Với phương châm đào tạo lý thuyết phải đi đôi với thực hành, sinh viên không chỉ thực hành ở các bệnh viện mà phải kết hợp với thực tế cộng đồng để trang bị cho sinh viên những kiến thức
Trang 1Chuyên đề: Sơ lược đánh giá tình trạng Tăng huyết áp tại
xã Minh Lãng- Huyện Vũ Thư- Tỉnh Thái Bình
Giảng viên hướng dẫn: Ths Ngô Văn Đông
Sinh viên thưc hiện: Y5E- K35
Lưu Thị Hoa Mai Văn Toàn
Thái Bình, tháng 05 năm 2010
Trang 2Đại học Y Thái Bình
Trang 3Đại học Y Thái Bình
Lời cảm ơn!
Chăm sóc sức khỏe ban đầu là nhiệm vụ chiến lược của nghành Y tế Mà hiện nay tuyến y tế cơ sở được coi là trọng tâm để thực hiện nhiệm vụ này Với phương châm đào tạo lý thuyết phải đi đôi với thực hành, sinh viên không chỉ thực hành ở các bệnh viện mà phải kết hợp với thực tế cộng đồng để trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu Được sự giúp đỡ của Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý Đào tạo Trường Đại học Y Thái Bình, với sự hướng dẫn của bộ môn tổ chức y tế, nhóm sinh viên lớp Y5E –K35 về học tập và công tác tại xã Minh Lãng- Vũ Thư- Thái Bình từ ngày 10/05/2010 dến ngày 30/05/2010 Trong khoảng thời gian đi thực tế cộng đồng dưới
sự quan tâm, tạo diều kiện giúp đỡ của các thầy, UBND xã, Trạm Y tế xã cùng các ban nghành Đoàn thể và nhân dân xã Minh Lãng chúng em đã hoàn thành tốt mục tiêu và nhiệm vụ được giao
Chúng em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Phòng Quản lý đào tạo Đại học các thầy trong Bộ môn Tổ chức Y tế- Khoa Y tế công cộng và đặc biệt là thầy giáo Ngô Văn
bản thu hoạch này
Chúng em xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, UBND xã, Trạm Y tế xã, cán bộ y tế thôn xóm đã tạo điều kiện thuận lợi cho chúng em học tập, nghiên cứu, cung cấp thông tin và
số liệu cho bản thu hoạch được đầy đủ và chi tiết
Mặc dù đã cố gắng để hoàn thành tốt nhiệm vụ và mục tiêu được giao, song do làm lần đầu tiên chúng em được học tại cộng đồng nên không tránh khỏi những thiếu sót, chúng
em mong nhận được sự đóng góp ý kiến xây dựng thêm của thầy cô và các bạn
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
Thái Bình ngày 30 tháng 05 năm 2010
Nhóm sinh viên K35E
Trang 4Đại học Y Thái Bình
ĐẶT VẤN ĐỀ
Sức khỏe là vấn đề vốn quý của con người và của toàn xã hội, là nhân tố quan
trọng trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng tổ quốc.Vì vậy chúng ta phấn đấu để mọi người được quan tâm chăm sóc sức khỏe Thực hiện quan điểm của Đảng, Nghành Y tế đã có các chương trình quốc gia chăm sóc sức khỏe ban đầu trong nhân dân, trong đó lấy y tế cơ sở là khởi nguồn
Để thực hiện tốt công tác CSSK ban đầu thì công tác truyền thông giáo dục là nội dung hàng đầu trong 10 nội dung chăm sóc sức khỏe ban đầu, giúp cải thiện nhận thức, làm thay đổi nhận thức, dẫn đến thay đổi hành vi của người dân từ không có lợi đến có lợi cho sức khỏe
Việc chăm sóc sức khỏe với phương châm phòng bệnh là chính, nên đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe để nhân dân có nhận thức tốt về công tác y tế môi trường có ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, vì sự ô nhiễm môi trường đã đến lúc báo động gây ra dịch bệnh nghiêm trọng như tiêu chảy cấp, sốt xuất huyết, và một số bệnh khác
