TÓM T T KI N TH C CH Ắ Ế Ứ ƯƠ NG III KH I 12 ( ph n 1) Ố ầ
I Các công th c ứ
- Đi n áp hi u d ng : ệ ệ ụ 0
2
U
U = ; Cường đ hi u d ng : ộ ệ ụ 0
2
I
I = ; Su t đi n đ ng hi u d ng : ấ ệ ộ ệ ụ 0
2
E
( Các giá tr t c th i luôn thay đ i, giá tr biên đ và giá tr hi u d ng không đ i, dị ứ ờ ổ ị ộ ị ệ ụ ổ ương; Ch có giá trỉ ị
hi u d ng m i đo đệ ụ ớ ược b ng d ng c nhi t)ằ ụ ụ ệ
- M ch đi n ch có đi n tr thu n : ạ ệ ỉ ệ ở ầ i I= 2 os( t)c ω thì u U= 2 os( t)c ω và r
R
U
- M ch đi n ch có cu n c m thu n : ạ ệ ỉ ộ ả ầ i I= 2 os( t)c ω thì 2 os( t+ )
2
và L
L
U I z
= mà
2
L
Z =ωL= πfL.N u ế u U= 2 os( t)c ω thì 2 os( t- )
2
- M ch đi n ch có t đi n : ạ ệ ỉ ụ ệ i I= 2 os( t)c ω thì 2 os( t- )
2
và C
C
U I z
2
C Z
= =
N u ế u U= 2 os( t)c ω thì 2 os( t+ )
2
- M ch đi n RLC m c n i ti p :ạ ệ ắ ố ế i I= 2 os( t)c ω thì u U= 2 os( t+ )c ω ϕ Ngược l i N uạ ế
2 os( t)
u U= c ω thì i I= 2 os( t- )c ω ϕ Mà
+ T ng tr ổ ở Z = R2+(Z L−Z C)2 ; Góc l ch pha gi a u so v i I là ệ ữ ớ tan Z L Z C
R
ϕ= − + Đ nh lu t Ôm : ị ậ I =U Z ; Công su t thiêu th : ấ ụ P U I c= os =Iϕ 2R H s công su t ệ ố ấ os =R
Z
+ Công th c quan h gi a các đi n áp hi u d ng : ứ ệ ữ ệ ệ ụ 2 2 2
R ( L C)
+ C ng hộ ưởng đi n khi I = Iệ Max; Đi u ki n c ng hề ệ ộ ưởng đi n ệ ω2L C =1 hay 1
LC
ω =
II Các d ng bài t p th ạ ậ ườ ng g p ặ
D ng 1 : L p bi u th c dòng đi n và bi u th c đi n áp ạ ậ ể ứ ệ ể ứ ệ :
- Cách gi i : N u cho trả ế ước i d ng ạ i I= 2 os( t)c ω thì bi u th c u là ể ứ u U= 2 os( t+ )c ω ϕ
Ngượ ạ ếc l i n u cho trước u d ng ạ u U= 2 os( t)c ω thì bi u th c i là ể ứ i I= 2 os( t- )c ω ϕ
U và I liên h v i nhau b i ệ ớ ở I U
Z
= ;
D ng 2 : Tìm giá tr R, L, C, f c a m ch ạ ị ủ ạ :
- Cách gi i : hãy dùng công th c trên và áp d ng cho m ch đi n trong bài toán L p ra hả ứ ụ ạ ệ ậ ệ
phương trình sau đó gi i C n ph i nghĩ đ n giãn đ véc t v cho m ch đi n đó đ b o đ m hả ầ ả ế ồ ơ ẽ ạ ệ ể ả ả ệ
phương trình không b sai Chú ý thêm tích ị Z Z L C L
C
= Khi bài toán cho các đi n áp hi u d ng thànhệ ệ ụ
ph n và hai đ u m ch, cho công su t tiêu th nh ng ch a cho dòng đi n thì hãy l p phầ ầ ạ ấ ụ ư ư ệ ậ ương trình v iớ
đi n áp hi u d ng Khi tìm ra Uệ ệ ụ R s tìm ẽ
R
P I U
= sau đó tìm R ; L; C
U
D ng 3 : Ch ng minh cu n dây có ho c không có đi n tr thu n ạ ứ ộ ặ ệ ở ầ thì d a vào các d u hi u quanự ấ ệ
h đi n áp ho c góc l ch pha gi a dòng đi n v i đi n áp, góc l ch pha gi a các đi n áp v i nhau.ệ ệ ặ ệ ữ ệ ớ ệ ệ ữ ệ ớ Nên d ng giãn đ véc t đ d th y trong trự ồ ơ ể ễ ấ ường h p góc lêch pha ợ
