4.3.Tieán trình baøi hoïc: * Gv giới thiệu bài mới: Ngoài những kinh nghiệm về thiên nhiên và lao động sản xuất .Tục ngữ còn là kho báu kinh nghiệm dân gian về con người và xã hội dưới h[r]
Trang 1TUẦN 21- TIẾT PPCT:77 TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
Ngày dạy: 08/01/2013
1.MỤC TIÊU:
1.1.Kiến thức:
- HS nắm được nội dung của tục ngữ về con người, xã hội
- HS hiểu được đặc điểm hình thức của tục ngữ về con người và xã hội
1.2.Kĩ năng:
- HS củng cố, bổ sung thêm hiểu biết về tục ngữ
- HS Đọc- hiểu, phân tích các lớp nghĩa của tục ngữ về con người và xã hội trong đời sống 1.3.Thái độ:
- GDKNS:Giúp hs tự nhận thức được những bài học kinh nghiệm về con người, xã hội.Và
biết cách vận dụng những bài học đúng lúc, đúng chỗ.
- Giáo dục ý thức sưu tầm, học hỏi ca dao, tục ngữ Việt Nam
2.NỘI DUNG HỌC TẬP :
Nội dung của tục ngữ về con người, xã hội.Và đặc điểm hình thức của tục ngữ về con người và xã hội
3.CHUẨN BỊ:
3.1.HS:Đọc-trả lời câu hỏi SGK
3.2.GV:Sách ca dao, tục ngữ
4.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1 Oån định tổ chức và kiểm diện: gv kiểm tra sĩ số hs.
4.2Kiểm tra miệng :
Câu 1:Thế nào là tục ngữ ? So sánh tục ngữ với ca dao, dân ca?(10 đ)
-Tục ngữ là những câu nói dân gian, ngắn gọn, có cấu trúc bền vững.Thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân…
-Ca dao, dân ca cũng là những câu nói dân gian nhưng có vần, có nhịp hơn, có kết hợp lời và nhạc…
Câu 2:Em hãy đọc 5 câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất.Và cho biết ý nghĩa của chúng?Chúng ta sẽ học chủ đề nào của tục ngữ ở tiết học tiếp theo này?(10 đ)
-Ý nghĩa:Thể hiện những kinh nghiệm của ông cha ta trong dự đoán thời tiết và LĐXS -Chủ đề:Về con người, xã hội
4.3.Tiến trình bài học:
* Gv giới thiệu bài mới:
Ngoài những kinh nghiệm về thiên nhiên và lao động sản xuất Tục ngữ còn là kho báu kinh nghiệm dân gian về con người và xã hội dưới hình thức nhận xét ,lời khuyên nhủ Tục ngữ truyền đạt rất nhiều bài học bổ ích vô giá trong cách nhìn nhận giá trị con người ,cuộc sống và ứng xử… Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu kĩ hơn về nội dung, ý nghĩa của một số câu tục ngữ về con người và xã hội
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC
HOẠT ĐỘNG 1:Hướng dẫn HS đọc, tìm
hiểu chung.(5’)
- Mục tiêu: HS hiểu khái quát về các câu
tục ngữ về con người và xã hội.
- Hs đọc 2- 3 lần toàn bộ các câu tục ngữ có
trong bài học
- Giải thích một số từ ngữ khó
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu
chi tiết văn bản (25’)
- Mục tiêu: HS hiểu chi tiết về nội dung, ý
nghĩa các câu tục ngữ về con người và xã
hội.
Thảo luận những câu tục ngữ
? Nghĩa câu tục ngữ 1và giá trị của nó?
-Không phải là nhân dân ta không coi trọng
của nhưng nhân dân ta đặt con người lên trên
mọi thứ
? Nghĩa câu tục ngữ số 2? Nhắc nhở chúng ta
điều gì?
? Nghĩa câu tục ngữ 3 và tìm giá trị kinh
nghiệm của nó?
? Nghĩa câu tục ngữ 4 và nêu giá trị của nó?
- Gv diễn giảng, mở rộng thêm:“Học ăn
,học nói, học gói, học mở”:Các cụ kể rằng ở
Hà Nội trước đây một số gia đình giàu sang
thường gói nước mắm vào lá chuối xanh đặt
vào cái chén bày lên mâm Lá chuối tươi
giòn ,dễ gãy ,dễ rách Người gói phải khéo
tay mới gói được Người ăn phải biết mở gói
nước chấm sao cho khỏi bắn tung tóe
I ĐỌC –TÌM HIỂU CHUNG:
1.Đọc:
2 Chú thích:
II.TÌM HIỂU CHI TIẾT VĂN BẢN:
Câu 1 :Sử dụng biện pháp so sánh để nói lên
giá trị con người Người bao giờ cũng quí hơn của cải vật chất
- Giá trị câu tục ngữ: Khẳng định tư tưởng
coi trọng giá trị con người của nhân dân ta
Câu 2: Răng và tóc thể hiện tình trạng sức
khỏe con người
- Giá trị câu tục ngữ: Nhắc nhở con người
phải biết giữ gìn răng và tóc cho sạch đẹp cũng là cách để giữ gìn nhân cách
Câu 3: Sử dụng phép đối để thể hiện giá trị
con người Dù nghèo khổ thiếu thốn nhưng phải sống trong sạch
- Giá trị câu tục ngữ: Khẳng định, đề cao đạo
đức, lối sống trong sạch, thanh cao, không bị cám dỗ bởi vật chất
Câu 4: Sử dụng 4 vế vừa có quan hệ đẳng
lập và bổ sung cho nhau nhằm nhấn mạnh những điều con người cần phải học để chứng tỏ mình là nguời vừa lịch sự ,vừa tế nhị
- Giá trị câu tục ngữ: Khuyên con người
phải học cái hay, cái đẹp trong giao tiếp, ứng xử để chứng tỏ mình là người có nhân cách
Câu 5: Khẳng định vai trò và công ơn của
người thầy
Trang 3?Nghĩa câu tục ngữ 5? Giá trị của nó?