Nhóm sinh viên K35E chúng em được phân công thực tế cộng đồng tại xã Minh Lãng- Huyện Vũ Thư- Tỉnh Thái Bình từ ngày 10/05/2010 đến ngày 05/06/2010
Với mục tiêu:
1 Mô tả, nhận xét tổ chức, chức năng nhiệm vụ và hoạt động của trạm y tế
2 Mô tả công tác quản lý của trạm y tế
3 Mô tả và tham gia các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu của trạm y tế
4 Thu thập xử lý và phân tích các thông tin cơ bản về tình hình sức khỏe của cộng đồng
Trang 5PHẦN I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
Việt Nam là một đất nước đang phát triển, chúng ta có nền kinh tế đang bước vào giai đoạn đầu của quá trình mở cửa và hội nhập, thành công có được không
ít, nhưng khó khăn đem lại cũng là cả một vấn đề Là một nền kinh tế thị trường định hướng XHCN nên phải đối mặt với không ít khó khăn thử thách khi hòa nhập chung cùng thế giới Một trong những khó khăn đó là tình trạng gia tăng các bệnh nguy hiểm ngày càng cao trong đó phải kể tới bệnh THA THA là một trong 10 bệnh nguy hiểm ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ nhân loại có thể làm giảm thọ từ 10 đến 20 tuổi
Ở Việt Nam, vào những năm 60 của thế kỷ 20, tỷ lệ THA chỉ vào khoảng 3% dân số, nhưng hiện nay theo số liệu của viện Tim mạch tỷ lệ này là 15%, tỷ lệ người mắc bệnh THA đã tăng gấp 5 lần trong 40 năm qua Lứa tuổi mắc bệnh này nhiều nhất là 60-75 (15-20%), kết quả điều tra cũng cho thấy có khoảng 10 triệu người mắc bệnh này, nhưng chỉ hơn 3 triệu người biết mình có bệnh và cũng chỉ có 1/3 bệnh nhân duy trì việc điều trị (kết quả nghiên cứu của Hội Tim mạch thành phố Hồ Chí Minh, công bố ngày 18/02/2003 tại hội thảo chuyên đề bệnh lý tim mạch)
Trang 6Đại học Y Thái Bình
Theo khảo sát mới nhất của Bộ Y tế Việt Nam, tăng huyết áp đang tăng nhanh, chiếm hơn 16% người trên 25 tuổi Nó đứng hàng thứ 4 trong các nguyên nhân gây tử vong Theo Hội tim mạch Việt Nam, tỷ lệ cao huyết áp ở người trên 15 tuổi hiện là 12% Theo Đinh Quang Phúc nghiên cứu trên 47 bệnh nhân THA bị TBMMN cho biết ở độ tuổi 60-69 là 40,4%, trên 70 tuổi là 12,8%, khu vực nông thôn 21,2%, lao động trí óc 93,6%,lao động chân tay chỉ chiếm 6,4% Năm 2002, Phạm Gia Khải và cộng sự điều tra 5012 người từ 25 tuổi trở lên ở bốn tỉnh miền Bắc Việt Nam (Nghệ An, Hà Nội, Thái Bình và Thái Nguyên) Kết quả là 23% biết đúng các nguy cơ của bệnh THA (béo phì, uống nhiều rượu, hút thuốc lá, nhiều căng thẳng trong cuộc sống, ăn nhiều mỡ động vật, ăn mặn ít hoạt động thể lực trong cuộc sống), trong đó thành thị hiểu đúng chỉ 29,5%
THA là một bệnh của thời đại “văn minh”, có lẽ THA nguyên phát là bệnh chỉ gặp ở loài người, bệnh này có liên quan đến sự phát triển công nghiệp, đô thị và nhịp sống căng thẳng Bệnh cũng thường gặp ở những nước phát triển có mức sống cao
Phân loại mức tăng huyết áp:
Bảng 1: Phân loại THA theo JNC VI(1997)
Trang 7Đại học Y Thái Bình
chỉ hơn 3 triệu người biết mình có bệnh và cũng chỉ có 1/3 bệnh nhân duy trì việc điều trị (kết quả nghiên cứu của Hội Tim mạch thành phố Hồ Chí Minh, công bố ngày 18/02/2003 tại hội thảo chuyên đề bệnh lý tim mạch)".Trong khi
đó hậu quả và biến chứng của nó rất nguy hiểm đến tính mạng và ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt của bệnh nhân