Trang 2D ng 4 Gi i các bài toán c c tr ạ ả ự ị
1/ C c tr liên quan đ n hi n tự ị ế ệ ượng c ng hộ ưởng : dòng đi n c c đ i, công su t và h s công su tệ ự ạ ấ ệ ố ấ
c c đ i ho c đi n áp hai đ u đi n tr c c đ i ( L ho c C ho c f thay đ i, R không đ i)ự ạ ặ ệ ầ ệ ở ự ạ ặ ặ ổ ổ
+ Đi u ki n : ề ệ ω2L C =1 hay ZL = ZC
+ Các h qu kéo theo : ệ ả
- Zmin = R; u và I cùng pha v i nhauớ
- Imax =
R
U
; Pmax=
2
U
R ; k max = 1; UR(max) = U ( đi n áp hai đ u đi n tr thu n b ngệ ầ ệ ở ầ ằ
đi n áp hi u d ng hai đ u m ch ).ệ ệ ụ ầ ạ
- Đi n áp hai đ u m ch cùng pha đi n áp hai đ u đi n tr thu n nh ng s m pha h n đi n ápệ ầ ạ ệ ầ ệ ở ầ ư ớ ơ ệ hai đ u t đi n ầ ụ ệ
2
π
và tr pha h n đi n áp hai đ u cu n c m góc ễ ơ ệ ầ ộ ả
2
π
2/ C c tr liên quan đ n công su t c c đ i khi đi n tr thu n ự ị ế ấ ự ạ ệ ở ầ trong m ch thay đ i ( L, C, f ạ ổ không đ i) ổ
- Đi u ki n : đi n tr thu n hai đ u m ch R = ề ệ ệ ở ầ ầ ạ Z L−Z C
- H qu kéo theo : ệ ả os = 2;
ax 2
m
U P
R
= ; Zmin = 2R
Đây là đi n tr thay đ i ệ ở ổ đ ể công su t c m ch c c đ i ấ ả ạ ự ạ còn công su t trên đi n tr ấ ệ ở đó
c c đ i thì Pự ạ max khi R= r2+(Z L−Z C)2 và
2 ax
2 2
m
U P
= + ( r là đi n tr không thay đ i).ệ ở ổ
3/ C c tr liên quan đ n đi n áp c c đ i ự ị ế ệ ự ạ
- Khi L thay đ i, C và t n s f không đ i đ Uổ ầ ố ổ ể L c c đ i thì ự ạ
2 2
C L
C
Z
Z
+
- Khi C thay đ i, L và t n s f không đ i đ Uổ ầ ố ổ ể C c c đ i thì ự ạ
2 2
L C
L
Z
Z
+
- Khi t n s f thay đ i còn L và C không đ i đ Uầ ố ổ ổ ể C c c đ i thì ự ạ 2 2 2
2 2
2 2
LC R C
C L
- Đi n áp hai đ u m t đo n m ch có ch a R và C ho c L c c đ i khi Zệ ầ ộ ạ ạ ứ ặ ự ạ L = 2ZC Ví dụ
2 2
2 2
( 2 ) 1
C
U
− +
+
URC( max) khi ZL-2ZC = 0
4/ Bài toán h p kín: ộ đ gi i c n nghĩ đ n quan h đi n áp hi u d ng ho c đ l ch pha gi a đi n ápể ả ầ ế ệ ệ ệ ụ ặ ộ ệ ữ ệ
v i dòng đi n ho c gi a các đi n áp v i nhau T t nh t hãy d ng giãn đ véc t cho bài.ớ ệ ặ ữ ệ ớ ố ấ ự ồ ơ
5/ Bài toán c ng đ ộ ượ c c a các đi n áp hi u d ng thành ph n ủ ệ ệ ụ ầ : mu n c ng đố ộ ược các đi n ápệ thành ph n v i nhau thì các đi n áp đó ph i cùng pha nghĩa là đ l ch pha gi a các đi n áp đó v iầ ớ ệ ả ộ ệ ữ ệ ớ dòng đi n ph i nh nhau ệ ả ư ϕ ϕ1 = 2⇒tanϕ1 =tanϕ2
6/ Bài toán liên quan đ n đ l ch pha gi a hai đi n áp b ng ế ộ ệ ữ ệ ằ
2
π
thì tan góc l ch pha này b ngệ ằ
cotan góc l ch pha kia Nghĩa là ệ 1 1 2
− =
− .