? Nghĩa câu tục ngữ ? Giá trị của nó? So sánh
ý nghĩa của câu 5 và câu 6?
+Sự thành công của trò đều là do công sức
của người thầy Vì vậy phải biết kính trọng
tìm thầy mà học
+Đề cao vai trò của việc học bạn Nó không
hạ thấp vai trò của người thầy mà muốn nhấn
mạnh.Ta gần gủi bạn nhiều hơn có thể học
hỏi nhiều điều hơn
? Nghĩa câu tục ngữ 7? Yù nghĩa sâu xa của
nó?
? Nghĩa câu tục ngữ 8 và nêu ý nghĩa sâu xa
của nó?
? Nghĩa câu tục ngữ 9 và nêu ý nghĩa sâu xa
của nó?
HOẠT ĐỘNG3: Hướng dẫn HS Tổng
kết-Luyện tập.(6’)
- Mục tiêu: HS khái quát lại về nội dung,
nghệ thuật các câu tục ngữ về con người và
xã hội.
?Hãy nêu lại nội dung chính của các câu
tục ngữ vừa tìm hiểu?
GDKNS:(?)Qua bài học trên em có suy nghĩ
gì trong việc vận dụng những kinh nghiệm
trong câu tục ngữ vào đời sống? Cho ví dụ cụ
thể?
-Vận dụng đúng lúc:Ví dụ:Câu tục ngữ 8, khi
được ngồi trên ghế nhà trường, được sống
trong sự yên bình, em phải biết ơn những
ai.Và làm như thế nào cho xứng đáng…
- Giá trị câu tục ngữ: Khuyên mọi người phải
biết kính trọng thầy và tìm thầy mà học
Câu 6: Khuyến khích mở rộng đối tượng và
phạm vi cách học hỏi
- Giá trị câu tục ngữ: Khuyên nhủ về việc
kết bạn để có tình bạn đẹp
* Hai câu tục ngữ nói về hai vấn đề khác nhau nhưng chúng không mâu thuẫn mà còn bổ sung cho nhau
Câu 7:Khuyên nhủ con người thương yêu
người khác như bản thân mình
- Giá trị câu tục ngữ: Đề cao tinh thần đồng
loại, là bài học về tinh thần nhân đạo
Câu 8: Khi được hưởng thành quả phải nhớ
đến người đã có công gây dựng nên ,phải biết
ơn người đã giúp mình
- Giá trị câu tục ngữ: Nhắc nhở con người
luôn có lòng tri ân với các thế hệ tiền nhân
Câu 9: Khẳng định sức mạnh đoàn kết
- Giá trị câu tục ngữ: Nhắc nhở con người bài
học về sự đoàn kết
III.TỔNG KẾT LUYỆN TẬP:
1.Tổng kết:
- Nội dung:Những bài học kinh nghiệm về
con người, xã hội
- Nghệ thuật:diễn đạt ngắn gọn, cô đúc, sử dụng các lối so sanùh, ẩn dụ, đối, điệp từ, ngữ, tạo vần,nhịp…
* GHI NHỚ:SGK/13
2.Luyện tập:
CÂU Đồng nghĩa Trái nghĩa Câu 1 -Người sống
hơn đống vàng -Lấy của che thân không
ai lấy của
Của trong hơn người
Trang 4GV hướng dẫn HS làm bài tập =>Thảo luận
nhóm lớn Đại diện nhóm phát biểu ý kiến
-ù
che người Câu 2 -Uống nước
nhớ nguồn _Uống nước nhớ kẻ đào giếng
-Ăn cháo đá bát
-Qua câu rút ván
4.4 Tổng kết:
Câu 1:Nêu nội dung, nghệ thuật của bài học?
-Nội dung:Tôn vinh giá trị con người, đưa ra nhận xét về lời khuyên, lối sống đạo đức, đúng đắn
-Nghệ thuật: So sánh, ẩn dụ, đối, điệp từ…
Câu 2:Em thích câu tục ngữ nào nhất?Vì sao?
-Hs tự trả lời, gv điều chỉnh.
4.5 Hướng dẫn học tập:
- Đối với bài học ở tiết học này:
+Học ghi nhớ
+Nắm vững nội dung bài học
+Học thuộc lòng các câu tục ngữ
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Chuẩn bị bài: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
+Đọc trước văn bản sgk/25
+Trả lời câu hỏi sgk/26
+Chú ý câu hỏi 3,4,5 sgk/26
5 PHỤ LỤC:
-