Việc nghiên cứu về THA là quan trọng và bức thiết hiện nay Vì vậy chúng
em thực hiện đề tài : "Sơ lược đánh giá tình trạng THA tại xã Minh Lãng-Vũ
Thư-Thái Bình" với mục tiêu:
Đánh giá tỷ lệ mắc theo tuổi, giới trong cộng đồng
Phân loại giai đoạn THA trong cộng đồng và đánh giá mức độ
nguy hiểm của THA
Xác định được một số nguyên nhân , đưa ra phương hướng giải quyết
Tư vấn cho bệnh nhân và người dân cách phòng, điều trị THA
PHẦN II: ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH CHUNG
Số nhân khẩu bình quân trong một hộ là 3,5 người
Tỷ suất sinh thô là: 155
11357.1000 = 13,7 ‰
Trang 9do tuổi thọ trung bình của phụ nữ cao hơn nam giới
4: Tình hình kinh tế- văn hóa xã hội, thông tin liên lạc, an ninh chính trị
Kinh tế:
Minh Lãng là xã thuần nông, ngoài ra xã có nghề thêu truyền thống, các nghề phụ như làm mộc, kinh doanh buôn bán, chế biến thực phẩm, làm cây cảnh Thu nhập bình quân đầu người khoảng 9 triệu đồng/năm (750.000 đồng/tháng/người)
Trang 10Đại học Y Thái Bình
+ Nghề phụ: 21%
+ Thương mại dịch vụ: 4%
Văn hóa xã hội:
Xã có 7 thôn trong đố có hai thôn được công nhận là 2 thôn văn hóa Mỗi thôn đều có nhà văn hóa riêng, là nơi tụ họp bàn bạc việc chung của thôn
Xã có một trường mầm non, một trường tiểu học, một trường THCS, đạt danh hiệu trường thi đua tiên tiến cấp huyện
90% số hộ gia đình sử dụng vô tuyến truyền hình
100% nhân dân trong xã sử dụng điện lưới quốc gia.Xã có bưu điện văn hóa với đủ sách báo, tạp chí phục vụ bạn đọc
Giao thông và thông tin liên lạc:
Giao thông vận tải tại xã có 100% được bê tông hóa và trải nhựa tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, trao đổi mua bán, phát triển kinh tế trong xã, thông tin liên lạc, vận chuyển người bệnh cấp cứu lúc ốm đau được thông suốt giữa các
xã và các khu vực
Xã có 65% tổng số gia đình có điện thoại cố định, chưa kể điện thoại di động đang phổ biến Xã có hệ thống loa phát thanh đến tận thôn xóm đảm bảo thông tin kịp thời tới từng người dân
Công trình điện dường trường trạm được đầu tư đồng bộ, liên lạc giữa các thôn, với xã, với trạm y tế được nhanh chóng
An ninh chính trị
An ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội luôn ổn định Chính quyền và các ban nghành Đoàn thể có tinh thần đoàn kết với hoạt động hiệu quả Toàn dân tích cực tham gia cuộc vận động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, bài trừ các tệ nạn ma túy mại dâm, nhân dân trong xã luôn tin tưởng với sự lãnh đạo của Đảng và địa phương
Phong tục tập quán, vệ sinh môi trường
Nhân dân trong xã chủ yếu là thuần nông ngoài ra còn có nghề thêu truyền thống Nhiều hộ gia đình chăn nuôi gia súc gia cầm qui mô nhỏ chưa đảm bảo
vệ sinh gây ô nhiễm môi trường
Mặc dù xã đã triển khai nghị định 2080 của UBND tỉnh về xây dựng nếp sống văn hóa trong việc cưới, việc tang, xây mộ và tổ chức lễ hội được nhân dân tích cực hưởng ứng song vẫn còn tập trung ăn uống đông người Đây là một trong những yếu tố nguy cơ dẫn đến các vụ ngộ độc tập thể, các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa
Thói quen ăn rau sống tiết canh vẫn còn Xã có đội ngũ thu gom xử lý rác thải Tính đến tháng 12 năm 2009 công trình vệ sinh nước sạch như sau:
