GVHD: Nguyễn Văn Tường Nhóm: II – Lớp 50-ĐT3 I/ Khái niệm: I/ Khái niệm: Bụi là tập hợp nhiều hạt có kích thước lớn nhỏ khác Bụi là tập hợp nhiều hạt có kích thước lớn nhỏ khác nhau tồn tại lâu trong không khí dưới dạng bụi hay bụi nhau tồn tại lâu trong không khí dưới dạng bụi hay bụi lắng và các hệ khí dùng nhiều pha như hơi,khói,mù khi lắng và các hệ khí dùng nhiều pha như hơi,khói,mù khi hạt bụi năm lơ lửng trong không khí gọi là earozon khi hạt bụi năm lơ lửng trong không khí gọi là earozon khi chúng động lại trên bề mặt vật thể nào đó gọi là aerogen. chúng động lại trên bề mặt vật thể nào đó gọi là aerogen.  Phân loại: Phân loại: Theo nguồn gốc: Theo nguồn gốc: có bụi hữu cơ từ tơ ,lụa ,len , dạ,…,bụi nhân tạo có nhựa hóa có bụi hữu cơ từ tơ ,lụa ,len , dạ,…,bụi nhân tạo có nhựa hóa học ,cao su …,bụi vô cơ như amiăng ,bụi vôi , bui kim loại… học ,cao su …,bụi vô cơ như amiăng ,bụi vôi , bui kim loại… Theo kích thước hạt bụi : Theo kích thước hạt bụi : - những hạt bụi có kích thước nhỏ hơn 10 micromet gọi là bụi - những hạt bụi có kích thước nhỏ hơn 10 micromet gọi là bụi bay. bay. - những hạt bụi lớn hơn 10 micromet gọi là bụi lắng . - những hạt bụi lớn hơn 10 micromet gọi là bụi lắng . - những hạt có kích thước từ 0,1-10 micromet rơi với vận tốc - những hạt có kích thước từ 0,1-10 micromet rơi với vận tốc không đổi gọi là mù,các hạt từ 0,001 đến 0,1micromet gọi là khói không đổi gọi là mù,các hạt từ 0,001 đến 0,1micromet gọi là khói chúng chuyển động Brao trong không khí,bụi thô có kích thước lớn chúng chuyển động Brao trong không khí,bụi thô có kích thước lớn hơn 50micromet chỉ bám ở lỗ mũi không gây hại cho phổi,bụi từ hơn 50micromet chỉ bám ở lỗ mũi không gây hại cho phổi,bụi từ 10 đến 50micromet vào sâu hơn nhưng vào phổi không đáng 10 đến 50micromet vào sâu hơn nhưng vào phổi không đáng kể,những hạt bụi có kích thước nhỏ hơn 10micromet vào sâu trong kể,những hạt bụi có kích thước nhỏ hơn 10micromet vào sâu trong khí quản và phổi có tác hại nhiều nhất. khí quản và phổi có tác hại nhiều nhất. Thực nghiệm cho thấy những hạt bụi vào tận phổi qua đường hô Thực nghiệm cho thấy những hạt bụi vào tận phổi qua đường hô hấp có 70% là những hạt 1micromet,gần 30%hạt từ 1- hấp có 70% là những hạt 1micromet,gần 30%hạt từ 1- 5micromet.Những hạt từ 5-10micromet chiếm tỷ lệ không đáng 5micromet.Những hạt từ 5-10micromet chiếm tỷ lệ không đáng kể kể  Theo tác hại có thể phân ra: Theo tác hại có thể phân ra: bụi gây nhiễm độc(Pb,Hg,benzen…);bụi gây dị ứng;viêm bụi gây nhiễm độc(Pb,Hg,benzen…);bụi gây dị ứng;viêm mũi,hen,viêm họng như bụi bông ,len,gai,phân hóa học,một số mũi,hen,viêm họng như bụi bông ,len,gai,phân hóa học,một số bụi gỗ;bụi gây ung thư như nhựa đường,phóng xạ và các hợp bụi gỗ;bụi gây ung thư như nhựa đường,phóng xạ và các hợp chất Br;bụi gây nhiễm trùng như bụi bông,bụi sương,một số bụi chất Br;bụi gây nhiễm trùng như bụi bông,bụi sương,một số bụi kiên loại,…;bụi gây sơ phổi như bụi Si… kiên loại,…;bụi gây sơ phổi như bụi Si… II/ Tính chất hóa lý của bụi: II/ Tính chất hóa lý của bụi: a)Độ phân tán: a)Độ phân tán: Là trạng thái của bụi trong không khí phụ thuộc vào Là trạng thái của bụi trong không khí phụ thuộc vào trọng lượng hạt bụi và sức cản của không khí.Hạt bụi càng trọng lượng hạt bụi và sức cản của không khí.Hạt bụi càng lớn càng dễ rơi tự do,hạt càng mịn càng rơi chậm,hạt nhỏ lớn càng dễ rơi tự do,hạt càng mịn càng rơi chậm,hạt nhỏ hơn 0,1micromet thì chuyển động Brao trong không hơn 0,1micromet thì chuyển động Brao trong không khí.Những hạt bụi mịn gây hại cho phổi nhiều hơn. khí.Những hạt bụi mịn gây hại cho phổi nhiều hơn. b)Sự nhiễm điện của bụi : b)Sự nhiễm điện của bụi : Dưới tác dụng của một điện trường mạnh các hạt Dưới tác dụng của một điện trường mạnh các hạt bụi bị nhiễm điện và sẽ bị cực của điện trường hút với bụi bị nhiễm điện và sẽ bị cực của điện trường hút với những vận tốc khác nhau tùy thuộc vào kích thước hạt bụi. những vận tốc khác nhau tùy thuộc vào kích thước hạt bụi. Tính chất này của bụi được ứng dụng để lọc bụi bằng điện. Tính chất này của bụi được ứng dụng để lọc bụi bằng điện. c)Tính lắng trầm nhiệt của bụi: c)Tính lắng trầm nhiệt của bụi: Cho một luồng khói đi qua một ống dẫn từ vùng Cho một luồng khói đi qua một ống dẫn từ vùng nóng chuyển sang vùng lạnh hơn phần lớn khói lắng trên nóng chuyển sang vùng lạnh hơn phần lớn khói lắng trên bề mặt ống lạnh,hiện tường này là do các phân tử khí giảm bề mặt ống lạnh,hiện tường này là do các phân tử khí giảm vận tốc từ vùng nóng sang vùng lạnh.Sự lắng trầm của bụi vận tốc từ vùng nóng sang vùng lạnh.Sự lắng trầm của bụi được ứng dụng để lọc bụi. được ứng dụng để lọc bụi. Tác hại của bụi: Tác hại của bụi: - Bụi gây nhiều tác hại cho con người và trước hết là bệnh hô - Bụi gây nhiều tác hại cho con người và trước hết là bệnh hô hấp,bệnh ngoài da,bệnh tiêu hóa… hấp,bệnh ngoài da,bệnh tiêu hóa… - Khi bụi bay vào phổi gây ra bệnh phổi nhiễm bụi thường - Khi bụi bay vào phổi gây ra bệnh phổi nhiễm bụi thường gặp ở những công nhân khai thác… gặp ở những công nhân khai thác… - Bệnh silicose là bệnh do phổi bị nhiễm bụi Si ở thợ khoan - Bệnh silicose là bệnh do phổi bị nhiễm bụi Si ở thợ khoan đá,thợ mỏ,thợ làm khoán sứ,vật liệu chịu lửa và một số bệnh đá,thợ mỏ,thợ làm khoán sứ,vật liệu chịu lửa và một số bệnh khác. khác. - Bệnh đường hô hấp,viêm mũi,họng,phế quản,asen. - Bệnh đường hô hấp,viêm mũi,họng,phế quản,asen. - Bệnh ngoài da:mụn nhọt.lở loét… - Bệnh ngoài da:mụn nhọt.lở loét… - Chấn thương mắt do bụi bay vào. - Chấn thương mắt do bụi bay vào. - Bệnh ở đường tiêu hóa bụi đường,bụi đọng lại ở răng gây - Bệnh ở đường tiêu hóa bụi đường,bụi đọng lại ở răng gây sâu răng. sâu răng. Trong bảng dưới đây cho thấy độ phân tán vài loại bụi trong sản Trong bảng dưới đây cho thấy độ phân tán vài loại bụi trong sản xuất: xuất: Thao Thao tác tác Loại bụi Loại bụi ≤ ≤ 2µm 2µm 2- 2- 5 5 µm µm 5- 5- 10 10 µm µm >10µm >10µm Tiện Tiện Gỗ Gỗ 48 48 20 20 24 24 8 8 Phay Phay Kim loại Kim loại 57 57 31,5 31,5 9,5 9,5 2 2 Mài Mài Đá Đá 62 62 24,5 24,5 10 10 3,5 3,5 Các biện pháp phòng chống: Các biện pháp phòng chống: 1. Biện pháp chung: Cơ khí hóa và tự động hóa quá trình sản xuất đó là khâu quan trọng nhất để công nhân không phải tiếp xúc trực tiếp với bụi 2.Thay đổi phương pháp công nghệ: - Trong xưởng đúc làm sạch bằng nước thay cho làm sạch bằng cát.Dùng phương pháp ướt thay cho phương pháp khô trong sản xuất xi măng - Thay vật liệu có nhiều bụi độc bằng vật liệu ít độc. - Thông gió hút bụi trong cá xưởng có nhiều bụi. 3.