chung như Bộ luật dân sự 2005, Bộ luật tố tụng dân sự

2004, Luật doanh nghiệp 2005 làm cơ sở để ban hành các luật riêng.

 Luật riêng là luật điều chỉnh từng ngành kinh

tế cụ thể như Luật kinh doanh bảo hiểm 2000, Luật các tổ chức tín dụng 1997,vv

3.2 Mối quan hệ giữa luật chung và

luật riêng

 Trong mối quan hệ giữa luật chung và luật riêng thì luật riêng được ưu tiên áp dụng vì nó quy định cái riêng, đặc thù của từng loại quan hệ xã hội

 Trong trường hợp có sự khác nhau giữa luật chung và luật riêng thì luật riêng được áp dụng Những vấn đề mà luật riêng không quy định thì áp dụng luật chung

 Trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác thì áp dụng theo quy định của điều ước

4 Mối quan hệ giữa văn bản pháp

luật với điều lệ, nội quy, quy chế của

doanh nghiệp.

 - Điều lệ công ty là bản cam kết của tất cả thành viên

về thành lập, tổ chức quản lý và hoạt động của công ty.

đối với người lao động trong doanh nghiệp như thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, mối quan hệ công tác giữa các bộ phận trong doanh nghiệp,vv

 - Các loại quy chế nội bộ doanh nghiệp như quy chế

tuyển dụng, quy chế đào tạo, quy chế trả lương,vv…

được doanh nghiệp ban hành để chuẩn mực hoá công

tác tuyển dụng, đào tạo và trả lương trong doanh nghiệp

bao gồm các quy định liên quan đến việc cung cấp hàng hoá, dịch vụ của doanh nghiệp.

5 Nguồn pháp luật điều chỉnh

hoạt động kinh doanh

 5.1 Các văn bản quy phạm pháp luật

doanh là các văn bản quy phạm pháp luật và các hình thức khác chứa đựng các quy phạm điều chỉnh các hoạt động kinh doanh

pháp và các đạo luật do Quốc hội ban hành

 Việc sử dụng Công văn làm cho môi trường pháp lý cho hoạt động kinh doanh không ổn định, thiếu tính minh bạch và khó có thể dự đoán trước.

II ĐẠO ĐỨC TRONG KINH DOANH

VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA

DN

 1 Đạo đức trong kinh doanh

 1.1 Khái niệm

chuẩn mực đạo đức của các chủ thể kinh

doanh khi tiến hành hoạt động kinh doanh.

tác phẩm “Weaths of Nations” cho rằng các cá

1.2 Quy tắc đạo đức (Code of

conduct/ethics)

thương trường và bảo vệ người tiêu dùng,

nhiều doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề đã xây dựng Quy tắc đạo đức áp dụng trong nội bộ doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề hoặc khi cung cấp dịch vụ cho khách hàng.

mực cao hơn so với yêu cầu của pháp luật.

1.2 Quy tắc đạo đức (Code of

conduct/ethics)

đức thường đưa ra là:

 Thứ nhất, bảo mật thông tin Bí mật kinh

doanh là một tài sản của doanh nghiệp.

 Thứ hai, tránh xung đột lợi ích Một doanh

nghiệp có thể tiếp nhận khách hàng và quyền lợi của họ có thể xung đột với nhau.

1.3 Mối quan hệ giữa pháp luật

và đạo đức trong kinh doanh

 - Pháp luật điều chỉnh hoạt động kinh doanh luôn phản ánh, trực tiếp hoặc gián tiếp, những giá trị đạo đức mà người kinh doanh cần phải hành

động khi quan hệ với người khác

 - Pháp luật phản ảnh và thể chế hoá các chuẩn mực đạo đức nhưng pháp luật không thể thể chế hoá tất cả các chuẩn mức đạo đức thành pháp luật

 - Vi phạm pháp luật thường phải gánh chịu

những hậu quả pháp lý nhất định, trong khi vi

phạm quy tắc đạo đức thì bị dư luận xã hội lên án

2 Trách nhiệm xã hội của

doanh nghiệp

đồng thời doanh nghiệp cũng là một chủ thể xã hội

nghiệp là nghĩa vụ kinh tế

lại được quy định thành nghĩa vụ đạo lý trong Quy tắc đạo đức nghề nghiệp, trong việc doanh

2 Trách nhiệm xã hội của

doanh nghiệp

 Tháp nghĩa vụ của DN

Trách nhiệm xã hội (Đóng góp nguồn lực cho xã hội)

Nghĩa vụ đạo đức (Tuân theo cái được cho là đúng, công bằng)

Nghĩa vụ pháp lý

(Tuân thủ các quy định của pháp luật)

Nghĩa vụ kinh tế

(Tạo ra lợi nhuận)

III QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI

VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

 1 Nội dung quản lý nhà nước về kinh tế

hiện một phần qua việc xây dựng ban hành văn bản pháp luật nhưng chủ yếu thể hiện

qua các hoạt động tổ chức thực hiện pháp

luật của các cơ quan nhà nước

khoa học kỹ thuật; xây dựng quy hoạch phát

Những nội dung cơ bản của của

quản lý nhà nước về kinh tế

 - Xây dựng và ban hành thành pháp luật các

chính sách, chế độ quản lý nhằm cụ thể hoá và thực hiện Hiến pháp, Luật, Nghị quyết của Quốc hội; Pháp lệnh, Nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội

 - Cung cấp các thông tin cho hoạt động kinh

doanh, bao gồm thông tin trong nước và quốc tế về thị trường, giá cả; tiến hành dự báo, dự đoán về sự tiến triển của thị trường,vv

 - Tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động

kinh doanh bao gồm môi trường kinh tế, môi

trường pháp lý, chính trị trong và ngoài nước;vv

Những nội dung cơ bản của của

quản lý nhà nước về kinh tế

 - Xây dựng và thực hiện chiến lược, quy hoạch và kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế, cán bộ quản trị DN cho toàn bộ nền kinh tế;vv

 - Cấp, gia hạn và thu hồi các loại giấy phép,

chứng chỉ hành nghề, giấy chúng nhận đủ điều kiện kinh doanh cho DN

 - Thực hiện việc kiểm tra, thanh tra hoạt động

kinh doanh của DN Kiểm tra là chức năng

2 Các phương pháp quản lý

nhà nước về kinh tế

 Phương pháp kế hoạch hoá là phương pháp

để Nhà nước thực hiện vai trò hướng dẫn,

định hướng của mình đối với sự phát triển của nền kinh tế quốc dân

 Phương pháp pháp chế đòi hỏi trước hết là

các biện pháp, chính sách, công cụ quản lý

nhà nước phải thể hiện dưới hình thức văn

bản quy phạm pháp luật

2 Các phương pháp quản lý

nhà nước về kinh tế

 Phương pháp kinh tế là phương pháp đưa ra

các biện pháp tác động vào lợi ích kinh tế của các chủ thể kinh doanh để đạt được các mục đích của chủ thể quản lý

 Phương pháp kiểm tra, thanh tra hoạt động

của các đơn vị kinh doanh Cơ quan nhà

nước không chỉ ban hành những quy định,

đưa ra những quyết định quản lý mà còn phải thực hiện một cách thường xuyên việc kiểm