+Nhà tiêu hợp vệ sinh là 832 chiếm 24.9 % trong đó:
Tự hoại: 822 chiếm 98,8 %
Hai ngăn: 10 chiếm 1,2 %
Trang 11
Đại học Y Thái Bình
+Hộ sử dụng nước sạch là: 2373 trong đó:
Giếng khoan: 1160 chiếm 48,9 %
Giếng khơi: 880 chiếm 37,1 %
Nước máy: 333 chiếm 14 %
Nhiệm vụ cụ thể của các cán bộ y tế trong trạm như sau:
(+) Trạm trưởng:
Trang 12
Đại học Y Thái Bình
Chịu trách nhiệm toàn bộ công tác y tế của xã Thực hiện nghị quyết của Đảng
ủy, UBND và chỉ thị nghị quyết của phòng y tế, điều hành công tác cán bộ từ xã xuống cơ sở hàng ngày
Chỉ đạo công tác phòng chống dịch bệnh, lập kế hoạch hàng tháng, hàng quý năm, kiểm tra các bộ phận Kết hợp khám chữa bệnh điều trị tại trạm và cơ sở Quan hệ với các Đoàn thể và các ban nghành
(+) CD1:
Chịu trách nhiệm phòng chống dịch bệnh trên toàn xã Thực hiện các chương trình tiêm chủng mở rộng, quản lý các bệnh xã hội: Lao, phong, thần kinh, chương trình nhiễm khuẩn đường hô hấp và tiêu chảy ở trẻ em dưới 5 tuổi, vệ sinh an toàn thực phẩm vệ sinh môi trường Chịu trách nhiệm tài chính kế toán theo dõi thu chi của trạm
(+) CD2:
Chịu trách nhiệm toàn bộ công tác bảo vệ sức khỏe bà mẹ trẻ em KHHGD, tuyên truyền vận động tư vấn các đối tượng , quản lý theo dõi thai sản, chăm sóc trẻ em dưới 5 tuổi, đảm bảo công tác vô trùng trong các phòng các dụng cụ hàng ngày để phòng nhiễm khuẩn
(+)CD3:
Chịu trách nhiệm toàn bộ công tác khám chũa bệnh tại trạm y tễ xã Quản lý
hồ sơ bệnh án phiếu khám chữa bệnh Tổng hợp số liệu báo cáo hàng ngày hàng quý Phụ trách công tác phục hồi chức năng
4 Nguyễn Thị Bầu 1946 Y sỹ Lại Xá
5 Ngô Thị Thu 1980 Y sỹ Trung Nha
6 Hoàng Thị Gấm 1978 Y sỹ Trung Nha
7 Trịnh Thị Dần 1954 Y sỹ Thanh Trai
8 Nguyễn Thị Nhuần 1972 Y sỹ Súy Hãng
Trang 1313 Nguyễn Văn Phương 1965 Y sỹ Thanh Nội
Nhận xét: Xã có 7/7 thôn có y tế thôn xóm Chức năng nhiệm vụ của y tế thôn
xóm là:
(+) Tuyên truyền giáo dục sức khỏe theo nội dung trạm y tế đề ra cho từng thời
kỳ
(+) Vận động từng hộ gia đình xây dựng 3 công trình vệ sinh, vận động đưa trẻ
đi tiêm chủng mở rộng, vận động sinh đẻ có kế hoạch
(+) Trợ lý chức danh 2 quản lý thai sản, chăm sóc sản phụ, sơ sinh sau đẻ Tiến hành cân trẻ theo dõi trên biểu đồ tăng trưởng hàng tháng cho trẻ < 5 tuổi Phục hồi cho trẻ suy dinh dưỡng tại nhà
(+) Theo dõi chăm sóc bệnh nhân tại nhà theo đơn của bác sỹ Theo dõi nhắc nhở kiểm tra các bệnh nhân lao, phong, tâm thần, stress
(+) Theo dõi và báo cáo tình hình dịch bệnh của thôn mình về trạm y tế
(+) Sơ cứu ban đầu tại chỗ những tai nạn
(+) Vận động nhân dân trồng cây thuốc nam
3: Các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu tại trạm y tế
Chương trình phòng chống suy dinh dưỡng (SDD) trẻ < 5 tuổi
Trang 14Đại học Y Thái Bình
Qua bảng trên ta thấy, tỷ lệ SDD giảm không đáng kể từ 19,2% (2008) xuống 18,7%(2009) Từ đó thấy được công tác phòng chống SDD cho trẻ < 5 tuổi cũng đã được quan tâm nhưng nhận thức, cách chăm sóc trẻ của các bà mẹ chưa được tốt vì vậy chưa đạt hiệu quả cao trong việc phòng chống SDD
Chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR) cho trẻ < 1 tuổi
Qua bảng ta thấy chương trình TCMR quốc gia đã thực hiện tại xã đạt tỉ lệ cao
số trẻ được tiêm đủ mũi chiếm 96.5% (2008) và 100% (2009)