Đề phòng bụi cháy nổ: 3.Đề phòng bụi cháy nổ: Theo dõi nồng độ bụi giới hạn nổ đặc biệt chú ý tới các ống Theo dõi nồng độ bụi giới hạn nổ đặc biệt chú ý tới các ống dẫn và máy lọc bụi,chú ý cách ly mồi lửa dẫn và máy lọc bụi,chú ý cách ly mồi lửa 4.Vệ sinh cá nhân: 4.Vệ sinh cá nhân: - -Sử dụng quần áo bảo hộ lao động và mặt nạ khâủ trang trang theo yêu cầu vệ sinh cẩn thận khi có bụi độc.bụi phóng xạ. -Tăng cường chế độ vệ sinh cá nhân thường xuyên và triệt để, nhất là nơi có bụi khí độc (chì, thạch tín), không được ăn uống, hút thuốc, nói chuyện khi làm việc, làm xong phải tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo lao động bằng quần áo sạch. 5.Biện pháp y tế: 5.Biện pháp y tế:  Để phòng chống bụi, cán bộ y tế và an toàn lao động phải có Để phòng chống bụi, cán bộ y tế và an toàn lao động phải có trách nhiệm tổ chức khám tuyển, khám định kỳ, quản lý sức trách nhiệm tổ chức khám tuyển, khám định kỳ, quản lý sức khỏe công nhân làm việc với bụi, giám định khả năng lao động khỏe công nhân làm việc với bụi, giám định khả năng lao động và bố trí nơi lao động thích hợp cho người mắc bệnh. và bố trí nơi lao động thích hợp cho người mắc bệnh.  Khám tuyển nhằm loại trừ những người mắc bệnh lao phổi và Khám tuyển nhằm loại trừ những người mắc bệnh lao phổi và các thể lao khác, các bệnh đường hô hấp trên mạn tính, bệnh các thể lao khác, các bệnh đường hô hấp trên mạn tính, bệnh viêm xoang, các bệnh phổi, cơ hoành, cơ tim. Bệnh van tim và viêm xoang, các bệnh phổi, cơ hoành, cơ tim. Bệnh van tim và cao huyết áp không được làm với bụi vì bệnh sẽ nặng thêm. cao huyết áp không được làm với bụi vì bệnh sẽ nặng thêm.  Khám định kỳ, mỗi cơ sở sản xuất với bụi 6 tháng hoặc 1 năm Khám định kỳ, mỗi cơ sở sản xuất với bụi 6 tháng hoặc 1 năm khám định kỳ 1 lần để phát hiện sớm bệnh phổi nhiễm bụi. khám định kỳ 1 lần để phát hiện sớm bệnh phổi nhiễm bụi.  Giám định khả năng lao động và bốï trí nơi lao động thích hợp Giám định khả năng lao động và bốï trí nơi lao động thích hợp cho người mắc bệnh hoặc cho nghỉ việc vì mất sức và được cho người mắc bệnh hoặc cho nghỉ việc vì mất sức và được hưởng các chế độ đền bù tương xứng. hưởng các chế độ đền bù tương xứng.  Quản lý theo dõi và điều trị cho người mắc bệnh. Quản lý theo dõi và điều trị cho người mắc bệnh. [...]...6.Kiểm tra bụi: 1 2 3 4 Phải tiến hành kiểm tra trong nhiều giai đoạn điển hình của quá trình sản xuất Phương pháp trọng lượng:phương pháp tương đối đơn giản và kết quả tương đối chính xác.Thiết bị gồm bơm hút bụi Phương pháp điện:cho bụi lắng trong điện trường cao thế và dùng kính hiển vi để đếm các hạt bụi Phương pháp quang điện:xác định nồng độ bụi bằng tế bào quang điện Thành viên trong nhóm: . Br ;bụi gây nhiễm trùng như bụi bông ,bụi sương,một số bụi chất Br ;bụi gây nhiễm trùng như bụi bông ,bụi sương,một số bụi kiên loại,… ;bụi gây sơ phổi như bụi. trong sản xuất xi măng - Thay vật liệu có nhiều bụi độc bằng vật liệu ít độc. - Thông gió hút bụi trong cá xưởng có nhiều bụi. 3 .Đề phòng bụi cháy nổ: 3.Đề