Chương trình chăm sóc sức khỏe phụ nữ (CSSKPN) trong độ tuổi sinh
Tỷ
lệ
% Phụ nữ từ 15- 49 tuổi 3137 100 3103 100
Phụ nữ có thai được quản lý 165 100 155 100
Thai phụ được uống viên Fe 165 100 155 100
Thai phụ được tiêm vaccine 165 100 155 100
Trang 15Đại học Y Thái Bình
Nhận xét:
Qua bảng trên ta thấy công tác CSSKPN đã đạt được những kết quả tốt, phụ nữ mang thai được quản lý 100% trong cả 2 năm cũng như 100% được chăm sóc sức khỏe sinh sản và điều trị Đặc biệt trong 2 năm không có trường hợp tử vong mẹ Tỷ lệ mắc bệnh phụ khoa còn cao nhưng 100% được điều trị 100%
sổ phụ nữ mang thai đều được uống viên Fe và tiêm chủng đầy đủ
Công tác vệ sinh môi trường
Các chương trình nước sạch, nhà tắm, hố xí hợp vệ sinh 2 năm 2008 và 2009
Bảng 9: Chương trình nước sạch, nhà tắm, nhà vệ sinh
Năm
Chỉ tiêu
Số lượng
Tỷ lệ
%
Số lượng
Trang 16Đại học Y Thái Bình
Chuyển tuyến
Nhận xét:
Qua bảng trên ta thấy tỷ lệ khám bệnh tại trạm chiếm tỷ lệ rất cao so với khám bệnh tại nhà Nhưng tỷ lệ điều trị tại nhà cao hơn rất nhiều so với tại trạm điều này cho thấy chủ yếu mắc các bệnh thông thường như bệnh hô hấp, tiêu hóa điều trị cụ thể tại nhà theo sự hướng dẫn của cán bộ y tế trạm
Bảng 11: Tình hình mắc bệnh trong 2 năm 2008-2009
Năm 2008 Năm 2009 STT Loại Bệnh
Số lượng
Trang 17Đại học Y Thái Bình
VH TC
VP THA
VVA VK Rl.THN
Hc DD- TT
VKM Cúm
TC VP THA VVA VK Rl.THN
Hc DD- TT VKM Cúm Khác
Biểu đồ 1: Cơ cấu bệnh tật xã Minh Lãng năm 2008
VH TC
VP THA
VVA VK RlTHN
Hc DD- TT
VKM Cúm
TC VP THA VVA VK RlTHN
Hc DD- TT VKM Cúm Khác
Biểu đồ 2:Cơ cấu bệnh tật xã Minh Lãng năm 2009
Trang 18
Đại học Y Thái Bình
Ghi chú: VH = Viêm họng, TC= Tiêu chảy, VP= Viêm phổi, THA= Tăng
huyết áp, VVA= Viêm VA, VK= Viêm khớp, Rl THN= Rối loạn tuần hoàn não,
Hc DDTT=Hội chứng dạ dày tá tràng, VKM= Viêm kết mạc
Nhận xét:
Qua bảng thống kê 10 bệnh thường gặp trong 2 năm 2008-2009 trên ta thấy:
+ Tỷ lệ người mắc bệnh hô hấp rất cao và có chiều hướng tăng
+ Tỷ lệ người mắc bệnh tăng huyết áp ngày càng có xu hướng tăng cao Nguyên nhân tuổi già,người có rối loạn mỡ máu, những người mắc các bệnh về
thận, thói quen ăn mặn, hút thuốc lá trong thời gian hiện nay ngày càng tăng
+ Tỷ lệ người mắc bệnh tiêu hóa vẫn cao nhưng đã giảm
+ Tỷ lệ người mắc các bệnh về mắt, khớp có xu hướng giảm
Trang 19Đại học Y Thái Bình
18
25
9 16
6
8 5
6 4 3
Biểu đồ 3: Tỷ lệ chết vì các nguyên nhân tại Minh Lãng năm 2008 và 2009
Nhận xét:
Qua bảng ta thấy được tỷ lệ chết do THA và các bệnh tim mạch chiếm cao nhất 27.7% năm 2998 và 37.3% năm 2009 Tiếp theo là TBMMN chiếm 13.9% (2008) và 23.1% (2009) Như vậy vấn đề THA và liên quan của THA cũng như biến chứng của THA gây ra là rất nặng nề chiếm gần nửa nguyên nhân tử vong
Là xã thuộc đồng bằng Bắc bộ, một năm có 4 mùa đây là điều kiện thuận lợi cho các dịch bệnh bùng phát, các bệnh hô hấp mùa đông và tiêu hóa mùa hè
Xã có đường giao thông xuyên huyện chạy qua, đây là điều kiện thuận lợi cho việc buôn bán trao đổi hàng hóa nhưng cũng là điều kiện thuận lợi cho các loại
dịch bệnh lưu hành và phát triển trong xã Song được sự chỉ đạo của phòng y tế,
sự nỗ lực của y tế địa phương sự lãnh đạo của UBND xã nên dịch bệnh trong \